• +30 2810 336330
  • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την πολιτική συμφωνία ορόσημο σχετικά με την πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας (CMA), την οποία υπέγραψαν χθες το βράδυ το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τομέα της υγείας της Ευρώπης με την πρόληψη των ελλείψεων φαρμάκων και τη βελτίωση της ασφάλειας του εφοδιασμού με φάρμακα κρίσιμης σημασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η CMA θα προωθήσει τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού και θα στηρίξει την παρασκευή φαρμάκων εντός της ΕΕ, επιτρέποντας παράλληλα στα κράτη μέλη να συνεργάζονται στενότερα για τη βελτίωση της πρόσβασης σε φάρμακα στην Ευρώπη. Η CMA συμπληρώνει τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων φαρμάκων και την ενίσχυση του εφοδιασμού στην ΕΕ, ιδίως την πρόσφατα εγκριθείσα φαρμακευτική μεταρρύθμιση.

Στα βασικά στοιχεία της συμφωνηθείσας πράξης για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαφοροποιήσουν και να παράσχουν κίνητρα για την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού φαρμάκων κατά τη διάρκεια των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Όσον αφορά τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, οι αγοραστές θα πρέπει να στηρίζουν τη διαφοροποίηση και την αξιοπιστία των πηγών εφοδιασμού. Σε περίπτωση υψηλής εξάρτησης από μία μόνο ή περιορισμένο αριθμό τρίτων χωρών, η CMA προχωρεί περαιτέρω, προβλέποντας την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να ευνοούν την «κατασκευή στην ΕΕ».
  • Δημιουργία στρατηγικών έργων για την τόνωση, την αύξηση ή τον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ για φάρμακα κρίσιμης σημασίας ή τις δραστικές ουσίες τους, μέσω ευκολότερης πρόσβασης σε χρηματοδότηση (από τα κράτη μέλη και την Ένωση), καθώς και ταχείας διοικητικής στήριξης. Επιπλέον, τα έργα για την παρασκευή ορφανών φαρμάκων θα επωφεληθούν επίσης από την ταχύτερη αδειοδότηση.
  • Όταν τα κράτη μέλη απαιτούν από τις εταιρείες να διατηρούν αποθέματα έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι αυτό δεν επηρεάζει αρνητικά τον εφοδιασμό με φάρμακα κρίσιμης σημασίας σε άλλες χώρες της Ένωσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ανταλλάσσουν επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης που είναι διαθέσιμα για ανακατανομή όταν δρομολογείται πρόσκληση για αλληλεγγύη μέσω του εθελοντικού μηχανισμού αλληλεγγύης.
  • Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους συνεργατικές προμήθειες για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων όσον αφορά τη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση σε φάρμακα κρίσιμης σημασίας, ορφανά φάρμακα και άλλα φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος σε ολόκληρη την ΕΕ.
  • Θα διερευνηθούν στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με διεθνείς εταίρους, ώστε να διευρυνθεί η αλυσίδα εφοδιασμού και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από έναν μόνο ή περιορισμένο αριθμό προμηθευτών.

Επόμενα βήματα

Η πολιτική συμφωνία υπόκειται πλέον σε επίσημη έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Ιστορικό

Η αντιμετώπιση των ελλείψεων και η διασφάλιση της πρόσβασης σε φάρμακα αποτελούν προτεραιότητα για την ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια. Τον Μάρτιο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας με σκοπό τη βελτίωση της διαθεσιμότητας, του εφοδιασμού και της παραγωγής φαρμάκων κρίσιμης σημασίας εντός της ΕΕ.

Η σημερινή συμφωνία αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ, η οποία θα συμβάλει επίσης στην τόνωση της καινοτομίας και των επενδύσεων στον φαρμακευτικό τομέα της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα φάρμακα είναι ασφαλή, αποτελεσματικά και διαθέσιμα για τους ασθενείς σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από κοινού, η μεταρρύθμιση των φαρμακευτικών προϊόντων και η CMA θα εργαστούν για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της φαρμακευτικής αγοράς της ΕΕ. 

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Roberto Sorin on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκέντρωσε ομόλογα της ΕΕ ύψους 10 δισ. ευρώ στην 5η κοινοπρακτική συναλλαγή της για το 2026.

Η συναλλαγή διπλής δόσης αφορούσε νέο επταετές ομόλογο της ΕΕ ύψους 6 δισ. ευρώ, το οποίο έληγε στις 12 Οκτωβρίου 2033, και τη χρήση του τριακονταετούς ομολόγου της ΕΕ ύψους 4 δισ. ευρώ, το οποίο έληγε στις 12 Οκτωβρίου 2055.

Με βάση την τιμολόγηση των κοινοπρακτικών εκδόσεων του Μαρτίου και του Απριλίου έναντι της καμπύλης των ομολόγων της ΕΕ, και οι δύο ληκτότητες τιμολογήθηκαν εκ νέου έναντι των σημείων αναφοράς στην καμπύλη των ομολόγων της ΕΕ. Η προσέγγιση αυτή συνέβαλε στον μετριασμό των κινδύνων τιμολόγησης για τους συμμετέχοντες επενδυτές και αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ρευστότητα της καμπύλης ομολόγων της ΕΕ, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αξιόπιστο σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση κοινοπρακτικών εκδόσεων όταν κρίνεται επιθυμητό.

Η πράξη αποτελεί μέρος του στόχου χρηματοδότησης ύψους 100 δισ. ευρώ της Επιτροπής για το πρώτο εξάμηνο του 2026 (με 77,3 δισ. ευρώ να έχουν εκδοθεί από τον Ιανουάριο του 2026).

Τα κονδύλια αυτά θα χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης για μια ισχυρότερη, πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική Ευρώπη, της στήριξης της Ουκρανίας και κρίσιμων επενδύσεων στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Το συνολικό ανεξόφλητο χρέος της ΕΕ ανέρχεται επί του παρόντος σε περίπου 809 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 37,7 δισ. ευρώ με τη μορφή γραμματίων της ΕΕ και 80,4 δισ. ευρώ με τη μορφή πράσινων ομολόγων NextGenerationEU.

Συναλλαγές ομολόγων της ΕΕ (κοινοπραξίες και δημοπρασίες) που έχουν εκτελεστεί μέχρι σήμερα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 [δισεκατομμύρια EUR]

Η κοινοπραξία ομολόγων

7 χρόνια νέο ομόλογο

Νέο ομόλογο της ΕΕ ύψους 6 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμο στις 12 Οκτωβρίου 2033: το ομόλογο αυτό φέρει τοκομερίδιο 3,125% και ήρθε σε απόδοση εκ νέου προσφοράς 3,232%, που ισοδυναμεί με τιμή 99,317%. Το περιθώριο στο Ομόλογο της ΕΕ που λήγει στις 13 Δεκεμβρίου 2032 είναι 9 μονάδες βάσης (bps), το οποίο είναι ισοδύναμο με περιθώριο 22,6 bps στα μέσα του swap, και 29,5 bps πάνω από το Ομόλογο στις 15 Αυγούστου 2033 και 19,9 bps κάτω από το ΟΑΤ στις 25 Μαΐου 2033.

Το τελικό βιβλίο παραγγελιών ξεπέρασε τα 85 δισ. ευρώ, με ποσοστό υπερπροσφοράς περίπου 14 φορές.

30 χρόνια Bond tap

Διάθεση 4 δισ. ευρώ από το ομόλογο της ΕΕ που θα καταστεί ληξιπρόθεσμο στις 12 Οκτωβρίου 2055: το εν λόγω ομόλογο φέρει τοκομερίδιο 4% και προσέφερε απόδοση εκ νέου προσφοράς 4,214%, που ισοδυναμεί με τιμή 96,406%. Το περιθώριο στο ομόλογο της ΕΕ που λήγει στις 5 Οκτωβρίου 2054 είναι 3 μονάδες βάσης, το οποίο ισοδυναμεί με περιθώριο στο μέσο του swap 91,1 μονάδες βάσης, και 59,9 μονάδες βάσης πάνω από το ομόλογο στις 15 Αυγούστου 2054 και 32,4 μονάδες βάσης κάτω από το ΟΑΤ στις 25 Μαΐου 2055.

Το τελικό βιβλίο παραγγελιών ξεπέρασε τα 75 δισ. ευρώ με ποσοστό υπερσυνδρομής περίπου 18,7 φορές.

Πληροφορίες σχετικά με την κατανομή των επενδυτών στην εν λόγω συναλλαγή διατίθενται στο τμήμα συναλλαγών της ΕΕ ως δικτυακός τόπος δανειολήπτη.

Οι από κοινού επικεφαλής διαχειριστές αυτής της συναλλαγής ήταν η CA-CIB, η GS, η JPM, η NatWest και η SG και η Commerzbank, η DZ, η HSBC, η Intesa, η KBC και η Santander ενήργησαν ως συνεπικεφαλής.

Ιστορικό

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται από τις Συνθήκες της ΕΕ να δανείζεται από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη χρηματοδότηση επιλεγμένων προγραμμάτων πολιτικής της ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει το μέσο ανάκαμψης NextGenerationEU, προγράμματα χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία και άλλες γειτονικές χώρες, καθώς και το μέσο της ΕΕ «Δράση ασφάλειας για την Ευρώπη — SAFE», το οποίο βοηθά τα κράτη μέλη της ΕΕ να πραγματοποιήσουν επείγουσες αμυντικές επενδύσεις μέσω κοινών προμηθειών.

Χρήση των εσόδων από δανειοληπτικές πράξεις της ΕΕ στο πλαίσιο διαφόρων προγραμμάτων [δισ. EUR]

Ανεξόφλητα ποσά σε EUR ανά πρόγραμμα, από τις 29 Απριλίου 2026.

Δήλωση αποποίησης ευθύνης: στο πλαίσιο της ενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης της Επιτροπής, οι εκκρεμείς εκταμιεύσεις μπορεί να διαφέρουν από το ποσό των εκκρεμών ομολόγων της ΕΕ σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τα ομόλογα της ΕΕ και τα γραμμάτια της ΕΕ ως τα κύρια χρηματοδοτικά μέσα για την άντληση κεφαλαίων από τις κεφαλαιαγορές. Όλες οι εκδόσεις που εκτελούνται από την Επιτροπή εκφράζονται αποκλειστικά σε ευρώ. Από τον Ιανουάριο του 2023, η ΕΕ χρηματοδοτεί τα διάφορα προγράμματα πολιτικής της εκδίδοντας ομόλογα της ΕΕ ενιαίου σήματος και όχι ομόλογα για μεμονωμένα προγράμματα. Η Επιτροπή εκδίδει επίσης πράσινα ομόλογα (στο πλαίσιο του σήματος πράσινων ομολόγων NextGenerationEU), για τη χρηματοδότηση της πράσινης συνιστώσας του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του προγράμματος NextGenerationEU.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκεντρώνει κεφάλαια χρησιμοποιώντας τόσο δημοπρασίες όσο και κοινοπρακτικές συναλλαγές στο πλαίσιο της στρατηγικής χρηματοδότησής της. Οι πλειστηριασμοί κατανέμουν τα νομοσχέδια και τα ομόλογα της ΕΕ μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών μεταξύ των βασικών διαπραγματευτών, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την οικονομική αποδοτικότητα. Αντίθετα, οι κοινοπρακτικές συναλλαγές περιλαμβάνουν μια ομάδα βασικών διαπραγματευτών που τοποθετούν ομόλογα απευθείας με τους επενδυτές, επιτρέποντας την ευρύτερη εμβέλεια των επενδυτών και τη βελτιστοποιημένη εκτέλεση, ιδίως για μεγάλες ή εναρκτήριες συμφωνίες. Οι δύο μέθοδοι χρησιμοποιούνται με συμπληρωματικό τρόπο για τη στήριξη της πρόσβασης στην αγορά και της ευελιξίας της χρηματοδότησης.

Ο δανεισμός της ΕΕ είναι εγγυημένος από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με τις συνεισφορές στον προϋπολογισμό της ΕΕ να αποτελούν άνευ όρων νομική υποχρέωση όλων των κρατών μελών βάσει των Συνθηκών της ΕΕ.

Για τακτική ενημέρωση σχετικά με τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές δραστηριότητες της ΕΕ, μπορείτε να εγγραφείτε ηλεκτρονικά στο τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο της Επιτροπής για τους επενδυτές. 

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Jan Antonin Kolar on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει την έγκριση από τα κράτη μέλη της ΕΕ της αναθεώρησης των κανόνων συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης.

Οι αναθεωρημένοι κανόνες αποτελούν σημαντικό βήμα προς τη δίκαιη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού στην ΕΕ. Διευκολύνουν τα άτομα να εργάζονται, να ζουν ή να συνταξιοδοτούνται σε άλλα κράτη μέλη ή να αναζητούν εργασία πέραν των συνόρων — διασφαλίζοντας ότι τα δικαιώματά τους κοινωνικής ασφάλισης προστατεύονται επαρκώς. Μειώνουν επίσης τον διοικητικό φόρτο και την ανασφάλεια δικαίου για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά.

Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών ενέκριναν σήμερα τη συμφωνία μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της περασμένης εβδομάδας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ θα πρέπει τώρα να το επιβεβαιώσουν επίσημα πριν τεθεί σε ισχύ. Η αναθεώρηση επικαιροποιεί τους κανόνες που ισχύουν από το 2010.

Οι βασικές αλλαγές στους αναθεωρημένους κανόνες συντονισμού περιλαμβάνουν:

  • Βελτίωση της προστασίας των δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης για τα άτομα που εργάζονται ή ζουν στο εξωτερικό, με τη θέσπιση συνεκτικού καθεστώτος για τον συντονισμό των παροχών μακροχρόνιας φροντίδας και νέων κανόνων σχετικά με τις οικογενειακές παροχές. Οι κανόνες βελτιώνουν επίσης την ίση μεταχείριση, καθορίζοντας πότε τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίζουν την πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές για τους πολίτες της ΕΕ που ούτε εργάζονται ούτε αναζητούν ενεργά εργασία.
  • Δικαιότερη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού με νέο ορισμό της απάτης στον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να είναι ασφαλισμένοι στην κοινωνική ασφάλιση στη χώρα καταγωγής τους για τουλάχιστον τρεις μήνες πριν αποσπαστούν σε άλλο κράτος μέλος. Μετά από 24 μήνες απόσπασης, πρέπει να υπάρχει διάλειμμα τουλάχιστον δύο μηνών πριν από άλλη απόσπαση. Οι αποσπάσεις πρέπει να κοινοποιούνται πριν από την πραγματοποίησή τους. Δεν θα απαιτείται κοινοποίηση για επαγγελματικά ταξίδια και για βραχυπρόθεσμες αποσπάσεις μέγιστης διάρκειας τριών ημερών, σε όλους τους τομείς εκτός από τον κατασκευαστικό τομέα.
  • Νέες ρυθμίσεις για τον συντονισμό των παροχών ανεργίας σε διασυνοριακές υποθέσεις, καθώς και παράταση της περιόδου κατά την οποία ένα άτομο μπορεί να μετακινηθεί σε άλλη χώρα για να αναζητήσει εργασία, διατηρώντας παράλληλα το δικαίωμα σε παροχές ανεργίας.
  • Σαφέστεροι κανόνες για τον καθορισμό των εφαρμοστέων νομοθεσιών κοινωνικής ασφάλισης, ιδίως για την απόσπαση εργαζομένων και για την εργασία που εκτελείται σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη.
  • Ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών, μέσω της βελτίωσης της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με το καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης των ατόμων που εργάζονται σε διαφορετική χώρα, της θέσπισης σαφέστερων διαδικασιών και χρονοδιαγραμμάτων σε περίπτωση αμφιβολίας σχετικά με την εγκυρότητα των εγγράφων, καθώς και νέων εργαλείων για την πρόληψη της απάτης, των καταχρήσεων και των σφαλμάτων.

Ιστορικό

Κάθε κράτος μέλος είναι ελεύθερο να καθορίζει τα χαρακτηριστικά του δικού του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένων των παροχών που χορηγούνται, των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας, του τρόπου υπολογισμού των εν λόγω παροχών και των εισφορών που πρέπει να καταβάλλονται. Ταυτόχρονα, περίπου 16 εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες ζουν ή εργάζονται σε άλλο κράτος μέλος. Η ΕΕ προβλέπει κανόνες για τον συντονισμό των εθνικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και τη διασφάλιση της προστασίας της κοινωνικής ασφάλισης όταν ένα άτομο μετακινείται εντός των κρατών μελών της ΕΕ, καθώς και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία.

Οι κανόνες αυτοί διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της προστασίας των εργαζομένων, των ατόμων που αναζητούν εργασία, των σπουδαστών και άλλων, και αποτρέπουν την παραμονή ενός ατόμου χωρίς κάλυψη ή την υποχρέωση καταβολής εισφορών σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη κάθε φορά.

Οι κανονισμοί 883/2004 και 987/2009 διέπουν αυτό το πλαίσιο συντονισμού από το 2010. Το Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη συμφώνησαν επί των αναθεωρημένων κανόνων, οι οποίοι προτάθηκαν από την Επιτροπή το 2016 ώστε να αντικατοπτρίζουν την αυξημένη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, τις εξελίξεις στα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και τη σχετική νομολογία.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Malu Laker on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την αξιολόγησή της σχετικά με τον κανονισμό για την Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ), η οποία καλύπτει τη δεκαετία από το 2014 έως το 2024.

Η αξιολόγηση παρουσιάζει μια ανάμεικτη εικόνα: ενώ η έκθεση αναγνωρίζει κάποια πρόοδο όσον αφορά τη μείωση της υπεραλίευσης και την ενίσχυση της διαχείρισης της αλιείας, δείχνει επίσης ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις όσον αφορά τα οφέλη για τη βιωσιμότητα. Η αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων παραμένει υπερβολικά αργή. Ταυτόχρονα, τα οικονομικά οφέλη που προβλέπονταν το 2014 δεν υλοποιήθηκαν πλήρως —μεταξύ άλλων λόγω νέων προκλήσεων, συμπεριλαμβανομένων των γεωπολιτικών εξελίξεων και των υψηλών τιμών της ενέργειας.

Η αξιολόγηση αποκαλύπτει επίσης ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, η κύρια πρόκληση δεν είναι οι ίδιοι οι κανόνες της ΚΑΠ, αλλά η ασυνεπής εφαρμογή και επιβολή σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η αξιολόγηση αυτή θα τροφοδοτήσει πιθανές μεταρρυθμίσεις της ΚΑΠ και θα χρησιμεύσει ως βάση για το όραμα της Επιτροπής για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια για το 2040, ένα 15ετές στρατηγικό πλαίσιο για την καθοδήγηση της ανάπτυξης πολιτικής κατά τις επόμενες δεκαετίες. Τα πορίσματα θα τροφοδοτήσουν επίσης την ευρύτερη στρατηγική της ΕΕ για την εξωτερική δράση στον τομέα της αλιείας, διασφαλίζοντας ότι η βιωσιμότητα παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς δέσμευσης.

Αργή αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων, παρεμπόδιση των οικονομικών επιδόσεων και ανανέωση των γενεών

Η αξία του εμπορίου προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ αυξήθηκε κατά 18 % σε πραγματικούς όρους μεταξύ 2015 και 2024. Ωστόσο, η πρόοδος όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική διάσταση της πολιτικής ήταν πιο περιορισμένη από ό,τι αναμενόταν. Ενώ ο τομέας της μεταποίησης ήταν συγκριτικά πιο ανθεκτικός, ο αλιευτικός τομέας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει επίμονες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της γήρανσης των σκαφών, της αύξησης του λειτουργικού κόστους και, ιδίως για τους αλιείς μικρής κλίμακας, της πρόσβασης σε αλιευτικές δυνατότητες. Επιπλέον, ενώ το μερίδιο των αποθεμάτων που αλιεύονται σε βιώσιμα επίπεδα αυξήθηκε από 50 % το 2014 σε 63 % το 2022 και η αλιευτική πίεση μειώθηκε, τα ιχθυαποθέματα δεν έχουν ανακάμψει όπως αναμενόταν, γεγονός που επιτείνει τις οικονομικές προκλήσεις των αλιέων.

Η συμβολή του κανονισμού ΚΑΠ στην επισιτιστική ασφάλεια ήταν μέτρια λόγω της στατικής ή φθίνουσας εγχώριας παραγωγής. Επιπλέον, η υδατοκαλλιέργεια στην ΕΕ, αν και επικερδής, παραμένει σχετικά μικρής κλίμακας και δεν έχει επιτύχει την αύξηση της παραγωγής που θα επέτρεπε το δυναμικό της.

Περιορισμένη μετάβαση σε καλύτερη επιλεκτικότητα και αργή πρόοδος προς τη διαχείριση με βάση το οικοσύστημα

Παρά τη συνολική μείωση της αλιευτικής πίεσης, η απόρριψη ανεπιθύμητων αλιευμάτων εξακολουθεί να πραγματοποιείται στο πλαίσιο της αλιείας της ΕΕ. Από την αξιολόγηση διαπιστώνεται ότι η υποχρέωση εκφόρτωσης —κανόνας που απαιτεί από τους αλιείς να μεταφέρουν όλους τους αλιευόμενους ιχθύς στην ακτή, ακόμη και ανεπιθύμητα είδη ή είδη μεγέθους μικρότερου του κανονικού— δεν έχει οδηγήσει στο αναμενόμενο επίπεδο βελτίωσης των αλιευτικών πρακτικών ή καλύτερης επιλεκτικότητας, ιδίως λόγω της πλημμελούς εφαρμογής του συγκεκριμένου κανόνα.

Η πρόοδος στις προσεγγίσεις με βάση το οικοσύστημα επιτεύχθηκε κυρίως μέσω της προστασίας του θαλάσσιου χώρου, των τεχνικών μέτρων και της διεθνούς συνεργασίας.

Μετατόπιση της συμπεριφοράς των καταναλωτών

Η αξιολόγηση επισημαίνει ότι η συμπεριφορά των καταναλωτών έχει εξελιχθεί, με αυξανόμενη ζήτηση για μεταποιημένα, εύχρηστα θαλασσινά προϊόντα και αυξανόμενους συμβιβασμούς μεταξύ τιμής, ποιότητας και βιωσιμότητας. Ωστόσο, βάσει του ισχύοντος πλαισίου, η προστιθέμενη αξία των κανόνων της ΕΕ για την ενημέρωση των καταναλωτών περιορίζεται από το πεδίο εφαρμογής τους, το οποίο δεν καλύπτει τα μεταποιημένα προϊόντα.

Η περιφερειοποίηση βελτιώνει τη διακυβέρνηση αλλά επιβραδύνει τη λήψη αποφάσεων

Ο κανονισμός ΚΑΠ εισήγαγε ένα πλαίσιο περιφερειοποίησης που απομάκρυνε τη λήψη αποφάσεων από μια αποκλειστικά ενωσιακή προσέγγιση όσον αφορά τη συνδιαχείριση μεταξύ των κρατών μελών, των περιφερειακών αρχών και των ενδιαφερόμενων μερών, με τη συμμετοχή των γνωμοδοτικών συμβουλίων.

Η αξιολόγηση διαπιστώνει ότι το πλαίσιο αυτό λειτουργεί αποτελεσματικά, καθώς έχει βελτιώσει την κοινή λήψη αποφάσεων και επέτρεψε στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τα μέτρα σε περιφερειακό επίπεδο. Εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις όσον αφορά το εύρος της εκπροσώπησης των ενδιαφερόμενων μερών στα γνωμοδοτικά συμβούλια και τον χρόνο που μπορεί να χρειαστεί για τη λήψη μέτρων μέσω της διαδικασίας περιφερειοποίησης.

Η ΕΕ διατηρεί την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία εν μέσω προσαρμογών μετά το Brexit

Η ΕΕ έχει διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης της αλιείας σε παγκόσμιο επίπεδο και στην καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας, μέσω της ενεργού συμμετοχής σε περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας.

Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, η διαχείριση πολλών αποθεμάτων στις βόρειες θαλάσσιες λεκάνες έχει μετατοπιστεί από ένα αποκλειστικά ενωσιακό πλαίσιο που βασίζεται στην περιφερειοποίηση σε ένα πλαίσιο κοινών αποθεμάτων. Ο κανονισμός ΚΑΠ παρέχει τη νομική βάση που απαιτείται για να λειτουργήσει σε αυτό το νέο πλαίσιο.

Εφαρμογή και παράδοση από τα κράτη μέλη

Σημαντικό μέρος του κόστους εφαρμογής της ΚΑΠ προορίζεται για προσπάθειες ελέγχου, συλλογής δεδομένων και βιωσιμότητας, ενώ η συγχρηματοδότηση από την ΕΕ συμβάλλει στη μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των εθνικών προϋπολογισμών. Αν και η αυστηρότερη παρακολούθηση και επιβολή απαιτούν επενδύσεις και πόρους, παραμένουν ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση ακριβών δεδομένων, θεμιτού ανταγωνισμού και αποτελεσματικής διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων. Ενώ βήματα όπως η απλούστευση των κανόνων, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός έχουν συμβάλει στη μείωση της γραφειοκρατίας, η επιτυχία τους εξαρτάται από τη συνεπή εφαρμογή από τα κράτη μέλη.

Ιστορικό

Ο κανονισμός για την κοινή αλιευτική πολιτική τέθηκε σε ισχύ το 2014. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βάσισε την αξιολόγηση αυτή σε αυστηρή συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη, δημόσιων προσκλήσεων υποβολής στοιχείων και τεχνικών αναλύσεων. Η αξιολόγηση αυτή αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by James Wheeler on Unsplash

european union flag 400 clr 4948Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση