Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψειτη Γαλλία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσης με τους κανόνες για την ελευθερία εγκατάστασης και την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών, όπως ορίζονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)και στην οδηγία γιατις υπηρεσίες (οδηγία 2006/123/ΕΚ),όσον αφορά τους εθνικούς κανόνες που διέπουν τις κτηνιατρικές εταιρείες και τους κτηνιάτρους.
Οι γαλλικοί κανόνες απαιτούν η πλειοψηφία των μετοχών των κτηνιατρικών εταιρειών να κατέχονται από ασκούμενους κτηνιάτρους εντός της εταιρείας. Απαιτούν επίσης από τους κτηνιάτρους μετόχους να είναι παρόντες σε κάθε εγκατάσταση που ανήκει στην εταιρεία τουλάχιστον με μερική απασχόληση. Από κοινού, οι απαιτήσεις αυτές περιορίζουν αποτελεσματικά τον αριθμό των εγκαταστάσεων που μπορεί να λειτουργήσει ένας κτηνίατρος ή μια κτηνιατρική εταιρεία και περιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κτηνίατροι μπορούν να οργανώσουν την εργασία τους και την εταιρεία. Επιπλέον, μολονότι το εθνικό δίκαιο επιτρέπει γενικά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, η Γαλλία εμποδίζει τους κτηνιάτρους που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη να παρέχουν προσωρινές και περιστασιακές υπηρεσίες στη Γαλλία.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι γαλλικοί κανόνες που απαιτούν από την πλειοψηφία των μετόχων να είναι κτηνίατροι εντός της εταιρείας και απαιτούν από τους κτηνιάτρους μετόχους (ή τους κτηνιάτρους που λειτουργούν ως φυσικά πρόσωπα) να είναι παρόντες σε κάθε εγκατάσταση τουλάχιστον με μερική απασχόληση, δημιουργούν αδικαιολόγητα εμπόδια στην εγκατάσταση επαγγελματιών κτηνιάτρων που αντιβαίνουν στο δίκαιο της ΕΕ. Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι η Γαλλία εμποδίζει τους κτηνιάτρους που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη να παρέχουν προσωρινές και περιστασιακές διασυνοριακές υπηρεσίες στη Γαλλία, εμποδίζοντας έτσι την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών που εγγυάται το δίκαιο της ΕΕ.
Σύμφωνα με το άρθρο 49 και το άρθρο 56 της ΣΛΕΕ και την οδηγία για τις υπηρεσίες, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι πάροχοι υπηρεσιών μπορούν να εγκαθίστανται και να προσφέρουν υπηρεσίες σε διασυνοριακό επίπεδο χωρίς να υπόκεινται σε αδικαιολόγητους ή δυσανάλογους περιορισμούς. Τα εθνικά μέτρα που παρεμποδίζουν ή καθιστούν λιγότερο ελκυστική την άσκηση των θεμελιωδών ελευθεριών πρέπει να δικαιολογούνται από επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος και να συνάδουν με την αρχή της αναλογικότητας. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν απαιτήσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας ή την πρόληψη της απάτης, αλλά τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.
Για να διασφαλιστεί ότι ο τραπεζικός τομέας της ΕΕ επωφελείται από ισότιμους όρους ανταγωνισμού με τους διεθνείς ανταγωνιστές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισήγαγε σήμεραστοχευμένες, χρονικά περιορισμένες τροποποιήσειςστην εφαρμογή του νέου πλαισίου για τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου της αγοράς για τις τράπεζες. Τα μέτρα θα εφαρμοστούν για τρία έτη από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η θεμελιώδης αναθεώρηση του χαρτοφυλακίου συναλλαγών (FRTB), η οποία αποτελεί μέρος των παγκόσμιων τραπεζικών προτύπων της Βασιλείας ΙΙΙ που καθορίζονται από τηνΕπιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία,ενισχύει τη μέτρηση των κινδύνων στις δραστηριότητες διαπραγμάτευσης των τραπεζών και διασφαλίζει ότι οι κεφαλαιακές απαιτήσεις αντικατοπτρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τους πραγματικούς κινδύνους της αγοράς. Ενώ η ΕΕ έχει εφαρμόσει πλήρως όλα τα άλλα πρότυπα της Βασιλείας ΙΙΙ από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή της FRTB από σημαντικές δικαιοδοσίες έχουν εγείρει ανησυχίες σχετικά με τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες της ΕΕ που δραστηριοποιούνται στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η Επιτροπή είχε ήδη αναβάλει τους κανόνες για τον κίνδυνο αγοράς για δύο έτη, εξαντλώντας την πλήρη περίοδο αναβολής βάσει του κανονισμού για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΚΚΑ). Σήμερα, η Επιτροπή άσκησε την εξουσία της βάσει του ΚΚΑ να εισάγει προσαρμογές στην FRTB μέσω κατ' εξουσιοδότηση πράξης, συμπεριλαμβανομένου ενός πολλαπλασιαστή για την προσωρινή αντιστάθμιση των κεφαλαιακών επιπτώσεων για τις τράπεζες της ΕΕ που επηρεάζονται δυσμενώς από την εφαρμογή της FRTB.
Η απόφαση της Επιτροπής ευθυγραμμίζεται με τους στόχους τηςΈνωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας των τραπεζών της ΕΕ —ιδίως εκείνων που δραστηριοποιούνται στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές— έναντι των ιδρυμάτων τρίτων χωρών. Δεδομένου ότι άλλες σημαντικές δικαιοδοσίες αναμένεται να καθυστερήσουν την εφαρμογή της FRTB για τουλάχιστον ένα έτος, τα σημερινά μέτρα συμβάλλουν στη διατήρηση των όρων ανταγωνισμού για τις τράπεζες της ΕΕ και στηρίζουν την ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών της ΕΕ.
Η κατ' εξουσιοδότηση πράξη καταρτίστηκε κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης και τεχνικής αξιολόγησης. Διασφαλίζει την ομαλή και συνεκτική εφαρμογή του FRTB στην ΕΕ, επιτρέποντας παράλληλα την περαιτέρω παρακολούθηση της εφαρμογής του σε παγκόσμιο επίπεδο.
Επόμενα βήματα
Η κατ' εξουσιοδότηση πράξη θα επανεξεταστεί τώρα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, μετρίμηνη περίοδο ελέγχου (με δυνατότητα παράτασης κατά τρεις επιπλέον μήνες).Εάν δεν διατυπωθεί αντίρρηση, τα μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027, για περίοδο τριών ετών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσετη δέκατη τέταρτη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης, μια ετήσια επισκόπηση που παρέχει συγκριτικά δεδομένα σχετικά με την αποδοτικότητα, την ποιότητα και την ανεξαρτησία των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και άλλους δείκτες που σχετίζονται με τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Τι είναι ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης;
Οπίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνηςέχει σχεδιαστεί για να στηρίξει την ΕΕ και τα κράτη μέλη στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Παρέχει αντικειμενικά και αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την αποδοτικότητα, την ποιότητα και την ανεξαρτησία των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, καθώς και σχετικά με άλλους δείκτες. Αποτελεί ένα από τα διάφορα μέσα τηςεργαλειοθήκης της ΕΕ για το κράτος δικαίου καιυποστηρίζει την παρακολούθηση από την Επιτροπή των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη. Για δεύτερη φορά, ο φετινός πίνακας αποτελεσμάτων παρέχει επίσης δεδομένα σχετικά με τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς σε όλα τα κράτη μέλη.
Ο πίνακας αποτελεσμάτων συμβάλλει στον εντοπισμό ορθών πρακτικών και τομέων στους οποίους ενδέχεται να απαιτούνται βελτιώσεις. Παρουσιάζει τις τάσεις στη λειτουργία των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης με την πάροδο του χρόνου, παρέχοντας επισκόπηση των επιδόσεών τους χωρίς να παρουσιάζει συνολική κατάταξη. Αυτό βασίζεται σε διάφορους δείκτες κοινού ενδιαφέροντος για όλα τα κράτη μέλη.
Ο πίνακας αποτελεσμάτων δεν προωθεί συγκεκριμένο μοντέλο δικαιοσύνης και θέτει όλα τα κράτη μέλη σε ισότιμη βάση. Σε όλα τα εθνικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης και τις νομικές παραδόσεις, η επικαιρότητα, η ανεξαρτησία και η προσβασιμότητα αποτελούν ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά ενός αποτελεσματικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης, τα οποία παρουσιάζονται στον πίνακα αποτελεσμάτων.
Γιατί τα εθνικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης είναι σημαντικά για την ΕΕ;
Τα αποτελεσματικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης είναι απαραίτητα για την εφαρμογή και την επιβολή του δικαίου της ΕΕ και για την προάσπιση του κράτους δικαίου. Συμβάλλουν επίσης στη διαφύλαξη των αξιών στις οποίες βασίζεται η ΕΕ και τις οποίες συμμερίζονται τα κράτη μέλη. Τα αποτελεσματικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης διασφαλίζουν ότι τα άτομα και οι επιχειρήσεις μπορούν να απολαμβάνουν πλήρως τα δικαιώματά τους, να ενισχύουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και να συμβάλλουν στην οικοδόμηση ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις περιβάλλοντος στην ενιαία αγορά. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, διότι τα εθνικά δικαστήρια ενεργούν ως δικαστήρια της ΕΕ κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ.
Συνδέονται ο πίνακας αποτελεσμάτων και η έκθεση για το κράτος δικαίου;
Ο πίνακας αποτελεσμάτων στον τομέα της δικαιοσύνης και η έκθεση για το κράτος δικαίου αλληλοσυμπληρώνονται: Ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης αποτελεί μέρος τηςεργαλειοθήκης της ΕΕ για το κράτος δικαίουκαι μία από τις πηγές πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για τηνκατάρτιση της έκθεσης για το κράτος δικαίου.Ο πίνακας αποτελεσμάτων παρέχει συγκριτικά δεδομένα σχετικά με τη λειτουργία των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, ενώ η έκθεση παρουσιάζει ποιοτική αξιολόγηση των σημαντικών εξελίξεων που σχετίζονται με το κράτος δικαίου και στα 27 κράτη μέλη.
Μετά τις πολιτικές κατευθύνσεις της προέδρουφον ντερ Λάιενγια το 2024, ηέκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2025εισήγαγε νέα δεδομένα σχετικά με την ενιαία αγορά, τονίζοντας τον ουσιαστικό ρόλο των αποτελεσματικών και ανεξάρτητων συστημάτων δικαιοσύνης στην προώθηση ενός δίκαιου και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος αγοράς.
Φέτος, ο πίνακας αποτελεσμάτων αναπτύχθηκε περαιτέρω ώστε να αντικατοπτρίζει την ανάγκη για πρόσθετες συγκριτικές πληροφορίες που εντοπίστηκαν κατά την κατάρτιση της έκθεσης του 2025 για το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβάνοντας, για παράδειγμα, την πρόσβαση σε πληροφορίες για τα ανώτατα όργανα ελέγχου και τη χαρτογράφηση των μητρώων διαφάνειας σε όλα τα κράτη μέλη.
Οι πρόσθετες συγκριτικές πληροφορίες που παρέχονται από τον πίνακα αποτελεσμάτων θα τροφοδοτήσουν την έκθεση του 2026 για το κράτος δικαίου.
Ποιες είναι οι κύριες καινοτομίες στη δέκατη τέταρτη έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης;
Η έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων του 2026 περιέχει 12 νέα ή επικαιροποιημένα αριθμητικά στοιχεία που ενισχύουν την κατανόηση τριών βασικών πτυχών ενός αποτελεσματικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης: αποτελεσματικότητα, ποιότητα και ανεξαρτησία.
Όσον αφοράτην ποιότητα,ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2026 εισάγει νέα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με το ποσοστό των αμοιβών νομικής συνδρομής για δικηγόρους σε συγκεκριμένες αστικές υποθέσεις και σχετικά με τις αρχές που συμμετέχουν σε διαδικασίες διαζυγίου εκούσιας δικαιοδοσίας. Παρέχει επίσης επικαιροποιημένα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τις αντιπροσωπευτικές αγωγές για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών, την πρόσβαση των παιδιών στη δικαιοσύνη και την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης.
Όσον αφοράτην ανεξαρτησία,περιέχει αρκετούς νέους και επικαιροποιημένους δείκτες που καλύπτουν τόσο τα δεδομένα αντίληψης από τις τελευταίες έρευνες του Ευρωβαρόμετρου όσο και τις διαρθρωτικές διασφαλίσεις που συλλέγονται με τα ευρωπαϊκά δικαστικά δίκτυα, μεταξύ άλλων σχετικά με τις δοκιμαστικές περιόδους για τους δικαστές, τις εξουσίες των γενικών εισαγγελέων και τα συστήματα κατανομής υποθέσεων στις εισαγγελικές αρχές.
Όσον αφοράτην αποδοτικότητα,ο πίνακας αποτελεσμάτων βασίζεται σε υφιστάμενους δείκτες, ιδίως σε εκείνους που παρέχουν τα κράτη μέλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και σε εκείνους που αναπτύσσονται σχετικά με την αποδοτικότητα σε συγκεκριμένους τομείς του δικαίου της ΕΕ.
Ο φετινός πίνακας αποτελεσμάτων αναπτύσσει επίσης περαιτέρω δείκτες σχετικούς με τη λειτουργία τηςενιαίας αγοράς,εισάγοντας νέα και επικαιροποιημένα μέτρα που τονίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ανεξάρτητες αρχές —συμπεριλαμβανομένων των ανώτατων οργάνων ελέγχου, των εθνικών αρχών ανταγωνισμού, των πρωτοβάθμιων φορέων επανεξέτασης των δημόσιων συμβάσεων και των προληπτικών φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς— συμβάλλουν στην ορθή λειτουργία του.
Πώς μπορούν τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία;
Τα αποτελεσματικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης που προασπίζουν το κράτος δικαίου έχουν θετικό οικονομικό αντίκτυπο. Όταν τα δικαστικά συστήματα εγγυώνται την επιβολή των δικαιωμάτων και την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς, οι πιστωτές είναι πιθανότερο να δανείζουν, οι επιχειρήσεις αποτρέπονται από την ευκαιριακή συμπεριφορά, το κόστος των συναλλαγών μειώνεται και οι καινοτόμες επιχειρήσεις είναι πιθανότερο να επενδύσουν.
Ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης συμβάλλει στην παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της δικαιοσύνης στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας σε όλα τα κράτη μέλη.
Πώς εξετάζει ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2026 την αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης;
Ο πίνακας αποτελεσμάτων χρησιμοποιεί δείκτες που εξετάζουν τα τρία κύρια χαρακτηριστικά ενός αποτελεσματικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης: αποτελεσματικότητα, ποιότητα και ανεξαρτησία.
Αποδοτικότητα
Οι δείκτες που σχετίζονται με την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών περιλαμβάνουν: φόρτος υποθέσεων, εκτιμώμενη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών (χρόνος εκδίκασης), ποσοστό διεκπεραίωσης (λόγος του αριθμού των υποθέσεων που επιλύθηκαν προς τον αριθμό των εισερχόμενων υποθέσεων) και αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων. Ο πίνακας αποτελεσμάτων παρουσιάζει επίσης τη μέση διάρκεια των διαδικασιών σε συγκεκριμένους τομείς στους οποίους εμπλέκεται το δίκαιο της ΕΕ.
Ποιότητα
Η εύκολη πρόσβαση στη δικαιοσύνη, οι επαρκείς πόροι, τα αποτελεσματικά εργαλεία αξιολόγησης και η χρήση των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών αποτελούν βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στην ποιότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Ο πίνακας αποτελεσμάτων χρησιμοποιεί διάφορους δείκτες για την αξιολόγηση της ψηφιοποίησης, όπως η πρόσβαση σε επιγραμμικές πληροφορίες και σε δικαστικές αποφάσεις, οι ψηφιοποιημένοι δικονομικοί κανόνες, η χρήση ψηφιακής τεχνολογίας από τα δικαστήρια και τις εισαγγελικές αρχές, καθώς και ασφαλή ηλεκτρονικά εργαλεία για την επικοινωνία ή την επιγραμμική πρόσβαση σε φακέλους υποθέσεων.
Ανεξαρτησία
Ο πίνακας αποτελεσμάτων εξετάζει την αντίληψη της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, τόσο μεταξύ του ευρέος κοινού όσο και στις επιχειρήσεις. Επιπλέον, παρουσιάζει βασικούς δείκτες που σχετίζονται με την αξιολόγηση της δομής και της αποτελεσματικότητας των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης όσον αφορά την προστασία της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης. Ειδικότερα, η έκδοση του 2026 περιλαμβάνει δείκτες που σχετίζονται με τις διαδικασίες ανάκλησης και εξαίρεσης δικαστών, καθώς και με τους ρόλους διαφόρων αρχών στον διορισμό και την παύση προϊσταμένων εισαγγελιών.
Άλλοι δείκτες σχετικοί με την ενιαία αγορά
Φέτος, ο πίνακας αποτελεσμάτων εξακολουθεί επίσης να αναπτύσσει δείκτες ιδιαίτερης σημασίας για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, στους οποίους έχουν κεντρική σημασία τα αποτελεσματικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης και ο σεβασμός του κράτους δικαίου. Ενισχύει περαιτέρω τη διάσταση των επιχειρήσεων και της ενιαίας αγοράς με την παρουσίαση νέων δεικτών για τους πρωτοβάθμιους φορείς επανεξέτασης των δημόσιων συμβάσεων, τα ανώτατα όργανα ελέγχου και τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού.
Ποια είναι η μεθοδολογία του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης;
Ο πίνακας αποτελεσμάτων χρησιμοποιεί διάφορες πηγές πληροφοριών. Μεγάλα τμήματα των ποσοτικών δεδομένων παρέχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) του Συμβουλίου της Ευρώπης, με την οποία η Επιτροπή έχει συνάψει σύμβαση για την εκπόνησηειδικής ετήσιας μελέτης.Τα στοιχεία αυτά κυμαίνονται από το 2014 έως το 2024 και έχουν παρασχεθεί από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τη μεθοδολογία της CEPEJ. Η μελέτη παρέχει επίσης λεπτομερείς παρατηρήσεις και ενημερωτικά δελτία ανά χώρα, τα οποία παρέχουν πιο συναφείς πληροφορίες και θα πρέπει να εξετάζονται παράλληλα με τα αριθμητικά στοιχεία.
Μολονότι ορισμένα στοιχεία εξακολουθούν να λείπουν για ορισμένα κράτη μέλη, το κενό δεδομένων εξακολουθεί να μειώνεται. Οι εναπομένουσες δυσκολίες στη συλλογή δεδομένων οφείλονται συχνά στην ανεπαρκή στατιστική ικανότητα ή στο γεγονός ότι οι εθνικές κατηγορίες για τις οποίες συλλέγονται δεδομένα δεν αντιστοιχούν ακριβώς σε εκείνες που χρησιμοποιούνται για τον πίνακα αποτελεσμάτων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να μειώσουν περαιτέρω αυτό το κενό δεδομένων.
Πώς τροφοδοτεί ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και πώς σχετίζεται με τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ);
Συγκρίνοντας πληροφορίες σχετικά με τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης των κρατών μελών, ο πίνακας αποτελεσμάτων διευκολύνει τόσο τον εντοπισμό βέλτιστων πρακτικών και ελλείψεων όσο και την παρακολούθηση των προκλήσεων και της προόδου που σημειώνεται. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, οι ειδικές ανά χώρα αξιολογήσεις διενεργούνται μέσω διμερούς διαλόγου με τις εθνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Όταν οι ελλείψεις που εντοπίζονται έχουν μακροοικονομική σημασία, η ανάλυση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου μπορεί να οδηγήσει την Επιτροπή να προτείνει στο Συμβούλιο την έκδοση ειδικών ανά χώρα συστάσεων για τη βελτίωση των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης στα επιμέρους κράτη μέλη.
Ο ΜΑΑ έχει διαθέσει πάνω από 577 δισ. ευρώ σε δάνεια και μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη, εκ των οποίων κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διαθέσει τουλάχιστον 20 % στην ψηφιακή μετάβαση και τουλάχιστον 37 % σε μέτρα που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα. Περίπου 285 ορόσημα και στόχοι περιλαμβάνονται στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) των κρατών μελών για την ενίσχυση του κράτους δικαίου μέσω της αύξησης της αποδοτικότητας, της ποιότητας και της ανεξαρτησίας του δικαστικού συστήματος και του πλαισίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Έως τον Μάιο του 2026, μετά τις πληρωμές προχρηματοδότησης, καθώς και τις αιτήσεις πληρωμής από τα κράτη μέλη, έχουν εκταμιευθεί συνολικά 400 δισ. EUR σε επιχορηγήσεις και δάνεια του ΜΑΑ.
Πώς στηρίζει το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Δικαιοσύνη» την αποτελεσματικότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης;
Με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 305 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027, τοπρόγραμμα «Δικαιοσύνη»στηρίζει την ανάπτυξη μιας δίκαιης Ευρώπης με βάση την ανεξαρτησία, την ποιότητα και τη συνεργασία της δικαιοσύνης. Το 2025 διατέθηκαν περίπου 40,7 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων και άλλων δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των τριών ειδικών στόχων του προγράμματος:
προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις·
κατάρτιση των επαγγελματιών του νομικού κλάδου σχετικά με το αστικό δίκαιο, το ποινικό δίκαιο και το δίκαιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, τα νομικά συστήματα των κρατών μελών και το κράτος δικαίου·
προώθηση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη (συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης)· την προστασία των δικαιωμάτων των θυμάτων και των προσώπων που είναι ύποπτα ή κατηγορούνται για εγκληματικές πράξεις· και στήριξη της ανάπτυξης και χρήσης ψηφιακών εργαλείων και της συντήρησης και επέκτασης της δικτυακής πύλης ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.
Η έκδοση του 2026 παρουσιάζει βελτιωμένη αντίληψη της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητας των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Υπογραμμίζει επίσης τον ουσιαστικό ρόλο των αποτελεσματικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης και των ανεξάρτητων αρχών στην προώθηση ενός δίκαιου και ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων σχετικά με βασικούς παράγοντες της ενιαίας αγοράς. Για πρώτη φορά, ο πίνακας αποτελεσμάτων περιλαμβάνει επίσης επισκόπηση των αρμοδιοτήτων των ανώτατων διοικητικών δικαστηρίων και των τακτικών δικαστηρίων των κρατών μελών σε υποθέσεις που αφορούν επιχειρήσεις.
Τα πορίσματα του φετινού πίνακα αποτελεσμάτων θα τροφοδοτήσουν την έκθεση της Επιτροπής του 2026 για το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της διάστασης της ενιαίας αγοράς.
Βασικά πορίσματα του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2026
Ανεξάρτητεςαρχέςτης ενιαίας αγοράς
Για πρώτη φορά, ο πίνακας αποτελεσμάτων παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη θητεία των οργάνων που είναι αρμόδια για την επανεξέταση των αποφάσεων σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Τα πορίσματα είναι θετικά, γεγονός που δείχνει ότι στα περισσότερα κράτη μέλη, τα μέλη και οι πρόεδροι των εν λόγω οργάνων διορίζονται για περιορισμένη και ανανεώσιμη θητεία. Η έκδοση του 2026 παρουσιάζει επίσης επικαιροποιημένη επισκόπηση του τρόπου διορισμού και απόλυσης των εθνικών αρχών ανταγωνισμού και δείχνει ότι η εκτελεστική εξουσία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη.
Καταπολέμηση της διαφθοράς
Ο πίνακας αποτελεσμάτων του 2026 εισάγει νέα και επικαιροποιημένα αριθμητικά στοιχεία για την καταπολέμηση της διαφθοράς, όπως η διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών σε υποθέσεις δωροδοκίας. Επιπλέον, παρουσιάζει νέα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τη λειτουργία των εθνικών μητρώων διαφάνειας, τα οποία συμβάλλουν στην πρόληψη της διαφθοράς μέσω της διασφάλισης διαφανούς άσκησης πίεσης ή επιρροής από ομάδες συμφερόντων. Ο πίνακας αποτελεσμάτων δείχνει ότι 16 κράτη μέλη διαθέτουν τέτοιο μητρώο, το οποίο παρουσιάζει επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο εργάζονται και ποιοι υπάλληλοι υπόκεινται σε απαιτήσεις διαφάνειας κατά τις αλληλεπιδράσεις τους με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων. Τα εργαλεία αυτά είναι ζωτικής σημασίας για τη χρηστή διακυβέρνηση και τη λογοδοσία.
Ψηφιοποίηση των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης
Η ψηφιοποίηση εξακολουθεί να σημειώνει πρόοδο σε ολόκληρη την ΕΕ: και τα 27 κράτη μέλη παρέχουν πλέον διαδικτυακές πληροφορίες σχετικά με τα δικαστικά τους συστήματα, ενώ 23 κράτη μέλη επιτρέπουν την επιγραμμική πρόσβαση σε αστικές, εμπορικές και διοικητικές υποθέσεις. Ο πίνακας αποτελεσμάτων επισημαίνει επίσης τους τομείς στους οποίους απαιτούνται περισσότερες εργασίες, καθώς μόνο έξι κράτη μέλη διαθέτουν πλήρως ψηφιακούς διαδικαστικούς κανόνες.
Αποτελεσματικότητα και ανεξαρτησία της δικαιοσύνης
Ο πίνακας αποτελεσμάτων δείχνει ότι οι πολίτες σε 17 κράτη μέλη και οι επιχειρήσεις σε 18 κράτη μέλη θεωρούν ότι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης βελτιώθηκε ή παρέμεινε σταθερή σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Πολλά κράτη μέλη συνέχισαν να βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης τους, αξιοποιώντας τις μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν τα τελευταία χρόνια για τη διασφάλιση αποτελεσματικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Όπως και πέρυσι, οκτώ κράτη μέλη κατέγραψαν συντομότερες διαδικασίες σε όλες τις κατηγορίες (αστικές, εμπορικές, διοικητικές και άλλες υποθέσεις).
Πρόσβαση στη δικαιοσύνη
Τα περισσότερα κράτη μέλη χρησιμοποιούν την ψηφιακή τεχνολογία στα πρωτοβάθμια δικαστήριά τους για να διευκολύνουν την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στη δικαιοσύνη. Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη μπορεί επίσης να βελτιωθεί με τη συμμετοχή άλλων δικαστικών αρχών. Αυτό μπορεί να ελαφρύνει το έργο των δικαστηρίων και να συμβάλει σε ένα αποτελεσματικότερο σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Αυτό απεικονίζεται στον πίνακα αποτελεσμάτων του 2026, ο οποίος παρουσιάζει για πρώτη φορά τα διάφορα είδη αρχών που εμπλέκονται σε διαδικασίες συναινετικού διαζυγίου. Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν πλέον ειδικές ρυθμίσεις για να καταστήσουν τις δικαστικές διαδικασίες πιο φιλικές προς τα παιδιά και καλύτερα προσαρμοσμένες στις ανάγκες των παιδιών.
Επόμενα βήματα
Τα πορίσματα του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης συμβάλλουν στην παρακολούθηση που διενεργείται στο πλαίσιο τουετήσιου κύκλου για το κράτος δικαίουκαι τουΕυρωπαϊκού Εξαμήνου.Θα τροφοδοτήσουν την έκθεση της Επιτροπής του 2026 για το κράτος δικαίου, καθώς και τα τελικά στάδια των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Η έκδοση του 2026 ανταποκρίνεται στην έκκληση για λεπτομερέστερα συγκριτικά δεδομένα, μεταξύ άλλων σχετικά με την προσβασιμότητα της δικαιοσύνης για τα παιδιά, την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης, τις δοκιμαστικές περιόδους για τους δικαστές και τις εξουσίες των γενικών εισαγγελέων. Οι νέοι δείκτες για την ενιαία αγορά περιλαμβάνουν τον τρόπο με τον οποίο ορισμένες ανεξάρτητες αρχές συμβάλλουν στην εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Με προϋπολογισμό περίπου 305 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027, τοπρόγραμμα «Δικαιοσύνη»στηρίζει την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης με βάση το κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας του δικαστικού σώματος, την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, καθώς και τη δικαστική συνεργασία.
Το 2025 διατέθηκαν περίπου 40,7 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων και άλλων δραστηριοτήτων στο πλαίσιο των τριών ειδικών στόχων του προγράμματος: i) προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις· ii) κατάρτιση των επαγγελματιών του νομικού κλάδου σχετικά με το αστικό δίκαιο, το ποινικό δίκαιο και το δίκαιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, τα νομικά συστήματα των κρατών μελών και το κράτος δικαίου· iii) προώθηση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη (συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης)· την προστασία των δικαιωμάτων των θυμάτων και των προσώπων που είναι ύποπτα ή κατηγορούνται για εγκληματικές πράξεις· και στήριξη της ανάπτυξης και χρήσης ψηφιακών εργαλείων και της συντήρησης και επέκτασης της δικτυακής πύλης ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην τακτική της δέσμη αποφάσεων για υποθέσεις παράβασης, κινεί νομική διαδικασία κατά των κρατών μελών που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που υπέχουν βάσει του ενωσιακού δικαίου. Οι εν λόγω αποφάσεις, οι οποίες καλύπτουν διάφορους τομείς πολιτικής της ΕΕ, αποβλέπουν στην εξασφάλιση της ορθής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων. Οι κυριότερες αποφάσεις που ελήφθησαν από την Επιτροπή παρατίθενται κατωτέρω ταξινομημένες ανά τομέα πολιτικής. Επιπλέον, η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει 59 υποθέσεις, στις οποίες οι εκκρεμότητες με τα οικεία κράτη μέλη διευθετήθηκαν. Στις περιπτώσεις αυτές η Επιτροπή δεν χρειάζεται να συνεχίσει περαιτέρω τη διαδικασία επί παραβάσει. Μπορείτε να παρακολουθείτε τις δραστηριότητες της Επιτροπής που αφορούν την επιβολή της νομοθεσίας και τη συμμόρφωση των κρατών μελών με το δίκαιο της ΕΕ μέσωδιαδραστικών χαρτών και εξατομικευμένων γραφημάτων. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το ιστορικό μιας υπόθεσης ή για την πρόσβαση στην πλήρη βάση αποφάσεων για παραβάσεις, τομητρώο αποφάσεων για παραβάσειςείναι ανοικτό για αναζήτηση. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ενωσιακή διαδικασία επί παραβάσει μπορείτε να βρείτε στην ακόλουθη σελίδα που περιέχειερωτήσεις και απαντήσεις.
Αιτιολογημένη γνώμη και συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανία να μεταφέρει ορθά στο εθνικό της δίκαιο την οδηγία Seveso III Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στηνΙσπανία[INFR(2025)2029] λόγω μη ορθής μεταφοράς της οδηγίας Seveso III (οδηγία 2012/18/ΕΕ) στο εθνικό της δίκαιο. Η οδηγία εφαρμόζεται σε περισσότερες από 12 000 βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η χημική και πετροχημική βιομηχανία, καθώς και οι τομείς της χονδρικής πώλησης και της αποθήκευσης καυσίμων. Σκοπός της είναι η πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων (π.χ. σοβαρών εκπομπών, πυρκαγιών ή εκρήξεων) που σχετίζονται με επικίνδυνες ουσίες, ιδίως χημικές, και ο περιορισμός των αρνητικών επιπτώσεών τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον. Τον Ιούνιο του 2025 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Ισπανία, καλώντας τη να αντιμετωπίσει διάφορες παραλείψεις όσον αφορά τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Παρότι η Ισπανία έχει παράσχει διευκρινίσεις για ορισμένες ανησυχίες, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά όσον αφορά τις υποχρεώσεις για τις παραμέτρους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αναθεώρηση των σχεδίων έκτακτης ανάγκης· τις σημειώσεις σχετικά με τις επικίνδυνες ουσίες-αερολύματα· και τα δεδομένα και τις πληροφορίες που πρέπει τουλάχιστον να αφορά η έκθεση ασφάλειας. Οι υποχρεώσεις αυτές είναι σημαντικές για την προετοιμασία της συνεπούς αντιμετώπισης μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Μολονότι η Ισπανία δήλωσε την προθυμία της να διασφαλίσει τη συμμόρφωση μέσω νέας νομοθεσίας, δεν έχει παράσχει ενδεικτικό προγραμματισμό για τη θέσπιση της απαιτούμενης νομοθεσίας ούτε έχει υποβάλει σχέδιο κειμένου. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Ισπανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Επιτροπή καλεί την Αυστρία να βελτιώσει τη νομοθεσία της σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη στηνΑυστρία[INFR(2014)4111] λόγω μη ορθής μεταφοράς στο εθνικό της δίκαιο όλων των απαιτήσεων της σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (σύμβαση του Aarhus). Η σύμβαση του Aarhus συμβάλλει στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής δημοκρατίας, καθώς διασφαλίζει ότι οι κυβερνήσεις παρέχουν και διατηρούν τις αναγκαίες διοικητικές, νομικές και πρακτικές δομές για την εξασφάλιση των δικαιωμάτων της πρόσβασης σε πληροφορίες, της συμμετοχής του κοινού στη λήψη αποφάσεων και της πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα. Αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της προσήλωσης της ΕΕ στο περιβαλλοντικό κράτος δικαίου. Δεδομένου ότι η Αυστρία δεν χορήγησε σε μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) επαρκή δικαιώματα συμμετοχής του κοινού και πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα, η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Αυστρία τον Ιούλιο του 2014. Ακολούθησε η αποστολή συμπληρωματικής προειδοποιητικής επιστολής τον Ιούνιο του 2021 και, στη συνέχεια, αιτιολογημένη γνώμη τον Νοέμβριο του 2023. Παρά τις νομοθετικές αλλαγές και τις εξελίξεις στη νομολογία, η αυστριακή νομοθεσία εξακολουθεί να μην εξασφαλίζει σε όλες τις σχετικές υποθέσεις το δικαίωμα των ΜΚΟ σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο όλων των συναφών πράξεων ή παραλείψεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του περιβαλλοντικού δικαίου της ΕΕ. Αυτό αφορά, ειδικότερα, κανονιστικές πράξεις (Verordnungen) που προβλέπουν την προστασία τόπων Natura 2000, επιτρέπουν τη θανάτωση αυστηρά προστατευόμενων ειδών ή προβλέπουν μέτρα διαχείρισης για είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη στην Αυστρία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παραπομπές στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Επιτροπή αποφασίζει να παραπέμψει την Ιρλανδία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσης με την οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων όσον αφορά σχέδια εξόρυξης τύρφης Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει τηνΙρλανδία[INFR(2019)4007] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσής της με την οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ) [οδηγία 2011/92/ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε με τηνοδηγία 2014/52/ΕΕ]. Η Ιρλανδία τροποποίησε τη νομοθεσία της για να εφαρμόσει την απόφαση του Δικαστηρίου του 1999 (C-392/96) σχετικά με την εσφαλμένη μεταφορά της πρώτης οδηγίας ΕΠΕ από το 1985. Μετά τις εν λόγω νομοθετικές αλλαγές δεν ελήφθησαν μέτρα επιβολής. Η Επιτροπή απέστειλε στην Ιρλανδία προειδοποιητική επιστολή τον Ιούλιο του 2019 και αιτιολογημένη γνώμη τον Ιούλιο του 2020. Τότε βρίσκονταν σε εξέλιξη σημαντικές δραστηριότητες εξόρυξης τύρφης που δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο πολεοδομικών αδειών ή εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Από τον Ιούλιο του 2020 η Ιρλανδία έχει λάβει σημαντικά μέτρα για τη διακοπή της εξόρυξης τύρφης από τον κρατικό φορέα εκμετάλλευσης Bord Na Móna. Στις τοποθεσίες ιδιοκτησίας Bord Na Móna όπου είχαν διεξαχθεί δραστηριότητες εξόρυξης τύρφης χωρίς εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων βρίσκονται επί του παρόντος σε εξέλιξη μέτρα αποκατάστασης, τα οποία χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από την ΕΕ μέσω του ενωσιακούμηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Επιπλέον, από τον Ιούλιο του 2020 η ιρλανδική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος λαμβάνει μέτρα επιβολής κατά φορέων εκμετάλλευσης σε ιδιωτικούς επαγγελματικούς χώρους έκτασης άνω των 50 εκταρίων. Λόγω των μέτρων αυτών, ορισμένοι εμπορικοί φορείς εκμετάλλευσης τύρφης διέκοψαν τις δραστηριότητές τους. Ωστόσο, η Επιτροπή γνωρίζει ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική δραστηριότητα εξόρυξης τύρφης, η οποία δεν αποτελεί αντικείμενο πολεοδομικής άδειας ούτε εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ιδίως όσον αφορά τοποθεσίες έκτασης μικρότερης των 50 εκταρίων. Παρά τα στοιχεία που αποδεικνύουν τη συνέχιση των εν λόγω παράνομων δραστηριοτήτων, δεν έχουν ληφθεί μέτρα επιβολής σε τοπικό επίπεδο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι ιρλανδικές αρχές είναι ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτό, παραπέμπει την Ιρλανδία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στοδελτίο Τύπου.
Η Επιτροπή αποφασίζει να παραπέμψει τη Σλοβενία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσης με την οδηγία για τα πτηνά Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει τηΣλοβενία[INFR(2021)2068] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσής της με τις απαιτήσεις της οδηγίας για τα πτηνά (οδηγία 2009/147/ΕΚ), σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ορίσουν ζώνες ειδικής προστασίας με σκοπό την προστασία των άγριων πτηνών. Η Σλοβενία δεν έχει χαρακτηρίσει τις πλέον κατάλληλες περιοχές στα θαλάσσια ύδατά της (και ιδίως την Osrednji Tržaški zaliv) ως ζώνες ειδικής προστασίας για την προστασία του μεσογειακού θαλασσοκόρακα. Οι ζώνες προστασίας στο θαλάσσιο περιβάλλον, όπως αυτές που έχουν χαρακτηριστεί βάσει της οδηγίας για τα πτηνά, προστατεύουν σημαντικές περιοχές αναπαραγωγής, αναζήτησης τροφής ή μετανάστευσης θαλάσσιων πτηνών, διαδραματίζοντας καίριο ρόλο στη διασφάλιση της καλής τους κατάστασης. Η Επιτροπή απέστειλε στη Σλοβενία προειδοποιητική επιστολή τον Ιούνιο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Ιούλιο του 2022. Η Επιτροπή τόνισε ότι στο πλαίσιο τουέργου SIMARINE LIFE, το οποίο ολοκληρώθηκε το 2015, εντοπίστηκαν και επιβεβαιώθηκαν κατάλληλες περιοχές για την προστασία των ειδών στην παράκτια ζώνη της Σλοβενίας συμπεριλαμβανομένης της Osrednji Tržaški zaliv. Έπειτα από αρκετές συναντήσεις και ανταλλαγές απόψεων, η Σλοβενία δεν έχει χαρακτηρίσει ούτε έχει κατατάξει ακόμη σε ζώνες ειδικής προστασίας περιοχές της θαλάσσιας επικράτειάς της κατάλληλες, σε αριθμό και επιφάνεια, για τη διασφάλιση της προστασίας του μεσογειακού θαλασσοκόρακα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι σλοβενικές αρχές είναι ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτό, παραπέμπει τη Σλοβενία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στοδελτίο Τύπου.
Προειδοποιητική επιστολή μετά την έκδοση απόφασης του Δικαστηρίου (άρθρο 260 της ΣΛΕΕ)
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανίανα συμμορφωθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη νιτρορύπανση Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στηνΙσπανία[INFR(2018)2250], επειδή δεν εφάρμοσε την απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Μαρτίου 2024 (C-576/22) σχετικά με τη μη συμμόρφωση με την οδηγία για τη νιτρορύπανση (οδηγία 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου). Η οδηγία αποσκοπεί στην προστασία της ποιότητας των υδάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω της πρόληψης των νιτρικών γεωργικής προέλευσης που μπορούν να ρυπάνουν τα υπόγεια και τα επιφανειακά ύδατα, καθώς και μέσω της προώθησης της χρήσης ορθών γεωργικών πρακτικών. Το Δικαστήριο έκρινε στην απόφασή του ότι η Ισπανία δεν προστατεύει τα ύδατα από τη νιτρορύπανση γεωργικής προέλευσης. Ειδικότερα, κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης η Ισπανία δεν επανεξέτασε τον κατάλογο των ευπρόσβλητων στη νιτρορύπανση ζωνών, ούτε θέσπισε ορισμένα υποχρεωτικά μέτρα που προβλέπονται στα προγράμματα δράσης, και δεν έλαβε συμπληρωματικά μέτρα ή ενισχυμένες δράσεις σε ορισμένες αυτόνομες κοινότητες (Comunidades Autónomas). Μετά την παρέλευση δύο ετών από την απόφαση του Δικαστηρίου, η Ισπανία εφάρμοσε την απόφαση σχετικά με τον χαρακτηρισμό ευπρόσβλητων στη νιτρορύπανση ζωνών στις περιφέρειες των Βαλεαρίδων Νήσων, της Μαδρίτης και της Κοινότητας της Βαλένθιας και θέσπισε τα απαραίτητα υποχρεωτικά μέτρα στην Αραγονία, την Καστίλη-Λα Μάντσα, την Εστρεμαδούρα και τη Μαδρίτη. Ωστόσο, η Ισπανία δεν έχει θεσπίσει ακόμη τα απαραίτητα υποχρεωτικά μέτρα που προβλέπονται στο πρόγραμμα δράσης της Καστίλης και Λεόν σχετικά με τις προϋποθέσεις διασποράς λιπασμάτων σε επικλινή εδάφη. Επίσης, η Ισπανία δεν έλαβε τα συμπληρωματικά μέτρα που απαιτούνται σε σχέση με τη νιτρορύπανση στην Αραγονία, την Καστίλη-Λα Μάντσα, την Καστίλη και Λεόν και τη Μούρθια. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η ποιότητα των υδάτων σε αυτές τις τέσσερις αυτόνομες κοινότητες δεν έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο, διαπίστωση που δείχνει ότι τα μέτρα που θεσπίστηκαν δεν ήταν αποτελεσματικά. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει στην Ισπανία προειδοποιητική επιστολή δυνάμει του άρθρου 260 της ΣΛΕΕ. Η Ισπανία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει εκ νέου την Ισπανία στο Δικαστήριο της ΕΕ και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
2. Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότητα και ΜΜΕ
Η Επιτροπή καλεί τη Γερμανία να συμμορφωθεί με τους ενωσιακούς κανόνες για την ελευθερία εγκατάστασης Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηΓερμανία[INFR(2026)2056] λόγω μη συμμόρφωσης της εθνικής νομοθεσίας με τους ενωσιακούς κανόνες για την ελευθερία εγκατάστασης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Γερμανία δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις τηςοδηγίας 2006/123/ΕΚσχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (οδηγία για τις υπηρεσίες) και της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η οδηγία για τις υπηρεσίες και τα άρθρα 49 και 56 της ΣΛΕΕ εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες από οποιοδήποτε κράτος μέλος μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους ή να εγκαθίστανται σε άλλο κράτος μέλος χωρίς αδικαιολόγητους ή δυσανάλογους περιορισμούς. Στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, οι πάροχοι ορισμένων βιοτεχνικών υπηρεσιών (όπως οι κτίστες ή οι ξυλουργοί) που επιθυμούν να υποβάλουν αιτήσεις οικοδομικής άδειας για μικρότερα κτίρια πρέπει να έχουν την κατοικία τους, να είναι εγκατεστημένοι ή να απασχολούνται στο εν λόγω γερμανικό ομόσπονδο κράτος. Η απαίτηση αυτή εμποδίζει τους παρόχους υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, που επιθυμούν να εγκατασταθούν ή είναι εγκατεστημένοι σε άλλα γερμανικά ομόσπονδα κράτη να παρέχουν την εν λόγω υπηρεσία στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία επιβάλλει ήδη αρκετές προϋποθέσεις για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών, όπως οι απαιτήσεις επαγγελματικής πείρας και κατάρτισης. Η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία είναι το μοναδικό γερμανικό ομόσπονδο κράτος που προβλέπει την εν λόγω προϋπόθεση κατοικίας. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στη Γερμανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Επιτροπή αποφασίζει να παραπέμψει τη Γαλλία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσηςλόγω των περιορισμών για τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και τους κτηνιάτρους που παραβιάζουν το δίκαιο της ΕΕ Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει τηΓαλλία[INFR(2024)4005] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη συμμόρφωσής της με τους ενωσιακούς κανόνες για την ελευθερία εγκατάστασης και την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών όσον αφορά τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και τους κτηνιάτρους, όπως ορίζεται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και τηνοδηγία 2006/123/ΕΚ(οδηγία για τις υπηρεσίες). Σύμφωνα με τους γαλλικούς κανόνες, η πλειοψηφία των μετοχών των κτηνιατρικών εταιρειών πρέπει να διακρατείται από κτηνιάτρους εντός της εταιρείας και οι κτηνίατροι-μέτοχοι πρέπει να είναι παρόντες σε κάθε μονάδα τους τουλάχιστον με μερική απασχόληση. Οι απαιτήσεις αυτές περιορίζουν ουσιαστικά τον αριθμό των εγκαταστάσεων και των κτηνιατρικών εταιρειών που μπορούν να λειτουργούν οι κτηνίατροι, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι κτηνίατροι μπορούν να οργανώνουν τις εργασίες τους και την εταιρεία. Επιπροσθέτως, η Γαλλία απαγορεύει στους κτηνιάτρους που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη να παρέχουν προσωρινές και περιστασιακές υπηρεσίες στη Γαλλία. Η Επιτροπή απέστειλε στη Γαλλία προειδοποιητική επιστολή τον Απρίλιο του 2024 και, στη συνέχεια, αιτιολογημένη γνώμη τον Ιούνιο του 2025. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι γαλλικές αρχές είναι μέχρι στιγμής ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτό, παραπέμπει τη Γαλλία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στοδελτίο Τύπου.
3. Μετανάστευση και Εσωτερικές Υποθέσεις
(Για περισσότερες πληροφορίες: Markus Lammert — Τηλ.: +32 2 296 75 33· Elettra Di Massa — Τηλ.: +32 2 298 21 61)
Προειδοποιητικές επιστολές
Η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και τη Σουηδία να μεταφέρουν ορθά στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις της οδηγίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηνΕλλάδα[INFR(2026)2072], τοΛουξεμβούργο[INFR(2026)2073] και τηΣουηδία[INFR(2026)2074] λόγω μη ορθής μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο ορισμένων από τις διατάξεις της οδηγίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες [οδηγία (ΕΕ) 2018/1673], μεταξύ άλλων όσον αφορά τις ποινές και τα αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η οδηγία ορίζει τα ποινικά αδικήματα και τις κυρώσεις για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, μην επιτρέποντας στους εγκληματίες να εκμεταλλεύονται τα αποκλίνοντα νομικά συστήματα στην ΕΕ. Διευκολύνει επίσης την αστυνομική και δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και αυξάνει την αποτελεσματικότητα των ερευνών και των διώξεων οικονομικών εγκλημάτων. Λόγω της μη ορθής μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των ποινών και των αδικημάτων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα, στο Λουξεμβούργο και στη Σουηδία. Τα εν λόγω κράτη μέλη έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να διορθώσουν τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
4. Δικαιοσύνη
(Για περισσότερες πληροφορίες:Markus Lammert — Τηλ.: +32 2 296 75 33· Antoine Lomba — Τηλ.:+32 2 299 32 33)
(Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την «Ισότητα»: Eva Hrncirova — Τηλ.: +32 2 298 84 33· Anna Gray — Τηλ.: +32 2 298 08 73)
Προειδοποιητική επιστολή
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανία να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους ενωσιακούς κανόνες για την προστασία δεδομένων όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων των ταξιδιωτών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηνΙσπανία[INFR(2026)4005] λόγω μη συμμόρφωσής της με την οδηγία για την επιβολή του νόμου [οδηγία (ΕΕ) 2016/680]. Η οδηγία διέπει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τις αρχές επιβολής του νόμου για την εκτέλεση των καθηκόντων τους κατά τρόπο ώστε να προστατεύεται το θεμελιώδες δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων. Η Ισπανία επιβάλλει την υποχρέωση στους παρόχους υπηρεσιών καταλύματος, τις διαδικτυακές πλατφόρμες και τις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων να συλλέγουν, να διατηρούν και να διαβιβάζουν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των ταξιδιωτών σε κεντρική κρατική βάση δεδομένων στην οποία έχουν πρόσβαση οι αρχές επιβολής του νόμου. Η υποχρέωση αυτή δεν πληροί τις απαιτήσεις της οδηγίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται και αποθηκεύονται είναι υπέρογκες, λόγω της ποικιλίας των συνόλων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων πληρωμών και των δεδομένων GPS. Επιπλέον, η πρόσβαση των αρχών επιβολής του νόμου δεν περιορίζεται σε καθορισμένους και ρητούς σκοπούς, όπως απαιτείται από την οδηγία. Οι ισπανικές αρχές διατηρούν επίσης όλα τα συλλεγόμενα δεδομένα για τρία έτη, χρονικό διάστημα το οποίο η Επιτροπή θεωρεί δυσανάλογο. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στην Ισπανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Προειδοποιητική επιστολή και αιτιολογημένες γνώμες
Η Επιτροπή καλεί τη Βουλγαρία, την Πολωνία και την Πορτογαλία να μεταφέρουν με ορθό τρόπο στο εθνικό τους δίκαιο τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τη δικαστική αρωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηνΠορτογαλία[INFR(2026)2071] και την αποστολή αιτιολογημένων γνωμών στηΒουλγαρία[INFR(2025)2165] και τηνΠολωνία[INFR(2025)2164] λόγω μη ορθής μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο των κανόνων της ΕΕ σχετικά με τη δικαστική αρωγή για υπόπτους και κατηγορουμένους [οδηγία (ΕΕ) 2016/1919]. Το δίκαιο της ΕΕ διασφαλίζει την προστασία των βασικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων, μεταξύ άλλων και των καταζητουμένων σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Στη Βουλγαρία και την Πολωνία πρόσβαση σε δικαστική αρωγή παρέχεται μόνο σε κατηγορουμένους, δηλαδή σε πρόσωπα στα οποία έχουν επισήμως απαγγελθεί κατηγορίες για αδίκημα, και όχι σε υπόπτους. Η διάταξη αυτή αντιβαίνει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Στην Πολωνία και την Πορτογαλία, το εθνικό δίκαιο δεν διασφαλίζει ότι η δικαστική αρωγή παρέχεται αμελλητί πριν από την εξέταση των υπόπτων ή των κατηγορουμένων ή πριν από τη διεξαγωγή συγκεκριμένων σχετικών πράξεων. Η οδηγία επιβάλλει επίσης την υποχρέωση διασφάλισης της πρόσβασης σε δικαστική αρωγή ανεξάρτητα από την ιθαγένεια ή την εθνικότητα. Ωστόσο, το πορτογαλικό δίκαιο επιβάλλει αδικαιολόγητες προϋποθέσεις πρόσβασης σε δικαστική αρωγή για αλλοδαπούς που δεν έχουν άδεια διαμονής σε κράτος μέλος της ΕΕ. Επιπλέον, το πορτογαλικό δίκαιο δεν εγγυάται με σαφήνεια το δικαίωμα σε δικαστική αρωγή για πρόσωπα που συλλαμβάνονται σε άλλο κράτος μέλος βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης το οποίο έχει εκδοθεί από την Πορτογαλία. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στην Πορτογαλία και αιτιολογημένη γνώμη στη Βουλγαρία και την Πολωνία, μετά τις προειδοποιητικές επιστολές που έστειλε στηνΠολωνία τον Δεκέμβριο του 2025και στηΒουλγαρία τον Νοέμβριο του 2025. Τα τρία κράτη μέλη έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να ανταποκριθούν και να άρουν τις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Πορτογαλία και να παραπέμψει τη Βουλγαρία και την Πολωνία στο Δικαστήριο.
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανία, τη Γαλλία και την Αυστρία να μεταφέρουν πλήρως στο εθνικό δίκαιο τηνοδηγία για την ποινικοποίηση της παραβίασης των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες στηνΙσπανία[INFR(2025)0217], τηΓαλλία[INFR(2025)0221] και τηνΑυστρία[INFR(2025)0194] λόγω μη κοινοποίησης των μέτρων πλήρους μεταφοράς της οδηγίας για την ποινικοποίηση της παραβίασης των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης [οδηγία (ΕΕ) 2024/1226]. Η οδηγία θεσπίζει ελάχιστους κανόνες με σκοπό την εναρμόνιση του ορισμού των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων για την παραβίαση των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης. Επιδιώκει την αποτροπή της καταστρατήγησης των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης, όπως εκείνων που εγκρίθηκαν μετά την επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η εναρμόνιση του εθνικού ποινικού δικαίου στον τομέα αυτό διευκολύνει τη διερεύνηση και δίωξηπαραβιάσεων των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη, ώστε να διασφαλίζεται η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά τους. Τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο έως τον Μάιο του 2025. Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής σε αρκετά κράτη μέλη, επειδή δεν ανακοίνωσαν τα μέτρα πλήρους μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο. Μέχρι στιγμής, η Ισπανία, η Γαλλία και η Αυστρία δεν έχουν ανακοινώσει ακόμη τα μέτρα πλήρους μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στα τρία κράτη μέλη, τα οποία έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να λάβουν τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Αιτιολογημένες γνώμες και συμπληρωματικές αιτιολογημένες γνώμες
Η Επιτροπή καλεί την Ουγγαρία και τη Ρουμανία να μεταφέρουν πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο τους ε ενωσιακούς κανόνες για την ενεργειακή απόδοση Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στηνΟυγγαρία[INFR(2025)0331] και τηΡουμανία[INFR(2025)0358], λόγω μη πλήρους μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο των διατάξεων της αναδιατυπωμένης οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση [οδηγία (ΕΕ) 2023/1791]. Η αναθεωρημένη οδηγία εκδόθηκε το 2023 προς αντικατάσταση τηςοδηγίας 2012/27/ΕΕκαι τα κράτη μέλη όφειλαν να κοινοποιήσουν τα μέτρα μεταφοράς της στο εθνικό δίκαιο έως τις 11 Οκτωβρίου 2025, με εξαίρεση ορισμένες ειδικές διατάξεις για τις οποίες είχαν οριστεί ειδικές προθεσμίες. Η οδηγία θεσπίζει πιο φιλόδοξα μέτρα για την ενεργειακή απόδοση, τα οποία θα συμβάλουν στη μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ και, κατ' επέκταση, στην επίτευξη της φιλοδοξίας της Ένωσης για το κλίμα, καθώς και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής προσιτότητας της ενέργειας. Θέτει στόχους για την κατανάλωση ενέργειας και την εξοικονόμηση ενέργειας, με ιδιαίτερη έμφαση στη λήψη μέτρων για την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας, καθώς και στόχους για την κατανάλωση ενέργειας από τις δημόσιες αρχές και την ανακαίνιση των κτιρίων που ανήκουν σε δημόσιες αρχές. Εισάγει επίσης την «αρχήτης προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση» ως θεμελιώδη αρχή της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, καθώς επιβάλλει την υποχρέωση στις χώρες της ΕΕ να λαμβάνουν υπόψη την ενεργειακή απόδοση σε όλες τις σχετικές πολιτικές και τις σημαντικές επενδυτικές αποφάσεις που λαμβάνονται τόσο στους ενεργειακούς όσο και στους μη ενεργειακούς τομείς. Τον Νοέμβριο του 2025 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη μέλη, επειδή δεν μετέφεραν πλήρως την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο. Μέχρι στιγμής, η Ουγγαρία και η Ρουμανία δεν έχουν κοινοποιήσει ακόμη στην Επιτροπή μέτρα μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία, οι οποίες έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να ολοκληρώσουν τη μεταφορά στο εθνικό τους δίκαιο. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Η Επιτροπή καλεί τη Ρουμανία να κοινοποιήσει τις ολοκληρωμένες αξιολογήσεις της σχετικά με τη συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στηΡουμανία[INFR(2022)2161], ζητώντας τη συμμόρφωση του κράτους μέλους με την οδηγία για την ενεργειακή απόδοση (οδηγία 2012/27/ΕΕ), η οποία έχει αντικατασταθεί από την αναδιατυπωμένηοδηγία (ΕΕ) 2023/1791, η οποία διατηρεί ορισμένες υποχρεώσεις στους τομείς της θέρμανσης και της ψύξης. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναπτύξουν αποδοτικές υποδομές θέρμανσης και ψύξης και/ή να συμβάλουν στην ανάπτυξη της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και στη χρήση θέρμανσης και ψύξης από απορριπτόμενη θερμότητα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργούν και να υποβάλλουν στην Επιτροπή ολοκληρωμένη αξιολόγηση των δυνατοτήτων εφαρμογής της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και της αποδοτικής τηλεθέρμανσης. Η ολοκληρωμένη αξιολόγηση πρέπει να επικαιροποιείται ανά πενταετία και να κοινοποιείται στην Επιτροπή. Οι αξιολογήσεις αυτές είναι εξαιρετικά σημαντικές προκειμένου να γίνει αντιληπτό με ποιον τρόπο ο τομέας της θέρμανσης και της ψύξης μπορεί να καταστεί αποδοτικότερος και να απαλλαγεί σταδιακά από τις ανθρακούχες εκπομπές, καθώς, σε πολλά κράτη μέλη, εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Τον Ιανουάριο του 2023 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στη Ρουμανία. Μέχρι στιγμής, πρόκειται για το μοναδικό κράτος μέλος που δεν έχει κοινοποιήσει ακόμη επικαιροποιημένη αξιολόγηση, για την οποία είχε οριστεί ως προθεσμία η 31η Δεκεμβρίου 2020. Το εν λόγω κράτος μέλος έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να τα παραπέμψει τη Ρουμανία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Επιτροπή καλεί εκ νέου την Κύπρο να μεταφέρει πλήρως στο εθνικό της δίκαιο τους ενωσιακούς κανόνες για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη στηνΚύπρο[INFR(2024)0213], επειδή δεν μετέφερε πλήρως στο εθνικό της δίκαιο τις διατάξεις της αναθεωρημένης οδηγίας για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές [οδηγία (ΕΕ) 2023/2413] όσον αφορά την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Η αναθεωρημένη οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 για την τροποποίηση τηςοδηγίας (ΕΕ) 2018/2001άρχισε να ισχύει τον Νοέμβριο του 2023 και ορισμένες διατάξεις έπρεπε να μεταφερθούν στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών έως την 1η Ιουλίου 2024. Στις διατάξεις αυτές περιλαμβάνονται μέτρα για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης τόσο για έργα ανανεώσιμης ενέργειας όσο και για τα έργα υποδομής που είναι απαραίτητα για την ενσωμάτωση της πρόσθετης δυναμικότητας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Περιλαμβάνονται επίσης σαφείς προθεσμίες για τις διαδικασίες αδειοδότησης που στοχεύουν σε συγκεκριμένες τεχνολογίες ή σε συγκεκριμένα είδη έργων, η ενίσχυση του ρόλου του ενιαίου σημείου επαφής για τις αιτήσεις και η παραδοχή ότι τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας και οι σχετικές υποδομές δικτύου είναι υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή σε 26 κράτη μέλη, επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο. Τον Φεβρουάριο του 2025 η Κύπρος έλαβε αιτιολογημένη γνώμη λόγω της πλήρους μη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, δεδομένου ότι η χώρα δεν είχε κοινοποιήσει μέτρα μεταφοράς στο εθνικό της δίκαιο. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τόσο τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο που κοινοποιήθηκαν στη συνέχεια όσο και τις εξηγήσεις που παρείχε η Κύπρος στον κοινοποιηθέντα πίνακα αντιστοιχίας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κράτος μέλος δεν έχει μεταφέρει ακόμη πλήρως την οδηγία στο εθνικό του δίκαιο. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει στην Κύπρο συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη, αναφέροντας τις συγκεκριμένες διατάξεις που θεωρεί ότι δεν έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο. Η Κύπρος έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να ολοκληρώσει τη μεταφορά στο εθνικό της δίκαιο. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Παραπομπές στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Επιτροπή αποφασίζει να παραπέμψει την Ισπανία και την Πολωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο των συμφωνηθέντων κανόνων για την ενίσχυση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει τηνΙσπανία[INFR(2024)0051] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή δεν μετέφερε πλήρως στο εθνικό της δίκαιο την οδηγία για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) [οδηγία (ΕΕ) 2023/959], για την οποία είχε οριστεί ως προθεσμία μεταφοράς η 31η Δεκεμβρίου 2023. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να παραπέμψει τηνΙσπανία[INFR(2024)0050] και τηνΠολωνία[INFR(2024)0114] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή δεν μετέφεραν στο εθνικό τους δίκαιο τηνοδηγία (ΕΕ) 2023/958όσον αφορά τους αναθεωρημένους κανόνες του ΣΕΔΕ της ΕΕ που ισχύουν για τον τομέα των αεροπορικών μεταφορών, για την οποία είχε οριστεί ως προθεσμία μεταφοράς η 31η Δεκεμβρίου 2023. Ηαναθεώρηση της οδηγίας για το ΣΕΔΕ της ΕΕενισχύει τους υφιστάμενους κανόνες του ΣΕΔΕ της ΕΕ, επεκτείνει το ΣΕΔΕ στις θαλάσσιες μεταφορές, επιταχύνει τη μείωση των δικαιωμάτων εκπομπών, αναθεωρεί τους κανόνες σχετικά με τη δωρεάν κατανομή και ενισχύει τοΤαμείο Καινοτομίαςκαι τοΤαμείο Εκσυγχρονισμού, τα οποία υποστηρίζουν τη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Οι αναθεωρημένοι κανόνες του ΣΕΔΕ για τις αεροπορικές μεταφορές ενισχύουν τη συμβολή τού τομέα των αεροπορικών μεταφορών στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ και εφαρμόζουν το σύστημα αντιστάθμισης και μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές. Η πλήρης μεταφορά των εν λόγω οδηγιών στο εθνικό δίκαιο διασφαλίζει την ορθή λειτουργία του ΣΕΔΕ της ΕΕ, την αποφυγή στρεβλώσεων στην εσωτερική αγορά και την ευθυγράμμιση του συστήματος με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ για το 2030 που καθορίζονται στοευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα. Τον Ιανουάριο του 2024 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή σε 26 κράτη μέλη, επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως τις δύο οδηγίες στο εθνικό τους δίκαιο. Τον Μάιο του 2025 η Επιτροπή απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη σε 12 κράτη μέλη λόγω μη μεταφοράς ή μερικής μόνο μεταφοράς των εν λόγω οδηγιών στο εθνικό τους δίκαιο. Η Ισπανία δεν έχει κοινοποιήσει μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο για την αναθεώρηση της οδηγίας ΣΕΔΕ και μέρη των αναθεωρημένων κανόνων ΣΕΔΕ για τις αεροπορικές μεταφορές, ενώ η Πολωνία δεν έχει κοινοποιήσει μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο για τους αναθεωρημένους κανόνες ΣΕΔΕ για τις αεροπορικές μεταφορές. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι αρχές είναι μέχρι στιγμής ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτό, παραπέμπει την Ισπανία και την Πολωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζητά την επιβολή οικονομικών κυρώσεων. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στοδελτίο Τύπου.
Προειδοποιητικές επιστολές και συμπληρωματική προειδοποιητική επιστολή
Η Επιτροπή καλεί τη Γερμανία να άρει τις μεροληπτικές προϋποθέσεις έκπτωσης φόρου λόγω επενδύσεων για τις ΜΜΕ που επενδύουν στο εξωτερικό Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηΓερμανία[INFR(2026)4006] λόγω μη συμμόρφωσής της με τους ενωσιακούς κανόνες για την ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 της ΣΛΕΕκαιάρθρο 31 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ). Η Επιτροπή θεωρεί ότι η έκπτωση φόρου λόγω επενδύσεων (Investitionsabzugsbetrag — IAB) που προβλέπει η Γερμανία εισάγει διακρίσεις κατά των διασυνοριακών επενδύσεων εντός της ΕΕ και του ΕΟΧ, περιορίζοντας παρανόμως την ικανότητα των εταιρειών να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά. Το γερμανικό φορολογικό δίκαιο (Einkommensteuergesetz, §7g) προβλέπει τη δυνατότητα έκπτωσης έως και κατά 50 % των προβλεπόμενων επενδυτικών δαπανών των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) για κινητά περιουσιακά στοιχεία. Αυτό ισχύει μόνο στην περίπτωση που τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε εγχώρια εγκατάσταση. Εάν το περιουσιακό στοιχείο μεταβιβαστεί σε μόνιμη εγκατάσταση σε άλλη χώρα της ΕΕ ή του ΕΟΧ εντός τριών ετών, το εν λόγω φορολογικό όφελος ανακαλείται αναδρομικά. Η διάταξη αυτή έχει τιμωρητικό χαρακτήρα για τις επιχειρήσεις που μεταφέρουν περιουσιακά στοιχεία ή δραστηριότητες στο εξωτερικό, ακόμη και όταν το παγκόσμιο εισόδημά τους εξακολουθεί να φορολογείται στη Γερμανία. Η αυτόματη αντιστροφή των φορολογικών οφελών κατά τη μεταφορά περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό πλήττει με δυσανάλογο τρόπο τις ΜΜΕ, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν τους πόρους για να αντιμετωπίσουν πολύπλοκες διασυνοριακές φορολογικές επιπτώσεις. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει αρνητικά τον οικονομικό δυναμισμό, ιδίως σε τομείς που εξαρτώνται από κινητά περιουσιακά στοιχεία ή από διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Η αξιολόγηση της Επιτροπής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι εν λόγω κανόνες αποτρέπουν την άσκηση διασυνοριακής οικονομικής δραστηριότητας και παραβιάζουν την ελευθερία εγκατάστασης. Οι κανόνες της Γερμανίας εφαρμόζονται επίσης κατά παράβαση της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η οποία επεκτείνει τις ίδιες ελευθερίες στα κράτη μέλη του ΕΟΧ. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στη Γερμανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Η Επιτροπή καλεί την Πολωνία να εξαλείψει παράβαση της οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία στο τομέα της φορολογίας όσον αφορά τους κανόνες υποβολής στοιχείων για τους αλλοδαπούς φορείς εκμετάλλευσης ψηφιακής πλατφόρμας Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηνΠολωνία[INFR(2026)2070] λόγω εσφαλμένης εφαρμογής τηςοδηγίας (ΕΕ) 2021/514 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 2021, για την τροποποίηση τηςοδηγίας 2011/16/ΕΕσχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας (ΟΣΔ7). Η οδηγία προβλέπει την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών που υποβάλλονται από φορείς εκμετάλλευσης πλατφόρμας. Βάσει της ΟΔΣ7, οποιαδήποτε δικαιοδοσία εκτός Ένωσης μπορεί να υπογράψει με τα κράτη μέλη της ΕΕ Ισχύουσα Ειδική Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (EQCAA), με την οποία επιβεβαιώνεται η ισοδυναμία μεταξύ της δικαιοδοσίας εκτός Ένωσης και των προτύπων υποβολής στοιχείων της ΕΕ (ΟΔΣ7). Εάν μια δικαιοδοσία εκτός Ένωσης υπογράψει EQCAA μεόλατα σχετικά κράτη μέλη της ΕΕ, ο φορέας εκμετάλλευσης πλατφόρμας από την εν λόγω δικαιοδοσία μπορεί να απαλλαγεί πλήρως από τις υποχρεώσεις καταχώρισης και υποβολής στοιχείων στην ΕΕ —αυτό ισχύει στην περίπτωση της «Εγκεκριμένης Δικαιοδοσίας εκτός Ένωσης». Ωστόσο, η Πολωνία απαλλάσσει τους φορείς εκμετάλλευσης πλατφόρμας από τις υποχρεώσεις καταχώρισης και υποβολής στοιχείων των οποίων οι δραστηριότητες καλύπτονται από EQCAA που έχει υπογραφείμόνομε την Πολωνία. Συνεπώς, η Πολωνία δεν έχει μεταφέρει ορθά την ΟΔΣ7 στο εθνικό της δίκαιο, δεδομένου ότι εμποδίζει την ορθή ενσωμάτωση του συστήματος της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα Πρότυπων Κανόνων του ΟΟΣΑ για την Υποβολή Στοιχείων από τους Φορείς Εκμετάλλευσης Πλατφόρμας όσον αφορά τους Πωλητές στην Οικονομία Διαμοιρασμού και στην Οικονομία Περιστασιακής Απασχόλησης (MRDP), όπως προβλέπεται στην οδηγία. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στην Πολωνία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανία να εξαλείψει την εισαγωγή διακρίσεων κατά μη μόνιμων κατοίκων όσον αφορά τις μειώσεις φόρου για εισοδήματα από εκμίσθωση κατοικιών Η Επιτροπή αποστέλλει στην Ισπανία συμπληρωματική προειδοποιητική επιστολή σχετικά με την εισαγωγή διακρίσεων κατά μη μόνιμων κατοίκων οι οποίοι δεν μπορούν να επωφεληθούν από μείωση φόρου επί εισοδημάτων που προέρχονται από την εκμίσθωση κατοικιών στην Ισπανία. Πρώτη προειδοποιητική επιστολή σχετικά με το θέμα αυτό απεστάλη στηνΙσπανία[INFR(2018)4085] στις 8 Μαρτίου 2019. Οι φορολογούμενοι μόνιμοι κάτοικοι επωφελούνται από μείωση έως και κατά 60 % της φορολογικής βάσης που αντιστοιχεί στο αποκτηθέν εισόδημα. Τη μείωση αυτή δεν τη δικαιούνται οι μη μόνιμοι κάτοικοι. Η εν λόγω διαφορετική φορολογική μεταχείριση συνεπάγεται περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων (άρθρο 63 της ΣΛΕΕ). Παρά τις περαιτέρω επαφές με την Επιτροπή, η Ισπανία δεν τροποποίησε τη νομοθεσία της ώστε να εξαλείψει αυτή τη διακριτική μεταχείριση και εισήγαγε νέα χαρακτηριστικά στο εν λόγω φορολογικό καθεστώς. Με τις εν λόγω τροποποιήσεις του 2025 στη σχετική φορολογική νομοθεσία μόνο οι μόνιμοι κάτοικοι επωφελούνται από μειώσεις μεταξύ 20 % και 90 % της φορολογικής βάσης που προκύπτει από την εκμίσθωση κατοικιών, διάταξη που εξακολουθεί να εισάγει διακρίσεις σε βάρος των μη μόνιμων κατοίκων. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλεισυμπληρωματική προειδοποιητική επιστολή στην Ισπανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Η Επιτροπή καλεί το Βέλγιο, την Κροατία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Σουηδία να μεταφέρουν ορθά στο εθνικό τους δίκαιο τους ενωσιακούς κανόνες για τη χρησιμοποίηση μισθωμένων οχημάτων μεταφοράς εμπορευμάτων Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στοΒέλγιο[INFR(2026)2079], τηνΚροατία[INFR(2026)2080], τηΡουμανία[INFR(2026)2083], τηΣλοβακία[INFR(2026)2084] και τηΣουηδία[INFR(2026)2085], επειδή δεν μετέφεραν ορθά στο εθνικό τους δίκαιο τηνοδηγία (ΕΕ) 2022/738, με την οποία τροποποιείται ηοδηγία 2006/1/ΕΚγια τη χρησιμοποίηση μισθωμένων οχημάτων χωρίς οδηγό στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές. Η τροποποιημένη οδηγία εκσυγχρονίζει και εναρμονίζει τους ενωσιακούς κανόνες που αφορούν τη χρησιμοποίηση μισθωμένων οχημάτων για τη μεταφορά εμπορευμάτων. Αίρει τους εναπομείναντες περιορισμούς όσον αφορά τις διεθνείς μεταφορές και θεσπίζει ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο, ώστε να παρέχεται στους μεταφορείς σε ολόκληρη την ΕΕ πιο ισότιμη πρόσβαση στην αγορά μισθωμένων οχημάτων. Η τροποποιημένη οδηγία επιτρέπει στις επιχειρήσεις μεταφορών που είναι εγκατεστημένες στην ΕΕ να χρησιμοποιούν οχήματα μισθωμένα σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με την ισχύουσα νομοθεσία και τις απαιτήσεις ασφάλειας. Απλουστεύει επίσης την παροχή σχετικών αποδεικτικών στοιχείων και αναγνωρίζει τα ηλεκτρονικά έγγραφα ως απόδειξη συμμόρφωσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το Βέλγιο, η Κροατία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Σουηδία δεν εξασφάλισαν την ορθή μεταφορά στο εθνικό δίκαιο του άρθρου 1 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας (ΕΕ) 2022/738 — διάταξη που απαιτεί από κάθε κράτος μέλος να επιτρέπει εντός της επικράτειάς του τη χρήση οχημάτων μισθωμένων από επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στα εν λόγω κράτη μέλη, τα οποία έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να διορθώσουν τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Λετονία, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία να θεσπίσουν εθνικά καθεστώτα κυρώσεων δυνάμει του κανονισμού ReFuelEU Aviation Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στοΒέλγιο[INFR(2026)2058], τηΓερμανία[INFR(2026)2060], τηνΙρλανδία[INFR(2026)2063], τηνΙσπανία[INFR(2026)2061], τηνΚροατία[INFR(2026)2062], τηνΚύπρο[INFR(2026)2059], τηΛετονία[INFR(2026)2065], τοΛουξεμβούργο[INFR(2026)2064], τηνΑυστρία[INFR(2026)2057], τηνΠολωνία[INFR(2026)2066], τηνΠορτογαλία[INFR(2025)2067], τηΣλοβενία[INFR(2026)2068] και τηΣλοβακία[INFR(2026)2069], επειδή δεν θέσπισαν εθνικούς κανόνες για την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παράβασης τουκανονισμού (ΕΕ) 2023/2405(ReFuelEU Aviation). Το πλαίσιο ReFuelEU Aviation παρέχει μακροπρόθεσμη κανονιστική ασφάλεια για την αύξηση της παραγωγής και της χρήσης βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων σε ολόκληρη την ΕΕ. Σύμφωνα με τον κανονισμό ReFuelEU Aviation, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να καθορίσουν τους κανόνες για τις κυρώσεις που επιβάλλονται στους προμηθευτές αεροπορικών καυσίμων, στους φορείς εκμετάλλευσης αεροσκαφών και στους ενωσιακούς φορείς διαχείρισης αερολιμένων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, καθώς και να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζουν την πλήρη εφαρμογή τους. Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις της Επιτροπής προς τις αρχές των κρατών μελών, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Κροατία, η Κύπρος, η Λετονία, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία και η Σλοβακία δεν υπέβαλαν τις εν λόγω πληροφορίες στην Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, όπως απαιτείται από τον κανονισμό. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στα εν λόγω κράτη μέλη, τα οποία έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να διορθώσουν τις ελλείψεις. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
8. Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες και Ένωση Κεφαλαιαγορών
(Για περισσότερες πληροφορίες: Siobhan McGarry — Τηλ.: +32 2 296 47 98· Saul Louis Goulding — Τηλ.: +32 229-64735)
Προειδοποιητική επιστολή και συμπληρωματικές προειδοποιητικές επιστολές
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανία να συμμορφωθεί με τους τραπεζικούς κανονισμούς της ΕΕ και τις θεμελιώδεις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποστέλλει συμπληρωματική προειδοποιητική επιστολή στηνΙσπανία[INFR(2025)2121] λόγω μη συμμόρφωσης με τον κανονισμό για τον ενιαίο εποπτικό μηχανισμό [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1024/2013 του Συμβουλίου], με την οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (οδηγία 2013/36/ΕΕ), καθώς και με τα άρθρα 49 και 63 τηςΣυνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης(ΣΛΕΕ). Η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στις17 Ιουλίου 2025. Έκτοτε, έχει τεθεί σε ισχύ η οδηγία (ΕΕ) 2024/1619 (ΟΚΑ VI) και η προθεσμία για τη μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο έληξε στις 10 Ιανουαρίου 2026. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επικαιροποίησε τη νομική αξιολόγηση στην οποία βασίζεται η εν λόγω διαδικασία και συμπεριέλαβε τις σχετικές διατάξεις της ΟΚΑ VI μεταξύ των παραβάσεων που εντοπίστηκαν. Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα επίμαχα ισπανικά μέτρα είναι ασυμβίβαστα με το νέο πλαίσιο της ΟΚΑ VI που διέπει τις εξαγορές, τις συγχωνεύσεις, τις διασπάσεις και άλλες διαρθρωτικές αλλαγές στις οποίες εμπλέκονται πιστωτικά ιδρύματα, εκτίμηση που ενισχύει περαιτέρω τις ανησυχίες οι οποίες είχαν ήδη διατυπωθεί στην προειδοποιητική επιστολή του 2025. Οι ενοποιήσεις στον τραπεζικό τομέα ωφελούν την οικονομία της ΕΕ στο σύνολό της και είναι απαραίτητες για την επίτευξη της Τραπεζικής Ένωσης. Οι συγχωνεύσεις αυτές διασφαλίζουν επίσης ότι τα κεφάλαια κατανέμονται αποτελεσματικά σε ολόκληρη την ΕΕ και ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές, κάτι το οποίο αποτελεί βασικό στόχο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει σήμερα συμπληρωματική προειδοποιητική επιστολή στην Ισπανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Η Επιτροπή καλεί τη Γαλλία να θεσπίσει και να κοινοποιήσει μέτρα εφαρμογής του κανονισμού για τις άμεσες πληρωμές Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηΓαλλία[INFR(2026)2077], επειδή δεν θέσπισε ούτε κοινοποίησε στην Επιτροπή έως τις 9 Απριλίου 2025 μέτρα εφαρμογής σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης των απαιτήσεων του κανονισμού για τις άμεσες πληρωμές [κανονισμός(ΕΕ) 2024/886]. Ο κανονισμός για τις άμεσες πληρωμές εφαρμόστηκε στην ευρωζώνη το 2025 και οι αρμόδιες αρχές δύνανται να επιβάλλουν κυρώσεις στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την επίτευξη της συμμόρφωσης με τον κανονισμό, σκοπός του οποίου είναι να διασφαλιστεί ότι οι άμεσες πληρωμές σε ευρώ είναι οικονομικά προσιτές, ασφαλείς και διεκπεραιώνονται χωρίς εμπόδια σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Γαλλία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Η Επιτροπή καλεί την Πολωνία και τη Ρουμανία να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τιςτροποποιήσεις της5ης οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και να ολοκληρώσουν τηνεφαρμογή άλλων μέτρων που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό MICA Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να δώσει συνέχεια στη διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή συμπληρωματικής προειδοποιητικής επιστολής στηνΠολωνία[INFR(2025)2038] και τηΡουμανία[INFR(2025)2040], επειδή δεν μετέφεραν στο εθνικό τους δίκαιο τις τροποποιήσεις της 5ηςοδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (οδηγία 2013/36/ΕΕ) που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό MICA [κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114], ούτε κοινοποίησαν στην Επιτροπή τους κανόνες σχετικά με τις διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης. Ο κανονισμός MICA καλύπτει τα κρυπτοστοιχεία και τις συναφείς υπηρεσίες και δραστηριότητες που δεν καλύπτονται από άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Αυτό το ειδικό και εναρμονισμένο πλαίσιο για τις αγορές κρυπτοστοιχείων στηρίζει την καινοτομία και προβλέπει την αναλογική μεταχείριση των εκδοτών κρυπτοστοιχείων και των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να επεκτείνουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες σε διασυνοριακό επίπεδο, με παράλληλη διατήρηση της προστασίας των επενδυτών, της ακεραιότητας της αγοράς και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας προς όφελος των πολιτών της ΕΕ. Τα δύο κράτη μέλη δεν κοινοποίησαν τη μεταφορά των τροποποιήσεων της 5ης οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις στο εθνικό τους δίκαιο έως την προθεσμία της 30ής Δεκεμβρίου 2024, όπως αναφερόταν στην προειδοποιητική επιστολή που απέστειλε η Επιτροπή στις7 Μαΐου 2025. Επίσης, τα δύο κράτη μέλη δεν ολοκλήρωσαν την εφαρμογή του κανονισμού για τις διοικητικές κυρώσεις έως την προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2025 — όπως θεσπίστηκε με τον κανονισμό MICA. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει συμπληρωματική προειδοποιητική επιστολή στην Πορτογαλία και τη Ρουμανία, οι οποίες έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να διορθώσουν τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση από τα εν λόγω κράτη μέλη, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Αιτιολογημένη γνώμη
Η Επιτροπή καλεί την Ισπανία να μεταφέρει στο εθνικό της δίκαιο τις τροποποιήσεις της οδηγίας για το αμετάκλητο του διακανονισμού και της δεύτερης οδηγίας για τις υπηρεσίες πληρωμών και να κοινοποιήσει τα μέτρα εφαρμογής του κανονισμού για τις άμεσες πληρωμές Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στηνΙσπανία[INFR(2025)2140], επειδή δεν θέσπισε και δεν κοινοποίησε στην Επιτροπή ούτε μέτρα μεταφοράς στο εθνικό της δίκαιο των τροποποιήσεων της οδηγίας για το αμετάκλητο του διακανονισμού (οδηγία 98/26/ΕΚ) και της 2ηςοδηγίας για τις υπηρεσίες πληρωμών[οδηγία (ΕΕ) 2015/2366], οι οποίες εισήχθησαν μέσω του κανονισμού για τις άμεσες πληρωμές [κανονισμός (ΕΕ) 2024/886], ούτε μέτρα εφαρμογής σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης των απαιτήσεων του εν λόγω κανονισμού. Ο κανονισμός για τις άμεσες πληρωμές εφαρμόστηκε στην ευρωζώνη το 2025 και οι αρμόδιες αρχές δύνανται να επιβάλλουν κυρώσεις στους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την επίτευξη της συμμόρφωσης με τον κανονισμό. Σκοπός του εν λόγω κανονισμού είναι να διασφαλιστεί ότι οι άμεσες πληρωμές σε ευρώ είναι οικονομικά προσιτές, ασφαλείς και διεκπεραιώνονται χωρίς εμπόδια σε ολόκληρη την ΕΕ. Με τις τροποποιήσεις των δύο οδηγιών δίνεται η δυνατότητα σε ορισμένους μη τραπεζικούς παρόχους υπηρεσιών πληρωμών —όπως τα ιδρύματα πληρωμών και τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος— να συμμετέχουν άμεσα σε συστήματα πληρωμών που ορίζονται βάσει της οδηγίας για το αμετάκλητο του διακανονισμού. Έτσι οι εν λόγω πάροχοι θα μπορούν να διακανονίζουν τις πληρωμές στο πλαίσιο των εν λόγω συστημάτων αποτελεσματικότερα και σε πιο ανταγωνιστική βάση, στηρίζοντας την παροχή υπηρεσιών όπως οι άμεσες πληρωμές στους πελάτες τους. Η Ισπανία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).
Η Επιτροπή καλεί την Ιταλία να ευθυγραμμίσει τη νομοθεσία της σχετικά με τους όρους εργασίας των επίτιμων φορολογικών δικαστικών λειτουργών με το δίκαιο της ΕΕ Σήμερα η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηνΙταλία[INFR(2026)4004], επειδή δεν ευθυγράμμισε τη νομοθεσία της για τους επίτιμους φορολογικούς δικαστικούς λειτουργούς με το εργατικό δίκαιο της ΕΕ. Σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο, η φορολογική αρμοδιότητα ασκείται τόσο από επαγγελματίες φορολογικούς δικαστές όσο και από επίτιμους φορολογικούς δικαστικούς λειτουργούς, οι οποίοι ασκούν δικαστικά καθήκοντα υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης. Λαμβανομένης υπόψη πρόσφατης μεταρρύθμισης που προβλέπει τη σταδιακή αντικατάσταση των επίτιμων δικαστικών λειτουργών από επαγγελματίες δικαστές, οι εν ενεργεία λειτουργοί μπορούν να συνεχίσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους έως ότου συμπληρώσουν την ηλικία συνταξιοδότησης των 70 ετών. Παρά το γεγονός ότι οι επίτιμοι φορολογικοί δικαστικοί λειτουργοί ασκούν τα ίδια δικαστικά καθήκοντα και την ίδια δικαιοδοτική αρμοδιότητα σε υποθέσεις πανομοιότυπου χαρακτήρα και αξίας, οι ίδιοι υπόκεινται σε λιγότερο ευνοϊκούς όρους εργασίας. Ειδικότερα, δεδομένου ότι οι επίτιμοι φορολογικοί δικαστικοί λειτουργοί δεν θεωρούνται ότι τελούν σε σχέση εξαρτημένης εργασίας, υπόκεινται σε διαφορετική μεταχείριση έναντι των φορολογικών δικαστών, όσον αφορά την ετήσια άδεια, τη σύνταξη γήρατος και τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης, όπως η αναρρωτική άδεια και η άδεια μητρότητας. Επιπλέον, το ύψος της αμοιβής που λαμβάνουν οι επίτιμοι φορολογικοί δικαστικοί λειτουργοί είναι, αναλογικά, σημαντικά χαμηλότερο από το επίπεδο αμοιβής των φορολογικών δικαστών. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η διαφορετική μεταχείριση δεν συνάδει με το εργατικό δίκαιο της ΕΕ, και συγκεκριμένα με τις διατάξεις τηςοδηγίας 97/81/ΕΚ του Συμβουλίουγια την εργασία μερικής απασχόλησης, τηςοδηγίας 2003/88/ΕΚ(οδηγία για τον χρόνο εργασίας) και τηςοδηγίας 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου(οδηγία για τις εγκύους εργαζόμενες). Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στην Ιταλία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Η Επιτροπή καλεί την Ιρλανδία να ευθυγραμμίσει την εθνική της νομοθεσία με τον κανονισμό για την OLAF Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στηνΙρλανδία[INFR(2025)2238] λόγω μη τήρησης των υποχρεώσεων που υπέχει δυνάμει του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) [κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013]. Ο κανονισμός για την OLAF διέπει το έργο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) κατά τη διεξαγωγή των ερευνών για την προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο κανονισμός για την OLAF τροποποιήθηκε το 2020, προκειμένου να θεσπιστούν ειδικές διατάξεις για την αποσαφήνιση του καθήκοντος των κρατών μελών να επικουρούν την OLAF μέσω της διαβίβασης πληροφοριών τραπεζικών λογαριασμών και αρχείων τραπεζικών συναλλαγών. Η Ιρλανδία επιβεβαίωσε ότι η διαβίβαση πληροφοριών τραπεζικών λογαριασμών και αρχείων τραπεζικών συναλλαγών στην OLAF είναι δυνατή μόνο στο πλαίσιο ποινικής έρευνας. Επομένως, η OLAF δεν μπορεί να αποκτά σχετική πρόσβαση στο πλαίσιο των διοικητικών ερευνών της, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά εμπόδια στα αποτελέσματα των ερευνών. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στην Ιρλανδία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να διορθώσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη.
Οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών (ΕΜΑ) ενέκριναν τηνεντολήτου Συμβουλίουγια διαπραγματεύσειςμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόταση για τη θέσπιση νέου προγράμματος ύψους 115 εκατ. ευρώ για ευέλικτη και ταχεία αμυντική καινοτομία (AGILE).
Σχεδιασμένο ως ένα έξυπνο και ευέλικτο πρόγραμμα που συμπληρώνει την υφιστάμενη εργαλειοθήκη αμυντικών βιομηχανικών μέσων της ΕΕ, το AGILE αποσκοπεί στην παροχήταχείας, ευέλικτης και στοχευμένης χρηματοδοτικής στήριξηςστις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) — συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων. Θα επικεντρώνεται ειδικότερα στη στήριξη της ανάπτυξης και της δοκιμήςαναδυόμενων και ανατρεπτικών αμυντικών προϊόντων, καθώς και στην προσαρμογή μη στρατιωτικών τεχνολογιών για αμυντικές εφαρμογές. Σε βάθος χρόνου, θα συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ανάπτυξης και επιχειρησιακής εφαρμογής.
Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας καθώς και οι συγκρούσεις στη νότια γειτονία της ΕΕ έχουν καταστήσει σαφές ότι η ταχεία τεχνολογική καινοτομία μπορεί να έχει καθοριστική σημασία στο πεδίο της μάχης. Πρέπει να προωθήσουμε τις επιχειρήσεις που μπορούν να προσφέρουν έξυπνες, οικονομικά προσιτές και προσαρμόσιμες λύσεις για τις ένοπλες δυνάμεις μας. Αυτό θα γίνει πραγματικότητα χάρη στο πρόγραμμα AGILE, το οποίο θα ενισχύσει την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης.
Βασίλης Πάλμας, Υπουργός Άμυνας της Κύπρου
Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο
Η πρόταση της Επιτροπής για το πρόγραμμα AGILE σχεδιάστηκε για να αλλάξει τα δεδομένα. Ο προβλεπόμενος χρόνος έως την επιχορήγηση είναι μόλις τέσσερις μήνες. Τα σχετικά προϊόντα και τεχνολογίες αναμένεται να είναι διαθέσιμα στις αμυντικές δυνάμεις εντός περιόδου ενός έως τριών ετών.
Η εντολή του Συμβουλίου υποστηρίζει τον φιλόδοξο χαρακτήρα της πρότασης της Επιτροπής και διατηρεί τα κύρια χαρακτηριστικά της. Για να διασφαλιστεί ότι το πρόγραμμα θα τύχει θετικής αποδοχής και ανταπόκρισης, το Συμβούλιο εξασφάλισε περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής των κρατών μελών κατά την υλοποίηση του προγράμματος («επιτροπολογία»).
Επόμενα βήματα
Μετά την έγκριση της εντολής του Συμβουλίου, η Προεδρία θα αρχίσει διοργανικές διαπραγματεύσεις μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ολοκληρώσει τις εσωτερικές διαβουλεύσεις του.
Το νέο πρόγραμμα αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του 2027.
Ηέρευνα του Ειδικού Ευρωβαρόμετρου για τη βιοποικιλότητα, η οποία δημοσιεύτηκε κατά την έναρξη τηςΠράσινης Εβδομάδαςτης ΕΕ, δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα και την προστασία της φύσης, παρά τις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Πάνω από το 90 % όλων των Ευρωπαίων θεωρούν ότι η προστασία της βιοποικιλότητας και της φύσης είναι απαραίτητη για την υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια, το καθαρό νερό, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, καθώς και για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ευημερία. Υπάρχει επίσης ευρεία υποστήριξη για τη νομοθεσία και τη δράση της ΕΕ για την προστασία της βιοποικιλότητας στη χώρα τους.
Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε ως συμβολή στη φετινή Πράσινη Εβδομάδα, η οποία θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οι επενδύσεις στη φύση και τα υγιή οικοσυστήματα μπορούν να ενισχύσουν την οικονομία, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Το Ευρωβαρόμετρο δείχνει επίσης ότι οιπολίτες της ΕΕ εντοπίζουν τις τρεις μεγαλύτερες απειλές για τη βιοποικιλότητα ως ρύπανση του αέρα, του εδάφους και των υδάτων (94 %)· ανθρωπογενείς καταστροφές, όπως πετρελαιοκηλίδες και βιομηχανικά ατυχήματα (92%)· και τη μετατροπή γης για γεωργική ή αστική ανάπτυξη (90 %).
Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας αναδεικνύουν επίσης τηνισχυρή υποστήριξη για τις προστατευόμενες περιοχές και το δίκτυο Natura 2000. Το96 % όσων απάντησαν δήλωσε ότι οι προστατευόμενες περιοχές είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη της καταστροφής των φυσικών οικοτόπων. Το 95% υποστηρίζει το ρόλο τους στην προστασία των απειλούμενων ειδών. Το 94 % των ερωτηθέντων επισημαίνει τα οφέλη των προστατευόμενων περιοχών για καθαρό αέρα, νερό και βιώσιμες οικονομίες. Όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι (42%, +12 ποσοστιαίες μονάδες) γνωρίζουν το πανευρωπαϊκόδίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000,το οποίο δημιουργήθηκε για να διασφαλίσει την προστασία και τη διατήρηση της πολυτιμότερης βιοποικιλότητας της Ευρώπης.
Η έρευνα αυτή επισημαίνει ότι οι πολίτες αναμένουν την ορθή εφαρμογή των πολιτικών για τη βιοποικιλότητα, με έμφαση στην αποκατάσταση, την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας στις αποφάσεις σχεδιασμού και τη διατήρηση ισχυρών διασφαλίσεων για τις προστατευόμενες περιοχές.
Ιστορικό
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2026 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Περίπου 26.500 άτομα από διαφορετικές κοινωνικές και δημογραφικές ομάδες ερωτήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο στην εθνική τους γλώσσα.
Το παρόν Ειδικό Ευρωβαρόμετρο βασίζεται σε προηγούμενες εκδόσεις του2015καιτου 2018,επιτρέποντας τη σύγκριση με την πάροδο του χρόνου και συμβάλλοντας στην παρακολούθηση των αλλαγών στη στάση του κοινού. Διασφαλίζοντας τη συνοχή με προηγούμενες έρευνες του Ευρωβαρόμετρου για τη βιοποικιλότητα, η έρευνα αποσκοπούσε ιδίως στην κατανόηση των λόγων για τους οποίους οι Ευρωπαίοι πιστεύουν ότι η βιοποικιλότητα θα πρέπει να προστατεύεται, συμπεριλαμβανομένων περιβαλλοντικών, οικονομικών, υγειονομικών και ηθικών λόγων· να αξιολογήσουν ποιες απειλές για τη βιοποικιλότητα θεωρούν πιο σοβαρές οι πολίτες· προσδιορισμός των προσδοκιών για τη βιοποικιλότητα και την προστασία και αποκατάσταση της φύσης σε ενωσιακό και τοπικό επίπεδο· και να εξετάσει τη στάση απέναντι στις προστατευόμενες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Natura 2000, και τις απόψεις σχετικά με την εξισορρόπηση της διατήρησης με την ανάπτυξη.
Η ΕΕ αναλαμβάνει δράση για την καλύτερη υπεράσπιση των πολιτών της, τη διασφάλιση των συνόρων της και τη διαφύλαξη του μέλλοντός της, ευθυγραμμίζοντας τις προσπάθειές της, επενδύοντας πόρους και ενεργώντας από κοινού.
Ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας
Το περιβάλλον ασφάλειας έχει αλλάξει ριζικά. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι αυξανόμενες γεωπολιτικές αντιπαλότητες, οι υβριδικές απειλές και οι ταχείες τεχνολογικές αλλαγές έχουν αλλάξει το τι σημαίνει η ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών και η διατήρηση της ειρήνης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανταποκρίνεται με ενότητα, επενδύσεις και αποφασιστικότητα.
Τι περιμένουν οι Ευρωπαίοι
Η ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα με αυξανόμενη σημασία για τους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
68 %πιστεύουν ότι η χώρα τους απειλείται
79 %υποστηρίζει μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας και ασφάλειας
Από κοινού υλοποίηση
Η ευρωπαϊκή άμυνα βασίζεται στη συνεργασία. Η εργασία σε επίπεδο ΕΕ βοηθά τα κράτη μέλη:
στην από κοινού ανάπτυξη ικανοτήτων με πιο αποδοτικό τρόπο
στη μείωση των αλληλεπικαλύψεων
σε καλύτερες επενδύσεις με χαμηλότερο κόστος
στον καλύτερο και ταχύτερο συντονισμό
Μαζί, ενισχύουν τον ρόλο της ΕΕ ως αξιόπιστου παράγοντα ασφάλειας και ενισχύουν τη διατλαντική εταιρική σχέση με το ΝΑΤΟ.
800 δισ. ευρώαύξηση των αμυντικών δαπανών σε όλα τα κράτη μέλη έως το 2030
7,3-8 δισ. ευρώδέσμευση μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας για τη στήριξη της κοινής έρευνας και ανάπτυξης ικανοτήτων (2021-2027)
1,5 δισ. ευρώγια την κλιμάκωση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας και την ενίσχυση της βιομηχανικής ικανότητας
Τα προγράμματα που φέρνουν την άμυνα στο προσκήνιο
Τα προγράμματα της ΕΕ καλύπτουν πλέον ολόκληρο τον αμυντικό κύκλο, από την έρευνα έως τις δημόσιες συμβάσεις και τη χρηματοδότηση. Προωθούν τη βιομηχανική ανάπτυξη, δημιουργούν θέσεις εργασίας και συμβάλλουν στην παροχή κρίσιμων ικανοτήτων που χρειάζεται η Ευρώπη.
Υποστηρίζονται από περίπου 810 δισ. ευρώ σε επενδύσεις στον τομέα της άμυνας και δημοσιονομική ευελιξία για τα κράτη μέλη κατά τα επόμενα έτη.
Το ΕΤΑ ενισχύει τις αμυντικές ικανότητες της Ευρώπης μέσω της προώθησης της συνεργατικής έρευνας και ανάπτυξης, της ενίσχυσης της καινοτομίας και της διευκόλυνσης της επέκτασης και του ανταγωνισμού της βιομηχανίας
Το EDIP ενισχύει την αμυντική βιομηχανική ετοιμότητα της Ευρώπης με την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας, τη διασφάλιση σταθερής παραγωγής και την ενίσχυση της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης. Βασίζεται σε μέσα που αναπτύχθηκαν για την αντιμετώπιση του πολέμου στην Ουκρανία — τον κανονισμό σχετικά με τη θέσπιση μέσου για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (κανονισμός EDIRPA) και τον κανονισμό σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (κανονισμός ASAP)
Το SAFE ενισχύει την αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης καθιστώντας δυνατές τις συντονισμένες επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Μέσω της πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας, τα κράτη μέλη μπορούν να υπερβούν προσωρινά τα όρια ελλείμματος για τις αμυντικές δαπάνες, αποδεσμεύοντας έως και 800 δισ. ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών και παρέχοντας στη βιομηχανία μεγαλύτερη βεβαιότητα όσον αφορά τις επενδύσεις, την καινοτομία και την επίτευξη αποτελεσμάτων
Η βιομηχανία στο επίκεντρο
Η ασφάλεια και η οικονομική ισχύς συμβαδίζουν. Για τον λόγο αυτόν, η ευρωπαϊκή βιομηχανία αποτελεί την κινητήριο δύναμη της ασφάλειας της Ευρώπης. Μέσω της στενής συνεργασίας με τις επιχειρήσεις, σε όλες τις αλυσίδες παραγωγής, τεχνολογίας και εφοδιασμού, η ΕΕ:
παρέχει βοήθεια στις επιχειρήσεις ώστε να επεκταθούν
στηρίζει την καινοτομία
ενισχύει την παραγωγική ικανότητα
δημιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Επιτροπή ενέκρινε τηνεαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026.Σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, η δέσμη καθορίζει κατευθύνσεις πολιτικής για τα κράτη μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση τηςανταγωνιστικότηταςτης ΕΕ, της στρατηγικής αυτονομίας, καθώς και της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και συνοχής, με παράλληλη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Η κλιμάκωση των παγκόσμιων εντάσεων, οι αυξημένοι κίνδυνοι για την ασφάλεια και οι προκλήσεις που σχετίζονται με το κλίμα, παράλληλα με τις ασταθείς τιμές της ενέργειας και τις συνεχιζόμενες πιέσεις στο κόστος ζωής, εξακολουθούν να επιβαρύνουν την οικονομία της Ευρώπης, επηρεάζοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις. Ως απάντηση, η παρούσα εαρινή δέσμη μέτρων, σύμφωνα με τηνΑνταγωνιστικότητα της Ένωσης,παρέχει καθοδήγηση για την καθοδήγηση της δράσης προς βασικές προτεραιότητες της ΕΕ. Επικεντρώνεται στην απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού τηςενιαίας αγοράς,στη γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας, στην επιτάχυνση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων, με παράλληλη προώθηση των θέσεων εργασίας και των δεξιοτήτων, στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και στη διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. ΤοΕυρωπαϊκό Εξάμηνοστηρίζει επίσης τα κράτη μέλη στην αντιμετώπιση διαρθρωτικών προκλήσεων, καθώς και στη διατήρηση μακροοικονομικής σταθερότητας και υγιών δημόσιων οικονομικών.
Η υλοποίηση αυτών των προτεραιοτήτων απαιτεί συνεχείς μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις σε ολόκληρη την Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, ομηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ),ηπολιτική συνοχήςκαι άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ εξακολουθούν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη στήριξη των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών και των στρατηγικών επενδύσεων των κρατών μελών.
Στοχευμένες συστάσεις προς τα κράτη μέλη
Ο κύκλος του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026 παρέχει ένα ισχυρό αναλυτικό πλαίσιο για τον προσδιορισμό των μελλοντικών αναγκών πολιτικής και επενδύσεων σε ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποσκοπούν στη μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, οιεκθέσεις ανά χώρα του 2026αναλύουν τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις σε κάθε κράτος μέλος και αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο εφαρμόζουν το ολοκληρωμένο σύνολοειδικών ανά χώρα συστάσεωνπου εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2025.
Με βάση την ανάλυση και τις βασικές προκλήσεις που προσδιορίζονται στις εκθέσεις ανά χώρα, η Επιτροπή προτείνει ειδικές ανά χώρα συστάσεις για το 2026, παρέχοντας εξατομικευμένη καθοδήγηση για κάθε κράτος μέλος.
Για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, η εαρινή δέσμη καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν πολιτική δράση στους ακόλουθους τομείς:
Επιτάχυνση της οικονομικά προσιτής μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας,ενίσχυση τωνδικτύων και της αποθήκευσης,ενίσχυση τηςενεργειακής ασφάλειαςκαιευθυγράμμιση με τους στόχουςγια το κλίμα.
Προώθησηποιοτικών θέσεων εργασίας,δικαιότερηλειτουργία των αγορών εργασίαςκαι επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, αντιστοίχισητης εκπαίδευσης, της κατάρτισης καιτων δεξιοτήτωνμε τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Δημοσιονομική εποπτεία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης
Την άνοιξη του 2026 η Επιτροπή αξιολόγησε τη συμμόρφωση των κρατών μελών με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ. Η αξιολόγηση καλύπτει τόσο το 2025 όσο και το 2026 και επικεντρώνεται στην αύξηση των καθαρών δαπανών, λαμβανομένης υπόψη της ευελιξίας που προβλέπεται από τηνεθνική ρήτρα διαφυγής για την άμυνα,κατά περίπτωση. Όσον αφοράτα κράτη μέλη που υπόκεινται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ),η Επιτροπή συνιστά σήμερα στο Συμβούλιο να καταργήσει τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος γιατη Μάλτα.Για τηνΑυστρία,το Βέλγιο,τη Φινλανδία,τη Γαλλία,την Ουγγαρία,την Ιταλία,την Πολωνία,τη Ρουμανίακαιτη Σλοβακία, η Επιτροπή έκρινε ότι έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Ως εκ τούτου, δεν χρειάζεται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο της ΔΥΕ στο παρόν στάδιο.
Η Επιτροπή συνέταξεέκθεσηδυνάμει τουάρθρου 126 παράγραφος 3της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ) προκειμένου να αξιολογήσει τη συμμόρφωση με το κριτήριο του ελλείμματος της Συνθήκης γιατη Βουλγαρία , τηΓερμανία,την Εσθονία,τη Λετονίακαιτη Σλοβενία. Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης που περιέχεται στην έκθεση, η κίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος είναι δικαιολογημένη γιατη Βουλγαρίαστο παρόν στάδιο.
Για τα κράτη μέλη που επωφελούνται από περίοδο δημοσιονομικής προσαρμογής επτά αντί τεσσάρων ετών στο πλαίσιο των μεσοπρόθεσμων σχεδίων τους [Βέλγιο,Γερμανία,Ισπανία,Γαλλία,Ιταλία,Αυστρία,ΡουμανίακαιΦινλανδία], η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης την υλοποίηση τωνβασικών σταδίων των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες βασίζεται η παράταση, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται στιςετήσιες εκθέσεις προόδου .Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη έχουνσυμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις τους με ικανοποιητικό τρόπο.
Στο μέλλον, τα κράτη μέλη που λαμβάνουν μέτρα για τηνενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπηςκαιτην επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμαμπορούν να ζητήσουνπεριορισμένη δημοσιονομική ευελιξίαστο πλαίσιο της ισχύουσας εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους, το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας μπορεί να επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει μέτρα, που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026, τα οποία μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, ως εκ τούτου, ενισχύουν την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Εντός του υφιστάμενου ανώτατου ορίου (1,5 % του ΑΕΠ) για πρόσθετες αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής, θα εφαρμοστεί ειδικό ετήσιο ανώτατο όριο για την περίοδο 2026-2028 (0,3 % του ΑΕΠ) και σωρευτικό ανώτατο όριο (0,6 % του ΑΕΠ) κατά την ίδια περίοδο ειδικά για μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας. Είναι σημαντικό ότι η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει ότι όλες οιδιασφαλίσεις δημοσιονομικής βιωσιμότητας παραμένουν πλήρως σε ισχύ.
Κατά το παρελθόν έτος, οι ευπάθειες εξελίχθηκαν διαφορετικά μεταξύ των κρατών μελών και περιορίστηκαν σε αρκετές περιπτώσεις, ενώ η αβεβαιότητα αυξήθηκε πρόσφατα.Η Ελλάδα,οιΚάτω Χώρεςκαιη Σουηδίαεκτιμάται ότι δεν αντιμετωπίζουν πλέον ανισορροπίες, καθώς οι μακροοικονομικές ευπάθειές τους έχουν μειωθεί με την πάροδο των ετών.Η Ιταλία,η Ουγγαρίακαιη Σλοβακίαεξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ανισορροπίες, καθώς οι ευπάθειές τους παραμένουν σημαντικές.Η Ρουμανίαεξακολουθεί να αντιμετωπίζει υπερβολικές ανισορροπίες, καθώς οι ευπάθειές της παραμένουν σοβαρές.
Εκθέσεις εποπτείας μετά το πρόγραμμα
Οι εκθέσεις μεταπρογραμματικής εποπτείας(PPS) αξιολογούν την οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση των κρατών μελών που έχουν επωφεληθεί από προγράμματα χρηματοδοτικής συνδρομής, εστιάζοντας στην ικανότητα αποπληρωμής τους. Οι εν λόγω αξιολογήσεις για τηνΙρλανδία,την Ελλάδα,την Κύπροκαιτην Πορτογαλίακαταλήγουν στο συμπέρασμα ότι και τα τέσσερα κράτη μέλη διατηρούν την ικανότητα αποπληρωμής του χρέους τους.
Δεδομένου ότιη Ισπανίαείχε αποπληρώσει το 2025 πάνω από το 75 % της χρηματοδοτικής συνδρομής που έλαβε στο πλαίσιο του προγράμματος, πρόκειται για τον πρώτο γύρο εκθέσεων μεταπρογραμματικής εποπτείας που δεν περιλαμβάνει πλέον το εν λόγω κράτος μέλος.
Κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση και προκλήσεις κοινωνικής σύγκλισης
Η Επιτροπή προτείνει επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές, καθορίζοντας κοινές προτεραιότητες για τις εθνικές πολιτικές απασχόλησης και τις κοινωνικές πολιτικές, ώστε να καταστούν πιο δίκαιες και χωρίς αποκλεισμούς. Καλύπτουν νέα στοιχεία που επικεντρώνονται στηβελτίωση της ποιότητας των θέσεων εργασίαςσύμφωνα με τονχάρτη πορείας για την ποιότητα των θέσεων εργασίας,καθώς και στην επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, μέσωτης ενίσχυσης των δεξιοτήτων και της εκπαίδευσηςγια την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση στηρίζουν επίσης την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού από την ΕΕ, δίνοντας προτεραιότητα στην ποιοτική απασχόληση, η οποία αποτελεί αποδεδειγμένη πορεία προς τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα για τους ανθρώπους, σύμφωνα με τηστρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας,και την πρόσβαση σε επαρκή οικονομικά προσιτή και κοινωνική στέγαση, υλοποιώντας τοευρωπαϊκό σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης.
Για τη διαμόρφωση αυτών των προτεραιοτήτων, η Επιτροπή ανέλυσε τις προκλήσεις για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τις κοινωνικές προκλήσεις σε κάθε κράτος μέλος μέσω τουπλαισίου κοινωνικής σύγκλισης, το οποίο είναι ενσωματωμένο στο αναθεωρημένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Τα πορίσματα περιγράφονται στην κοινή έκθεση για την απασχόληση 2026,με βαθύτερη ανάλυση από τον Απρίλιο του 2026 για τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, τη Ρουμανία και τη Φινλανδία.
Επόμενα βήματα
Η Ευρωομάδα και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν τώρα τα έγγραφα που παρουσιάστηκαν στηνεαρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026,με σκοπό την έγκριση των παρεχόμενων κατευθυντήριων γραμμών.
Η Επιτροπή θα ξεκινήσει εποικοδομητικό διάλογο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το περιεχόμενο αυτής της δέσμης μέτρων, καθώς και σχετικά με κάθε επόμενο στάδιο του κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Τι περιλαμβάνεται στη φετινή εαρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου;
Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026 περιλαμβάνει:
εισαγωγική ανακοίνωσησχετικά με τα κύρια στοιχεία της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·
εκθέσεις ανά χώρα στις οποίεςπροσδιορίζονται οι κύριες οικονομικές, διαρθρωτικές, εργασιακές και κοινωνικές προκλήσεις των κρατών μελών·
ειδικές ανά χώρα συστάσεις (ΣΑΧ)για μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις·
Έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των κρατών μελών της ΕΕ με τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους. Με βάση την αξιολόγηση που περιλαμβάνεται στην παρούσα έκθεση, η Επιτροπή προτείνει στο Συμβούλιο να κινήσει διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Βουλγαρία·
Σύσταση της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 12 της ΣΛΕΕ για την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2024/2128 του Συμβουλίου σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Μάλτα.
Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με Δημοσιονομικούς Στατιστικούς Πίνακεςπου περιέχει βασικά στοιχεία σχετικά με την αξιολόγηση των δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών·
Εκθέσεις εποπτείας μετά το πρόγραμμαγια τηναξιολόγηση των ικανοτήτων αποπληρωμής των κρατών μελών που έχουν επωφεληθεί από προγράμματα χρηματοδοτικής συνδρομής. Στόχος είναι να αξιολογηθεί η οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση των κρατών μελών, ώστε να διασφαλιστεί ότι διατηρούν την ικανότητά τους να εξυπηρετούν το χρέος τους·
Αξιολόγηση του αναθεωρημένου εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού διαρθρωτικού σχεδίου (ΠΜΔΣ) των Κάτω Χωρών.Τα ΠΜΔΣ καθορίζουν τη δέσμευση των κρατών μελών για ανώτατα όρια καθαρών δαπανών, καθώς και για δημόσιες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις προτεραιότητας. Μετά τις γενικές εκλογές, οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν αναθεωρημένο σχέδιο. Σήμερα, η Επιτροπή παρέχει την αξιολόγησή της και δημοσιεύει τη σύστασή της για σύσταση του Συμβουλίου για την έγκριση ενός τέτοιου σχεδίου·
Κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόλησηπου παρουσιάζουν κοινές προτεραιότητες για τις εθνικές πολιτικές απασχόλησης και παρέχουν τη νομική βάση για τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις στον τομέα της απασχόλησης και στον κοινωνικό τομέα.
Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2026;
Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026 καθορίζει τις προτεραιότητες για συντονισμένη δράση της ΕΕ με σκοπό την ενίσχυση τηςανταγωνιστικότητας,της ανθεκτικότητας, της κοινωνικής συνοχής και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.
Με βάση τηνΠυξίδα Ανταγωνιστικότητας,επικεντρώνεται σε βασικές προτεραιότητες της Ένωσης: απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού τηςενιαίας αγοράς,κάλυψη του χάσματος καινοτομίας, επιτάχυνση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και προώθηση των θέσεων εργασίας και των δεξιοτήτων.
Η δέσμη καλεί τα κράτη μέλη να διοχετεύσουν τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω εθνικών μέτρων για την οικοδόμηση τηςΈνωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.Για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, οι ΣΑΧ του 2026 αποσκοπούν επίσης στη γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας της Ευρώπης και στην τόνωση των επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α). Συνιστάται στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο την ενιαία αγορά για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και τη διασφάλιση αποτελεσματικών θεσμικών πλαισίων.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ανάγκη επιτάχυνσης τηςοικονομικά προσιτής μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας,ενίσχυσης τηςενεργειακής ασφάλειαςκαι ευθυγράμμισης μετους κλιματικούς στόχους για το 2030.Οι συστάσεις κυμαίνονται από την ανάγκη σταδιακής κατάργησης των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων που δεν είναι στοχευμένες και προσωρινές και την ανάπτυξη υποδομών μέσω της απαλλαγής της βιομηχανίας και των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές έως τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Πώς αντιμετωπίζει το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο τη συνεχιζόμενη οικονομική προσιτότητα της στεγαστικής κρίσης στην Ευρώπη;
Για πρώτη φορά, κάθε έκθεση χώρας περιλαμβάνει ειδικό παράρτημα για τη στέγαση, το οποίο παρέχει εκτενή ανάλυση της στεγαστικής αγοράς σε καθένα από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή έχει ως στόχο να βοηθήσει τα κράτη μέλη να σχεδιάσουν αποτελεσματικές μεταρρυθμίσεις για οικονομικά προσιτή και κοινωνική στέγαση, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό πλαίσιο κάθε χώρας. Οι συστάσεις περιλαμβάνουν διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του αποθέματος κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, της αύξησης της συνολικής προσφοράς στέγασης, της απλούστευσης και της επιτάχυνσης της αδειοδότησης για τον εξορθολογισμό των διαδικασιών χρήσης γης και σχεδιασμού.
Σύμφωνα με την πρόταση, το ΕΠΠΑ αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το σύνολο ή σημαντικό υποσύνολο των προκλήσεων που προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Για τον σκοπό αυτό, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2026 παρέχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ευθυγράμμιση των εθνικών και περιφερειακών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Χρησιμεύει επίσης ως βασική αναλυτική βάση για τον προσδιορισμό και την ιεράρχηση συγκεκριμένων μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών αναγκών για βασικούς τομείς πολιτικής σε κάθε κράτος μέλος.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις για μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις και άλλες παρεμβάσεις που θα συμπεριληφθούν στα σχέδια ΕΠΜ θα υποβληθούν από το εθνικό και/ή περιφερειακό επίπεδο, λαμβανομένων υπόψη των εν λόγω απαιτήσεων και της συνταγματικής και θεσμικής δομής και των αρμοδιοτήτων εντός κάθε κράτους μέλους.
Ποια είναι η σχέση μεταξύ της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και της εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας;
Η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου διαδραματίζει καίριο ρόλο στην παρακολούθηση της εφαρμογής τουμηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ),καθώς παρέχει αξιολόγηση της προόδου που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη όσον αφορά την εφαρμογήτων οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ).Αυτό θα συμβάλει στο να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη βρίσκονται σε καλό δρόμο για την εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους και την επίτευξη των στόχων του ΜΑΑ.
Καθώς ο ΜΑΑ πλησιάζει στο τέλος του το 2026, ο κύκλος του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου μεταφέρθηκε πέρυσι σε ένα ενοποιημένο σύνολο ΣΑΧ, καταργώντας σταδιακά την προσέγγιση που θεσπίστηκε κατά τα προηγούμενα στάδια της εφαρμογής του ΜΑΑ.
Η εαρινή δέσμη μέτρων του 2026 παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τις μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές προτεραιότητες σε κάθε κράτος μέλος με βάση ανάλυση διεύρυνσης για τον προσδιορισμό των σχετικών διαρθρωτικών προκλήσεων. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση ομαλής μετάβασης μετά την ολοκλήρωση του ΜΑΑ και θα στηρίξει τη συνέχιση της υλοποίησης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης της ΕΕ.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος της επικείμενης προθεσμίας του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) και τι θα συμβεί όταν λήξει ο ΜΑΑ;
Προτεραιότητα το 2026 είναι η επιτυχής ολοκλήρωση του ΜΑΑ και η τήρηση των αντίστοιχων προθεσμιών:
31 Αυγούστου 2026 για την ολοκλήρωση όλων των οροσήμων και των στόχων·
30 Σεπτεμβρίου 2026 για την υποβολή από τα κράτη μέλη της τελευταίας αίτησης πληρωμής·
31 Δεκεμβρίου 2026 για την πραγματοποίηση εκταμιεύσεων από την Επιτροπή.
Παρά το γεγονός ότι ο ΜΑΑ αποτελεί προσωρινό μέσο για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να ανακάμψουν από την οικονομική κρίση της νόσου COVID-19 και να στηρίξουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις τους, ο αντίκτυπος του ΜΑΑ θα συνεχιστεί και μετά το 2026.
Τα οφέλη των μεταρρυθμίσεων που υποστηρίζονται από τον ΜΑΑ θα γίνονται ολοένα και πιο ορατά κατά τα επόμενα έτη, ενώ ορισμένες επενδύσεις του ΜΑΑ, ιδίως εκείνες που διοχετεύονται μέσω χρηματοδοτικών μέσων, θα επηρεάσουν την πραγματική οικονομία μόνο το 2027 και μετέπειτα.
Ποια είναι τα κύρια θέματα των ΣΑΧ προς τα κράτη μέλη;
Όπως και πέρυσι, οι ΣΑΧ εστιάζουν στους πυλώνες και τους οριζόντιους παράγοντες διευκόλυνσης της ανταγωνιστικότητας και, ως εκ τούτου, καλούν τα κράτη μέλη να αναλάβουν πολιτική δράση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Επιπλέον, τα κράτη μέλη έλαβαν επίσης σύσταση για τη διασφάλιση της ταχείας εκτέλεσης των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής.
Όπως κάθε χρόνο, οι δημοσιονομικές ΣΑΧ καθορίζουν τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με τις δημοσιονομικές πολιτικές που αναμένεται να ακολουθήσουν τα κράτη μέλη.
Με την ολοκλήρωση της περιόδου υλοποίησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), οι φετινές ΣΑΧ δεν καλούν τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την υλοποίηση των οικείων ΣΑΑ. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι σημαντικό να διατηρηθούν οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που υποστηρίζονται και υλοποιούνται στο πλαίσιο του ΜΑΑ, ιδίως εκείνες που αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στις ΣΑΧ. Για τον σκοπό αυτό, εκδόθηκε γενική σύσταση προς όλα τα κράτη μέλη: «Διασφάλισητης συνέχειας των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που υλοποιούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.».
Πώς ευθύνεται η εαρινή δέσμη μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για την κρίση στη Μέση Ανατολή, ιδίως όσον αφορά την ενέργεια;
Η προώθηση της μετάβασης της ΕΕ σε καθαρές μορφές ενέργειας παραμένει ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την προστασία της οικονομίας και των πολιτών μας από τις υψηλές τιμές της ενέργειας που προκαλούνται από κρίσεις, όπως στη Μέση Ανατολή. Η αντικατάσταση των ακριβών εισαγωγών ορυκτών καυσίμων με καθαρή, εγχώρια ενέργεια είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Είναι επίσης σημαντικό να εξασφαλιστεί οικονομικά προσιτή ενέργεια για την οικονομία του μέλλοντος.
Ως εκ τούτου, η εαρινή δέσμη μέτρων καλεί τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να επιταχύνουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Αυτό απαιτεί ταχύτερη εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU και των ΣΑΧ που σχετίζονται με την ενέργεια. Για τον σκοπό αυτό, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την ανάπτυξη καθαρής, εγχώριας ενέργειας, να ενισχύσουν τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και να αυξήσουν τη δυναμικότητα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο προωθεί επίσης την ενεργειακή απόδοση και τον εξηλεκτρισμό σε όλα τα κτίρια, τις μεταφορές και τη βιομηχανία. Από κοινού, οι προσπάθειες αυτές θα μειώσουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και θα περιορίσουν την έκθεση σε ασταθείς παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» συνέβαλε στη χρηματοδότηση κρίσιμων διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών, ενισχύοντας έτσι τις διασυνδέσεις και στηρίζοντας την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης και βιώσιμης ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και μιας πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης. Το επικείμενο σχέδιο δράσης για τον εξηλεκτρισμό θα θέσει έναν φιλόδοξο στόχο εξηλεκτρισμού και μέτρα για την αντιμετώπιση των φραγμών στους τομείς της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων. Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης νομοθετική πρόταση σχετικά με τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από το φυσικό αέριο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη μετριασμού των βραχυπρόθεσμων οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, ιδίως δεδομένου ότι πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος. Η εαρινή δέσμη μέτρων, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι τα μέτρα έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και δημοσιονομικά βιώσιμα. Είναι σημαντικό ότι τα μέτρα αυτά πρέπει να σχεδιαστούν κατά τρόπο ώστε να διατηρηθούν τα κίνητρα τιμών για τη μείωση της ζήτησης ορυκτών καυσίμων.
Ποια είναι η θέση της Επιτροπής όσον αφορά την αύξηση της δημοσιονομικής ευελιξίας στο πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης, λαμβανομένων υπόψη των οικονομικών επιπτώσεων των πρόσφατων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή;
Η Επιτροπή έχει επίγνωση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών του τρέχοντος ενεργειακού κλυδωνισμού, καθώς και της σημασίας της στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με παράλληλη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης.
Δεδομένων των αναγκαίων επενδύσεων στη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να ζητήσουν την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής (NEC) για την άμυνα σε μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας, με προσωρινό και περιορισμένο τρόπο.
Αυτή η πιθανή παράταση θα περιλαμβάνει μέτρα, που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026, τα οποία μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, ως εκ τούτου, ενισχύουν την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Εντός του υφιστάμενου ανώτατου ορίου (1,5 % του ΑΕΠ) για πρόσθετες αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΕΑΟΕ, θα εφαρμοστεί ειδικό ετήσιο ανώτατο όριο για την περίοδο 2026-2028 (0,3 % του ΑΕΠ) και σωρευτικό ανώτατο όριο (0,6 % του ΑΕΠ) κατά την ίδια περίοδο ειδικά για μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας. Είναι σημαντικό ότι η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει ότι όλες οι διασφαλίσεις δημοσιονομικής βιωσιμότητας παραμένουν πλήρως σε ισχύ.
Για να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση, τα κράτη μέλη που ενδέχεται να έχουν ήδη χρησιμοποιήσει πλήρως την ευελιξία στο πλαίσιο του ΕΑΟΕ για την αύξηση των αμυντικών δαπανών θα μπορούσαν να λάβουν προσωρινή και περιορισμένη πρόσθετη ευελιξία υπό τους ίδιους όρους με τα άλλα κράτη μέλη. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεκτιμήσει κατά πόσον οι αποκλίσεις δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Σε ποιον βαθμό τα κράτη μέλη αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους και πώς λαμβάνεται αυτό υπόψη στο πλαίσιο του μεταρρυθμισμένου δημοσιονομικού πλαισίου;
Στο πλαίσιο τουσχεδίου ReArm Europe/Readiness 2030,η Επιτροπή έχει καθορίσει ένα πλαίσιο για την εφαρμογή της ευελιξίας για τις αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του μεταρρυθμισμένου δημοσιονομικού πλαισίου.
Η ενεργοποίηση τηςεθνικής ρήτρας διαφυγήςεπιτρέπει στα κράτη μέλη να αποκλίνουν προσωρινά από την πορεία των καθαρών δαπανών που συνιστά το Συμβούλιο, διευκολύνοντας τη μετάβαση σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες σε εθνικό επίπεδο και διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του χρέους. Επιτρέπει ευελιξία για μέγιστο ποσοστό 1,5 % του ΑΕΠ σε πρόσθετες αμυντικές δαπάνες έως το 2028. Μέχρι στιγμής, 18 κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της ρήτρας. Η χρήση αυτής της ευελιξίας θα πρέπει να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των ικανοτήτων άμυνας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην προστασία των πολιτών της.
Οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ εξακολουθούν να λειτουργούν κανονικά εκτός από το πρόσθετο περιθώριο ελιγμών για τις αμυντικές δαπάνες. Καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου ενεργοποίησης του NEC, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τις πορείες των καθαρών δαπανών που συνέστησε το Συμβούλιο. Οι αποκλίσεις από τη συνιστώμενη πορεία των καθαρών δαπανών, εκτός από εκείνες που καλύπτονται από το ΕΣΑ για την άμυνα, θα εξακολουθήσουν να καταγράφονται στον λογαριασμό ελέγχου που παρακολουθεί τις αποκλίσεις από τη συνιστώμενη πορεία των καθαρών δαπανών.
Χάρη στην ενεργοποίηση του ΕΣΑ για τις αμυντικές δαπάνες και άλλες πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το SAFE, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν σημαντικά στην ΕΕ, φθάνοντας το προβλεπόμενο 2,0 % του ΑΕΠ το 2027 (από 1,5 % το 2024) σύμφωνα μετη μεθοδολογία της COFOG.
Ποια κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής μέχρι στιγμής;
Μέχρι σήμερα, 18 κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής (NEC) στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
Το ΕΣΑ έχει ενεργοποιηθεί από το Συμβούλιο, κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, για 17 κράτη μέλη: Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Ελλάδα, Κροατία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Σλοβακία και Φινλανδία.
Όσον αφορά την Ισπανία, ηΕπιτροπή δημοσίευσε θετική αξιολόγησητου ισπανικού αιτήματος για ενεργοποίηση του NEC στις 22 Μαΐου. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εκδώσει τη σύστασή του εντός των επόμενων τεσσάρων εβδομάδων.
Πώς αξιολογεί η Επιτροπή τις δημοσιονομικές επιδόσεις των κρατών μελών το 2025 και το 2026;
Στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026, η Επιτροπή αξιολογεί τις δημοσιονομικές επιδόσεις όλων των κρατών μελών βάσει του μεταρρυθμισμένουπλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης,το οποίο έχει πλέον επιτύχει σταθερή κατάσταση εφαρμογής.
Έως το 2025, όλα τα κράτη μέλη είχαν υποβάλει ταμεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδιάτους, ενώ το 2026 η Ιρλανδία και οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν αναθεωρημένα σχέδια μετά τον σχηματισμό νέων κυβερνήσεων.
Η αξιολόγηση βασίζεται σε διάφορα βασικά στοιχεία:Ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών που υποβλήθηκανστα τέλη Απριλίου,εαρινές οικονομικές προβλέψεις2026 της Επιτροπής και απολογιστικά στοιχεία της Eurostat για το 2024 και το 2025. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν στην Επιτροπή να αξιολογεί τη συμμόρφωση με τους συνιστώμενους μέγιστους ρυθμούς ανάπτυξης, καθώς και, κατά περίπτωση, την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που στηρίζουν την παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
Φέτος την άνοιξη, η αξιολόγηση καλύπτει τόσο το 2025 όσο και το 2026. Η αξιολόγηση του 2026, με βάση τιςεαρινές οικονομικές προβλέψεις 2026 της Επιτροπής,θα επικαιροποιηθεί το φθινόπωρο του 2026 και εκ νέου την άνοιξη του 2027 με βάση τα απολογιστικά στοιχεία για το 2026.
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκεται η σύγκριση μεταξύ της παρατηρούμενης και της προβλεπόμενης αύξησης των καθαρών δαπανών, αφενός, και των μέγιστων ποσοστών αύξησης των καθαρών δαπανών που συνέστησε το Συμβούλιο, αφετέρου. Για τα κράτη μέλη που έχουν ενεργοποιήσει τηνεθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες,η συμμόρφωση αξιολογείται σωρευτικά, λαμβανομένου υπόψη του κατά πόσον οποιαδήποτε θετική απόκλιση από τα συνιστώμενα ανώτατα όρια εξηγείται από τις αντίστοιχες αυξήσεις των αμυντικών δαπανών.
Ποια μέτρα έλαβε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης μέτρων;
Όσον αφορά τα κράτη μέλη που υπόκεινται επί του παρόντοςσεδιαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ),η Επιτροπή αξιολόγησε τα μέτρα που ελήφθησαν σε συνέχεια των συστάσεων του Συμβουλίου.
Για τη Μάλτα, η Επιτροπή συνέστησε στο Συμβούλιο να καταργήσει τη ΔΥΕ, καθώς το έλλειμμα μειώθηκε κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το 2025 και προβλέπεται να παραμείνει κάτω από το όριο αυτό το 2026 και το 2027.
Για τα άλλα κράτη μέλη που υπόκεινται στη διαδικασία (Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Αυστρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Φινλανδία), λαμβανομένης υπόψη της ευελιξίας από την εθνική ρήτρα διαφυγής, κατά περίπτωση, η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης ότι έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα στο παρόν στάδιο. Ως εκ τούτου, η ΔΥΕ αναστέλλεται.
Συνιστά η Επιτροπή την κίνηση νέας διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος;
Η Επιτροπή συνέταξε έκθεση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ προκειμένου να αξιολογήσει τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ για το έλλειμμα που ορίζει η Συνθήκη. Αυτό αφορά πέντε κράτη μέλη που υπερέβησαν ή σχεδιάζουν να υπερβούν την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ το 2025 και/ή το 2026: Βουλγαρία, Γερμανία, Εσθονία, Λετονία και Σλοβενία.
Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση, η κίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) είναι δικαιολογημένη για τη Βουλγαρία στο παρόν στάδιο. Αφού εξετάσει τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σχετικά με την έκθεση, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει την έναρξη της ΔΥΕ για τη Βουλγαρία, συνιστώντας στο Συμβούλιο να διαπιστώσει την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, καθώς και την πορεία των καθαρών δαπανών για τη διόρθωσή του.
Για τις άλλες χώρες που καλύπτονται από την έκθεση, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και να επανεξετάζει την κατάστασή τους σε σχέση με την τιμή αναφοράς για το έλλειμμα το φθινόπωρο, εφόσον αυτό δικαιολογείται.
Πώς αξιολογεί η Επιτροπή την πρόσφατη εξέλιξη των μακροοικονομικών ανισορροπιών;
Ορισμένες μακροχρόνιες ευπάθειες που σχετίζονται με το ιδιωτικό χρέος συνέχισαν να υποχωρούν, ενώ οι κίνδυνοι για το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος, την ανταγωνιστικότητα και τη στέγαση απαιτούν παρακολούθηση σε ορισμένα κράτη μέλη. Τα κύρια συμπεράσματα τωνεμπεριστατωμένων επισκοπήσεωνείναι τα εξής:
Οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν επίμονες σε ορισμένα κράτη μέλη εν μέσω αυξανόμενων τιμών των τροφίμων και αυξήσεων των έμμεσων φόρων και παρά την ασθενή οικονομική δυναμική. Οι πιέσεις στις τιμές σε ορισμένα κράτη μέλη αυξάνουν τις προηγούμενες σωρευτικές αποκλίσεις των τιμών, με κίνδυνο να επηρεάσουν αρνητικά την ανταγωνιστικότητα κόστους. Οι τελευταίες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας ενέχουν τον κίνδυνο να επιδεινώσουν τις πιέσεις στις τιμές.
Τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών ενισχύθηκαν περαιτέρω, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες για μεγάλα ελλείμματα. Σε ορισμένα κράτη μέλη, τα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών οφείλονται σε μεγάλα δημόσια ελλείμματα και οδηγούν σε επιδείνωση της κατάστασης του εξωτερικού χρέους.
Οι δείκτες χρέους των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων συνέχισαν να μειώνονται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό, καθώς οι πιστώσεις γενικά ανέκαμψαν, ενώ ο χαμηλότερος ρυθμός αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ ήταν λιγότερο ευνοϊκός για τη μείωση των λόγων χρέους προς το ΑΕΠ. Οι δείκτες δημόσιου χρέους έχουν γενικά αυξηθεί.
Οι τιμές των κατοικιών επιταχύνθηκαν περαιτέρω το 2025 εν μέσω αύξησης των πραγματικών εισοδημάτων και περιορισμού της προσφοράς κατοικιών, και αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται.
Ο τραπεζικός τομέας παρέμεινε υγιής, με σε γενικές γραμμές σταθερή κερδοφορία και κεφαλαιοποίηση.
Ποια είναι τα κύρια πορίσματα του πλαισίου κοινωνικής σύγκλισης; Ποιοι είναι οι κύριοι κίνδυνοι και προκλήσεις για την ανοδική κοινωνική σύγκλιση στα κράτη μέλη;
Τοπλαίσιο κοινωνικής σύγκλισηςπεριλαμβάνει ανάλυση δύο σταδίων για την αξιολόγηση των κινδύνων σε όλα τα κράτη μέλη. Στο πρώτο στάδιο, οι πολιτικές για την αγορά εργασίας, τις δεξιότητες και τις κοινωνικές πολιτικές αναλύθηκαν και δημοσιεύθηκαν στηνκοινή έκθεση για την απασχόληση 2026,στο πλαίσιο της φθινοπωρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026 και εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2026.
Στη συνέχεια, τον Απρίλιο του 2026 η Επιτροπή διενήργησε λεπτομερέστερηεπανεξέταση σε δεύτερο στάδιοεννέα κρατών μελών που προσδιορίστηκαν ως δυνητικά αντιμέτωπα με κινδύνους για την κοινωνική σύγκλιση (Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ρουμανία και Φινλανδία). Η έκθεση ανέδειξε διάφορες προκλήσεις:
Φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός:και στα εννέα κράτη μέλη, είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων όσον αφορά τη μείωση της φτώχειας. Παρά την υπάρχουσα υποστήριξη, πολλοί άνθρωποι παραμένουν σε κίνδυνο.
Έλλειψη εκπαίδευσης και δεξιοτήτων:ορισμένα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά τη χαμηλή εκπαίδευση ενηλίκων, τις ανεπαρκείς ψηφιακές δεξιότητες και τα υψηλά ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Η τόνωση των επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο και η βελτίωση της ευθυγράμμισης των δεξιοτήτων των ανθρώπων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας παραμένουν ζωτικής σημασίας.
Ζητήματα των αγορών εργασίας:ορισμένα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά νέων εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης. Τέσσερις χώρες αντιμετωπίζουν προκλήσεις που συνδέονται με τη χαμηλή απασχόληση και τα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την καλύτερη ενσωμάτωση των υποεκπροσωπούμενων ομάδων.
Πώς αντικατοπτρίζεται η σύσταση για το ανθρώπινο κεφάλαιο στην έκθεση ανά χώρα και στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις;
Η νέα σύσταση για το ανθρώπινο κεφάλαιο απευθύνεται στην ΕΕ στο σύνολό της και παρέχει κατευθύνσεις σχετικά με τις κοινές προκλήσεις που σχετίζονται με την εκπαίδευση και την κατάρτιση, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, με έμφαση σε στρατηγικούς τομείς της ΕΕ.
Οι προτεραιότητες που περιγράφονται στη σύσταση έχουν τροφοδοτήσει τις εκθέσεις ανά χώρα και τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που δημοσιεύθηκαν στην εαρινή δέσμη μέτρων.
Φέτος, κάθε κράτος μέλος έχει λάβει τουλάχιστον μία ειδική ανά χώρα σύσταση για την εκπαίδευση και την κατάρτιση.
Ειδικότερα, τα κράτη μέλη λαμβάνουν συστάσεις για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, την ενίσχυση των βασικών δεξιοτήτων, την προώθηση της συμμετοχής στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και στουςτομείς STEMσε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, καθώς και την ενίσχυση της εκπαίδευσης ενηλίκων.
Ποια είναι τα νέα στοιχεία στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση του 2026; Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών το 2026 θέτουν κοινές προτεραιότητες για δικαιότερες και πιο συμπεριληπτικές εθνικές πολιτικές απασχόλησης και κοινωνικές πολιτικές. Οι επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές προσθέτουν νέα στοιχεία σχετικά με:
Ποιότητα των θέσεων εργασίας και σύνδεση με τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού,σύμφωνα με τονχάρτη πορείας για την ποιότητα των θέσεωνεργασίας και το πλαίσιο παρακολούθησης της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO).
Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Συμβούλιο και οι γνωμοδοτήσεις θα εκπονηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και την Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ). Στη συνέχεια, το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει επίσημα τις κατευθυντήριες γραμμές.
Πώς θα συμβάλει η πρωτοβουλία αυτή στον μετριασμό των επιπτώσεων της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης;
Ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών της ενέργειας στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ψηφιακό μετασχηματισμό του ενεργειακού μας συστήματος. Αξιοποιώντας την ψηφιοποίηση, η ΕΕ μπορεί να μεταβεί σε μια οικονομία καθαρής ενέργειας, καθοδηγούμενη από την εγχώρια καινοτομία και προστατευμένη από τη γεωπολιτική αστάθεια. Αυτή η ψηφιακή μετάβαση είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της τεχνολογικής κυριαρχίας, η οποία έγκειται σε ένα ψηφιοποιημένο, εξηλεκτρισμένο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα που τροφοδοτείται από εγχώρια καθαρή ενέργεια.
Αξιοποιώντας ψηφιακές λύσεις, οι καταναλωτές μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο της χρήσης ενέργειας, επιτρέποντάς τους να μετατοπίσουν την κατανάλωσή τους σε ώρες εκτός αιχμής όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες, μειώνοντας έτσι τους λογαριασμούς ενέργειας. Οι μεγαλύτεροι καταναλωτές —βιομηχανίες— μπορούν να επωφεληθούν από την ψηφιοποίηση μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και βελτιστοποιώντας τις διαδικασίες παραγωγής, διευκολύνοντάς τους να ανταποκρίνονται στα μηνύματα των τιμών και να συμμετέχουν στην απόκριση ζήτησης. Όταν η ευελιξία των συσκευών, των κτιρίων και των βιομηχανικών διεργασιών συνδυάζεται, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης αιχμής, μειωμένη εξάρτηση από δαπανηρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με βάση τα ορυκτά καύσιμα και χαμηλότερο συνολικό κόστος του συστήματος.
Τα ψηφιακά εργαλεία και η ΤΝ μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη λειτουργική αποδοτικότητα και τις ικανότητες πρόβλεψης των διαχειριστών δικτύων, των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Τελικά, αυτό οδηγεί σε μια πιο ανταγωνιστική βιομηχανία, σε χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών και σε ένα πιο ανθεκτικό, οικονομικά προσιτό και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.
Πώς σχεδιάζει η ΕΕ να εξισορροπήσει την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από την ΤΝ και τις ψηφιακές τεχνολογίες με τους στόχους της για το κλίμα;
Ο στρατηγικός χάρτης πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας επιδιώκει να βελτιστοποιήσει τη χρήση υφιστάμενων και αναδυόμενων ενεργειακών πόρων μέσω ψηφιακών λύσεων. Η ενσωμάτωση της ΤΝ σε ολόκληρο τον ενεργειακό τομέα θα επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση, θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και θα προωθήσει την καινοτομία. Με την ενίσχυση της νοημοσύνης και της παρατηρησιμότητας του συστήματος, η ΤΝ θα βελτιώσει την ακρίβεια των προβλέψεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα βελτιστοποιήσει την εξισορρόπηση του δικτύου και θα καταστήσει δυνατή την προληπτική συντήρηση, επιτρέποντας τελικά πιο ευέλικτη διαχείριση της ζήτησης που προσαρμόζεται και στη μεταβλητή προσφορά ανανεώσιμης ενέργειας.
Για τη στήριξη της ταχείας ανάπτυξης πρόσθετης δυναμικότητας καθαρής ενέργειας, η ΕΕ θα διευκολύνει τη δημιουργία ενός συνεργατικού πλαισίου για τις αρχές των κρατών μελών, τους φορείς εκμετάλλευσης κέντρων δεδομένων και τα ενδιαφερόμενα μέρη (συμπεριλαμβανομένων των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων, των προμηθευτών ενέργειας, των παρόχων καθαρής τεχνολογίας και λύσεων και των φορέων λήψης απορριπτόμενης θερμότητας) με σκοπό τον εντοπισμό και την προώθηση βέλτιστων πρακτικών. Η εν λόγω εθελοντική συνεργασία, με τη μορφήτριμερών συμφωνιών,θα επικεντρωθεί επίσης στην αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την τροφοδοσία ψηφιακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων δεδομένων, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και μειώνοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Τα κέντρα δεδομένων, ιδίως τα κέντρα δεδομένων νέας γενιάς, είναι σημαντικοί καταναλωτές ενέργειας και η ζήτησή τους αναμένεται να αυξηθεί. Σε συνδυασμό με την ευρύτερη αύξηση που οφείλεται στον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, ο αντίκτυπος στο δίκτυο δεν πρέπει να παραβλέπεται. Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα με βιώσιμο τρόπο είναι καίριας σημασίας για τη συμβολή στην ασφάλεια του εφοδιασμού και την αξιοποίηση των οφελών τους για την ενοποίηση του συστήματος.
Τα κέντρα δεδομένων μπορούν να συμβάλουν στη σταθερότητα του δικτύου και να παρέχουν σημαντική πηγή απορριπτόμενης θερμότητας, η οποία μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί.Ηανακύκλωση μόνο του μισού της απορριπτόμενης θερμότητας από τα κέντρα δεδομένων θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης σχεδόν 4 εκατομμυρίων ευρωπαϊκών νοικοκυριών.Στο πλαίσιο της επικείμενης στρατηγικής για τη θέρμανση και την ψύξη, η Επιτροπή θα εξετάσει τον ρόλο των κέντρων δεδομένων και θα συνεργαστεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη για την αύξηση της επαναχρησιμοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας, οδηγώντας σε ένα πιο κυκλικό και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.
Τέλος, η ΕΕ σχεδιάζει να θεσπίσει ενωσιακό σύστημα αξιολόγησης για την απεικόνιση των επιδόσεων των κέντρων δεδομένων όσον αφορά τη χρήση ενέργειας και νερού και τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας. Το καθεστώς θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τα κράτη μέλη και τους περιφερειακούς και τοπικούς φορείς, καθώς και για την ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα.
Πώς θα επιτρέψει η πρωτοβουλία αυτή στην ΕΕ να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων παγκόσμιων παραγόντων στην ανάπτυξη της ΤΝ, της ενέργειας και των κέντρων δεδομένων;
Ενώ οι παγκόσμιοι παράγοντες επικεντρώνονται σε μοντέλα ΤΝ και γλωσσικά μοντέλα γενικού σκοπού, η ΕΕ θα εξετάσει άμεσα βιομηχανικές εφαρμογές και υλικές υποδομές για τη δημιουργία αξίας. Με τον στρατηγικό χάρτη πορείας, η ΕΕ θα λάβει μέτρα για την ανάπτυξη αξιόπιστων,ειδικών για την ενέργεια ευρωπαϊκών βιομηχανικών λύσεων ΤΝ,διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τις αρχές της ΕΕ, τη λογοδοσία, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια, αξιοποιώντας παράλληλα τα τοπικά δεδομένα δικτύου για ακριβείς και αξιόπιστες επιδόσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες της Ευρώπης. Αυτάτα κυρίαρχα μοντέλα, τα οποία αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες και εκπαιδεύονται στα ευρωπαϊκά δεδομένα,θα συμβάλουν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης σε έναν τομέα όπου έχει ήδη δυναμικό παγκόσμιας πρωτοπορίας. Η ΕΕ μπορεί ρεαλιστικά να αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη στις εφαρμογές ΤΝ για την ενέργεια αξιοποιώντας την παγκόσμιας κλάσης βιομηχανική εμπειρογνωμοσύνη της, το σταθερό και προβλέψιμο κανονιστικό της πλαίσιο και την πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες ενεργειακών δεδομένων υψηλής ποιότητας.
Πώς θα στηρίξει η Επιτροπή την ανάπτυξη έξυπνων δικτύων και έξυπνων μετρητών;
Ο στρατηγικός χάρτης πορείας θα καταστήσει δυνατό τον συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη λύσεων έξυπνων δικτύων με τη θέσπιση ενός συνόλου δεικτών για την παρακολούθηση της προόδου (δείκτες έξυπνων δικτύων). Αυτό το πλαίσιο παρακολούθησης θα τροφοδοτεί την αξιολόγηση και τη λήψη αποφάσεων, επιτρέποντας τον προσδιορισμό τομέων που απαιτούν περαιτέρω δράση.
Βασικό στοιχείο για την ευφυΐα του δικτύου είναι ηπλήρης ανάπτυξη έξυπνων μετρητών.Πολλά κράτη μέλη έχουν επιτύχει την ανάπτυξη έξυπνων μετρητών σε ποσοστό άνω του 90 %, επωφελούμενα από τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας και από την ανάπτυξη έξυπνων προϊόντων και υπηρεσιών που καθίστανται εφικτές χάρη στην έξυπνη μέτρηση. Ορισμένα κράτη μέλη υστερούν στην εν λόγω ανάπτυξη. Η Επιτροπή θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για την επιτάχυνση της ανάπτυξης έξυπνων μετρητών στην ΕΕ, επιτρέποντας στους καταναλωτές να διαχειρίζονται καλύτερα την ενεργειακή τους κατανάλωση, να εξοικονομούν ενέργεια και να μειώνουν τον λογαριασμό τους.
Πώς αντιμετωπίζει ο στρατηγικός χάρτης πορείας τις ανησυχίες για την κυβερνοασφάλεια;
Οι ψηφιακές υποδομές παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας αναδεικνύονται ως ζήτημα προτεραιότητας για την κυβερνοασφάλεια, με υψηλούς κινδύνους που περιλαμβάνουν τη χειραγώγηση ή την πρόληψη της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε επιχειρησιακά δεδομένα, τη διείσδυση βασικών παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού και τη δυνατότητα ενεργοποίησης εξ αποστάσεως διακοπών ρεύματος.
Για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, η Επιτροπή διενεργείεκτίμηση κινδύνου των ηλιακών και αιολικών εγκαταστάσεων στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης κινδύνου για τηνκυβερνοασφάλεια, και έχει περιορίσει τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ για έργα στα οποία συμμετέχουν μετατροπείς από προμηθευτές υψηλού κινδύνου.
Η πρόταση της Επιτροπής για πράξη για την κυβερνοασφάλεια παρέχει το πλαίσιο για την απαγόρευση της χρήσης μετατροπέων από προμηθευτές υψηλού κινδύνου στην ΕΕ· ενώ η πρόταση πράξης για την ΤΝ παρέχει το πλαίσιο για τη δημιουργία ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ για τη δοκιμή και την επικύρωση εφαρμογών ενεργειακής ΤΝ σε συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου.
Τέλος, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το πλαίσιο για την ενεργειακή ασφάλεια του εφοδιασμού, ενδεχομένως συμπεριλαμβανομένων νέων μέτρων για τον καλύτερο εντοπισμό και τη διαχείριση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας σε κρίσιμες ενεργειακές συσκευές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τηδέσμη μέτρων για την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία,μια δέσμη μέτρων για την ενίσχυση της ικανότητας της Ευρώπης στους ημιαγωγούς, την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), το υπολογιστικό νέφος και τον ανοικτό κώδικα.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε:«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να εξαρτόμαστε από άλλους για τις τεχνολογίες που διατηρούν τα νοσοκομεία μας σε λειτουργία, τα ενεργειακά μας δίκτυα σταθερά και τις υπηρεσίες μας ασφαλείς. Πρόκειται για την προστασία των πολιτών μας, την υπεράσπιση των συμφερόντων μας και την πραγματοποίηση των δικών μας επιλογών. Η Ευρώπη διαθέτει το ταλέντο, την ερευνητική αριστεία, τη βιομηχανική βάση και την ενιαία αγορά. Μαζί, πρέπει να μετατρέψουμε αυτά τα πλεονεκτήματα σε τεχνολογική κυριαρχία.»
Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει δύο νομοθετικές προτάσεις —τηνπράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 και την πράξηγια τηνανάπτυξη του υπολογιστικού νέφους και της ΤΝ—καθώς και τηστρατηγική ανοικτού κώδικακαι ένανστρατηγικό χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας.
Από κοινού, τα μέτρα αυτά στηρίζουν τη φιλοδοξία της Ευρώπης να καταστεί ήπειρος ΤΝ, να ενισχύσει την ψηφιακή αυτονομία της και να συμβάλει στην οικοδόμηση ενός πιο βιώσιμου ψηφιακού μέλλοντος. Θα συμβάλουν στη διεύρυνση των επιλογών σε βασικές τεχνολογίες για τις επιχειρήσεις, τους πολίτες και τις δημόσιες διοικήσεις της ΕΕ.
Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από προμηθευτές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για βασικές ψηφιακές τεχνολογίες και καθώς η ζήτηση για υπολογιστική ικανότητα αυξάνεται απότομα με την εξάπλωση της ΤΝ. Έχει σχεδιαστεί για να μειώσει τις διαρθρωτικές εξαρτήσεις και να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει, να αναπτύξει και να διασφαλίσει τις τεχνολογίες στις οποίες βασίζονται οι Ευρωπαίοι. Σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την τεχνολογία.
Διασφάλιση της βάσης ημιαγωγών για τη φιλοδοξία της Ευρώπης στον τομέα της ΤΝ
Οι ημιαγωγοί είναι απαραίτητοι για την ΤΝ και για τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούν καθημερινά οι Ευρωπαίοι.
Ηπράξη για τα μικροκυκλώματα,η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2023, ήταν η πρώτη απάντηση της ΕΕ σε κρίσιμα τρωτά σημεία στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ημιαγωγών. Ωστόσο, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τρίτες χώρες για την προηγμένη παραγωγή και τον σχεδιασμό μικροκυκλωμάτων. Τα εξαρτήματα που σχετίζονται με την ΤΝ αναμένεται να προωθήσουν τη μελλοντική ανάπτυξη και να αποτελέσουν πάνω από το 70 % της αγοράς ημιαγωγών έως το 2030.
Ηπράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0θα αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης, μεταξύ άλλων στα συμβατικά μικροκυκλώματα, και θα αναπτύξει ικανότητες σε τεχνολογίες ημιαγωγών αιχμής που τροφοδοτούν εφαρμογές ΤΝ.
Θα επιταχύνει την αδειοδότηση, θα εμβαθύνει τη συνεργασία με ομοϊδεάτες εταίρους και θα εισαγάγει ένα νέο σήμα αριστείας για τις περιφέρειες ημιαγωγών της Ευρώπης. Επίσης, υιοθετώντας μια οικοσυστημική προσέγγιση, θα φέρει τους Ευρωπαίους κατασκευαστές μικροκυκλωμάτων πιο κοντά στους πελάτες τους και θα αξιοποιήσει τη ζήτηση των τομέων ανάπτυξης, όπως τα κέντρα δεδομένων, οι πάροχοι υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους και τα Gigafactories τεχνητής νοημοσύνης. Τέλος, θα στηρίξει επενδυτικά και στρατηγικά έργα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τα τρωτά σημεία που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τον εφοδιασμό.
Οικοδόμηση της ικανότητας της Ευρώπης στον τομέα του υπολογιστικού νέφους και της τεχνητής νοημοσύνης
Η πράξη θα στηρίξει την έρευνα και την καινοτομία σε τεχνολογίες αιχμής και βιώσιμες τεχνολογίες, εξισορροπώντας παράλληλα τις φιλοδοξίες για την ΤΝ με τις δεσμεύσεις για το κλίμα. Θα εξορθολογίσει τις συνθήκες για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ, με έμφαση σε εξαιρετικά βιώσιμες και καινοτόμες εγκαταστάσεις στην κλίμακα που απαιτείται για την πράσινη και την ψηφιακή διττή μετάβαση. Θα εισαγάγει επίσης ένα ενιαίο πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για την αξιολόγηση της κυριαρχίας του υπολογιστικού νέφους και της ΤΝ, διατηρώντας παράλληλα το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς μας ανοικτό σε ομοϊδεάτες εταίρους.
Αυτό θα συμβάλει στην προστασία κρίσιμων εφαρμογών και ευαίσθητων δεδομένων και θα στηρίξει την ανάπτυξη και την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης. Θα στηρίξει επίσης μια πιο συντονισμένη προσέγγιση για την υιοθέτηση της ΤΝ σε όλα τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων μέσω τωνκέντρων εμπειρίας και επιτάχυνσης για την ΤΝπου λειτουργούν ως τοπικοί κόμβοι για τη στήριξη της ενσωμάτωσης και της κλιμάκωσης της ΤΝ.
Ενίσχυση της ψηφιακής αυτονομίας μέσω ανοικτού κώδικα
Η Ευρώπη φιλοξενεί πάνω απότρία εκατομμύρια συνεισφέροντες ανοικτού κώδικα .Παρέχουν ψηφιακές λύσεις που κατασκευάζονται στην Ευρώπη, για την Ευρώπη, με βάση τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες.
Ηστρατηγική ανοικτού κώδικαβασίζεται σε αυτή τη δύναμη για την ανάπτυξη και την παροχή πιο κυρίαρχων λύσεων. Θα επεκτείνει τις εναλλακτικές λύσεις ανοικτού κώδικα σε τομείς προτεραιότητας όπως το υπολογιστικό νέφος, η τεχνητή νοημοσύνη, οι διαδικτυακές τεχνολογίες, η κυβερνοασφάλεια και οι ημιαγωγοί. Θα προωθήσει επίσης ένα ισχυρότερο οικοσύστημα ανοικτού κώδικα επενδύοντας σε δεξιότητες, στηρίζοντας νεοφυείς επιχειρήσεις ανοικτού κώδικα και βελτιώνοντας τη μακροπρόθεσμη συντήρηση και ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών ανοικτού κώδικα της Ευρώπης.
Η στρατηγική θα στηρίξει επίσης τη μεγαλύτερη χρήση ανοικτού κώδικα στις δημόσιες διοικήσεις μέσω κατευθυντήριων γραμμών για τις δημόσιες συμβάσεις και πρακτικών βέλτιστων πρακτικών. Θα ενθαρρύνει την υιοθέτηση ευρωπαϊκών λύσεων και θα στηρίξει τα πρότυπα και τη διαλειτουργικότητα, μεταξύ άλλων μέσω πρωτοβουλιών όπως η ανοικτή διαδικτυακή στοίβα.
Ψηφιοποίηση του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης με παράλληλη διασφάλιση της βιώσιμης ψηφιοποίησης
Η ψηφιοποίηση του ενεργειακού τομέα της Ευρώπης είναι πιο επείγουσα από ποτέ, καθώς οι υψηλές τιμές της ενέργειας ασκούν πίεση στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών σε ολόκληρη την ήπειρό μας αναμένεται να αυξήσει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Οστρατηγικός χάρτης πορείας για την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη στον ενεργειακό τομέαεξετάζει και τις δύο πτυχές και καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και άλλες ψηφιακές λύσεις μπορούν να διασφαλίσουν τη βιώσιμη ενσωμάτωση των ψηφιακών υποδομών στο ενεργειακό μας σύστημα, συμβάλλοντας παράλληλα στην αύξηση της αποδοτικότητας του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης.
Ο εν λόγω χάρτης πορείας θα διασφαλίσει ότι τα κέντρα δεδομένων ενσωματώνονται στο ενεργειακό μας σύστημα με βιώσιμο και διαφανή τρόπο. Η Επιτροπή θα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ του ενεργειακού και του ψηφιακού τομέα, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική ενσωμάτωσή τους στο δίκτυο, καθώς και ο αναγκαίος εφοδιασμός με καθαρή ενέργεια, διασφαλίζοντας παράλληλα τους υδάτινους και ενεργειακούς πόρους.
Ο εν λόγω χάρτηςπορείας θα επιταχύνει επίσης την ανάπτυξη ψηφιακών λύσεων και λύσεων ΤΝγια τη βελτίωση και την εξυπνότερη λειτουργία των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειαςτης Ευρώπης, υποστηρίζοντας παράλληλα την ταχύτερη ανάπτυξη έξυπνων μετρητών, οι οποίοι είναι καίριαςσημασίας για να δοθεί στους Ευρωπαίους καταναλωτές μεγαλύτερος έλεγχος της χρήσης ενέργειας και, τελικά, να μειωθούν οι λογαριασμοί ενέργειας.
Επιπλέον, θα συμβάλει στη δημιουργίακυρίαρχων και ασφαλών μοντέλων ΤΝγια τον ενεργειακό τομέα, τα οποία θα είναι εκπαιδευμένα σε ευρωπαϊκά δεδομένα και θα αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες. Απλουστεύοντας την ανταλλαγή διασυνοριακών ενεργειακών δεδομένων, θα διασφαλίσει την υιοθέτηση έξυπνων ενεργειακών υπηρεσιών και ευελιξίας που μπορούν να επιφέρουν εξοικονόμηση για εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Επόμενα βήματα
Πριν από την έγκριση και την έναρξη ισχύος, οι νομοθετικές προτάσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της για να καταστεί η Ευρώπη ήπειρος στον τομέα της ΤΝ και αναμένεται να προκηρύξει πρόσκληση υποβολής προτάσεων για Gigafactories ΤΝ τον Ιούλιο, μετά την κατ' αρχήν συμφωνία του διοικητικού συμβουλίου της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων την 1η Ιουνίου.
Η Επιτροπή θα δρομολογήσει επίσης διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και άλλους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς για τη δημιουργία ευρωπαϊκής μετοχικής ικανότητας σε κλίμακα για τη χρηματοδότηση των φιλοδοξιών τεχνολογικής κυριαρχίας της Ευρώπης.
Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία επιταχύνει τη δράση αυτή, σηματοδοτώντας μια νέα προσέγγιση για την Ευρώπη. Βασίζεται επίσης και συμπληρώνει υφιστάμενες πρωτοβουλίες, όπως ηανταγωνιστικότητα καιηστρατηγική για την οικονομική ασφάλεια.
Η τεχνολογική κυριαρχία αναφέρεται στην ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύσσει, να ελέγχει και να κλιμακώνει τις κρίσιμες τεχνολογίες, τις υποδομές, τις υπηρεσίες και τα δεδομένα της —τα στοιχεία που στηρίζουν την οικονομία, την ασφάλεια και την κοινωνία μας.
Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία περιλαμβάνει τηνπράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0, την πράξηγια τουπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ,τηστρατηγική ανοικτού κώδικακαι ένανστρατηγικό χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας.
Σηματοδοτεί μια αποφασιστική αλλαγή στην προσέγγιση της Ευρώπης όσον αφορά την τεχνολογία, εστιάζοντας στη μείωση των εξαρτήσεων μέσω της ανάπτυξης των δικών μας ικανοτήτων.
Γιατί η Ευρώπη πρέπει να είναι τεχνολογικά κυρίαρχη;
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική στιγμή για το μέλλον της, καθώς η τεχνολογία αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της παραγωγικότητας. Τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης —από το να είναι ο κορυφαίος παραγωγός μηχανημάτων για την κατασκευή μικροκυκλωμάτων έως ερευνητικούς οργανισμούς παγκόσμιας κλάσης και μια ισχυρή βάση προγραμματιστών ανοικτού κώδικα— δεν αξιοποιούνται πλήρως.
Ως εκ τούτου, είναι καιρός να ενισχυθεί η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε βασικές ψηφιακές τεχνολογίες, όπως οι ημιαγωγοί, το υπολογιστικό νέφος και η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ). Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία είναι καίριας σημασίας εν προκειμένω.
Με τη θέσπιση πρωτοβουλιών για την τόνωση της καινοτομίας, την πρόβλεψη της ζήτησης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, η Επιτροπή στηρίζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση ενός δυναμικού και ολοκληρωμένου οικοσυστήματος.
Τα μέτρα για την ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη μετάβαση της Ευρώπης σε μια ήπειρο τεχνητής νοημοσύνης.
Τι έχει μέσα για τους ανθρώπους;
Αξιόπιστο μέλλον: ΟιΕυρωπαίοι αξίζουν την εμπιστοσύνη ότι τα δεδομένα τους αποθηκεύονται σε ασφαλές και αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον, με σαφή προστασία από ανεπιθύμητες διαβιβάσεις. Μειώνοντας τις διαρθρωτικές εξαρτήσεις και διασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει, να αναπτύξει και να διασφαλίσει τις τεχνολογίες στις οποίες βασίζονται οι Ευρωπαίοι, οικοδομούμε ένα ασφαλέστερο και πιο αξιόπιστο μέλλον για εμάς.
Θέσεις εργασίας:Μια Ευρωπαϊκή Ένωση που οικοδομεί το δικό της τεχνολογικό οικοσύστημα διατηρεί μια ευρύτερη, βαθύτερη βάση τεχνικών θέσεων εργασίας —μηχανικοί, ερευνητές και φορείς εκμετάλλευσης υποδομών— αντί να τις εξάγει. Αυτό θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τους ανθρώπους να εκπαιδευτούν, να βρουν δουλειά και να ακολουθήσουν μια συναρπαστική σταδιοδρομία στον τεχνολογικό τομέα της Ευρώπης, και οι άνθρωποι θα επωφεληθούν από τις δευτερογενείς επιπτώσεις αυτών των θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας σε άλλους τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Δημόσια τάξη και ευρωπαϊκές αξίες:Μια ΕΕ που είναι πιο ανθεκτική στους κινδύνους και πιο ανταγωνιστική είναι επίσης σε καλύτερη θέση για να υπερασπιστεί την ελευθερία, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου της —βασικές αξίες που πολλοί πολίτες θεωρούν ότιαντιπροσωπεύουν καλύτερα την ΕΕ.
Τι έχει μέσα για τις επιχειρήσεις;
Γιατις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ,ιδίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, η τεχνολογική κυριαρχία μεταφράζεται άμεσα σε ανταγωνιστικότητα, ιδίως μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού και της παραγωγικότητας.
Διασφαλίζει επίσης ότι οι εταιρείες μπορούν να εμπιστεύονται ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες είναι ασφαλείς και συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ενθαρρύνοντας την υιοθέτησή τους. Γιατους επενδυτές,αυτό σημαίνει ένα πιο προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον, το οποίο προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για επενδύσεις στην ανάπτυξη της Ευρώπης. Τέλος,οι μεγάλες επιχειρήσειςσε ρυθμιζόμενους κλάδους, όπως οι τράπεζες, τα νοσοκομεία, οι εργολάβοι στον τομέα της άμυνας και οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, έχουν ακόμη πιο άμεσο συμφέρον: Οι εναλλακτικές λύσεις της ΕΕ μειώνουν σημαντικά την πολυπλοκότητα της συμμόρφωσης και τον νομικό κίνδυνο.
Τι σημαίνει αυτό για τις κυβερνήσεις;
Ασφάλεια:Η εξάρτηση από ξένες υποδομές για στρατιωτικές επικοινωνίες, κρίσιμες εθνικές υποδομές και δημόσια διοίκηση μπορεί να υπονομεύσει την κυριαρχία των κρατών μελών της ΕΕ.
Διακυβέρνηση:Η σύγχρονη ρύθμιση είναι αποτελεσματική μόνο εάν οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να ελέγχουν, να επιθεωρούν και —όπου είναι αναγκαίο— να παρεμβαίνουν στα συστήματα που είναι επιφορτισμένες με την εποπτεία. Εάν τα συστήματα αυτά είναι αδιαφανή, λειτουργούν βάσει αλλοδαπού δικαίου ή λειτουργούν σε αλλοδαπές υποδομές, η ρυθμιστική εμβέλεια είναι θεμελιωδώς περιορισμένη.
Καθορισμός προτύπων:Όποιος κατασκευάζει την τεχνολογική υποδομή διαμορφώνει επίσης τα πρότυπα. Μια ΕΕ με πραγματική τεχνολογική ικανότητα διαδραματίζει ενεργό ρόλο στον καθορισμό αυτών των προτύπων.
Καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες:Οι κυβερνήσεις που διαχειρίζονται τις ψηφιακές δημόσιες υποδομές τους —τα συστήματα υγείας, τους φόρους, τα οφέλη, την ταυτότητα και τις δημοκρατικές διαδικασίες— σε κυρίαρχες πλατφόρμες είναι πιο ανθεκτικές, πιο αξιόπιστες για τους πολίτες και λιγότερο εκτεθειμένες σε εξωτερικές παρεμβάσεις.
Πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0
Τι είναι τα τσιπ ή οι ημιαγωγοί και γιατί έχουν σημασία;
Τα μικροκυκλώματα ημιαγωγών είναι τα μικροσκοπικά αλλά απαραίτητα δομικά στοιχεία που οδηγούν στη σύγχρονη τεχνολογία και είναι καίριας σημασίας για να καταστεί η Ευρώπη μια ήπειρος τεχνητής νοημοσύνης. Τροφοδοτούν τα πάντα, από έξυπνα τηλέφωνα και αυτοκίνητα έως τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστικό νέφος, καθώς και υποδομές ζωτικής σημασίας για την υγειονομική περίθαλψη, την ενέργεια και την άμυνα.
Τα μικροκυκλώματα αποτελούν επίσης παγκόσμια βιομηχανία ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη στην Ευρώπη. Είναι το τρίτο πιο εμπορεύσιμο προϊόν στον κόσμο, αμέσως μετά το πετρέλαιο και τα οχήματα. Το 2025, η αξία της αγοράς αποτιμήθηκε σε περίπου 595 δισ. ευρώ και αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, υπερβαίνοντας το όριο των τρισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2030, με τα εξαρτήματα που σχετίζονται με την ΤΝ να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70 % της παγκόσμιας αγοράς ημιαγωγών.
Ωστόσο, χωρίς την ικανότητα σχεδιασμού, παραγωγής ή συσκευασίας προηγμένων μικροκυκλωμάτων, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τρίτες χώρες και να είναι ευάλωτη σε διαταραχές του εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, η διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού τόσο με συμβατικά όσο και με προηγμένα μικροκυκλώματα είναι απαραίτητη προκειμένου η ΕΕ να διασφαλίσει ότι οι υποδομές και οι τεχνολογίες ζωτικής σημασίας παραμένουν ασφαλείς, ανθεκτικές και ευθυγραμμισμένες με τις ευρωπαϊκές αξίες.
Πώς θα στηρίξει αυτό τη βιομηχανία ημιαγωγών στην Ευρώπη;
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 θα ενισχύσει τόσο τα σημερινά ευρωπαϊκά πλεονεκτήματα, συμπεριλαμβανομένων των βασικών μικροκυκλωμάτων, όσο και την ανάπτυξη ικανοτήτων σε τεχνολογίες ημιαγωγών αιχμής. Αυτό θα επιτρέψει στην ΕΕ να διατηρήσει τη θέση της ως απαραίτητου παράγοντα στην αξιακή αλυσίδα, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της και μειώνοντας τις στρατηγικές εξαρτήσεις και τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 έχει ως στόχο:
Βελτίωση του πλαισίου προϋποθέσεων για τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα·
τόνωση της ζήτησης για ευρωπαϊκά μικροκυκλώματα·
Ενίσχυση της ανάπτυξης ικανοτήτων σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα·
Βελτίωση της ανθεκτικότητας της αξιακής αλυσίδας των ημιαγωγών.
Πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ
Γιατί το cloud computing είναι σημαντικό για την τεχνητή νοημοσύνη;
Δεν υπάρχει AI χωρίς cloud computing. Η εκπαίδευση και η βελτίωση των μοντέλων ΤΝ απαιτούν μαζική επεξεργαστική ισχύ, αποθήκευση δεδομένων και χωρητικότητα δικτύου — όλα παρέχονται από το υπολογιστικό νέφος.
Η ΕΕ κατασκευάζει εργοστάσια ΤΝ και γιγαντοεργοστάσια —κόμβους με υπερυπολογιστές, τεράστιους πόρους δεδομένων και εργαλεία κατάρτισης— για την ανάπτυξη προηγμένης ΤΝ. Αλλά αυτά χρειάζονται υποδομή υπολογιστικού νέφους για:
ανάπτυξη συστημάτων ΤΝγρήγορα και σε κλίμακα·
να καταστήσει την ΤΝ προσβάσιμησε επιχειρήσεις και ιδιώτες·
Εξάπλωση των οφελών της ΤΝσε ολόκληρη την οικονομία.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ηπράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝέχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα του υπολογιστικού νέφους να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της για την ΤΝ.
Πώς στηρίζει αυτό τις προσπάθειες της Ευρώπης να καταστεί ήπειρος τεχνητής νοημοσύνης;
Ηπράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝαποτελεί σημαντικό βήμα για να καταστείη Ευρώπη ήπειρος της ΤΝμε τους εξής τρόπους:
Καθορισμός σαφούς σχεδίου για την ανάληψη ηγετικού ρόλου στον τομέα του υπολογιστικού νέφους και της ΤΝ,στο οποίο περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ θα αναπτύξει και θα αναπτύξει τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους και ΤΝ αιχμής·
Ανάπτυξη πιο βιώσιμης ικανότητας κέντρου δεδομένων,με στόχο την ενίσχυση της ικανότητας του κέντρου δεδομένων της ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις να έχουν την υποδομή που χρειάζονται έως το 2035·
Ενίσχυση της ασφάλειας και των δημόσιων επενδύσεων,προστασία κρίσιμων εφαρμογών με παράλληλη χρήση της αγοραστικής δύναμης του δημόσιου τομέα για την τόνωση της τοπικής καινοτομίας και ανθεκτικότητας.
Πώς θα ωφεληθούν οι επιχειρήσεις και οι πολίτες;
Η αγορά υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης της ΕΕ αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς —από 70 δισ. ευρώ το 2022 σε 200 δισ. ευρώ έως το 2028. Αυτές οι τεχνολογίες ενισχύουν την παραγωγικότητα, βελτιώνουν τις δημόσιες υπηρεσίες και αλλάζουν την καθημερινή ζωή. Ωστόσο, το πλήρες δυναμικό τους δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως.
Αυτή τη στιγμή, η Ευρώπη βασίζεται υπερβολικά σε παρόχους εκτός ΕΕ, δημιουργώντας κινδύνους. Οι χρήστες —ιδίως κατά τον χειρισμό ευαίσθητων δεδομένων— επιθυμούν μεγαλύτερη διαφάνεια και εμπιστοσύνη. Πολλοί πάροχοι ισχυρίζονται ότι οι υπηρεσίες τους είναι «ασφαλείς» ή «κυρίαρχες», αλλά χωρίς σαφές πλαίσιο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι παραπλανητικοί.
Ο νόμος για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ το διορθώνει ως εξής:
Σαφής καθορισμός της κυριαρχίας της ΕΕ στον τομέα του υπολογιστικού νέφους και της τεχνητής νοημοσύνης– κατάργηση της κρατικής πλύσης·
Δημιουργία ενός απλού πλαισίουπου θα βοηθά τους χρήστες, ιδίως εκείνους με υψηλές ανάγκες ασφάλειας, να βρίσκουν και να επιλέγουν αξιόπιστες υπηρεσίες της ΕΕ·
Απελευθέρωση περισσότερης ψηφιακής ανάπτυξηςστην Ευρώπη και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της τοπικής βιομηχανίας.
Ψηφιοποίηση και ενέργεια
Ποια είναι τα κύρια στοιχεία του στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον ενεργειακό τομέα;
Η ανάγκη για αυξημένες υπολογιστικές ικανότητες θα οδηγήσει σε επακόλουθη αύξηση των ενεργειακών αναγκών για ψηφιοποίηση, ιδίως για την ΤΝ και τα κέντρα δεδομένων. Αυξάνουν τη ζήτηση ενέργειας, με πιθανές συνέπειες για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, τις τιμές και την πρόσβαση όλων των καταναλωτών στα δίκτυα.
Στόχος του στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας είναι η αξιοποίηση του δυναμικού των ψηφιακών λύσεων και των λύσεων ΤΝ, με παράλληλη διαχείριση του αντικτύπου τους στο ενεργειακό σύστημα.
Για τον σκοπό αυτό, ο χάρτης πορείας διαρθρώνεται γύρω από τρεις κύριους πυλώνες:
Ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων στο ενεργειακό σύστημα με βιώσιμο τρόπο,με παράλληλη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για τη στήριξη της ανάπτυξής τους στην ΕΕ. Τα κέντρα δεδομένων αντιπροσωπεύουν το 2,5 % της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ και η ζήτησή τους αναμένεται να αυξηθεί. Η αύξηση αυτή, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ζήτηση από τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα δίκτυα, να δημιουργήσει συμφόρηση και να αυξήσει τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα κέντρα δεδομένων συμβάλλουν στη σταθεροποίηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας προσαρμόζοντας τη χρήση ενέργειας όταν η ζήτηση είναι υψηλή.
επιτάχυνση των ψηφιακών λύσεων και των λύσεων ΤΝ στο ενεργειακό σύστημα,με έμφαση στην ανάπτυξη έξυπνων δικτύων και έξυπνων συστημάτων μέτρησης για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση του κόστους· χρήση της ΤΝ για τη βελτίωση της διαχείρισης και της πρόβλεψης του δικτύου· και δημιουργία κυρίαρχων μοντέλων ΤΝ για τον τομέα της ενέργειας.
Ενίσχυση της ανταλλαγής ενεργειακών δεδομένων της ΕΕμε τη θέσπιση ολοκληρωμένου πλαισίου για τη διασυνοριακή ανταλλαγή δεδομένων.
Τα οριζόντια μέτρα συμπληρώνουν τους πυλώνες αντιμετωπίζοντας την ανάγκη εμπιστοσύνης σε λύσεις ΤΝ, ισχυρότερης κυβερνοασφάλειας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, καλύτερων και πιο προσαρμοσμένων ψηφιακών δεξιοτήτων που απαιτούνται για την ενεργειακή βιομηχανία και διεθνούς συνεργασίας.
Το λογισμικό ανοικτού κώδικα αναφέρεται σε λογισμικό του οποίου ο πηγαίος κώδικας δημοσιοποιείται με άδειες που επιτρέπουν σε άλλους να τον χρησιμοποιούν, να τον μελετούν, να τον τροποποιούν και να τον μοιράζονται. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι οργανισμοί δεν περιορίζονται στη χρήση λογισμικού ως «μαύρου κουτιού». Μπορούν να επιθεωρήσουν πώς λειτουργεί, να το βελτιώσουν, να το προσαρμόσουν στις ανάγκες τους και να συνεργαστούν με άλλους για την ανάπτυξή του.
Σήμερα, ο ανοικτός κώδικας υποστηρίζει μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ψηφιακής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών συστημάτων, των τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους, των διαδικτυακών πλατφορμών και των πλαισίων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ανοιχτός κώδικας είναι επίσης ένας τρόπος ανάπτυξης τεχνολογίας που βασίζεται σε: συνεργασία, διαφάνεια, επαναχρησιμοποίηση και διαλειτουργικότητα, ώστε να μπορούν να συνεργάζονται διαφορετικά συστήματα.
Τι είναι η στρατηγική της ΕΕ για τον ανοικτό κώδικα;
Η στρατηγική ανοικτού κώδικα της ΕΕ θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να ευδοκιμήσει το ευρωπαϊκό οικοσύστημα ανοικτού κώδικα, αξιοποιώντας την τεράστια δεξαμενή ταλέντων που έχει στη διάθεσή του —συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από τρία εκατομμύρια προγραμματιστών και αυξανόμενου αριθμού επιτυχημένων επιχειρηματικών περιπτώσεων.
Η στρατηγική:
Ενθάρρυνση της ευρύτερης υιοθέτησης υφιστάμενων λύσεων ανοικτού κώδικα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα·
Υποστήριξη των οργανισμών της ΕΕ για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη ανοικτού κώδικα ως εναλλακτικών λύσεων υψηλής ποιότητας αντί των ιδιόκτητων λύσεων εκτός ΕΕ, οι οποίες ανήκουν και ελέγχονται από έναν μόνο προμηθευτή·
Ενίσχυση του οικοσυστήματος ανοικτού κώδικα της Ευρώπης.
Αυτό περιλαμβάνει μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων ανοικτού κώδικα, την αντιμετώπιση της ασφάλειας και της μακροπρόθεσμης διατήρησης του ανοικτού κώδικα, την αύξηση του αποτυπώματος της ΕΕ στη διακυβέρνηση του ανοικτού κώδικα και την προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων στον τομέα αυτό.
Ποια θα είναι τα οφέλη της στρατηγικής για τους καταναλωτές;
Το σημαντικότερο όφελος για τους καταναλωτές θα είναι η αύξηση των επιλογών. Σήμερα, οι καταναλωτές συχνά έχουν περιορισμένες επιλογές όσον αφορά την επιλογή ψηφιακών λύσεων, με τις περισσότερες να είναι ιδιόκτητες λύσεις εκτός ΕΕ. Επιπλέον, οι καταναλωτές θα επωφεληθούν από την αυξημένη διαφάνεια και αξιοπιστία της ψηφιακής προσφοράς.
Ποια θα είναι τα οφέλη της στρατηγικής για τις επιχειρήσεις;
Ο ανοικτός κώδικας αποτελεί στρατηγικό καταλύτη για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η στρατηγική αποσκοπεί στη μείωση των φραγμών εισόδου, στη μείωση των εξαρτήσεων και στην προώθηση της επαναχρησιμοποίησης των ψηφιακών δομικών στοιχείων, ώστε να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις να μειώσουν το κόστος παραγωγής. Ελαχιστοποιεί επίσης το κλείδωμα των χρηστών, δίνοντας στις επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές. Επίσης, προωθεί τη συνεργατική καινοτομία, επιτρέποντας σε μεμονωμένους χρήστες, κοινότητες και εταιρείες να αναπτύσσουν, να προσαρμόζονται και να διασφαλίζουν από κοινού τεχνολογίες.
Η στρατηγική προβλέπει επίσης μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων ανοικτού κώδικα, ιδίως των νεοφυών επιχειρήσεων, ώστε να επεκταθούν επιτυχώς, προωθώντας την υιοθέτηση στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και την πρόσβαση σε πρακτικά εργαλεία, όπως οι επιταχυντές ψηφιακών επιχειρήσεων, η καθοδήγηση και η νομική καθοδήγηση.
Πώς χρησιμοποιεί η Επιτροπή τον ανοικτό κώδικα;
Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη χρήση ανοικτών ψηφιακών λύσεων μέσω τριών βασικών δράσεων:
Δημιουργία αξιόπιστων, επαναχρησιμοποιήσιμων ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων·
Ανάπτυξη εσωτερικών δεξιοτήτων και κοινοτήτων·
Ενίσχυση της διακυβέρνησης.
Η μετατόπιση αυτή μετατοπίζει την Επιτροπή από τις κατακερματισμένες προσπάθειες σε ένα ενοποιημένο ανοικτό ψηφιακό οικοσύστημα, στηρίζοντας τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και διαλειτουργικότητα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τοOceanEyeγια την επέκταση του ρόλου της ΕΕ στην παρατήρηση των ωκεανών. Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο να καταστήσει τηνΕΕ τον κορυφαίο πάροχο πληροφοριών για τους ωκεανούς παγκοσμίως,συμβάλλοντας στο 35 % του παγκόσμιου συστήματος παρατήρησης των ωκεανών έως το 2035 και διασφαλίζοντας το 35 % της αγοράς τεχνολογιών παρατήρησης των ωκεανών.
Ο ωκεανός καλύπτει το 70% της επιφάνειας της Γης, αλλά μόνο το 5% έχει εξερευνηθεί. Η παρατήρηση των ωκεανών είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία και την αποκατάσταση των ωκεανών, την πρόβλεψη του κλίματος, τις δραστηριότητες της γαλάζιας οικονομίας, όπως η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια, η υπεράκτια ενέργεια και η ναυτιλία, καθώς και για την ασφάλεια και την άμυνα στη θάλασσα.
Τέσσερις πυλώνες θα καθοδηγήσουν την προσέγγιση της ΕΕ —σε επίπεδο ΕΕ και παγκοσμίως— για τη μετουσίωση των στόχων αυτών σε απτά αποτελέσματα: Καλύτερη διακυβέρνηση για μια πιο ενοποιημένη ευρωπαϊκή προσέγγιση· παγκόσμια ηγετική θέση μέσω διεθνούς συμμαχίας και εταιρικών σχέσεων· το ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού, την καινοτομία και την ανάπτυξη της βιομηχανίας· και τη συμμετοχή της κοινωνίας και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης θα χρησιμεύσει ως βασικός καταλύτης και θα διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη παρατήρηση των ωκεανών.
Η κ. Ούρσουλαφον ντερ Λάιεν,πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε:«Με το OceanEye, η Ευρώπη θα ηγηθεί του αγώνα δρόμου για την κατανόηση των ωκεανών μας, την προστασία τους και τη βιώσιμη αξιοποίηση του δυναμικού τους. Πρόκειται για τη χρήση της επιστήμης και της χρηστής διακυβέρνησης για την κατανόηση των ωκεανών μας και τη διασφάλιση του μέλλοντός μας. Καλούμε όλα τα κράτη μέλη και τους παγκόσμιους εταίρους να συμμετάσχουν μαζί μας για να στηρίξουμε το παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών και να κάνουμε πραγματικότητα το OceanEye.»
Καλύτερη διακυβέρνηση για μια πιο ενοποιημένη ευρωπαϊκή προσέγγιση
Η παρατήρηση των ωκεανών της ΕΕ αντιμετωπίζει κατακερματισμό. Το OceanEye αποσκοπεί στη γεφύρωση αυτών των κενών μέσω μιαςδιαρθρωμένης προσέγγισης διακυβέρνησης,βελτιώνοντας τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, των ερευνητικών φορέων και της βιομηχανίας και στηρίζοντας τη συμβολή της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών. Η διαρθρωμένη διακυβέρνηση θα συμβάλει στην ευθυγράμμιση των επενδύσεων και των προτεραιοτήτων, καθιστώντας την παρατήρηση των ωκεανών της ΕΕ πιο στρατηγική, μειώνοντας τις ανεπάρκειες και τις αλληλεπικαλύψεις στη συλλογή δεδομένων και καλύπτοντας τα υφιστάμενα κενά. Οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν στην πρόταση νόμου για τους ωκεανούς στο τέλος του τρέχοντος έτους.
Η πρωτοβουλία προβλέπει έναευρωπαϊκό ψηφιακό σύστημα ωκεανώνπου θα περιλαμβάνει υφιστάμενες ευρωπαϊκές υπηρεσίες, όπως ηθαλάσσια υπηρεσία Copernicus,το EMODnet,τοWISE Marineκαι τοWISE Freshwater,δημιουργώντας ένα ενιαίο σημείο εισόδου για υψηλής ποιότητας ωκεάνια δεδομένα και γνώσεις για τη θάλασσα. Το σύστημα αυτό θα περιλαμβάνει επίσης τον ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο ωκεανό, ο οποίος θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το 2030, επιτρέποντας την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και την προγνωστική μοντελοποίηση για την πολιτική και τη βιομηχανία.
Παγκόσμια ηγεσία μέσω διεθνών εταιρικών σχέσεων
Η ΕΕ θα δρομολογήσειδιεθνή συμμαχίαγια την ενίσχυση του παγκόσμιου συστήματος παρατήρησης των ωκεανών για την αντιμετώπιση κρίσιμων κενών σε περιοχές που δεν παρακολουθούνται επαρκώς στο νότιο ημισφαίριο, στην Αρκτική, στα βαθέα ύδατα και στις παράκτιες περιοχές, για παράδειγμα.
Στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», η Επιτροπή θα επενδύσει 50 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της συνεισφοράς της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών και επιπλέον 12 εκατ. ευρώ για τη στήριξη ανθεκτικών παγκόσμιων συστημάτων δεδομένων για τους ωκεανούς.
Ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο ωκεανού, καινοτομία και ανάπτυξη της βιομηχανίας
Η ισχυρή καινοτομία στον τομέα της παρατήρησης των ωκεανών και η βιομηχανική βάση αποτελούν θεμελιώδη οικονομική και γεωπολιτική επιλογή και στρατηγική επιταγή για την ΕΕ.
Οευρωπαϊκός ψηφιακός δίδυμος ωκεανός—μια εικονική αναπαράσταση του ωκεανού που επιτρέπει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε θαλάσσια δεδομένα— θα είναι διαθέσιμος ως δημόσια υπηρεσία για τους Ευρωπαίους και τον υπόλοιπο κόσμο.
Το OceanEye θα στηρίξει επίσης την ανάπτυξη και την εφαρμογήνέων τεχνολογιών,συμπεριλαμβανομένων αισθητήρων, αυτόνομων συστημάτων και τεχνητής νοημοσύνης, και θα επιταχύνει τη μετάβασή τους από την έρευνα στην αγορά.
Τέλος, το OceanEye αποσκοπεί επίσης στηνπροώθηση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα,στη βελτίωση της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση και στην ευθυγράμμιση της έρευνας με τις ανάγκες της αγοράς. Επιπλέον 30 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» θα στηρίξουν βασικές καινοτομίες μέσω μιας θεματικής πρόκλησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας σχετικά με τις τεχνολογίες παρατήρησης των ωκεανών.
Συμμετοχή της κοινωνίας και ανάπτυξη δεξιοτήτων
Το OceanEye θα καταστήσει την παρατήρηση των ωκεανών και ευρύτερα τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες των ωκεανών πιο ορατές και σχετικές με την κοινωνία, συνδέοντάς τις με τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα δρομολογήσει έναεργαστήριο για τις ωκεάνιες, παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαουςμε σκοπό τη διερεύνηση δημιουργικών τρόπων παρουσίασης ωκεάνιων δεδομένων και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους ωκεανούς —μέσω δημόσιων εγκαταστάσεων, μουσειακών εκθέσεων και συνεργασιών με καλλιτέχνες και σχεδιαστές.
Επιπλέον, θα εισαχθεί ειδικήετικέταOceanEye,στην οποία θα προσδιορίζονται σαφώς όλες οι συνεισφέρουσες υποδομές.
Εξασφάλιση χρηματοδότησης για τη μακροπρόθεσμη παρατήρηση των ωκεανών
Η επίτευξη των στόχων του OceanEye θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις, με σημαντική χρηματοδότηση που απαιτείται για επιτόπια παρακολούθηση, ψηφιακά εργαλεία και έρευνα.
Σε επίπεδο ΕΕ, η Επιτροπή κινητοποιεί τους διαθέσιμους πόρους και τα υφιστάμενα μέσα για τη στήριξη της πρωτοβουλίας OceanEye.
Συνολικά, η Επιτροπή θα επενδύσει92 εκατ. ευρώαπό το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» για την έναρξη του OceanEye:
50 εκατ. ευρώ– ενίσχυση τηςσυνεισφοράς της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών
12 εκατ. ευρώ– Στήριξηανθεκτικών παγκόσμιων συστημάτων ωκεάνιων δεδομένωνγια τη βελτίωση της κοινοχρησίας δεδομένων και της προσβασιμότητας.
Σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, τις τρίτες χώρες και άλλους εταίρους, όπως φιλανθρωπίες και ιδιωτικούς οργανισμούς, να προσχωρήσουν στη Διεθνή Συμμαχία αυξάνοντας τη στήριξή τους για την παρατήρηση των ωκεανών, διασφαλίζοντας σταθερή χρηματοδότηση για βελτιωμένες σειρές μακροπρόθεσμων παρατηρήσεων.
Οι δεσμεύσεις αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν την κινητοποίηση χρηματοδοτικών πόρων, την παροχή πρόσβασης σε ικανότητες παρατήρησης (όπως σκάφη παρατήρησης, αισθητήρες, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και υποβρύχια καλώδια), την επένδυση και/ή την παροχή πρόσβασης σε υποδομές παρατήρησης και ψηφιακές υποδομές, τη διάθεση ανθρώπινων και τεχνικών ικανοτήτων στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή (ΔΟΕ) ή στο Παγκόσμιο Σύστημα Ωκεανογραφικής Παρατήρησης (GOOS) και τη διάθεση σχετικών δεδομένων.
Ιστορικό
Το OceanEye είναι ένα από τα παραδοτέα τουΕυρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς,το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Ιούνιο του 2025. Πρόκειται για την ολοκληρωμένη στρατηγική της Επιτροπής για την καλύτερη προστασία των ωκεανών, την προώθηση μιας ακμάζουσας γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη της ευημερίας των ανθρώπων που ζουν σε παράκτιες περιοχές. Το σύμφωνο συγκεντρώνει τις πολιτικές της ΕΕ για τους ωκεανούς σε ένα ενιαίο πλαίσιο αναφοράς, αντιμετωπίζοντας τις σημαντικές απειλές που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί μας, οι παράκτιες κοινότητές μας, τα νησιά και οι εξόχως απόκεντρες περιοχές.
Η γαλάζια οικονομία (οικονομικές δραστηριότητες στη θάλασσα) είναι ζωτικής σημασίας για την ΕΕ, με 70.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και το 40 % των Ευρωπαίων να ζουν σε παράκτιες κοινότητες και νησιά. Οι τομείς που σχετίζονται με τους ωκεανούς και τη γαλάζια οικονομία αντιπροσωπεύουν 5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ και ακαθάριστη προστιθέμενη αξία 250 δισ. ευρώ.
We use cookies to improve your experience on our website. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Read more about our Privacy Policy.