Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα φιλόδοξο κοινωνικό σχέδιο με στόχο να συμβάλει στην εξάλειψη της φτώχειας και στην προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία σε ολόκληρη την ΕΕ. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει την πρώτη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας, δηλαδή το σχέδιο της Επιτροπής για να συμβάλει στην εξάλειψη της φτώχειας στην ΕΕ έως το 2050· την πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση· και δύο ανακοινώσεις: η πρώτη με τίτλο «Σπάζοντας τον κύκλο της παιδικής φτώχειας — ενισχύοντας την ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά» και η δεύτερη με τίτλο «Ενίσχυση της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030».

Καθώς το 52 % των Ευρωπαίων αναφέρουν ότι κύριο πρόβλημά τους είναι το κόστος ζωής, η ΕΕ έχει να αντιμετωπίσει τρεις επείγουσες προκλήσεις: τη στεγαστική κρίση (η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης θεωρείται άμεσο και επείγον πρόβλημα από το 40 % των πολιτών, ενώ οι άστεγοι φθάνουν το 1 εκατομμύριο)· τα εμπόδια που δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή στην ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας· και τη φτώχεια, που πλήττει 1 στους 5 Ευρωπαίους — και 1 στα 4 παιδιά.

Επιπλέον, πολλά άτομα, που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση από κοινωνικοοικονομική άποψη, αντιμετωπίζουν διακρίσεις και στιγματισμό. Πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να διασφαλιστεί η προστασία των δικαιωμάτων τους. Στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνονται και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, τα οποία πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά σε κάθε πτυχή της ζωής.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε σχετικά: «Η φτώχεια και ο αποκλεισμός είναι προκλήσεις που μπορούμε και πρέπει να υπερνικήσουμε. Σήμερα παρουσιάζουμε μια στρατηγική για την πρόληψη και τη μείωση της φτώχειας. Αναλαμβάνουμε αποφασιστική δράση με την ενίσχυση της εγγύησης για τα παιδιά, τη βελτίωση των μέτρων για την πρόληψη της αστεγίας και την πλήρη ένταξη των ατόμων με αναπηρία. Αξιοπρέπεια, ευκαιρίες και ισότητα. Αυτές είναι οι σπουδαιότερες αξίες στην Ευρώπη που οικοδομούμε.»

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξάλειψη της φτώχειας

Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας χαράσσει σαφή πορεία για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ που ορίζεται στο σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, δηλαδή τη μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030, καθώς και τη συμβολή στην εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050.

Η στρατηγική αυτή ενσωματώνει τις εξής τρεις προτεραιότητες: ποιοτικές θέσεις εργασίας για όλους, καθώς η ποιοτική απασχόληση είναι η πρώτη διέξοδος από τη φτώχεια για όσους μπορούν να εργαστούν· αποτελεσματική πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες και επαρκή εισοδηματική στήριξη· και συντονισμένη δράση για την καταπολέμηση της φτώχειας.

Η στρατηγική περιλαμβάνει μια σειρά βασικών δράσεων για την επίτευξη αυτών των προτεραιοτήτων. Για να σπάσει ο κύκλος της φτώχειας σε κάθε ηλικία, η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει, για παράδειγμα, διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους σχετικά με τη δυνατότητα δημιουργίας ενός νέου νομικού μέσου για την ένταξη των ατόμων που έχουν αποκλειστεί από την αγορά εργασίας. Η στρατηγική καθορίζει επίσης τρόπους στήριξης των ηλικιωμένων μέσω επαρκών συντάξεων. Επιπλέον, τονίζει την ανάγκη να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών για την καταπολέμηση της φτώχειας, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία συνασπισμού κατά της φτώχειας αργότερα εντός του τρέχοντος έτους και ενός νέου διαρθρωμένου διαλόγου για τη διαβούλευση με τα άτομα που βιώνουν τη φτώχεια για τις σχετικές πολιτικές.

Σπάζοντας τον κύκλο της παιδικής φτώχειας – ενισχύοντας την ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά

Τα παιδιά στην ΕΕ διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού από τους ενήλικες, χωρίς να έχει σημειωθεί ουσιαστική μείωση της παιδικής φτώχειας κατά την τελευταία πενταετία.

Η ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά είναι το κύριο εργαλείο της ΕΕ για τη στήριξη των παιδιών που έχουν ανάγκη, ιδίως μέσω της δωρεάν και αποτελεσματικής πρόσβασης σε υπηρεσίες όπως η προσχολική εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και τα σχολικά γεύματα. Η Επιτροπή προτείνει σήμερα να ενισχυθεί η εγγύηση για την αντιμετώπιση της κοινωνικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης που αποτελεί η επίμονη παιδική φτώχεια και των αναγκών των ευάλωτων παιδιών. Δίνεται έμφαση στη διασφάλιση της πρόσβασης των οικογενειών σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, παιδική μέριμνα και ισχυρά δίχτυα ασφαλείας, καθώς και στη βελτίωση της πρόσβασης των παιδιών σε προγράμματα καθοδήγησης και ψυχιατρικής περίθαλψης. Επιπλέον, η Επιτροπή θα εφαρμόσει σε πιλοτικό επίπεδο μαζί με τα κράτη μέλη μια ευρωπαϊκή κάρτα εγγύησης για τα παιδιά, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε υπηρεσίες και η συνεκτική στήριξη των παιδιών που έχουν ανάγκη. Επιπλέον, καίριας σημασίας είναι η προστασία των παιδιών από απειλές εντός και εκτός διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένης της εκμετάλλευσης και της κακοποίησης.

Καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση

Η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα — ωστόσο, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 60 % από το 2013 και οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενα εμπόδια όσον αφορά την πρόσβαση σε κατάλληλη στέγαση. Η προτεινόμενη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τον αποκλεισμό από τη στέγαση δίνει έμφαση σε μακροπρόθεσμες λύσεις και στην πρόληψη με σκοπό να αποτραπεί ο αποκλεισμός από τη στέγαση και η αστεγία. Προωθεί επίσης μια πιο προσιτή στέγαση από κοινωνική και οικονομική άποψη και υιοθετεί μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση για να στηρίξει τα άτομα που αναζητούν στέγη. Πρόκειται για ένα από τα παραδοτέα του πρώτου ευρωπαϊκού σχεδίου οικονομικά προσιτής στέγασης που παρουσίασε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025 για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης που πλήττει εκατομμύρια Ευρωπαίους. 

Ώθηση στην απασχόληση και την ένταξη των ατόμων με αναπηρία

Καθώς 90 εκατομμύρια άτομα — πάνω από 1 στους 5 Ευρωπαίους — ζουν με αναπηρία, η πλήρης ένταξη είναι επιτακτική τόσο για τη διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων τους όσο και για την τόνωση της οικονομίας και της δημοκρατίας της Ευρώπης. Παρ' όλ' αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια: απασχολείται μόνο το 55 % των ατόμων με αναπηρία, σε σύγκριση με το 77 % των ατόμων χωρίς αναπηρία· 1,4 εκατ. άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να ζουν σε ιδρυματικά περιβάλλοντα και 1 στα 3 αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Για να γίνουν τα δικαιώματα πραγματικότητα, η Επιτροπή θα εντείνει τις φιλοδοξίες μας και την εφαρμογή τους. Στις δράσεις μας περιλαμβάνεται η πανευρωπαϊκή εφαρμογή της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης, η δρομολόγηση συμμαχίας για ανεξάρτητη διαβίωση με στόχο να αντικατασταθούν τα ιδρύματα από υποστήριξη σε επίπεδο κοινότητας, με τη βελτίωση της προσβασιμότητας στις μεταφορές, και την επένδυση σε υποστηρικτικές τεχνολογίες, όπως τα εργαλεία ΤΝ.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή θα στηρίξει όλους τους παράγοντες που εμπλέκονται στην εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και της ενισχυμένης ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά. Τα κράτη μέλη θα συζητήσουν την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση, με σκοπό την έγκρισή της από το Συμβούλιο. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να στηρίζει τα κράτη μέλη όσον αφορά την πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας για την αναπηρία, προτείνοντας παράλληλα ένα επικαιροποιημένο πλαίσιο παρακολούθησης σχετικά με τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία για την περίοδο 2021-2030.

Ιστορικό

Η ΕΕ χρησιμοποιεί έναν βασικό δείκτη για τη μέτρηση του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, συνδυάζοντας τους εξής τρεις παράγοντες: τη σχετική νομισματική φτώχεια, τη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση και την πολύ χαμηλή ένταση εργασίας.

Το 2021 στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων ανακοινώθηκε ένας πρωταρχικός στόχος της ΕΕ για τη μείωση της φτώχειας: να μειωθεί ο αριθμός των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030. Τουλάχιστον 5 εκατομμύρια του συνόλου αυτού θα πρέπει να είναι παιδιά.

Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά ανακοινώθηκαν στις πολιτικές κατευθύνσεις για την περίοδο 2024-2029. Στην ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025, η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε τον στόχο της ΕΕ για την εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050. Μια μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής συνέβαλε στη διαμόρφωση της στρατηγικής, αποδεικνύοντας ότι ένα πρόσθετο 0,25 % του ΑΕΠ της ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει 18 εκατομμύρια ανθρώπους να αποφύγουν τη φτώχεια. Επιπλέον, η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης έρευνα σε σχεδόν 42 000 παιδιά ηλικίας 8-17 ετών από όλες τις χώρες της ΕΕ για να συγκεντρώσει τις απόψεις τους σχετικά με τη φτώχεια και την κοινωνική ένταξη.

Η σημερινή ανακοίνωση σχετικά με την ενίσχυση της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030 ανανεώνει τη δέσμευση της Επιτροπής να πιέσει για την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την αναπηρία 2021-2030, ανταποκρινόμενη στις συστάσεις των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στα αιτήματα των ατόμων με αναπηρία και των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για αυστηρότερη εφαρμογή και ανανεωμένη δράση. Η ανακοίνωση αυτή αποτελεί μέρος των ευρύτερων στόχων της ΕΕ για την Ένωση ισότητας.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by AbsolutVision on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε εννέα έργα παραγωγής υδρογόνου στο πλαίσιο της τρίτης δημοπρασίας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου (EHB). Σε επτά χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, τα έργα αναμένεται να παρέχουν δυναμικότητα ηλεκτρολυτικών κυψελών σχεδόν 1,1 γιγαβάτ και να παράγουν πάνω από 1,3 εκατομμύρια τόνους υδρογόνου κατά τα πρώτα 10 έτη λειτουργίας τους, με εκτιμώμενη αποφυγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου 9 εκατομμυρίων τόνων ισοδυνάμου CO2. 

Τα επιλεγμένα έργα θα λάβουν συνολική ενωσιακή χρηματοδότηση ύψους περίπου 1,09 δισ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας, η οποία προέρχεται από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ). Το παραγόμενο υδρογόνο θα συμβάλει στη μείωση των εκπομπών από ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπως οι μεταφορές και τα χημικά προϊόντα. Τα έργα αναμένεται να ενισχύσουν τη βιομηχανική υπεροχή, τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και τις θέσεις εργασίας της Ευρώπης και να συμβάλουν στην καθαρή μετάβαση, την ενεργειακή ανεξαρτησία και την ασφάλεια της ΕΕ.

Η δημοπρασία αναθέτει επιτυχημένα έργα με επιδότηση για την κάλυψη της διαφοράς τιμής μεταξύ του κόστους παραγωγής τους και της αγοραίας τιμής. Στόχος είναι η παροχή κινήτρων για την παραγωγή και τη χρήση καθαρού υδρογόνου. Μετά την υπογραφή των συμφωνιών επιχορήγησης, τα εννέα επιλεγμένα έργα θα λάβουν σταθερή πριμοδότηση μεταξύ 0,44 και 3,49 ευρώ ανά χιλιόγραμμο πιστοποιημένου και επαληθευμένου παραγόμενου υδρογόνου, για μέγιστη περίοδο 10 ετών.

Τα επιλεγμένα έργα στο πλαίσιο των ανανεώσιμων καυσίμων υδρογόνου μη βιολογικής προέλευσης (RFNBO) Γενικό θέμα: 

 Κατάλογος επιλεγμένων έργων στο πλαίσιο του θέματος των ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών: 

Κατάλογος επιλεγμένων έργων στο πλαίσιο του θέματος «Θαλάσσιες αερομεταφορές»: 

* Για τους όγκους RFNBO H _2, που υπολογίζονται με βάση τον δείκτη αναφοράς ΣΕΔΕ 2021-2025 των 6,84 τόνων CO2e/tH2, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η πρόσθετη μείωση του άνθρακα λόγω των αποτελεσμάτων υποκατάστασης στην εφαρμογή τελικής χρήσης H2 (δηλαδή συντηρητική εκτίμηση). Οποιοσδήποτε ηλεκτρολυτικός όγκος παραγωγής υδρογόνου χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών θεωρείται ότι αποφεύγει τουλάχιστον το 70 % των εκπομπών σε σύγκριση με το συγκριτικό ορυκτό καύσιμο.  

Η νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, που δημοσιεύθηκε πριν από την Ημέρα της Ευρώπης, δείχνει ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των Ευρωπαίων πιστεύουν ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από το γεγονός ότι είναι μέλος της ΕΕ.  Σε ένα δύσκολο παγκόσμιο πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι βλέπουν όλο και περισσότερο την ΕΕ ως πηγή σταθερότητας, παράλληλα με την πρωτοφανή υποστήριξη για μια κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας. Τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων (75 %) δηλώνουν ότι αισθάνονται πολίτες της ΕΕ, ποσοστό που αντιστοιχεί στο υψηλότερο επίπεδο που καταγράφηκε ποτέ την άνοιξη του 2025.

Η ΕΕ – πυλώνας σταθερότητας και ασφάλειας

Οι Ευρωπαίοι πιστεύουν ακράδαντα ότι η ΕΕ αποτελεί σταθεροποιητική δύναμη σε έναν αβέβαιο κόσμο (73%, +6 ποσοστιαίες μονάδες). Με 81% (+2 ποσοστιαίες μονάδες), η στήριξη της κοινής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας μεταξύ των κρατών μελών επανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Περίπου οκτώ στους δέκα Ευρωπαίους πιστεύουν ότι η ΕΕ θα πρέπει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις (80 %) και να οικοδομήσει εταιρικές σχέσεις με χώρες εκτός της ΕΕ (79 %).

Συνεχής ισχυρή στήριξη για την αντίδραση της ΕΕ στον πόλεμο στην Ουκρανία

Η έρευνα δείχνει ότι το 76 % όσων απάντησαν συμφωνούν ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία συνιστά απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ. Η στήριξη για την αντίδραση της ΕΕ στην εισβολή παραμένει ισχυρή στο 55 % (+ 2 εκατοστιαίες μονάδες). Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων υποστηρίζει βασικά μέτρα, όπως η υποδοχή των ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο (80 %), η παροχή οικονομικής και ανθρωπιστικής στήριξης (75 %) και η διατήρηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας (70 %). Συνολικά, το 76 % συμφωνεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία έως ότου επιτευχθεί δίκαιη και διαρκής ειρήνη. Επιπλέον, το 57 % εγκρίνει τη χορήγηση καθεστώτος υποψήφιας χώρας από την ΕΕ στην Ουκρανία και το 56 % συμφωνεί με τη χρηματοδότηση της ΕΕ για την αγορά και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.

Η εμπιστοσύνη στην ΕΕ ενισχύεται καθώς η αισιοδοξία παραμένει σταθερή

Η πλειονότητα των Ευρωπαίων εμπιστεύονται την ΕΕ (51 %), τρεις ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερες από ό,τι στην έρευνα του φθινοπώρου του 2025. Η εμπιστοσύνη αυξήθηκε περισσότερο στη Γαλλία (+11 εκατοστιαίες μονάδες), τη Δανία (+9 εκατοστιαίες μονάδες) και την Πορτογαλία (+8 εκατοστιαίες μονάδες) και έφθασε στο υψηλότερο επίπεδό της μεταξύ των νέων ηλικίας 15-24 ετών (61%). Η προστασία της δημοκρατίας και των θεμελιωδών αξιών αναφέρεται ως ο κύριος λόγος εμπιστοσύνης προς την ΕΕ (42 %), ακολουθούμενη από την προστασία από εξωτερικές απειλές (33 %) και την άποψη ότι η ΕΕ είναι το κατάλληλο επίπεδο για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων (31 %). Η αισιοδοξία για το μέλλον της ΕΕ έχει αυξηθεί ελαφρώς (60 %, +1 εκατοστιαίες μονάδες). Οι πιο αισιόδοξοι είναι οι νέοι ηλικίας 15 έως 24 ετών (68%). Σχεδόν έξι στους δέκα πολίτες της ΕΕ (57 %) είναι ικανοποιημένοι με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημοκρατία στην ΕΕ. Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες, οι αξίες που αντιπροσωπεύουν καλύτερα την ΕΕ είναι η ειρήνη (41%), η δημοκρατία (32%), ο σεβασμός του κράτους δικαίου, η δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα (28%).

Η παγκόσμια κατάσταση και το κόστος ζωής αποτελούν βασικές ανησυχίες

Οι ανησυχίες των Ευρωπαίων διαμορφώνονται όλο και περισσότερο από τις παγκόσμιες εξελίξεις. Σε επίπεδο ΕΕ, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί πλέον την κύρια ανησυχία (25 %), μπροστά από την ευρύτερη διεθνή κατάσταση (23 %) και τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας (20 %). Ταυτόχρονα, το κόστος ζωής παραμένει η κυρίαρχη ανησυχία σε εθνικό και προσωπικό επίπεδο, με 36% και 52% αντίστοιχα.

Η αρνητική γνώμη των πολιτών της ΕΕ για τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε απότομα (74%, +14 εκατοστιαίες μονάδες) ξεπερνώντας κατά πολύ τη θετική γνώμη των Ηνωμένων Πολιτειών (24%). Εν τω μεταξύ, το 61 % έχει αρνητική γνώμη για την Κίνα, ενώ το 33 % έχει θετική γνώμη· και 83 % έχουν αρνητική γνώμη για τη Ρωσία έναντι 14 % με θετικές απόψεις. Ταυτόχρονα, το 48% έχει θετική γνώμη για την Ινδία, ενώ το 41% έχει αρνητική γνώμη.

Οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν σθεναρά το ευρώ εν μέσω οικονομικών αβεβαιοτήτων

Η στήριξη για το ευρώ στην ΕΕ παραμένει στο 74%, διατηρώντας το υψηλότερο επίπεδο από την εισαγωγή του τον Ιανουάριο του 2002. Στη ζώνη του ευρώ, το ποσοστό αυτό είναι ακόμη υψηλότερο, καθώς περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ερωτηθέντες (82%) εκφράζουν την υποστήριξή τους για το κοινό νόμισμα. Στη Βουλγαρία, την τελευταία χώρα που προσχώρησε στη ζώνη του ευρώ, η στήριξη έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του Τακτικού Ευρωβαρόμετρου (+13 εκατοστιαίες μονάδες), με την πλειοψηφία να τάσσεται πλέον υπέρ (55%).

Ταυτόχρονα, οι αντιλήψεις για την οικονομική κατάσταση έχουν αποδυναμωθεί ελαφρώς, καθώς το 44 % των Ευρωπαίων που ερωτήθηκαν θεωρούν ότι η οικονομία της ΕΕ βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Η σχετική πλειοψηφία των πολιτών (42%) πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή οικονομική κατάσταση θα παραμείνει η ίδια τους επόμενους 12 μήνες, έναντι 36% που πιστεύει ότι θα είναι χειρότερη και 15% που πιστεύει ότι θα είναι καλύτερη.

Όσον αφορά τις προτεραιότητες για επενδύσεις από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, περισσότεροι από δύο στους πέντε πολίτες της ΕΕ (41 %) θα ήθελαν ο προϋπολογισμός της ΕΕ να δαπανάται πρωτίστως για την απασχόληση, τις κοινωνικές υποθέσεις και τη δημόσια υγεία. Η ασφάλεια και η άμυνα καταλαμβάνουν τη δεύτερη θέση σε επίπεδο ΕΕ (38 %) και ακολουθούν η εκπαίδευση, η κατάρτιση, η νεολαία, ο πολιτισμός και τα μέσα ενημέρωσης καταλαμβάνουν την τρίτη θέση σε επίπεδο ΕΕ (37 %).

Ιστορικό

Το τακτικό Ευρωβαρόμετρο 105 (άνοιξη 2026) διενεργήθηκε μεταξύ 12 Μαρτίου και 5 Απριλίου 2026 στα 27 κράτη μέλη. Συνολικά, πραγματοποιήθηκαν προσωπικές συνεντεύξεις με 26.415 πολίτες της ΕΕ. Πραγματοποιήθηκαν επίσης συνεντεύξεις σε εννέα υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες χώρες (όλες εκτός από την Ουκρανία) και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Waldemar Brandt on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τις επικαιροποιημένες τιμές δεικτών αναφοράς του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για την περίοδο 2026-2030, οι οποίες θα είναι πλέον ανοικτές στο κοινό και σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη πριν από την έγκρισή τους.

Η επικαιροποίηση του δείκτη αναφοράς αποτελεί βασικό βήμα για τον καθορισμό του επιπέδου δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Με τους προτεινόμενους δείκτες αναφοράς, η βιομηχανία θα συνεχίσει, κατά μέσο όρο, να λαμβάνει δωρεάν κατανομή που καλύπτει περίπου το 75 % των εκπομπών της. Η Επιτροπή αντιμετωπίζει τις ανησυχίες του κλάδου αξιοποιώντας πλήρως τις διαθέσιμες νομικές ευελιξίες. Για την παροχή κινήτρων για τον βιομηχανικό εξηλεκτρισμό, η επικαιροποιημένη προσέγγιση διατηρεί την κάλυψη των έμμεσων εκπομπών από τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε 14 δείκτες αναφοράς προϊόντων. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερες τιμές αναφοράς με οικονομικό αντίκτυπο περίπου 4 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030.

Η επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς για την περίοδο 2026-2030 απαιτείται βάσει της οδηγίας για το ΣΕΔΕ. Συμπληρώνει την προτεινόμενη τροποποίηση του αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς του ΣΕΔΕ που παρουσιάστηκε την 1η Απριλίου, η οποία θα προσαρμόσει και θα εξοπλίσει καλύτερα το αποθεματικό ώστε να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές εξελίξεις της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής στενότητας της προσφοράς κατά τις επόμενες δεκαετίες. Από κοινού, τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της απαλλαγής της βιομηχανίας της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές, ενισχύοντας παράλληλα περαιτέρω τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα της αγοράς ανθρακούχων εκπομπών της ΕΕ.

Τα μέτρα αυτά θα πρέπει επίσης να εξεταστούν στο ευρύτερο πλαίσιο της επανεξέτασης του ΣΕΔΕ της ΕΕ που αναμένεται τον Ιούλιο του 2026, η οποία έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι το ΣΕΔΕ παραμένει κατάλληλο για το μέλλον και εξακολουθεί να στηρίζει την ευρωπαϊκή βιομηχανία στη μετάβασή της για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.

Στο πλαίσιο του υφιστάμενου ΣΕΔΕ της ΕΕ, η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων επινοείται ανά τομέα με βάση τις επιδόσεις του καθαρότερου 10 % των παραγωγών. Όλες οι εταιρείες λαμβάνουν ένα επίπεδο δωρεάν δικαιωμάτων, αλλά εκείνες που εκπέμπουν περισσότερο από τον δείκτη αναφοράς που έχει καθοριστεί από τους καθαρότερους παραγωγούς πρέπει να αγοράσουν πρόσθετα δικαιώματα για την κάλυψη αυτών των εκπομπών. Με τον τρόπο αυτό, οι δείκτες αναφοράς του ΣΕΔΕ επιβραβεύουν τις αποδοτικότερες εγκαταστάσεις και διασφαλίζουν ότι η δωρεάν κατανομή παρέχει ισχυρό κίνητρο στις βιομηχανίες που ηγούνται της μετάβασης.

Επόμενα βήματα

Οι τιμές των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ για την περίοδο 2026-2030 θα εγκριθούν με εκτελεστική πράξη. Μετά τη δημόσια διαβούλευση διάρκειας 4 εβδομάδων που ξεκίνησε σήμερα και τον έλεγχο από τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο της επιτροπής για την κλιματική αλλαγή, η Επιτροπή θα εγκρίνει τα κριτήρια αναφοράς έως το τέλος Ιουνίου. Η πράξη αυτή απαιτείται για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων στη βιομηχανία. Η κατανομή αυτή αναμένεται λίγο μετά την έκδοση της πράξης.

Έως τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το ΣΕΔΕ της ΕΕ με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του συστήματος. Η Επιτροπή άκουσε προσεκτικά τις ανησυχίες που εκφράστηκαν από τη βιομηχανία και τους τομείς που επλήγησαν περισσότερο. Ως απάντηση, θα προτείνει τη θέσπιση ειδικών ανά τομέα εφεδρικών δεικτών αναφοράς στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του ΣΕΔΕ της ΕΕ. Αυτό θα υλοποιηθεί μέσω ειδικής εξουσιοδότησης που θα επιτρέπει στην Επιτροπή να καθορίζει τους εν λόγω τομεακούς εφεδρικούς δείκτες αναφοράς και να θεσπίζει μεθοδολογία για τον καθορισμό των αντίστοιχων τιμών των δεικτών αναφοράς. Για την παροχή έγκαιρης και αποτελεσματικής στήριξης στους σχετικούς τομείς, η αναθεωρημένη μεθοδολογία θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν. 

Τον Μάρτιο του 2026 η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ενίσχυση των επενδύσεων στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ, με προϋπολογισμό 30 δισ. ευρώ χρηματοδοτούμενο από 400 εκατομμύρια δικαιώματα ΣΕΔΕ. Στόχος της ενίσχυσης είναι η χρηματοδότηση έργων για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Κατά τον σχεδιασμό της, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την πείρα που αποκτήθηκε μέσω της δημοπρασίας για την απαλλαγή της βιομηχανικής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές, διευκολύνοντας την πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και στοχεύοντας σε ορισμένες βιομηχανικές διεργασίες, όπως η θερμότητα σε διαφορετικά επίπεδα θερμοκρασίας, όπου απαιτούνται προσαρμοσμένες διαδρομές απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.

Ιστορικό

Οι δείκτες αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ υπολογίζονται με βάση τις επιδόσεις των αποδοτικότερων εγκαταστάσεων και επικαιροποιούνται τακτικά ώστε να αντικατοπτρίζουν την τεχνολογική πρόοδο.
Οι αναθεωρημένες τιμές προκύπτουν από τα στοιχεία που υπέβαλαν τα κράτη μέλη το 2024 στο πλαίσιο της διαδικασίας εθνικών μέτρων εφαρμογής (NIM) και αξιολογήθηκαν από την Επιτροπή. Σύμφωνα με την οδηγία για το ΣΕΔΕ, οι μειώσεις των δεικτών αναφοράς καθορίζονται εντός καθορισμένου εύρους με βάση τις παρατηρούμενες βελτιώσεις των επιδόσεων σε όλους τους τομείς.

Το ΣΕΔΕ της ΕΕ αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Μείωσε μαζικά την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, μείωσε την εξάρτηση της Ένωσης από τις εισαγωγές και ενίσχυσε την ανθεκτικότητά της. Επιπλέον, έχει δώσει ώθηση σε σημαντικές επενδύσεις στη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πηγές ενέργειας χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Αυτά είναι εγχώρια και ενισχύουν την ενεργειακή μας ανεξαρτησία.  

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Nicholas Doherty on Unsplash