Στις 16 Μαρτίου 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2026/645¹ για την εφαρμογή της απόφασης 2011/235/ΚΕΠΠΑ για περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στο Ιράν.

Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι δεκαέξι πρόσωπα και τρεις οντότητες θα πρέπει να περιληφθούν στον κατάλογο των προσώπων και οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, όπως περιέχεται στο παράρτημα της απόφασης 2011/235/ΚΕΠΠΑ.

Η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία, η Ουκρανία και η Σερβία ευθυγραμμίζονται με αυτή την απόφαση του Συμβουλίου.

Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την εν λόγω απόφαση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.

¹ ΕΕ L, 2026/645, 16.3.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/645/oj

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Hadi Yazdi Aznaveh on Unsplash

Το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα (κυρώσεις) κατά εμπλεκομένων σε κυβερνοεπιθέσεις που απειλούν την ΕΕ και τα κράτη μέλη της για ένα έτος, έως τις 18 Μαΐου 2027. Το νομικό πλαίσιο για τα μέτρα αυτά είχε ήδη παραταθεί έως τις 18 Μαΐου 2028.

Το συγκεκριμένο καθεστώς κυρώσεων δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα σε πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται σε κυβερνοεπιθέσεις με σοβαρά αποτελέσματα, οι οποίες συνιστούν εξωτερική απειλή για την ΕΕ ή τα κράτη μέλη της. Τα περιοριστικά μέτρα μπορούν να επιβληθούν και για κυβερνοεπιθέσεις κατά τρίτων κρατών ή διεθνών οργανισμών, όταν κριθούν αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ).

Με αυτά τα περιοριστικά μέτρα, η ΕΕ επιδιώκει την αποτροπή κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο και την προάσπιση της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης, εξασφαλίζοντας τη λογοδοσία των υπαιτίων.

Οι καταχωρίσεις βάσει αυτού του καθεστώτος ισχύουν επί του παρόντος για 19 πρόσωπα και 7 οντότητες. Όσοι έχουν καταχωριστεί στον κατάλογο υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται σε πολίτες και εταιρείες της ΕΕ να τους διαθέτουν κεφάλαια ή οικονομικούς πόρους. Τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται επίσης σε ταξιδιωτική απαγόρευση, με βάση την οποία δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ ή να διέλθουν από αυτό.

Θα συνεχιστεί η επανεξέταση αυτών των μεμονωμένων καταχωρίσεων κάθε 12 μήνες.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα εξακολουθήσουν να συνεργάζονται με τους διεθνείς εταίρους μας για την προώθηση ενός ανοικτού, ελεύθερου, σταθερού και ασφαλούς κυβερνοχώρου.

Γενικό πλαίσιο

Το πλαίσιο για κοινή διπλωματική αντίδραση της ΕΕ έναντι κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο («εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο») θεσπίστηκε τον Ιούνιο του 2017. Χάρη στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της μπορούν να χρησιμοποιούν όλα τα μέτρα της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών μέτρων εάν είναι αναγκαίο, για την πρόληψη, την αποθάρρυνση, την αποτροπή και την αντιμετώπιση κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο που απειλούν την ακεραιότητα και την ασφάλειά τους.

Τον Μάιο του 2019 το Συμβούλιο θέσπισε πλαίσιο κυρώσεων που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει στοχευμένα περιοριστικά μέτρα ως μέσο αποτροπής και αντίδρασης σε κυβερνοεπιθέσεις που συνιστούν εξωτερική απειλή για την ίδια ή τα κράτη μέλη της.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Compagnons on Unsplash

Η κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με νέο κανονισμό που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ όσον αφορά την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων προκλήσεων για την ασφάλεια του εφοδιασμού με φάρμακα κρίσιμης σημασίας στην Ευρώπη.

Η πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ελλείψεων σε βασικά φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα, βελτιώνοντας την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, καθώς και φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος στην ΕΕ. Με τους νέους κανόνες επιδιώκεται να διαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού των φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, να διευκολυνθούν οι χώρες της ΕΕ να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και να ενισχυθούν οι ικανότητες παραγωγής φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των δραστικών ουσιών τους εντός της ΕΕ.

Οι ασθενείς δεν θα πρέπει να ανησυχούν για το εάν φάρμακα κρίσιμης σημασίας, όπως τα αντιβιοτικά, θα είναι διαθέσιμα στο φαρμακείο ή στο νοσοκομείο τους. Με τη σημερινή συμφωνία, αναλαμβάνουμε δράση έμπρακτα προκειμένου να μειωθούν τα τρωτά μας σημεία, να διαφοροποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και να ενισχυθεί η ικανότητα της Ευρώπης να παράγει φάρμακα κρίσιμης σημασίας και τα συστατικά τους πιο κοντά στο σπίτι.

Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, Υπουργός Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στοιχεία της συμφωνίας

Διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων

Ένας από τους βασικούς στόχους της συγκεκριμένης πράξης είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού φαρμάκων κρίσιμης σημασίας στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η προσωρινή συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου θεσπίζει την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να εφαρμόζουν απαιτήσεις ανθεκτικότητας στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων για φάρμακα κρίσιμης σημασίας.

Με τους νέους κανόνες επιδιώκεται επίσης να παρασχεθούν κίνητρα στους παρασκευαστές φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και των δραστικών ουσιών τους με έδρα την ΕΕ, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία μεταξύ των συννομοθετών παρέχει στις αναθέτουσες αρχές ευελιξία όσον αφορά την εφαρμογή της προσέγγισης για «ευρωπαϊκή προτίμηση».

Συνεργατικές προμήθειες

Ο νέος κανονισμός θα επιτρέψει στις χώρες της ΕΕ να ενώσουν τις δυνάμεις τους κατά την προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τη συλλογική τους επιρροή.

Οι συννομοθέτες μείωσαν το κατώτατο όριο των κρατών μελών (από εννέα σε πέντε) που απαιτείται για την υποβολή αιτήματος στην Επιτροπή προκειμένου να συναφθεί σύμβαση εξ ονόματός τους.

Διασφαλίσεις για τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης

Στην αρχική της πρόταση, η Επιτροπή αποσκοπούσε στη διαφύλαξη της ασφάλειας του εφοδιασμού, διασφαλίζοντας ότι τυχόν απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζονται σε ένα κράτος μέλος δεν θα επηρεάσουν αρνητικά άλλα κράτη μέλη ή την εσωτερική αγορά της ΕΕ. Οι συννομοθέτες διατήρησαν αυτή τη φιλοδοξία ορίζοντας ότι τυχόν απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι διαφανείς και να τηρούν τις αρχές της αλληλεγγύης και της αναλογικότητας.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο θέσπισαν επίσης νέα μέτρα που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίες όσον αφορά τις απαιτήσεις για αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, η συμφωνία αποσαφηνίζει τη χρήση του υφιστάμενου εθελοντικού μηχανισμού αλληλεγγύης (VSM) για να διασφαλιστεί η ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μεταξύ των κρατών μελών, και να παρασχεθούν τα μέσα στις χώρες ώστε να ανακατανείμουν τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, εάν χρειαστεί, σε εθελοντική βάση.

Ορφανά φάρμακα

Το πεδίο εφαρμογής της πράξης διευρύνθηκε ώστε να συμπεριλάβει τα ορφανά φάρμακα σε ορισμένους βασικούς τομείς, καθώς επίσης και τα στρατηγικά έργα και τις συνεργατικές προμήθειες. Τα ορφανά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία απειλητικών για τη ζωή ή πολύ σοβαρών παθήσεων που προσβάλλουν περισσότερα από 5 στα 10.000 άτομα στην ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, η σχετική πράξη θα εγκριθεί και τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα μετά την οριστική της διατύπωση από τους γλωσσομαθείς νομικούς.

Γενικές πληροφορίες

Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ αντιμετωπίζει όλο και περισσότερες σοβαρές ελλείψεις φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, όπως είναι τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα.

Ο κανονισμός για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας συμπληρώνει τις προτάσεις για την αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ («δέσμη πράξεων για τα φάρμακα»), οι οποίες περιέχουν επίσης διατάξεις σχετικά με τις ελλείψεις και τη διαχείριση του εφοδιασμού με φάρμακα.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by National Cancer Institute on Unsplash

Το Συμβούλιο συμφώνησε προσωρινά νέους κανόνες για να ενισχύσει την καταπολέμηση της απάτης σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στην ΕΕ βελτιώνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

Το νέο πλαίσιο θα παράσχει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στην OLAF πιο άμεση πρόσβαση σε βασικά δεδομένα ΦΠΑ σχετικά με τις διασυνοριακές επιχειρηματικές συναλλαγές στην ΕΕ, περιλαμβανομένων των πληροφοριών που κατέχει το Eurofisc — το δίκτυο της ΕΕ κατά της απάτης στον ΦΠΑ.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε σημειώσει τεράστια πρόοδο στην καταπολέμηση της απάτης ΦΠΑ. Ωστόσο, οι προϋπολογισμοί μας εξακολουθούν να χάνουν δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο και οι αρχές χρειάζονται τα κατάλληλα εργαλεία για να αντιμετωπίζουν ταχύτερα αυτές τις εγκληματικές δραστηριότητες. Η σημερινή συμφωνία θα παράσχει στα ερευνητικά όργανα της ΕΕ τις στοχευμένες πληροφορίες που χρειάζονται για την ταχεία δίωξη των εγκληματιών και για την προστασία εθνικών και ενωσιακών εσόδων που μας ωφελούν όλους.

Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η διασυνοριακή απάτη στον ΦΠΑ, ιδίως η ενδοκοινοτική απάτη αφανούς εμπόρου (κοινώς γνωστή ως αλυσιδωτή απάτη), αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στην ΕΕ. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εγκληματική αυτή δραστηριότητα κοστίζει στα δημόσια ταμεία των κρατών μελών και στον προϋπολογισμό της ΕΕ μεταξύ 12.5 δισ. και 32.8 δισ. ευρώ ετησίως και διεξάγεται κυρίως από ομάδες οργανωμένου εγκλήματος.

Στην πράξη, το νέο πλαίσιο σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η OLAF θα έχουν από πρώτο χέρι τις πληροφορίες που χρειάζονται για να κινούν και να υποστηρίζουν έρευνες στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους σχετικά με εικαζόμενη διασυνοριακή απάτη στον ΦΠΑ. Αυτό θα βελτιώσει τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων φορέων, θα επιταχύνει τις έρευνες και θα ενισχύσει τη συνολική ικανότητα της ΕΕ να εντοπίζει και να καταπολεμά την απάτη στον ΦΠΑ που θίγει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Ταυτόχρονα, θα συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις νόμιμες επιχειρήσεις της ΕΕ.

Γενικό πλαίσιο

Οι νέοι κανόνες λαμβάνουν τη μορφή κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού 904/2010 του Συμβουλίου σχετικά με τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ. Το μέτρο ακολουθεί τη συμφωνία του Μαρτίου του περασμένου έτους να γίνουν πλήρως ψηφιακές έως το 2030 οι υποχρεώσεις υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ για τις εταιρείες που πωλούν αγαθά και υπηρεσίες σε επιχειρήσεις σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, πράγμα που αναμένεται να στηρίξει περαιτέρω την καταπολέμηση της απάτης στον ΦΠΑ.

Επόμενα βήματα

Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει τη γνώμη του επί του φακέλου — η οποία επί του παρόντος αναμένεται τον Ιούλιο του 2026 — το Συμβούλιο θα προβεί σε επίσημη έγκριση των νέων κανόνων. Η απόφαση θα αρχίσει να ισχύει είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Alexey Larionov on Unsplash