Το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό για την αναθεώρηση του πλαισίου της ΕΕ για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ), ενισχύοντας την ικανότητα της ΕΕ να εντοπίζει, να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει τους κινδύνους για την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη που συνδέονται με ορισμένες ξένες επενδύσεις.

Με την έκδοση του κανονισμού, η ΕΕ ενισχύει την ικανότητά της να προστατεύει την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη, παραμένοντας παράλληλα ανοικτή σε ξένες επενδύσεις. Το επικαιροποιημένο πλαίσιο παρέχει μεγαλύτερη συνοχή σε ολόκληρη την Ένωση, καθώς θα εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καλύπτοντας ένα διευρυμένο κοινό ελάχιστο πεδίο εφαρμογής για τις εθνικές αρχές ελέγχου, το οποίο θα επικεντρώνεται στις πλέον ευαίσθητες τεχνολογίες και υποδομές, διασφαλίζοντας αποτελεσματική συνεργασία με τα κράτη μέλη. Σε μια εποχή αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, η προστασία των στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων και των συμφερόντων οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ είναι σημαντικότερη από ποτέ.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Οι νέοι κανόνες αντικαθιστούν το υφιστάμενο πλαίσιο ελέγχου των ΑΞΕ, το οποίο ισχύει από το 2020, και αποσκοπούν στη διασφάλιση μιας πιο συντονισμένης και αποτελεσματικής προσέγγισης σε ολόκληρη την ΕΕ για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός επιβάλλει σε όλα τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μηχανισμούς ελέγχου που να καλύπτουν ένα κοινό ελάχιστο πεδίο εφαρμογής ευαίσθητων τομέων, τεχνολογιών και υποδομών (όπως τα είδη διπλής χρήσης και ο στρατιωτικός εξοπλισμός, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια, οι μεταφορές και οι ψηφιακές υποδομές), συμπεριλαμβανομένων των ξένων επενδύσεων που πραγματοποιούνται μέσω θυγατρικών με έδρα στην ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα την αποκλειστική ευθύνη των κρατών μελών για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον έλεγχο.

Ο κανονισμός βελτιώνει επίσης τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αυξάνει τη διαφάνεια και τη συνέπεια μεταξύ των εθνικών συστημάτων ελέγχου και εξορθολογίζει τις διαδικασίες για τους επενδυτές και τις δημόσιες αρχές. Επιπλέον, εισάγει νέα εργαλεία για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και την πρόληψη της καταστρατήγησης των κανόνων.

Επόμενα βήματα

Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του. Οι νέοι κανόνες θα αρχίσουν να εφαρμόζονται 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

Γενικές πληροφορίες

Ο κανονισμός για τον έλεγχο των ΑΞΕ που εφαρμόζεται επί του παρόντος τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο του 2020 και δημιούργησε, για πρώτη φορά, ένα πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να συνεργάζονται για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων που ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη.

Μετά τη θέσπισή του, όλα τα κράτη μέλη θέσπισαν εθνικούς μηχανισμούς ελέγχου. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλίσεις όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, τα κατώτατα όρια, τα χρονοδιαγράμματα και τις διαδικασίες, γεγονός που προκαλεί αβεβαιότητα για τους επενδυτές και δυνητικούς κινδύνους για την εσωτερική αγορά. Επιπλέον, οι εξελισσόμενες γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις, ιδίως οι απειλές για τις κρίσιμες υποδομές, οι εξαρτήσεις από εφοδιαστικές αλυσίδες και η ταχεία ανάπτυξη τεχνολογιών διπλής χρήσης και άλλων τεχνολογιών, κατέδειξαν την ανάγκη επικαιροποίησης της προσέγγισης της ΕΕ.

Η αναθεώρηση του κανονισμού ήταν μία από τις πρωτοβουλίες που ανακοινώθηκαν στη δέσμη μέτρων που υπέβαλε η Επιτροπή το 2024 για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Sean Pollock on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό για τη θέσπιση νέου πλαισίου για την προστασία της αγοράς χάλυβα της ΕΕ από τις αρνητικές εμπορικές επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, όπως περιγράφηκε στο σχέδιο δράσης του 2025 για τον χάλυβα και τα μέταλλα. Οι νέοι κανόνες θα αντικαταστήσουν το ισχύον μέτρο διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα, το οποίο λήγει στις 30 Ιουνίου 2026, διασφαλίζοντας τη συνεχή προστασία του τομέα χάλυβα της ΕΕ.

Ο χάλυβας είναι αναγκαίος για τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης, την πράσινη μετάβασή της και την ασφάλειά της. Με την έκδοση του κανονισμού, η ΕΕ θέτει σε εφαρμογή ένα ισχυρότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων της παγκόσμιας αγοράς, την προστασία του θεμιτού ανταγωνισμού και την παροχή μεγαλύτερης βεβαιότητας τόσο για τους παραγωγούς χάλυβα όσο και για τις κατάντη βιομηχανίες.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο κανονισμός καθιερώνει ένα αναθεωρημένο σύστημα δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ) με σκοπό την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της διαρθρωτικής παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εισαγωγικών ποσοστώσεων και των υψηλότερων δασμών στις εισαγωγές που υπερβαίνουν τις εν λόγω ποσοστώσεις. Παρέχει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στους οικονομικούς φορείς μέσω κανόνων που επιτρέπουν τη μεταφορά αχρησιμοποίητων ποσοστώσεων από το ένα τρίμηνο στο επόμενο μόνο εντός του ίδιου έτους, διασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή εφοδιασμό για τις κατάντη βιομηχανίες και διατηρώντας τη συμβατότητα με τις διεθνείς εμπορικές υποχρεώσεις της ΕΕ.

Για τη βελτίωση της διαφάνειας και την πρόληψη της καταστρατήγησης, ο κανονισμός θεσπίζει επίσης διατάξεις σχετικά με την απαίτηση περί «τήξης και έκχυσης», η οποία προσδιορίζει τη χώρα στην οποία ο χάλυβας υποβλήθηκε για πρώτη φορά σε τήξη και έκχυση στην αρχική στερεά μορφή του.

Επιπλέον, θεσπίζει ενισχυμένο μηχανισμό επανεξέτασης που επιτρέπει στην Επιτροπή να αξιολογεί το πεδίο εφαρμογής και την αποτελεσματικότητα του μέτρου και να προτείνει προσαρμογές, όπου απαιτείται, ως απάντηση στις εξελίξεις της αγοράς και στις εξελισσόμενες συνθήκες παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας.

Σε κοινή δήλωση που συνοδεύει τον κανονισμό, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να μειώσουν τις οικονομικές εξαρτήσεις από τη Ρωσία, τονίζοντας τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών χάλυβα, με τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών προϊόντων χάλυβα.

Επόμενα βήματα

Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.

Γενικές πληροφορίες

Ο χάλυβας αποτελεί βασικό υλικό για την οικονομία της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πράσινη μετάβασή της και για στρατηγικά σημαντικούς τομείς, όπως η άμυνα, και είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ασφάλεια και την κοινωνική σταθερότητα της ΕΕ. Η χαλυβουργία της ΕΕ αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη παραγωγό χάλυβα στον κόσμο απασχολώντας άμεσα περίπου 300.000 άτομα και στηρίζοντας περιφερειακές οικονομίες σε όλα τα κράτη μέλη.

Αυτός ο βασικός κλάδος παραγωγής αντιμετωπίζει σήμερα σημαντική πίεση από μη βιώσιμα επίπεδα παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 721 εκατομμύρια τόνους έως το 2027, υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης της ΕΕ. Αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, σε συνδυασμό με τα περιοριστικά για το εμπόριο μέτρα από τρίτες χώρες που περιορίζουν τις εισαγωγές στις αγορές τους, έχει καταστήσει την αγορά της ΕΕ τον κύριο αποδέκτη του παγκόσμιου πλεονάζοντος χάλυβα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών, χαμηλή χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας (67% το 2024), υψηλό κόστος κατασκευής στην ΕΕ και, τελικά, απειλεί τη μακροπρόθεσμη ικανότητα της βιομηχανίας να επενδύσει στην απανθρακοποίηση.

Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι κρίσιμες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας περίπου 65 εκατομμυρίων τόνων παραγωγικής ικανότητας και έως 100.000 θέσεων εργασίας από το 2007, η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καταρτίσει νέο μέτρο για τον χάλυβα τον Μάρτιο του 2025. Στη συνέχεια, υποβλήθηκε πρόταση τον Οκτώβριο του 2025.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Luca Upper on Unsplash

Το Συμβούλιο έδωσε το τελικό πράσινο φως για έναν ενωσιακό νόμο που ενισχύει τα δικαιώματα των θυμάτων για ενημέρωση, στήριξη και προστασία. Τα θύματα θα μπορούν ευκολότερα να καταγγέλλουν ένα έγκλημα και θα έχουν πρόσβαση σε μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας σε επίπεδο ΕΕ για στήριξη και ενημέρωση. Επίσης, τα προσωπικά δεδομένα των θυμάτων θα προστατεύονται καλύτερα. Η νέα αυτή οδηγία επικαιροποιεί τον ενωσιακό νόμο του 2012 για τα δικαιώματα, τη στήριξη και την προστασία των θυμάτων εγκλήματος.

Ο επικαιροποιημένος αυτός ενωσιακός νόμος στέλνει ένα σαφές μήνυμα: τα θύματα αξίζουν ισχυρή προστασία των δικαιωμάτων τους και αποτελεσματική στήριξη. Κανείς δεν θα πρέπει να βρίσκεται μόνος του απέναντι στις συνέπειες του εγκλήματος. Με την πανευρωπαϊκή τηλεφωνική γραμμή βοήθειας 116 006, τα θύματα οπουδήποτε στην ΕΕ μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά τους, καθώς και σε στήριξη και καθοδήγηση τότε που την χρειάζονται περισσότερο.

Κώστας Φυτιρής, Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας

Κυριότερες διατάξεις

116 006 — πανενωσιακή τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για στήριξη θυμάτων

Τα θύματα εγκλήματος σε ολόκληρη την ΕΕ θα αποκτήσουν ταχύτερη και πιο προσβάσιμη στήριξη μέσω μιας πανευρωπαϊκής τηλεφωνικής γραμμής βοήθειας με τον κοινό αριθμό: 116 006.

Μέσω αυτής της τηλεφωνικής γραμμής βοήθειας, τα θύματα θα λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά τους, συναισθηματική στήριξη και καθοδήγηση σχετικά με διαθέσιμες υπηρεσίες στήριξης. Υφιστάμενοι εθνικοί αριθμοί βοήθειας μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν παράλληλα με τον πανευρωπαϊκό.

Ευκολότερη καταγγελία εγκλημάτων

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν τα θύματα να καταγγέλλουν εγκλήματα μέσω προσβάσιμων και φιλικών προς τον χρήστη ψηφιακών εργαλείων, όταν αυτό είναι προς το βέλτιστο συμφέρον τους. Τα θύματα θα μπορούν να καταγγέλλουν ποινικά αδικήματα μέσω διαδικτύου και να καταθέτουν στοιχεία ηλεκτρονικά.

Μεγαλύτερη προστασία για τα παιδιά-θύματα

Για τα παιδιά που είναι θύματα εγκλήματος θα προβλέπονται ειδικές, φιλικές προς τα παιδιά υπηρεσίες στήριξης. Αυτές θα περιλαμβάνουν μέτρα προστασίας κατάλληλα προς την ηλικία τους, ψυχολογική στήριξη και δυνατότητα βιντεοσκόπησης των συνεντεύξεών τους.

Πρόσβαση σε νομική συνδρομή

Τα θύματα που συμμετέχουν σε ποινική διαδικασία και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να εξασφαλίσουν δικηγόρο θα έχουν πρόσβαση σε νομική συνδρομή, η οποία θα τα βοηθά να ασκήσουν τα δικαιώματά τους και να ζητήσουν αποζημίωση.

Ταχύτερη αποζημίωση

Τα θύματα στα οποία έχει χορηγηθεί αποζημίωση κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας θα διαθέτουν ισχυρότερα μέτρα για να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν την αποζημίωση από τον δράστη. Σε περιπτώσεις εκ προθέσεως εγκλημάτων βίας, εάν η αποζημίωση δεν καταβληθεί εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, τα κράτη μέλη μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να προκαταβάλλουν το ποσό και στη συνέχεια να το ανακτούν από τον δράστη.

Προστασία προσωπικών δεδομένων

Θα προβλέπονται ισχυρότερες εγγυήσεις τα θύματα ώστε να προστατεύονται τα στοιχεία επικοινωνίας τους, με στόχο να ενθαρρύνονται να καταγγέλλουν εγκλήματα και να ζητούν δικαιοσύνη.

Επόμενα βήματα

Η οδηγία θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα τον Ιούλιο του 2026 και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της. Τα κράτη μέλη θα έχουν 24 μήνες για να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο.

Γενικές πληροφορίες

Εκτιμάται ότι 70-75 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ πέφτουν κάθε χρόνο θύματα εγκλήματος, σύμφωνα με την Επιτροπή. Μόνο στη Γαλλία, η τηλεφωνική γραμμή βοήθειας 116 006 λαμβάνει πάνω από 72 000 κλήσεις ανά έτος. Αυτή τη στιγμή μόνο 14 χώρες έχουν δημιουργήσει αυτή τη γραμμή βοήθειας για τα θύματα.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Markus Spiske on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε μέτρο συνδρομής ύψους 20 εκατ. ευρώ υπέρ των αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (ΕΜΕ).

Στόχος του μέτρου συνδρομής είναι η ενίσχυση των ικανοτήτων των αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων για τη βελτίωση της εθνικής ασφάλειας και σταθερότητας της Αιγύπτου καθώς και της προστασίας των αμάχων. Ειδικότερα, η στήριξη θα αυξήσει τις δυνατότητες των αιγυπτιακών ενόπλων δυνάμεων για τη διαφύλαξη της ασφάλειας στη Μεσόγειο και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η σημερινή απόφαση καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η ΕΕ στις σχέσεις της με την Αίγυπτο, εν μέσω ενός εξαιρετικά ασταθούς περιφερειακού πλαισίου, καθώς με αυτήν η συνολική στήριξη του ΕΜΕ προς την Αίγυπτο ανέρχεται σε 40 εκατ. ευρώ από το 2024.

Μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας σύνδεσης το 2004, η ΕΕ και η Αίγυπτος υπέγραψαν το 2024 κοινή δήλωση για στρατηγική και συνολική εταιρική σχέση, με την οποία ενισχύθηκε περαιτέρω η σχέση τους με έμφαση σε έξι πυλώνες: πολιτικές σχέσεις· οικονομική σταθερότητα· εμπόριο και επενδύσεις· μετανάστευση και κινητικότητα· ασφάλεια· δημογραφικές εξελίξεις και ανθρώπινο κεφάλαιο. Η σημερινή έγκριση αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη συνεργασία μεταξύ ΕΕ και Αιγύπτου στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, λαμβανομένου μεταξύ άλλων υπόψη του πρώτου διαλόγου ΕΕ-Αιγύπτου για την ασφάλεια και την άμυνα που πραγματοποιήθηκε στις 31 Μαρτίου 2026 στο Κάιρο.

Ιστορικό και επόμενα βήματα

Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη θεσπίστηκε τον Μάρτιο του 2021 για τη χρηματοδότηση δράσεων στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, με σκοπό την πρόληψη των συγκρούσεων, τη διατήρηση της ειρήνης και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας και σταθερότητας. Ειδικότερα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη επιτρέπει στην ΕΕ να χρηματοδοτεί δράσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση των ικανοτήτων τρίτων κρατών και περιφερειακών και διεθνών οργανισμών σε στρατιωτικά και αμυντικά θέματα.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Jordi Orts Segalés on Unsplash