Το κείμενο, το οποίο εγκρίθηκε με 446 ψήφους υπέρ, 63 κατά και 52 αποχές, τονίζει ιδίως τις συστηματικές ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικές κατοικημένες περιοχές, ενεργειακές εγκαταστάσεις, νοσοκομεία και άλλες βασικές υπηρεσίες, ενώ οι ευρωβουλευτές καλούν τη Ρωσία να τερματίσει αυτά τα χτυπήματα. Το Κοινοβούλιο δηλώνει ότι ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας συνιστά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και ότι οι ηγέτες της Ρωσίας και οι σύμμαχοί της πρέπει να λογοδοτήσουν για τον ρόλο τους στο έγκλημα της επίθεσης, για εγκλήματα πολέμου, για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και για άλλα διεθνή εγκλήματα. Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν τη σταθερή υποστήριξή τους για τη σύσταση και την ταχεία θέση σε λειτουργία του ειδικού δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας και ενθαρρύνουν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να προσχωρήσουν. Επαινούν επίσης το έργο της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ουκρανία, της Eurojust και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών όσον αφορά τη διερεύνηση των καταγγελιών περί παραβιάσεων και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την υποστήριξη της λογοδοσίας και τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων.

Λογοδοσία για όλους όσοι είναι σε θέση να διευθύνουν ή να διευκολύνουν εγκλήματα

Το Κοινοβούλιο δηλώνει ότι η λογοδοσία πρέπει να επεκταθεί σε όλους όσοι είναι σε θέση να κατευθύνουν ή να καταστήσουν δυνατό το έγκλημα της επίθεσης, συμπεριλαμβανομένων ανώτερων πολιτικών, στρατιωτικών και δικαστικών παραγόντων, όπως τα μέλη της ρωσικής Κρατικής Δούμας ή του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας. Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν επίσης την πλήρη υποστήριξή τους στην έρευνα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) σχετικά με καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας ή γενοκτονία που διαπράχθηκαν στην Ουκρανία, υπενθυμίζοντας παράλληλα την υποχρέωση των κρατών μελών της ΕΕ βάσει του Καταστατικού της Ρώμης να συλλαμβάνουν και να παραδίδουν άτομα που υπόκεινται σε εντάλματα σύλληψης του ΔΠΔ στο έδαφός τους. Το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει περαιτέρω την ανάγκη αποτελεσματικού συντονισμού όλων των μηχανισμών λογοδοσίας για την αποφυγή αλληλεπικάλυψης των προσπαθειών, τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητάς του και την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων στα θύματα και τους μάρτυρες.

Να επεκταθούν οι κυρώσεις της ΕΕ

Το ψήφισμα εγκρίνει την 20ή δέσμη κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας και αναφέρει ότι τα μέτρα δεν θα πρέπει να αρθούν πριν από τη διαπραγμάτευση και την πλήρη εφαρμογή ειρηνευτικής συμφωνίας. Καλώντας την ΕΕ να πατάξει την καταστρατήγηση των κυρώσεων, οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ την αυστηρή εφαρμογή τους, ενώ τονίζουν ότι οι κυρώσεις θα πρέπει να επεκταθούν ώστε να καλύπτουν όλα τα άτομα και τις οντότητες των οποίων οι αποφάσεις επέτρεψαν ή συνέβαλαν στη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων κατά των Ουκρανών.

Το Κοινοβούλιο εγκρίνει τη Διεθνή Επιτροπή Απαιτήσεων για την Ουκρανία

Την Πέμπτη, το Κοινοβούλιο υποστήριξε επίσης τη σύσταση της Διεθνούς Επιτροπής Αξιώσεων για την Ουκρανία με 465 ψήφους υπέρ, 57 κατά και 47 αποχές, με σκοπό να καταστεί δυνατή η αποζημίωση των αμάχων θυμάτων. Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο έχει δώσει την έγκρισή του, τα κράτη μέλη της ΕΕ στο Συμβούλιο μπορούν πλέον να εκδώσουν την απόφαση για τη σύναψη της σύμβασης εξ ονόματος της ΕΕ. Η επιτροπή αποζημιώσεων αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στο περιθώριο της 135ης συνόδου της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης στο Κισινάου στις 14 Μαΐου 2026.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Anastasiia Krutota on Unsplash

Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε την Πέμπτη με ανάταση χεριών, το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την ταχεία και συνεπή εφαρμογή της πράξης της ΕΕ για τις ψηφιακές αγορές (DMA) και να αξιοποιήσει πλήρως τις εξουσίες επιβολής της. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν τη διαρκώς αυξανόμενη στρατηγική σημασία των υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους και την ολοένα ευρύτερη χρήση εργαλείων αναζήτησης που βασίζονται στην ΤΝ (όπως η επισκόπηση της Google ΑΙ), τονίζοντας την ανάγκη εντατικότερου ελέγχου στο πλαίσιο της νομοθεσίας.

Να μην υπονομεύεται η κυριαρχία της ΕΕ

Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν για πολιτικές πιέσεις από τρίτες χώρες που αποσκοπούν στην αποδυνάμωση της DMA και τονίζουν ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις δεν θα πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο την κυριαρχία και την αυτονομία της ΕΕ στην επιβολή των δικών της κανόνων. Η Επιτροπή οφείλει να αξιοποιήσει πλήρως τα εργαλεία εφαρμογής της νομοθεσίας, (συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών μη συμμόρφωσης, των επιθεωρήσεων, των προσωρινών μέτρων, των προστίμων και των περιοδικών χρηματικών ποινών) ώστε να αποτρέψει τους ρυθμιστές πρόσβασης («gatekeepers»), ανεξαρτήτως του τόπου εγκατάστασής τους, από την παράκαμψη της νομοθεσίας.

Οι εν εξελίξει διαδικασίες για τη διαπίστωση μη συμμόρφωσης θα πρέπει να ολοκληρώνονται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, αναφέρουν οι ευρωβουλευτές. Εκφράζουν επίσης τη δυσαρέσκειά τους για τα περιορισμένου ύψους πρόστιμα που επιβλήθηκαν στη Meta και την Apple και υπογραμμίζουν ότι η επιβολή αποτελεσματικών και αναλογικών προστίμων είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της αποτρεπτικής λειτουργίας της DMA.

Μέτρα για τις μεγαλύτερες πλατφόρμες

Παρότι οι ρυθμιστές πρόσβασης υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία ήδη από το 2024, οι μικρότεροι παράγοντες της αγοράς εξακολουθούν να υφίστανται διακριτικές πρακτικές και περιορισμούς, με συνέπεια την επιβράδυνση της καινοτομίας και τον περιορισμό των επιλογών των καταναλωτών. Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τις επίμονες πρακτικές αυτοπροτίμησης της Google, τις λεγόμενες «οθόνες συγκατάθεσης» του TikTok που χρησιμοποιούν συμπεριφορικές τεχνικές για τη απόσπαση συγκατάθεσης, την αλλαγή των προεπιλεγμένων ρυθμίσεων και την εύκολη πρόσβαση της Microsoft σε ανταγωνιστικές υπηρεσίες, καθώς και τη συνεχιζόμενη χρήση απαγορευμένων ρητρών ισοτιμίας από την Booking.com. Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν επίσης ανησυχία για τον περιορισμό της πρόσβασης σε οπτικοακουστικές υπηρεσίες μέσω συνδεδεμένων τηλεοράσεων και καλούν την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά το συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς, ώστε να αποφευχθεί η αναπαραγωγή αθέμιτων πρακτικών όπως αυτές του συστήματος Android στα τηλέφωνα.

Αποτελέσματα σε πραγματικές συνθήκες

Το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στην εφαρμογή των υποχρεώσεων που αφορούν τη διαλειτουργικότητα, την πρόσβαση σε δεδομένα, την απαγόρευση της παρεμπόδισης της ελεύθερης επιλογής των χρηστών («anti-steering») και την απαγόρευση πρακτικών αυτοπροτίμησης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις σχετικές εξελίξεις στην αγορά. Το κείμενο επισημαίνει ότι η συμμόρφωση με τη νομοθεσία θα πρέπει να αξιολογείται με βάση απτά και πρακτικά αποτελέσματα ως προς τον ανοικτό χαρακτήρα της αγοράς, τον ανταγωνισμό και τη δυνατότητα επιλογής των χρηστών, ενώ η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από την ουσιαστική ενδυνάμωση των χρηστών.

Σχετικές πληροφορίες

Τον Νοέμβριο του 2025 η Επιτροπή κίνησε έρευνες σχετικά με τις υπηρεσίες της Amazon Web Services και της Microsoft Azure προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσον οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους που παρέχουν θα πρέπει να χαρακτηριστούν ως ρυθμιστές πρόσβασης. Τον Απρίλιο του 2025, η Επιτροπή εξέδωσε τις πρώτες αποφάσεις μη συμμόρφωσης και επέβαλε πρόστιμα στη Meta σχετικά με το διαφημιστικό της μοντέλο για «πληρωμή ή συγκατάθεση» («pay or consent»), αλλά και στην Apple για παραβίαση των υποχρεώσεών της όσον αφορά την αποτροπή πρακτικών παρεμπόδισης της ελεύθερης επιλογής των χρηστών. Στις 28 Απριλίου 2026 η Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη επανεξέταση της DMA, αξιολογώντας τον αντίκτυπό της και προσδιορίζοντας μελλοντικούς τομείς προτεραιότητας, όπως οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και η ΤΝ.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Arlington Research on Unsplash

Το Βραβείο Δημοσιογραφίας Daphne Caruana Galizia απονέμεται κάθε χρόνο περίπου στις 16 Οκτωβρίου, ημερομηνία δολοφονίας της δημοσιογράφου.

Το βραβείο απονέμεται κάθε χρόνο για εξαιρετικά ρεπορτάζ που προωθούν ή υπερασπίζονται τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της ΕΕ, όπως η αξιοπρέπεια του ανθρώπου, η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola, δήλωσε:

«Εννέα χρόνια μετά τη βάναυση δολοφονία της Daphne Caruana Galizia, δημοσιογράφοι σε όλο τον κόσμο συνεχίζουν να εκφοβίζονται, να απειλούνται και να δολοφονούνται. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέκεται στο πλευρό τους στον αγώνα τους για δικαιοσύνη. Το βραβείο που απονέμουμε στη μνήμη της Daphne παραμένει ισχυρό σύμβολο αυτής της ακλόνητης δέσμευσης. Τιμάει τα θαρραλέα εκείνα άτομα που τολμούν να φέρουν την αλήθεια στο φως, ακόμα και στις πιο σκοτεινές εποχές. Η ελευθερία του λόγου είναι σημαντική, ενλώ χωρίς την ελευθερία του Τύπου, δεν μπορεί να διαφυλαχθεί η ίδια η δημοκρατία.»

Το βραβείο είναι ανοιχτό σε επαγγελματίες δημοσιογράφους, είτε ατομικά είτε ομαδικά, από οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Δεκτές γίνονται έρευνες και ρεπορτάζ που έχουν δημοσιευτεί ή μεταδοθεί σε μέσα ενημέρωσης που έχουν την έδρα τους σε οποιοδήποτε από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Στόχος του βραβείου είναι να υποστηριχθεί και να αναδειχθεί η σημασία της επαγγελματικής δημοσιογραφίας για τη διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το αποτέλεσμα καθορίζεται από ανεξάρτητη επιτροπή που αποτελείται από εκπροσώπους του Τύπου και της κοινωνίας των πολιτών από τα 27 κράτη μέλη, καθώς και εκπροσώπους των μεγαλύτερων δημοσιογραφικών ενώσεων της Ευρώπης. Η τελετή απονομής του βραβείου διοργανώνεται κάθε χρόνο γύρω στις 16 Οκτωβρίου, ημερομηνία δολοφονίας της Daphne Caruana Galizia.

Το βραβείο, το οποίο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο ύψους 20.000 ευρώ, αποδεικνύει έμπρακτα τη στήριξη που παρέχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην ερευνητική δημοσιογραφία και τη μεγάλη σημασία που αποδίδει στην ελευθερία του Τύπου. Τα τελευταία χρόνια το Κοινοβούλιο έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τις προσπάθειες που γίνονται, τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ, να υπονομευτεί η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης.

Το Κοινοβούλιο έχει καταγγείλει επανειλημμένα τις απόπειρες να περιοριστεί η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ιδίως τις επιθέσεις εις βάρος δημοσιογράφων σε όλες τους τις μορφές και ανεξαρτήτως προέλευσης. Η πιο πρόσφατη τέτοια καταγγελία περιλαμβάνεται στις εκθέσεις του Απριλίου του 2026, στις οποίες το Κοινοβούλιο αξιολογεί τις εξελίξεις στους τομείς των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου. Οι ευρωβουλευτές διαδραμάτισαν επίσης καθοριστικό ρόλο στη θέσπιση του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. Ο εξαιρετικά σημαντικός αυτός κανονισμός, που στόχο έχει να προστατεύσει την ελευθερία του Τύπου, καθώς και την ασφάλεια και την ανεξαρτησία των δημοσιογράφων, τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2024 και οι περισσότερες διατάξεις του βρίσκονται σε εφαρμογή από τον Αύγουστο του 2025. Επί σειρά ετών το Κοινοβούλιο ζητούσε επίσης να θεσπιστούν κανόνες ώστε να προστατεύονται οι δημοσιογράφοι και η κοινωνία των πολιτών από κακόβουλες αγωγές εις βάρος επικριτικών φωνών. Οι προσπάθειες του Κοινοβουλίου συνέβαλαν ώστε να εγκριθεί τελικά τον Φεβρουάριο του 2024 η οδηγία της ΕΕ κατά των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού («SLAPPs»), η οποία θα πρέπει να έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών μέχρι τις 7 Μαΐου 2026.

Οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ μπορούν να υποβάλουν τα άρθρα τους ηλεκτρονικά στη διεύθυνση https://daphnejournalismprize.eu/ έως τις 31 Ιουλίου 2026, στις 12 τα μεσάνυχτα (ώρα Κεντρικής Ευρώπης).

Έρευνες που έχουν βραβευτεί στο παρελθόν

2021 - «The Pegasus Project», με συντονιστή το Forbidden Stories

2022 - Ντοκιμαντέρ με τίτλο «Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία υπό ρωσική επιρροή» των Clément Di Roma και Carol Valade (ARTE/France24/Le Monde)

2023 - Συλλογική έρευνα για το ναυάγιο της Πύλου (Solomon, σε συνεργασία με την ομάδα Forensis, την εκπομπή StrgF του γερμανικού κρατικού καναλιού ARD και την εφημερίδα The Guardian)

2024 - Έρευνα για τα αγνοούμενα ασυνόδευτα παιδιά μετανάστες (Lost in Europe)

2025 – Έρευνα για τον σκιώδη ρωσικό στόλο, με συντονιστή την πλατφόρμα Follow the Money

Στιγμιότυπα από το σεμινάριο «Daphne Caruana Galizia» που διοργανώθηκε το 2025 για εκπροσώπους των ΜΜΕ

Ποια ήταν η Daphne Caruana Galizia;

Η Daphne Caruana Galizia ήταν Μαλτέζα δημοσιογράφος, μπλόγκερ και ακτιβίστρια ενάντια στη διαφθορά. Είχε πραγματοποιήσει εκτενή ρεπορτάζ με θέματα τη διαφθορά, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, το οργανωμένο έγκλημα, την πώληση «χρυσών διαβατηρίων» σε υπηκόους τρίτων χωρών, καθώς και την εμπλοκή της μαλτέζικης κυβέρνησης στο σκάνδαλο των «Panama Papers». Η δημοσιογράφος είχε δεχτεί επανειλημμένως παρενοχλήσεις και απειλές. Δολοφονήθηκε στις 16 Οκτωβρίου του 2017, όταν εξερράγη βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό της. Η κατακραυγή για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκαν οι αρχές της χώρας τη διερεύνηση της δολοφονίας οδήγησε τελικά στην παραίτηση του πρωθυπουργού της Μάλτας, Joseph Muscat. Εκφράζοντας την αποδοκιμασία τους για τις παραλείψεις κατά τη διεξαγωγή των ερευνών, τον Δεκέμβριο του 2019 οι ευρωβουλευτές κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει δράση.

Πηγή: europarl.europa.eu

Φωτογραφία: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο