
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το τέταρτο αίτημα πληρωμής της Αυστρίας για 325 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.
Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με αυτό το αίτημα πληρωμής, στηρίζοντας την πράσινη μετάβαση στις επιχειρήσεις, τα οχήματα μηδενικών εκπομπών, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την κυκλική οικονομία, την πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη, καθώς και την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την καινοτομία.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Αυστρία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα εννέα ορόσημα και τους οκτώ στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Τα εμβληματικά μέτρα στην εν λόγω ενίσχυση περιλαμβάνουν:
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή διαβίβασε την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Αυστρία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ) του Συμβουλίου, η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στην Αυστρία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνωμοδότηση της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή αργότερα.
Ιστορικό
Η Αυστρία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής στις 24 Μαρτίου 2026. Το αυστριακό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη των στόχων για το κλίμα και την ψηφιακή μετάβαση, όπως η απαλλαγή του κτιριακού αποθέματος από τις ανθρακούχες εκπομπές, οι βιώσιμες μεταφορές, η ευρυζωνικότητα στις αγροτικές περιοχές και οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες.
Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί με 3,96 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις.
Με το αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στην Αυστρία στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 3,66 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 492 εκατ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 92 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο αυστριακό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 89 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.
Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τις τελευταίες αιτήσεις πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by aboodi vesakaran on Unsplash
Στις 9 Μαΐου, οι Ευρωπαίοι θα γιορτάσουν την Ημέρα της Ευρώπης. Η φετινή χρονιά σηματοδοτεί την 76η επέτειο της Διακήρυξης Schuman, η οποία έθεσε τα θεμέλια για την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως την γνωρίζουμε σήμερα και οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου εποχή ειρήνης, δημοκρατίας, ευημερίας, ολοκλήρωσης και συνεργασίας σε ολόκληρη την ήπειρο.
Το 2026, η Ημέρα της Ευρώπης σηματοδοτεί επίσης δύο σημαντικά ορόσημα: 40 χρόνια από την προσχώρηση της Πορτογαλίας και της Ισπανίας στην ΕΕ και 40 χρόνια από τον πρώτο επίσημο εορτασμό της Ημέρας της Ευρώπης.
Με την ευκαιρία αυτή, θα πραγματοποιηθούν πολλές εκδηλώσεις σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και πέραν αυτών, φέρνοντας σε επαφή πολίτες από όλα τα κοινωνικά στρώματα. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα ανοίξουν τις πόρτες τους στους επισκέπτες, προσφέροντας εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικά με το έργο τους, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο.
Τα κτίρια-ορόσημα και τα μνημεία σε ολόκληρη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο θα φωτίζονται με τα χρώματα της ΕΕ.
Σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο, η ΕΕ και τα θεσμικά της όργανα εργάζονται για την προστασία της δημοκρατίας, την τόνωση της ευημερίας και την ενίσχυση της ασφάλειας. Η Ημέρα της Ευρώπης είναι μια ευκαιρία για τους πολίτες και τα θεσμικά τους όργανα να συναντηθούν για να γιορτάσουν την κοινή τους κοινότητα και τα επιτεύγματά τους.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί τους πολίτες να ανακαλύψουν τον τρόπο με τον οποίο η νομοθεσία της ΕΕ διαμορφώνει την καθημερινή ζωή και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να επηρεάσουν το μέλλον της Ευρώπης, με το σύνθημα «Ελάτε να δούμε τη δημοκρατία σε δράση». Οι πόρτες ανοίγουν στις 10:00 CEST στις Βρυξέλλες με παράσταση της Χορωδίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ακολουθούμενη από επίσημη τελετή έναρξης στις 11:00 CEST στο Ημικύκλιο, με ομιλίες της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola και της Αντιπροέδρου Sophie Wilmès. Οι επισκέπτες μπορούν να λάβουν μέρος σε κουίζ, παρουσιάσεις και συζητήσεις, να απολαύσουν δραστηριότητες φιλικές προς την οικογένεια και να παρακολουθήσουν ζωντανή μουσική σκηνή στην Esplanade. Στο Λουξεμβούργο, οι δραστηριότητες θα περιλαμβάνουν ξεναγήσεις στο Europa Experience και έκθεση για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Την επόμενη μέρα, σχεδιάζεται ένα πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα στο Wiltz, παρουσία του Μεγάλου Δούκα του Λουξεμβούργου.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο / Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ανοίξει τις πόρτες του για ξεναγήσεις στο κτίριο Justus Lipsius στις Βρυξέλλες, προσφέροντας μια σπάνια ματιά στο πού λαμβάνονται οι βασικές ευρωπαϊκές αποφάσεις. Καθένα από τα 27 κράτη μέλη θα φιλοξενήσει περίπτερο που θα παρουσιάζει τον πολιτισμό, τις παραδόσεις και τις γαστρονομικές σπεσιαλιτέ τους. Τα παιδιά θα απολαύσουν ένα κυνήγι θησαυρού και μια διασκεδαστική αναζήτηση γεγονότων, ενώ ένα φωτογραφικό περίπτερο θα επιτρέψει στους επισκέπτες να τραβήξουν μια selfie στο κόκκινο χαλί, στη θέση ενός ηγέτη της ΕΕ. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa θα βρίσκεται επίσης επιτόπου για να επισκεφθεί τα περίπτερα και να βιώσει από πρώτο χέρι τις δραστηριότητες της ημέρας ελεύθερης προσέλευσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ανοίξει για το κοινό το εμβληματικό κτίριο Berlaymont στις Βρυξέλλες, αρχής γενομένης από τις 10:00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης, με ομιλία της εκτελεστικής αντιπροέδρου Teresa Ribera. Με το σύνθημα «Η στιγμή της Ευρώπης», οι επισκέπτες θα εξερευνήσουν διαδραστικούς θεματικούς χώρους που καλύπτουν τη δημοκρατία και τις αξίες, το κλίμα, την ευημερία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ασφάλεια και τον παγκόσμιο ρόλο της Ευρώπης, παράλληλα με μια διαδρομή τέχνης και αρχιτεκτονικής. Οι εορτασμοί θα συνεχιστούν και το βράδυ με δωρεάν ζωντανή μουσική από τις 18:30 CEST στην Place des Palais στις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα συμμετάσχει στο Europa-Fest της Φρανκφούρτης στην ιστορική πλατεία της αγοράς του Römerberg, μαζί με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων και την Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες, όπου οι επισκέπτες θα συναντηθούν με εμπειρογνώμονες και θα απολαύσουν διαδραστικά παιχνίδια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα είναι επίσης παρούσα στο κτίριο Europa στις Βρυξέλλες, όπου εμπειρογνώμονες θα απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με το ευρώ, τον νέο επανασχεδιασμό των τραπεζογραμματίων και το έργο για το ψηφιακό ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης θα ανοίξει την έδρα της στις Βρυξέλλες από τις 10.00 έως τις 18.00, προσκαλώντας τους επισκέπτες στο «Βήμα εντός της διπλωματίας της ΕΕ». Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διαδραστικά εκθέματα, συναντήσεις με πρέσβεις της ΕΕ και ζωντανές βιντεοκλήσεις με προσωπικό της ΕΕ σε όλο τον κόσμο. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει επίσης «Ο κόσμος σε μια μέρα», μια πολιτιστική γιορτή με μουσική, χορό, ελεύθερο ποδόσφαιρο, χειροτεχνίες και οικογενειακές δραστηριότητες. Η εναρκτήρια τελετή θα πραγματοποιηθεί στις 11:00 (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) παρουσία εκπροσώπων των χωρών εταίρων και διεθνών οργανισμών.
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θα υποδεχθεί το κοινό στις εγκαταστάσεις της στις Βρυξέλλες, στη διεύθυνση rue Belliard 99-101, από τις 10:00 έως τις 18:00. Οι επισκέπτες θα συναντηθούν με μέλη και προσωπικό, θα συμμετάσχουν σε ξεναγήσεις σε διάφορες γλώσσες της ΕΕ και θα ανακαλύψουν πώς η κοινωνία των πολιτών διαμορφώνει τις πολιτικές της ΕΕ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει θεματικά περίπτερα, παιχνίδι με αυτοκόλλητα παζλ, καρικατουρίστα, καρτ ποστάλ, ζωντανή μουσική και δραστηριότητες για παιδιά. Τα μέλη της ΕΟΚΕ από τη Γαλλία θα συμμετάσχουν επίσης στην εκδήλωση «Fête d'Europe» στο Παρίσι.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών θα ανοίξει τις πόρτες της στις Βρυξέλλες την Ημέρα της Ευρώπης, προσκαλώντας τους επισκέπτες να ανακαλύψουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το θεσμικό όργανο που εκπροσωπεί τις περιφέρειες και τις πόλεις της Ευρώπης, καθώς και τι κάνουν γι' αυτούς οι περιφερειακοί και τοπικοί εκλεγμένοι πολιτικοί. Οι επισκέπτες θα ενημερωθούν για τον ρόλο και τις δραστηριότητες της ΕτΠ, θα εξερευνήσουν τις πολιτικές της ομάδες και θα βιώσουν την ευρωπαϊκή πολιτιστική πολυμορφία στο Φεστιβάλ των Περιφερειών και των Πόλεων, το οποίο θα παρουσιάσει έργα, τέχνες και χειροτεχνίες και θα προσφέρει γευσιγνωσίες τοπικών προϊόντων.
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων θα παρουσιάσει τον ρόλο και τις δραστηριότητες του Ομίλου στο κτίριο Europa στις Βρυξέλλες. Διαδραστικά κουίζ και βίντεο θα αναδείξουν τις επενδύσεις στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Στις 10 Μαΐου, συνάδελφοι από τα κεντρικά γραφεία στο Λουξεμβούργο θα φιλοξενήσουν το ίδιο περίπτερο στο χωριό της ΕΕ στο Wiltz του Λουξεμβούργου.
Στο Στρασβούργο και το Λουξεμβούργο, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα ανοίξουν επίσης τις πόρτες τους τον Μάιο. Η Ημέρα Ελεύθερης Προσέλευσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο θα πραγματοποιηθεί στις 17 Μαΐου, με επισκέψεις στο Ημικύκλιο και ένα πλήρες πρόγραμμα για την κοινωνία των πολιτών και τον πολιτισμό. Το Λουξεμβούργο θα εορτάσει την Ημέρα της Ευρώπης στις 9 Μαΐου με πολιτιστικές εκδηλώσεις και ενημερωτικά περίπτερα στους χώρους του Μεγάλου Δουκάτου του Κοινοβουλίου.
Σε ολόκληρη την ΕΕ και σε ολόκληρο τον κόσμο, σε κάθε κράτος μέλος, οι αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τα Γραφεία Συνδέσμου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα διοργανώνουν τοπικές εκδηλώσεις για την Ημέρα της Ευρώπης — από δημόσιες συζητήσεις και σχολικές επισκέψεις έως εκθέσεις και πολιτιστικές συγκεντρώσεις. Πέρα από την Ευρώπη, οι αντιπροσωπείες της ΕΕ θα σηματοδοτήσουν την ευκαιρία με δημόσιες εκδηλώσεις και δράσεις προβολής σε όλο τον κόσμο. Τα κτίρια-ορόσημα σε ολόκληρο τον κόσμο θα φωτίζονται με χρώματα της ΕΕ.
Ιστορικό
Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, η οποία δείχνει ότι η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων βλέπει οφέλη από την ένταξη στην ΕΕ και βλέπει την ΕΕ ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των Ευρωπαίων πιστεύουν ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από το γεγονός ότι είναι μέλος της ΕΕ. Σε ένα δύσκολο παγκόσμιο πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι βλέπουν όλο και περισσότερο την ΕΕ ως πηγή σταθερότητας, παράλληλα με την πρωτοφανή υποστήριξη για μια κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας. Τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων (75 %) δηλώνουν ότι αισθάνονται πολίτες της ΕΕ, ποσοστό που αντιστοιχεί στο υψηλότερο επίπεδο που καταγράφηκε ποτέ την άνοιξη του 2025.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Antoine Schibler on Unsplash
Στην ψηφοφορία της Τετάρτης, οι ευρωβουλευτές προχώρησαν σε αποτίμηση της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ για το 2024 και το 2025.
Στην ψηφοφορία της Τετάρτης, οι ευρωβουλευτές προχώρησαν σε αποτίμηση της κατάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ για το 2024 και το 2025.
Οι αξίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης της ΕΕ και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων πρέπει να διασφαλίζονται σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ και να εφαρμόζονται πλήρως από τα κράτη μέλη, επισημαίνει το Κοινοβούλιο σε έκθεση που εγκρίθηκε με 328 ψήφους υπέρ, 199 κατά και 98 αποχές.
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, η δημοκρατική οπισθοδρόμηση, οι πολιτικές παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη, η συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών, οι απειλές κατά της ελευθερίας των ΜΜΕ και της ασφάλειας των δημοσιογράφων, καθώς και οι επιθέσεις κατά των δικαιωμάτων των γυναικών και της ισότητας των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, συνιστούν ενδείξεις ευρύτερης πίεσης στις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ.
Θεμελιώδη δικαιώματα στα σύνορα και στο διαδίκτυο
Ακόμη, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι αποκλίνουσες εθνικές ερμηνείες του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ οδηγούν στην άνιση και ανεπαρκή εφαρμογή του. Το Κοινοβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να ευθυγραμμιστούν πλήρως με τις διεθνείς υποχρεώσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να διασφαλίσουν ότι η εφαρμογή του συμφώνου ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τα θεμελιώδη δικαιώματα και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν παραβιάσεις, όπως η κακομεταχείριση μεταναστών και η άσκηση βίας εναντίον τους στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, και ζητούν συντονισμένες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, καθώς και άμεση αποβίβαση των διασωθέντων. Παράλληλα, υπογραμμίζουν την απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων και κάθε απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Η έκθεση εγείρει ανησυχίες σχετικά με την παραπληροφόρηση, τις εξωτερικές παρεμβάσεις, τη χειραγώγηση εκλογών και τον αντίκτυπο των ψηφιακών πλατφορμών και της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) ζητώντας την αποτελεσματική εφαρμογή της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, της πράξης για την ΤΝ και των κανόνων για την πολιτική διαφήμιση, καθώς και ισχυρότερες διασφαλίσεις έναντι της χρήσης λογισμικών κατασκοπείας και πρακτικών αυθαίρετης παρακολούθησης.
Ισότητα, χώρος της κοινωνίας των πολιτών και κοινωνικά δικαιώματα
Το Κοινοβούλιο ζητά ισχυρότερη δράση κατά της έμφυλης βίας, των εγκλημάτων μίσους και των διακρίσεων, μεταξύ άλλων μέσω της αναγνώρισης της γυναικοκτονίας ως διακριτού εγκλήματος. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τις πρακτικές μεταστροφής και την οπισθοδρόμηση όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, ενώ τονίζουν την ανάγκη προστασίας της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των σχετικών δικαιωμάτων.
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έρχονται αντιμέτωποι με νομικούς και οικονομικούς περιορισμούς, εκστρατείες δυσφήμισης, εκφοβισμό καθώς και ποινική στοχοποίηση και ζητούν τη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησής τους από την ΕΕ, τη δημιουργία ενός μηχανισμού ταχείας ανταπόκρισης για τις οργανώσεις που βρίσκονται υπό απειλή αλλά και την ενίσχυση της παρακολούθησης του χώρου της κοινωνίας των πολιτών. Ζητούν επίσης την ανάληψη δράσης κατά του συστημικού ρατσισμού, την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας για την ισότητα, την υιοθέτηση της οριζόντιας οδηγίας κατά των διακρίσεων και ισχυρότερη προστασία για τα άτομα με αναπηρία.
Τέλος, το Κοινοβούλιο εκφράζει ανησυχία για τη διαφθορά και την ανεπαρκή προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, τις κακές συνθήκες κράτησης στα σωφρονιστικά ιδρύματα, τη φτώχεια, τον στεγαστικό αποκλεισμό, την κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ και την παραμέληση των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος σε ένα υγιές περιβάλλον.
Δηλώσεις
Η εισηγήτρια Anna Strolenberg (Πράσινοι, Ολλανδία) δήλωσε: «Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα θεμελιώδη δικαιώματα για όλες τις ευάλωτες ομάδες υφίστανται πιέσεις, ενώ όσοι τα υπερασπίζονται φιμώνονται ή υφίστανται ακόμη και ποινική στοχοποίηση. Όσοι υπερασπίζονται τους άλλους πρέπει να προστατεύονται, όχι να τιμωρούνται. Τα θεμελιώδη δικαιώματα πρέπει να παραμείνουν αδιαπραγμάτευτα. Η παρούσα έκθεση δεν αφορά αφηρημένες έννοιες, αλλά πραγματικές ζωές και καθιστά σαφές τι πρέπει να γίνει. Το ερώτημα είναι αν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διαθέτουν την απαραίτητη πολιτική βούληση για να το πράξουν.»
Πηγή: europarl.europa.eu
Photo by Oliver Cole on Unsplash
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι τα επίμονα κενά στο κράτος δικαίου αποδυναμώνουν τις δημοκρατικές δικλείδες στην ΕΕ και ότι οι συστάσεις της Επιτροπής δεν εφαρμόζονται.
Το κείμενο, το οποίο εγκρίθηκε στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με 387 ψήφους υπέρ, 191 κατά και 46 αποχές την Τετάρτη, εξετάζει την έκθεση της Επιτροπής του 2025 για το κράτος δικαίου, αξιολογώντας ταυτόχρονα τις εξελίξεις στα κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης.
Το Κοινοβούλιο τονίζει ότι το 93% των συστάσεων της Επιτροπής αποτελεί επανάληψη από προηγούμενα έτη. Η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, οι μηχανισμοί για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η ελευθερία των ΜΜΕ, ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών, η ισότητα και οι δημοκρατικοί θεσμοί λογοδοσίας παραμένουν σε κίνδυνο, ενώ η ετήσια έκθεση εξακολουθεί να μην καταγγέλλει σοβαρές διαρθρωτικές απειλές. Οι αδυναμίες αυτές βλάπτουν άμεσα την πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη, την προστασία από τις διακρίσεις, την ελευθερία της έκφρασης, την πρόσβαση στην πληροφόρηση, τη δημοκρατική συμμετοχή και την ορθή χρήση του δημόσιου χρήματος.
Ανησυχίες στον τομέα της δικαιοσύνης
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν για υπερβολική πολιτική επιρροή στους διορισμούς δικαστών, τα πειθαρχικά τμήματα, τις προαγωγές και την ανάθεση υποθέσεων. Καλούν τα κράτη μέλη να εγγυηθούν ότι τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης είναι διαρθρωτικά ανεξάρτητα, αποτελεσματικά και αμερόληπτα, με επαρκείς πόρους, δωρεάν νομική συνδρομή και μηχανισμούς για την αποτροπή πολιτικών πιέσεων.
Ακόμη, οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν την πολιτική εργαλειοποίηση των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων σε υποθέσεις διαφθοράς, των πολιτικά υποκινούμενων διώξεων, των επιθέσεων κατά δικαστών και εισαγγελέων και των καταχρήσεων αμνηστιών και απονομών χάριτος. Επιδιώκουν επίσης την ενίσχυση της επιβολής των αποφάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ζητούν από την Επιτροπή να αντιμετωπίζει τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές ως ζήτημα κράτους δικαίου.
Επίμονα ζητήματα διαφθοράς
Οι ευρωβουλευτές χαρακτηρίζουν τη διαφθορά σοβαρή απειλή για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την ίση μεταχείριση, προειδοποιώντας ότι η ανεπαρκής επιβολή των διαθέσιμων εργαλείων που προβλέπει η νομοθεσία προωθεί την ατιμωρησία και διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Χαιρετίζουν την οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς και ζητούν αυστηρότερες ποινές, εξειδικευμένους ελεγκτικούς φορείς και αποτελεσματική δράση σε υποθέσεις υψηλού επιπέδου. Το Κοινοβούλιο ζητεί επίσης την πλήρη συμμετοχή της ΕΕ στην GRECO και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των οργάνων της ΕΕ που ασχολούνται με τη διαφθορά.
Πίεση στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και στην κοινωνία των πολιτών
Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η δολοφονία δημοσιογράφων αποτελεί ευθεία επίθεση στο κράτος δικαίου, ενώ οι απειλές, η παρενόχληση και οι καταχρηστικές αγωγές αποθαρρύνουν την δημοσιογραφική έρευνα. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού παρακολούθησης και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για πολιτικές παρεμβάσεις, κρατικά ελεγχόμενη διαφήμιση, συγκεντρωμένη ιδιοκτησία και πίεση στα δημόσια μέσα ενημέρωσης.
Το Κοινοβούλιο προειδοποιεί επίσης για τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών (μέσω υπερβολικού διοικητικού φόρτου, περικοπών χρηματοδότησης, εκστρατειών δυσφήμισης και ποινικοποίησης οργανώσεων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) και επαναλαμβάνει ότι οι περιορισμοί στην κοινωνία των πολιτών και στις ελευθερίες του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι πρέπει να είναι αιτιολογημένοι, αναλογικοί και να συνάδουν με τα κατοχυρωμένα δικαιώματα.
Θεμελιώδη δικαιώματα, κονδύλια της ΕΕ και διεύρυνση
Το Κοινοβούλιο συνδέει το κράτος δικαίου με τα θεμελιώδη δικαιώματα, εκφράζοντας ανησυχίες σχετικά με τις διακρίσεις, τη ρητορική μίσους, τον ρατσισμό, τον αντισημιτισμό, την ισλαμοφοβία, τα μέτρα κατά των ΛΟΑΤΚΙ+, τα κενά στα δικαιώματα των μειονοτήτων, την έμφυλη βία, των πολιτικών της μετανάστευσης και του ασύλου, καθώς και τους φραγμούς στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα συναφή δικαιώματα. Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν επίσης ότι κονδύλια της ΕΕ ενδέχεται να έχουν συνδεθεί με παραβιάσεις δικαιωμάτων και ζητούν αναστολές πληρωμών όπου εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις. Τέλος, υποστηρίζουν ότι ο έλεγχος του κράτους δικαίου πρέπει να είναι αυστηρός στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ΕΕ και ότι όλες οι χώρες πρέπει να τηρούν τα ίδια υψηλά πρότυπα.
Δηλώσεις
Ο εισηγητής Κώστας Αρβανίτης (Η Αριστερά, Ελλάδα) σχολίασε: «Η υπερψήφιση της έκθεσης με ευρεία πλειοψηφία των πολιτικών ομάδων του δημοκρατικού τόξου αποτελεί ορόσημο θεσμικής ευταξίας και δείκτη εμπέδωσης της κανονικότητας στον χώρο του κράτους δικαίου. Το κείμενο καλύπτει το σύνολο των θεματικών κλάδων του πεδίου, εκφράζει σε εξαιρετικό βαθμό τους προβληματισμούς μας για τις δικαιοκρατικές αρρυθμίες στα κράτη μέλη, και περιλαμβάνει πολυάριθμες συνεκτικές προτάσεις βελτίωσης. Ευχαριστώ πολύ τους συναδέλφους ευρωβουλευτές που τη στήριξαν, κι εύχομαι η έκθεση να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο αναφοράς και ισχυρή παρακαταθήκη για τις μελλοντικές μας δράσεις θωράκισης του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και της δημοκρατίας.»
Πηγή: europarl.europa.eu
Photo by Jannes Van den wouwer on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση