Η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση σχετικά με την απλούστευση του αναθεωρημένου κανονισμού της ΕΕ για την αποψίλωση των δασών (EUDR) και δέσμη περαιτέρω μέτρων για την ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή του μετά τη συμφωνία των συννομοθετών τον περασμένο Δεκέμβριο. Τα μέτρα αυτά θα παράσχουν πρόσθετη σαφήνεια στους οικονομικούς φορείς, τα κράτη μέλη, τις τρίτες χώρες και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, διασφαλίζοντας παράλληλα τη νομική σταθερότητα και προβλεψιμότητα. Με τη σημερινή δέσμη μέτρων, η Επιτροπή εκπληρώνει τη δέσμευσή της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να διενεργήσουν επανεξέταση της απλούστευσης του αναθεωρημένου κανονισμού και προετοιμάζεται για την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Τα μέτρα περιλαμβάνουν έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, επικαιροποιημένο έγγραφο καθοδήγησης και συχνές ερωτήσεις, καθώς και σχέδιο κατ' εξουσιοδότηση πράξης σχετικά με το πεδίο κάλυψης των προϊόντων του EUDR. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στα κράτη μέλη επικαιροποιημένη εκτελεστική πράξη σχετικά με το σύστημα πληροφοριών.

Η έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο περιγράφει τα μέτρα απλούστευσης που έχουν εφαρμοστεί από την έναρξη ισχύος του EUDR τον Ιούνιο του 2023, καθώς και εκείνα που θεσπίστηκαν στη σημερινή δέσμη μέτρων. Τα μέτρα αυτά από κοινού θα οδηγήσουν σε σημαντική μείωση του διοικητικού φόρτου. Αναμένεται να μειώσουν το ετήσιο κόστος συμμόρφωσης για τις εταιρείες που υπόκεινται σε υποχρεώσεις EUDR κατά περίπου 75 %, σε σύγκριση με τον αρχικό EUDR. Παρουσιάζει επίσης προγραμματισμένα εργαλεία διευκόλυνσης του εμπορίου, όπως αποθετήρια της νομοθεσίας των χωρών παραγωγής και συστήματα πιστοποίησης για βασικά προϊόντα στο πλαίσιο του EUDR, για τη διευκόλυνση της εκτίμησης κινδύνου και της δέουσας επιμέλειας. Επιπλέον, η έκθεση δείχνει ότι ο EUDR συμβάλλει ήδη σε διαρθρωτικές αλλαγές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, με αυξημένες επενδύσεις στην ιχνηλασιμότητα και μεγαλύτερη διαφάνεια, στηρίζοντας έτσι πιο βιώσιμες και ανταγωνιστικές πρακτικές παραγωγής.

Το επικαιροποιημένο έγγραφο καθοδήγησης και οι συχνές ερωτήσεις αφορούν τα θέματα που εγείρονται συχνότερα από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Και τα δύο έγγραφα παρέχουν περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με τις υποχρεώσεις για την κατάντη αλυσίδα εφοδιασμού και το πολύ απλουστευμένο ειδικό καθεστώς που ισχύει για τους πολύ μικρούς και τους μικρούς πρωτογενείς φορείς εκμετάλλευσης. Παρέχονται εξηγήσεις για θέματα όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι τρόποι γεωεντοπισμού. Τα επικαιροποιημένα ενημερωτικά γραφήματα της αλυσίδας εφοδιασμού του EUDR παρέχουν επίσης φιλικά προς τον χρήστη πρακτικά παραδείγματα που απεικονίζουν τα διάφορα σενάρια της αλυσίδας εφοδιασμού. Τα έγγραφα αυτά έχουν συζητηθεί εκτενώς με τα κράτη μέλη για την εναρμονισμένη επιβολή της νομοθεσίας σε ολόκληρη την ΕΕ.

Το σχέδιο κατ' εξουσιοδότηση πράξης ενσωματώνει στοχευμένες τροποποιήσεις στο πεδίο εφαρμογής του EUDR για τα προϊόντα. Επικαιροποιεί το σχέδιο κατ' εξουσιοδότηση πράξης του προηγούμενου έτους και ενσωματώνει τις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών κατά τη φάση της διαβούλευσης. Το σχέδιο περιλαμβάνει προτεινόμενες προσθήκες ορισμένων προϊόντων επόμενου σταδίου, όπως ο διαλυτός καφές και ορισμένα παράγωγα φοινικέλαιου. Προτείνει επίσης διάφορες εξαιρέσεις του πεδίου εφαρμογής, όπως το δέρμα ή τα αναγομωμένα ελαστικά επίσωτρα, καθώς και εξαιρέσεις όπως δείγματα προϊόντων, ορισμένα υλικά συσκευασίας, μεταχειρισμένα και μεταχειρισμένα προϊόντα και απόβλητα. Το σχέδιο κατ' εξουσιοδότηση πράξης είναι ανοικτό για υποβολή παρατηρήσεων από το κοινό έως την 1η Ιουνίου 2026.

Παράλληλα, η Επιτροπή επικαιροποιεί το σύστημα πληροφοριών ώστε να αντικατοπτρίζει τις αλλαγές που εισήγαγε ο αναθεωρημένος κανονισμός και να ενισχύει τη φιλικότητα του συστήματος προς τον χρήστη. Το επικαιροποιημένο σχέδιο εκτελεστικής πράξης για το σύστημα πληροφοριών θα υποβληθεί τώρα στα κράτη μέλη πριν από την έκδοσή του. Οι κύριες εξελίξεις θα περιλαμβάνουν ένα απλουστευμένο έντυπο δήλωσης για τους πολύ μικρούς και τους μικρούς κύριους φορείς εκμετάλλευσης, το οποίο θα ευθυγραμμίζεται με τον υφιστάμενο μορφότυπο δήλωσης δέουσας επιμέλειας· επικαιροποιημένες προδιαγραφές για τις αυτοματοποιημένες διεπαφές εφαρμογών· σχέδιο έκτακτης ανάγκης για μη προγραμματισμένη μη διαθεσιμότητα· και ένα εθελοντικό χαρακτηριστικό ομαδοποίησης που εισήχθη ως απάντηση σε αιτήματα του επιχειρηματικού τομέα.

Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης στενά με τα κράτη μέλη για να αξιοποιήσει τις διαθέσιμες πληροφορίες από τις εθνικές βάσεις δεδομένων που θα αντικατοπτρίζονται άμεσα στο σύστημα πληροφοριών, προκειμένου να στηρίξει τις εταιρείες που εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους βάσει του EUDR. Αυτό αναμένεται να μειώσει περαιτέρω την επιβάρυνση των πολύ μικρών και των μικρών πρωτογενών φορέων εκμετάλλευσης.

Η Επιτροπή επικεντρώνεται στη διευκόλυνση της υλοποίησης και στη διασφάλιση της επιτυχούς έναρξης εφαρμογής του νόμου έως τις 30 Δεκεμβρίου 2026.

Ιστορικό

Ο κανονισμός της ΕΕ για την αποψίλωση των δασών έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι τα βασικά αγαθά που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ δεν συμβάλλουν στην αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, τόσο εντός της ΕΕ όσο και παγκοσμίως, καθώς συγκαταλέγονται μεταξύ των σημαντικότερων παραγόντων που συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή και στην απώλεια βιοποικιλότητας. Η κύρια αιτία της αποψίλωσης των δασών είναι η επέκταση της γεωργικής γης που συνδέεται με την παραγωγή επτά βασικών προϊόντων που καλύπτονται από τον κανονισμό —βοοειδή, ξυλεία, κακάο, σόγια, φοινικέλαιο, καφές, καουτσούκ και ορισμένα από τα παράγωγα προϊόντα τους.

Σύμφωνα με τον κανονισμό, κάθε φορέας εκμετάλλευσης ή έμπορος που διαθέτει τα εν λόγω βασικά προϊόντα στην αγορά της ΕΕ ή εξάγει από αυτήν πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει ότι τα προϊόντα δεν προέρχονται από πρόσφατα αποψιλωμένες εκτάσεις ή έχουν συμβάλει στην υποβάθμιση των δασών.

Τον Δεκέμβριο του 2025, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν το αναθεωρημένο κείμενο του EUDR, παρέχοντας τη νομική σταθερότητα που απαιτείται για την επιτυχή εφαρμογή του. Ο κανονισμός θα εφαρμοστεί από τις 30 Δεκεμβρίου 2026 για τις μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις του τομέα της ξυλείας, και από τις 30 Ιουνίου 2027 για άλλες πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις.

Ακόμη και πριν από την έναρξη εφαρμογής του, ο κανονισμός έχει ήδη προκαλέσει θετικές αλλαγές τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, επιφέροντας μεγαλύτερη διαφάνεια στις αλυσίδες εφοδιασμού και ανοίγοντας νέες ευκαιρίες στην αγορά για προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Matt Artz on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε νέους κανόνες για να γίνουν πραγματικότητα τα απρόσκοπτα ταξίδια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι τρεις προτάσεις που εγκρίθηκαν σήμερα απλουστεύουν τον προγραμματισμό και τις κρατήσεις για τα περιφερειακά, υπεραστικά και διασυνοριακά ταξίδια, ιδίως για τα σιδηροδρομικά ταξίδια στα οποία συμμετέχουν πολλοί φορείς εκμετάλλευσης, και διασφαλίζουν καλύτερη προστασία των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών για ολόκληρο το ταξίδι.

Επί του παρόντος, η σύγκριση όλων των διαθέσιμων ταξιδιωτικών επιλογών και ο προσδιορισμός των πλέον βιώσιμων επιλογών, ιδίως για τα διασυνοριακά ταξίδια, παραμένουν δύσκολες για τους επιβάτες στην ΕΕ· Ειδικά για τα σιδηροδρομικά εισιτήρια. Πολλοί επιβάτες αντιμετωπίζουν εμπόδια όταν συνδυάζουν διαφορετικές υπηρεσίες μεταφορών. Η κράτηση σιδηροδρομικών ταξιδιών πολλαπλών σκελών που περιλαμβάνουν εισιτήρια από διαφορετικές εταιρείες μπορεί να είναι πολύπλοκη, σε μεγάλο βαθμό λόγω των κατακερματισμένων συστημάτων κράτησης και της πολύ ισχυρής παρουσίας ορισμένων σιδηροδρομικών εταιρειών στην αγορά. Η προστασία των επιβατών είναι περιορισμένη σε σιδηροδρομικά ταξίδια που περιλαμβάνουν πολλαπλά εισιτήρια από διαφορετικούς φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων.

Οι σημερινές προτάσεις αντιμετωπίζουν αυτά τα εμπόδια, υλοποιώντας τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της προέδρου Ursula von der Leyen. Για τη δημιουργία ομαλότερης ταξιδιωτικής εμπειρίας για τους επιβάτες και την προώθηση των στόχων της ΕΕ για το κλίμα, η Επιτροπή προτείνει μέτρα που επιτρέπουν τις κρατήσεις ενιαίου εισιτηρίου σε πολλούς σιδηροδρομικούς φορείς, καθιστώντας τη σιδηροδρομική αγορά πιο διαφανή και προσβάσιμη. Οι επιβάτες θα μπορούν να βρίσκουν, να συγκρίνουν και να αγοράζουν υπηρεσίες συνδυασμένες από διαφορετικούς φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων σε ένα ενιαίο εισιτήριο, το οποίο θα μπορεί να αγοραστεί με μία συναλλαγή σε πλατφόρμα έκδοσης εισιτηρίων της επιλογής τους. Αυτό μπορεί να είναι μια ανεξάρτητη πλατφόρμα ή η υπηρεσία έκδοσης εισιτηρίων του σιδηροδρομικού φορέα.

Σε περίπτωση απώλειας ανταποκρίσεων κατά τη διάρκεια σιδηροδρομικών ταξιδιών πολλών φορέων, οι επιβάτες με ενιαίο εισιτήριο θα επωφελούνται από νέα, πλήρη προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών, συμπεριλαμβανομένης της συνδρομής, της μεταφοράς με άλλη πτήση, της επιστροφής χρημάτων και της αποζημίωσης.

Η Επιτροπή θεσπίζει επίσης νέες υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων και τους φορείς εκμετάλλευσης ώστε να διασφαλίζεται η δίκαιη πρόσβαση στην πώληση εισιτηρίων και η ουδέτερη παρουσίαση των ταξιδιωτικών επιλογών. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να εμφανίζουν τις προσφορές με ουδέτερο τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της διαλογής με βάση τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπου είναι εφικτό. Οι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι όλοι οι μεταφορείς μπορούν να συνάπτουν δίκαιες, εύλογες και αμερόληπτες εμπορικές συμφωνίες με τις πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων και αντιστρόφως.

Επόμενα βήματα

Μετά τη σημερινή ανακοίνωση, η Επιτροπή θα υποβάλει τους προτεινόμενους κανονισμούς στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς εξέταση στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.

Για την ανάπτυξη απρόσκοπτων συστημάτων κράτησης και έκδοσης εισιτηρίων, τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να επιταχύνουν την εφαρμογή των κανόνων της οδηγίας για τα ευφυή συστήματα μεταφορών σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων για τις πολυτροπικές μεταφορές στα εθνικά σημεία πρόσβασης.

Ιστορικό

Πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου αποκάλυψε την έντονη ζήτηση του κοινού για απρόσκοπτες ταξιδιωτικές λύσεις και αξιόπιστα ηλεκτρονικά συστήματα κρατήσεων. Οι σημερινές προτάσεις έχουν ως στόχο να διευκολύνουν τους επιβάτες να κάνουν κράτηση σιδηροδρομικών διαδρομών πέραν των συνόρων και των φορέων εκμετάλλευσης.

Στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της, η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν παρουσίασε ήδη ένα όραμα σύμφωνα με το οποίο οι Ευρωπαίοι μπορούν να αγοράζουν ένα ενιαίο εισιτήριο σε μία ενιαία πλατφόρμα και να απολαμβάνουν τα δικαιώματα των επιβατών για ολόκληρο το ταξίδι τους. Η φιλοδοξία αυτή επιβεβαιώθηκε στην επιστολή ανάθεσης καθηκόντων της προς τον επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολο Τζιτζικώστα και υλοποιείται μέσω της σημερινής δέσμης μέτρων για τον σιδηροδρομικό τομέα.

Οι προτάσεις προωθούν επίσης το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ενίσχυση των σιδηροδρόμων μεγάλων αποστάσεων και των διασυνοριακών σιδηροδρόμων, καθώς και το σχέδιο για τη σύνδεση της Ευρώπης μέσω σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by kwan fung on Unsplash

Ποια είναι τα οφέλη για τους πολίτες, ιδίως τους ταξιδιώτες; Πώς θα επιτευχθούν τα οφέλη;  

Η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες θα διευκολύνει τους πολίτες να εντοπίζουν, να συγκρίνουν και να κάνουν κρατήσεις για τα ταξίδια τους πέραν των συνόρων, τους τρόπους μεταφοράς και τους μεταφορείς. Η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες θα βελτιώσει τη διαθεσιμότητα σιδηροδρομικών εισιτηρίων μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών έκδοσης εισιτηρίων. Αυτό θα βοηθήσει τους επιβάτες να συνδυάζουν εισιτήρια διαφορετικών φορέων εκμετάλλευσης, παρέχοντας παράλληλα πλήρη δικαιώματα επιβατών όταν ένας ταξιδιώτης σιδηροδρομικών μεταφορών χάνει μια σύνδεση σε σιδηροδρομικό ταξίδι πολλαπλών φορέων εκμετάλλευσης που αγοράζεται ως ενιαίο εισιτήριο. 

Για να επιτευχθεί αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να απαιτείται από όλες τις διαδικτυακές πλατφόρμες εισιτηρίων να προβάλλουν τις προσφορές με ουδέτερο και διαφανή τρόπο. Επιπλέον, οι πλατφόρμες που κατέχουν στρατηγική θέση στην αγορά θα πρέπει να διασφαλίζουν τη δίκαιη μεταχείριση των μεταφορέων.

Για να αυξηθεί η διαθεσιμότητα σιδηροδρομικών εισιτηρίων, η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες υποχρεώνει τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να διαθέτουν τα εισιτήριά τους σε διαδικτυακές πλατφόρμες εισιτηρίων που θα ήθελαν να τα πωλήσουν. Ταυτόχρονα, οι επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων των κατεστημένων σιδηροδρομικών επιχειρήσεων με μερίδιο αγοράς 50 % και άνω της αγοράς σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών θα πρέπει να εμφανίζουν όλες τις διαθέσιμες σιδηροδρομικές υπηρεσίες που παρέχονται στη χώρα τους και να τις περιλαμβάνουν στα αποτελέσματα αναζήτησής τους. Όταν τους ζητηθεί από άλλους φορείς εκμετάλλευσης, θα πρέπει να προσφέρουν εισιτήρια για υπηρεσίες που εκτελούνται από άλλες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Αυτό αναμένεται επίσης να συμβάλει στη διασφάλιση σιδηροδρομικών εισιτηρίων σε ανταγωνιστικές τιμές, προς όφελος όλων των ταξιδιωτών.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης οι ταξιδιώτες με ενιαίο εισιτήριο για σιδηροδρομικό ταξίδι να απολαύουν πλήρους προστασίας των δικαιωμάτων των επιβατών σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης —ακόμη και όταν οι εν λόγω υπηρεσίες ανταπόκρισης εκτελούνται από διαφορετικές σιδηροδρομικές εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι οι επιβάτες όχι μόνο θα έχουν νέο δικαίωμα μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο προς τον τελικό προορισμό τους χωρίς να χρειάζεται να πληρώσουν νέο εισιτήριο, αλλά θα μπορούν επίσης να λάβουν αποζημίωση για τη συνολική καθυστέρηση που υπέστησαν. 

Γιατί παρεμβαίνει η ΕΕ στην αγορά σιδηροδρομικών εισιτηρίων;  

Επί του παρόντος, η αγορά εισιτηρίων στερείται διαφάνειας. Οι υποθέσεις ανταγωνισμού σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο δείχνουν ότι οι παράγοντες με ισχυρή θέση στην αγορά έχουν ενίοτε την εξουσία να επιβάλλουν αθέμιτους συμβατικούς όρους σε μικρότερους παράγοντες. Στην αγορά έκδοσης σιδηροδρομικών εισιτηρίων, οι σημαντικότερες και πιο ορατές επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων ανήκουν σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν κίνητρο να περιορίσουν την προβολή των άμεσων ανταγωνιστών τους. Δεδομένης της ισχυρής θέσης αυτών των πλατφορμών έκδοσης εισιτηρίων που ανήκουν σε φορείς εκμετάλλευσης, μπορεί να είναι πολύ δύσκολο για τους νεοεισερχόμενους φορείς εκμετάλλευσης να βρουν μια καλή εναλλακτική λύση για τη διανομή των εισιτηρίων τους. Επιπλέον, οι φορείς εκμετάλλευσης που κατέχουν τις δικές τους διαδικτυακές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων έχουν ελάχιστα κίνητρα να διανέμουν τα εισιτήριά τους μέσω ανεξάρτητων πλατφορμών. Το αποτέλεσμα είναι μια ελλιπής προσφορά τόσο σε ανεξάρτητες πλατφόρμες όσο και σε πλατφόρμες που ανήκουν σε φορείς εκμετάλλευσης. Αυτό καθιστά αδικαιολόγητα δύσκολο για τους καταναλωτές να βρουν τις καλύτερες ταξιδιωτικές επιλογές.

Μια προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων αποτρέπει τον κατακερματισμό της αγοράς που προκαλεί αυξημένο κόστος και μειωμένα οφέλη.

Τι σημαίνει «ενιαίο εισιτήριο» στην πράξη; Πώς θα επηρεάσει τα δικαιώματα των επιβατών;

Οι επιβάτες θα έχουν ενιαίο εισιτήριο όταν αγοράζουν σιδηροδρομικό ταξίδι πολλαπλών φορέων σε ενιαία πλατφόρμα, στο πλαίσιο ενιαίας εμπορικής συναλλαγής. Το ενιαίο αυτό εισιτήριο μπορεί να περιλαμβάνει υπηρεσίες που παρέχονται από διαφορετικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. 

Με ένα μόνο εισιτήριο, ένας επιβάτης σιδηροδρόμου θα έχει πλήρη προστασία των δικαιωμάτων του σε περίπτωση απώλειας ανταπόκρισης μεταξύ διαφορετικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών, ακόμη και αν αυτές εκτελούνται από διαφορετικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Στην πράξη, οι επιβάτες θα επωφελούνται από δικαιώματα συνδρομής, μεταφοράς με άλλη πτήση, επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης. Επί του παρόντος, η υποχρέωση παροχής προστασίας για απολεσθείσες σιδηροδρομικές συνδέσεις ισχύει μόνο για ενιαία εισιτήρια που προσφέρονται από μεμονωμένες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ή όταν οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις συνεργάζονται για την έκδοση ενιαίων εισιτηρίων. 

Επιπλέον, οι νέοι κανόνες ορίζουν ότι τα ενιαία εισιτήρια δεν μπορούν να υποδιαιρεθούν σε περισσότερα χωριστά εισιτήρια. Για παράδειγμα, όταν μια πλατφόρμα προσφέρει εισιτήριο από τον σταθμό Α στον σταθμό Β και άλλο εισιτήριο από τον σταθμό Β στον σταθμό Γ, ο επιβάτης πρέπει να έχει τη δυνατότητα, στην ίδια πλατφόρμα, να αγοράσει ένα ενιαίο εισιτήριο για ένα ταξίδι από τον σταθμό Α στον σταθμό Γ, μέσω του σταθμού Β.

Ποιος είναι υπεύθυνος εάν ένα σιδηροδρομικό ταξίδι περιλαμβάνει πολλούς μεταφορείς και κάτι δεν πάει καλά;  

Εάν επιβάτης χάσει ανταπόκριση κατά τη διάρκεια σιδηροδρομικού ταξιδιού που καλύπτεται από ενιαίο εισιτήριο, η σιδηροδρομική επιχείρηση που προκάλεσε τη διαταραχή θα είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση των ακόλουθων δικαιωμάτων:

• το δικαίωμα επιλογής μεταξύ μεταφοράς με άλλο δρομολόγιο προς τον τελικό προορισμό χωρίς επιπλέον κόστος ή, εναλλακτικά, επιστροφής του αντιτίμου του ενιαίου εισιτηρίου·

• το δικαίωμα σε βοήθεια, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει αναψυκτικά, γεύματα ή ακόμη και διαμονή όταν η διανυκτέρευση καθίσταται αναγκαία λόγω της απώλειας της σύνδεσης·
• Αποζημίωση για την καθυστέρηση που σημειώθηκε βάσει του ενιαίου εισιτηρίου (εκτός εάν ο επιβάτης ζήτησε επιστροφή χρημάτων).

Επιπλέον, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις των οποίων οι συνδέσεις χάθηκαν λόγω αυτής της διαταραχής πρέπει να προσφέρουν συνέχιση του ταξιδιού στην επόμενη γραμμή τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιβάτες μπορούν να πάρουν το επόμενο διαθέσιμο τρένο, για να συνεχίσουν το ταξίδι τους.

Τι συμβαίνει εάν δεν τηρούνται οι ελάχιστοι χρόνοι σύνδεσης;

Όταν οι επιβάτες κάνουν κράτηση ενιαίου εισιτηρίου για σιδηροδρομικό ταξίδι με διαφορετικά σκέλη, πρέπει να τηρούνται ελάχιστοι χρόνοι σύνδεσης, ώστε να διασφαλίζεται εύλογος χρόνος μετεπιβίβασης για τον επιβάτη μεταξύ διαφορετικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών. Όταν αυτοί οι ελάχιστοι χρόνοι σύνδεσης δεν τηρούνται από τους πωλητές εισιτηρίων και τους ταξιδιωτικούς πράκτορες κατά την κράτηση, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις δεν είναι πλέον υπεύθυνες για τα δικαιώματα των επιβατών εάν ο επιβάτης χάσει μια σύνδεση κατά τη διάρκεια του σιδηροδρομικού ταξιδιού. Στην περίπτωση αυτή, ο επιβάτης μπορεί να απευθυνθεί στον πωλητή εισιτηρίων ή στον ταξιδιωτικό πράκτορα είτε για πλήρη επιστροφή του αντιτίμου του ενιαίου εισιτηρίου είτε για επιστροφή των εξόδων που πραγματοποιήθηκαν για τη συνέχιση του ταξιδιού. Επιπλέον, θα πρέπει να αποζημιώσουν τον επιβάτη για το 75 % της αξίας του ενιαίου εισιτηρίου.

Ποια είναι τα οφέλη για τις επιχειρήσεις;  

Με τη δέσμη αυτή, η Επιτροπή αποσκοπεί στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην αγορά έκδοσης εισιτηρίων και στη διασφάλιση ότι οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να ανταγωνίζονται δίκαια τους μεγαλύτερους παράγοντες. Οι υποθέσεις ανταγωνισμού τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο κατέδειξαν ότι αυτό αποτέλεσε ενίοτε πρόκληση, ιδίως για τις υπηρεσίες έκδοσης σιδηροδρομικών εισιτηρίων. 

Οι μικρότεροι φορείς εκμετάλλευσης θα είναι σε θέση να εξασφαλίζουν δίκαιες συμφωνίες με εξέχουσες επιγραμμικές πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να τηρούν σαφείς κανόνες στις εμπορικές συμφωνίες. Επιπλέον, οι μικρότερες πλατφόρμες θα είναι σε θέση να διαπραγματεύονται καλύτερες συμφωνίες με φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση, παρέχοντάς τους έτσι τη δυνατότητα να προσφέρουν ευρύτερο φάσμα σιδηροδρομικών εισιτηρίων στους καταναλωτές. 

Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες (τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου) θα επωφεληθούν από το γεγονός ότι οι εμπορικοί τους εταίροι θα πρέπει να εμφανίζουν τις ταξιδιωτικές επιλογές με ουδέτερο τρόπο. Αυτό θα επιτρέψει στους ταξιδιωτικούς πράκτορες να επιλέγουν ευκολότερα την καλύτερη ταξιδιωτική επιλογή για τους πελάτες τους.

Ποια είναι τα οφέλη για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις;  

Η δέσμη αυτή καθιστά τα σιδηροδρομικά ταξίδια πιο προσβάσιμα και πιο βολικά για τους καταναλωτές, γεγονός που είναι πιθανό να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των ατόμων που επιλέγουν το σιδηρόδρομο.

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις θα έχουν επίσης την ευκαιρία να πωλούν τα εισιτήριά τους σε μεγάλες εγχώριες πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων, όταν ανήκουν σε κατεστημένες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις με σημαντική παρουσία στην αγορά. Οι αλλαγές αυτές θα διασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες των νεοεισερχόμενων φορέων εκμετάλλευσης μπορούν να βρεθούν εύκολα και να συνδυαστούν με ασφάλεια με υπηρεσίες που εκτελούνται από άλλους φορείς εκμετάλλευσης. Ως εκ τούτου, οι νέες σιδηροδρομικές υπηρεσίες θα ενσωματωθούν πολύ καλύτερα στη συνολική προσφορά σιδηροδρομικών μεταφορών. Επιπλέον, καθώς οι καταναλωτές αποκτούν τη δυνατότητα να ταξινομούν τις ταξιδιωτικές επιλογές με βάση τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στις πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων, οι σιδηροδρομικές υπηρεσίες θα γίνουν πιο ορατές.

Συνολικά, καθώς τα σιδηροδρομικά εισιτήρια καθίστανται πιο προσβάσιμα και βελτιώνονται τα δικαιώματα των επιβατών σιδηροδρομικών μεταφορών, οι σιδηρόδρομοι θα καταστούν ελκυστικότερος τρόπος μεταφοράς, δημιουργώντας πρόσθετους επιβάτες για τους σιδηροδρόμους.

Απαιτούν οι κανόνες αυτοί από τις εταιρείες να πωλούν εισιτήρια ανταγωνιστών;  

Η δέσμη μέτρων για τους επιβάτες επιβάλλει υποχρέωση φιλοξενίας μόνο σε περιορισμένο αριθμό επιγραμμικών υπηρεσιών έκδοσης εισιτηρίων: εκείνες που ανήκουν σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι οποίες κατέχουν μερίδιο αγοράς 50 % και άνω σε εγχώρια αγορά επιβατικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών. Όταν μια σιδηροδρομική επιχείρηση (ακόμη και ένας άμεσος ανταγωνιστής) ζητεί να πωληθούν τα εισιτήριά της σε μια τέτοια αποβάθρα, η αποβάθρα υποχρεούται να προσφέρει τα εισιτήρια της εν λόγω σιδηροδρομικής επιχείρησης παράλληλα με τις άλλες υπηρεσίες της. Η σιδηροδρομική επιχείρηση μπορεί επίσης να επιλέξει να ζητήσει επανασύνδεση με τη δική της πλατφόρμα έκδοσης εισιτηρίων.

Η υποχρέωση διάθεσης σιδηροδρομικών εισιτηρίων σε διαδικτυακές πλατφόρμες θα ισχύει για όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις;

Η υποχρέωση διάθεσης των δικών τους εισιτηρίων, όταν ζητείται από επιγραμμική πλατφόρμα έκδοσης εισιτηρίων, ισχύει για όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τους φορείς που είναι υπεύθυνοι για την οργάνωση των υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών. Ωστόσο, υπάρχουν τρεις εξαιρέσεις:

• Υπηρεσίες που παρέχονται από ΜΜΕ·

• Υπηρεσίες που λειτουργούν για αυστηρά ιστορικούς λόγους ή για τουριστική χρήση και οι οποίες συνήθως δεν εξυπηρετούν συνήθεις μεταφορικές ανάγκες·

• Υπηρεσίες σε αυτόνομα δίκτυα που προορίζονται μόνο για την εκμετάλλευση αστικών ή προαστιακών σιδηροδρομικών υπηρεσιών.

Η υποχρέωση επιμερισμού καλύπτει τόσο τις εγχώριες όσο και τις διασυνοριακές υπηρεσίες.

Η υποχρέωση δεν ισχύει για τα εισιτήρια πολυτροπικών μεταφορών (τα οποία είναι, για παράδειγμα, κοινά στις αστικές μεταφορές), υπό την προϋπόθεση ότι τα σχετικά σιδηροδρομικά εισιτήρια μπορούν να αγοραστούν χωριστά (δηλαδή ως εισιτήρια μόνο για σιδηροδρόμους).

Πότε θα πρέπει οι σιδηροδρομικές εταιρείες να αρχίσουν να πωλούν εισιτήρια και θα μπορούσαν να αλλάξουν τις τιμές ή να προσθέσουν νέες υπηρεσίες αργότερα;

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν εισιτήρια προς πώληση τουλάχιστον πέντε μήνες πριν από την εκτέλεση σιδηροδρομικής υπηρεσίας, υπό την προϋπόθεση ότι η υπηρεσία έχει συμπεριληφθεί στον πίνακα δρομολογίων. Αυτό θα δώσει στους επιβάτες μεγαλύτερη βεβαιότητα και ευελιξία να προγραμματίζουν τα ταξίδια τους πολύ νωρίτερα.

Η απαίτηση δεν θα εμποδίσει τους φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων να προσαρμόζουν τους ναύλους ή να προσθέτουν νέες υπηρεσίες με την πάροδο του χρόνου. Τα εισιτήρια για υπηρεσίες που προστέθηκαν πρόσφατα πρέπει να διατίθενται προς πώληση χωρίς καθυστέρηση μετά τη συμπερίληψή τους στον πίνακα δρομολογίων.

Η αλλαγή στην έκδοση σιδηροδρομικών εισιτηρίων φαίνεται να εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τις πλατφόρμες και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που καταλήγουν σε συμφωνία. Κι αν δεν το κάνουν;

Οι νέοι κανόνες υποχρεώνουν τις επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να συνάπτουν εμπορικές συμφωνίες για τη διανομή εισιτηρίων όταν τους ζητείται. Καθορίζουν όρους για τις εν λόγω συμφωνίες, οι οποίοι πρέπει να είναι δίκαιοι, εύλογοι και αμερόληπτοι, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα τέλη. Εάν τα μέρη δεν είναι σε θέση να καταλήξουν σε συμφωνία εντός 8 μηνών, η εθνική ρυθμιστική αρχή μπορεί να καθορίσει τους όρους της εν λόγω συμφωνίας εντός 6 μηνών από την παραλαβή της καταγγελίας.

Επιπλέον, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε συμφωνία, εντός 12 μηνών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, όλες οι απαραίτητες επιγραμμικές υπηρεσίες έκδοσης εισιτηρίων για τους σιδηροδρόμους θα πρέπει να εμφανίζουν όλες τις διαθέσιμες σιδηροδρομικές υπηρεσίες που εκτελούνται στη χώρα τους και να τις ενσωματώνουν στα αποτελέσματα αναζήτησής τους.

Πώς προτίθεται η Επιτροπή να διασφαλίσει την «ουδέτερη απεικόνιση» των ταξιδιωτικών επιλογών στην πράξη;  

Η δέσμη αυτή εγγυάται ότι όλες οι επιλογές μεταφοράς εμφανίζονται ουδέτερα, καθορίζοντας κριτήρια (τιμή, διάρκεια, ώρα αναχώρησης, εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κ.λπ.) που θα πρέπει να χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες ως προεπιλεγμένες ρυθμίσεις στην πρώτη οθόνη. Ωστόσο, οι πλατφόρμες παραμένουν ελεύθερες να προσφέρουν πρόσθετες επιλογές φιλτραρίσματος, επιτρέποντας στους χρήστες να προσαρμόσουν την αναζήτησή τους με βάση τις προσωπικές προτιμήσεις.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Vidar Nordli-Mathisen on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση ανταποκρινόμενη στην Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) με τίτλο «Απαγόρευση των πρακτικών μετατροπής στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Η απάντηση αυτή έρχεται μόλις τέσσερις ημέρες πριν από τη Διεθνή Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Τρανσφοβίας και της Αμφιφοβίας (IDAHOT), επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της Επιτροπής για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ και για την οικοδόμηση μιας πραγματικής ένωσης ισότητας.

Οι πρακτικές μετατροπής βασίζονται στην εσφαλμένη ιδέα ότι τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ είναι άρρωστα. Αυτές οι επιβλαβείς παρεμβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνια ψυχολογική και σωματική βλάβη. Σύμφωνα με την έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το 24 % των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ στην ΕΕ έχουν βιώσει τέτοιες πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής και σεξουαλικής βίας, της λεκτικής κακοποίησης και της ταπείνωσης. Ο αριθμός αυτός σχεδόν διπλασιάζεται για τις τρανς γυναίκες και άνδρες. Η ΕΠΠ —με την υποστήριξη 1,1 εκατομμυρίου πολιτών της ΕΕ— ζήτησε από την Επιτροπή να αναλάβει δράση και να προτείνει τη νομική απαγόρευση των πρακτικών μετατροπής που στοχεύουν τους πολίτες ΛΟΑΤΚΙ+.

Η Επιτροπή έχει αναλύσει τις νομικές δυνατότητες και προτίθεται να εκδώσει σύσταση της Επιτροπής, καλώντας τα κράτη μέλη της ΕΕ να απαγορεύσουν τις πρακτικές μετατροπής. Κάθε μέλος της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ θα πρέπει να είναι σε θέση να είναι αυτό που είναι, να ζει περήφανα τη ζωή του, απαλλαγμένο από βία, διακρίσεις και φόβο. Η Επιτροπή θα εκδώσει τη σύστασή της το 2027, δεσμευόμενη να στηρίξει τις χώρες στις προσπάθειές τους να απαγορεύσουν αυτές τις επιβλαβείς πρακτικές. Η Επιτροπή θα προτείνει συμπληρωματικά μέτρα, παράλληλα με τη σύσταση.

Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Σήμερα δεσμευόμαστε να εκδώσουμε σύσταση προς τα κράτη μέλη, παροτρύνοντάς τα να απαγορεύσουν τις πρακτικές μετατροπής σε ολόκληρη την ΕΕ. Δεν έχουν θέση στην Ένωσή μας. Η ΕΕ στέκεται με υπερηφάνεια στο πλευρό της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ και επιβεβαιώνει το όραμά της για μια Ένωση ισότητας, έναν τόπο όπου όλοι μπορούν να ζουν ελεύθερα, ανοιχτά και αυθεντικά.»

Επόμενα βήματα

Μετά την απάντηση αυτή, η Επιτροπή θα αρχίσει τις εργασίες για τη σύσταση. Η σύσταση θα τροφοδοτηθεί από διαρθρωμένο διάλογο με τα κράτη μέλη μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ και τις ορθές πρακτικές των κρατών μελών που έχουν ήδη απαγορεύσεις. Οι εργασίες θα βασιστούν επίσης στην εν εξελίξει εμπεριστατωμένη μελέτη σχετικά με τις πρακτικές μετατροπής, τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται στις αρχές του 2027.

Ιστορικό

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως εργαλείο που επιτρέπει στους πολίτες να επηρεάζουν το θεματολόγιο της ΕΕ. Ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2012. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει καταχωρίσει 129 πρωτοβουλίες, εκ των οποίων 14 κατάφεραν να συγκεντρώσουν ένα εκατομμύριο υπογραφές και υποβλήθηκαν στην Επιτροπή προς εξέταση. Για να γίνουν επισήμως αποδεκτές, οι ΕΠΠ πρέπει να προτείνουν νομική δράση σε τομείς στους οποίους η Επιτροπή έχει αρμοδιότητα και να συγκεντρώνουν επαληθευμένες υπογραφές από ένα εκατομμύριο πολίτες, ενώ τα ελάχιστα όρια πληρούνται σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ. Μόλις υποβληθεί μια επιτυχημένη ΕΠΠ, η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της έξι μήνες για να εκδώσει επίσημη απάντηση. Η σημερινή ΕΠΠ είναι η 13η στην οποία η Επιτροπή έχει εγκρίνει επίσημη απάντηση.

Ενώ η κοινωνική αποδοχή των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρη την ΕΕ, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν απαράδεκτα επίπεδα διακρίσεων, μίσους και βίας. Η καταπολέμηση των πρακτικών μεταστροφής αποτελεί βασικό στόχο της στρατηγικής για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2026-2030, για την προστασία των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ από τη βία, την κακοποίηση και το μίσος. Η δέσμευση για την απαγόρευση των πρακτικών μετατροπής είχε ήδη διατυπωθεί στην επιστολή ανάθεσης καθηκόντων της επιτρόπου Hadja Lahbib.

Η IDAHOT γιορτάζεται για να τιμήσει την απόφαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στις 17 Μαΐου 1990 να σταματήσει να ταξινομεί την ομοφυλοφιλία ως ψυχική διαταραχή. Η ημερομηνία αποτελεί ετήσια ευκαιρία για να επαναληφθεί η δέσμευση της ΕΕ να διασφαλίσει ότι όλοι μπορούν να είναι ο πραγματικός τους εαυτός ελεύθερα και με ασφάλεια, χωρίς κρίση ή εξαναγκασμό.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Stavrialena Gontzou on Unsplash