Στις 16 Μαρτίου 2026 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2026/588¹ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά κυβερνοεπιθέσεων που απειλούν την Ένωση ή τα κράτη μέλη της.

Το Συμβούλιο αποφάσισε να συμπεριλάβει δύο φυσικά πρόσωπα και τρεις οντότητες στον κατάλογο φυσικών και νομικών προσώπων, οντοτήτων και φορέων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, ο οποίος παρατίθεται στο παράρτημα της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2019/797.

Η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία και η Ουκρανία ευθυγραμμίζονται με αυτήν την απόφαση του Συμβουλίου.

Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την εν λόγω απόφαση του Συμβουλίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.

¹EE L, 2026/588, 16.03.2026,ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/588/oj.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Matt Brown on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες για τη βελτίωση της ποιότητας, της διαθεσιμότητας και της ιχνηλασιμότητας του δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού (ΔΠΥ), στηρίζοντας παράλληλα την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα στον τομέα των σπόρων της ΕΕ.

Ο κανονισμός θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα των δασών της Ευρώπης στην κλιματική αλλαγή, τους επιβλαβείς οργανισμούς και τις ασθένειες. Θα στηρίξει τη βιοποικιλότητα, τη βιώσιμη διαχείριση των δασών και τη διατήρηση των γενετικών πόρων. Το δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό, όπως οι σπόροι και τα φυτά, είναι απαραίτητο για την αναγέννηση των δασών, συμπεριλαμβανομένης της αναδάσωσης και της δάσωσης σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η απόφαση αποτελεί βασικό βήμα προς πιο ανθεκτικά και βιώσιμα δάση στην Ευρώπη. Βελτιώνει την ποιότητα του δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού, στηρίζει την καινοτομία και παρέχει στα κράτη μέλη καλύτερα εργαλεία για τη διαχείριση των δασών και την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων.

Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Οι καίριοι κανόνες που θεσπίστηκαν διασφαλίζουν ότι μόνο εγκεκριμένοι και πιστοποιημένοι σπόροι και φυτά διατίθενται στην αγορά, ώστε η ποιότητά τους να είναι εγγυημένη, το ίδιο και η επιτυχής τους φύτευση. Ενισχύεται επίσης η ιχνηλασιμότητα, καθιστώντας δυνατή την παρακολούθηση των σπόρων και των σποροφύτων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Ταυτόχρονα, ο κανονισμός προάγει την ανθεκτικότητα των δασών ενθαρρύνοντας τη χρήση φυταρίων ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή και στους επιβλαβείς οργανισμούς. Εισάγει επίσης ένα απλούστερο και πιο εναρμονισμένο σύστημα ελέγχων, καθιστώντας ευκολότερη την εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα κράτη μέλη.

Επόμενα βήματα

Ο νέος κανονισμός θα πρέπει να ψηφιστεί τυπικώς από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού έχει οριστεί στα πέντε έτη, ώστε να δοθεί χρόνος για την αναγκαία προσαρμογή καθιερωμένων εθνικών πρακτικών με ιστορία άνω των 25 ετών και για την εφαρμογή του νέου συστήματος ελέγχου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Paul Pastourmatzis on Unsplash

Το Συμβούλιο έδωσε το τελικό πράσινο φως για ένα νέο νομοθέτημα της ΕΕ το οποίο εναρμονίζει τον ορισμό της διαφθοράς σε όλα τα κράτη μέλη και θεσπίζει κοινό επίπεδο κυρώσεων για αυτού του είδους τα αδικήματα. Θεσπίζοντας μέτρα για την πρόληψη της διαφθοράς και κανόνες για την ενίσχυση της έρευνας και της δίωξης, το νομοθέτημα θα δώσει ώθηση στην καταπολέμηση της διαφθοράς τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Η νέα οδηγία της ΕΕ θα αντικαταστήσει δύο υφιστάμενες νομικές πράξεις της: την απόφαση-πλαίσιο του 2003 για την καταπολέμηση της δωροδοκίας στον ιδιωτικό τομέα και τη σύμβαση της ΕΕ του 1997 για τη δωροδοκία στην οποία ενέχονται υπάλληλοι της ΕΕ και υπάλληλοι κρατών μελών της ΕΕ.

Εναρμονισμένος ορισμός των αδικημάτων

Χάρη στους νέους κανόνες, τα βασικά αδικήματα διαφθοράς ορίζονται και αντιμετωπίζονται με παρόμοιο τρόπο σε ολόκληρη την ΕΕ. Στα αδικήματα αυτά περιλαμβάνονται η δωροδοκία στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, η υπεξαίρεση, η αθέμιτη άσκηση επιρροής έναντι ανταλλάγματος, η παρακώλυση της δικαιοσύνης, ο πλουτισμός από αδικήματα διαφθοράς, η απόκρυψη και ορισμένες σοβαρές παραβάσεις του νόμου μέσω παράνομης άσκησης δημόσιων καθηκόντων.

Ευθυγράμμιση των κυρώσεων

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες της ΕΕ, τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν κοινά ελάχιστα επίπεδα κυρώσεων για τα αδικήματα της διαφθοράς, μεριμνώντας ώστε οι μέγιστες κυρώσεις να μην είναι υπερβολικά επιεικείς. Για τα άτομα που διαπράττουν τέτοια αδικήματα προβλέπονται ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από τρία έως πέντε έτη, ανάλογα με το αδίκημα. Αντιμέτωπες με κυρώσεις είναι δυνατόν να βρεθούν και εταιρείες, με τα πρόστιμα να κυμαίνονται από το 3% έως το 5% του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους ή από 24 έως 40 εκατ. ευρώ, ανάλογα με το αδίκημα.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να συγκροτήσουν εξειδικευμένους φορείς για την πρόληψη της διαφθοράς και την ευαισθητοποίηση του κοινού για το φαινόμενο, καλλιεργώντας μια νοοτροπία ακεραιότητας.

Διεθνή πρότυπα

Η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς (UNCAC), η οποία αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη διεθνή νομική πράξη στο πεδίο αυτό. Η οδηγία θα επικαιροποιήσει το ήδη υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ και θα συμπεριλάβει διεθνή πρότυπα που είναι δεσμευτικά για την ΕΕ, όπως αυτά της UNCAC.

Επόμενα βήματα

Η οδηγία τίθεται σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Τα κράτη μέλη έχουν διορία 24 μηνών για να μεταφέρουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο. Εξαιρούνται οι διατάξεις σχετικά με τις εκτιμήσεις κινδύνου και τις εθνικές στρατηγικές, για τις οποίες η προθεσμία είναι 36 μήνες.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Barbara Burgess on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες για τις γονιδιωματικές τεχνικές (ΝΓΤ), θεσπίζοντας πλαίσιο για τη στήριξη ενός πιο ανταγωνιστικού και βιώσιμου αγροδιατροφικού τομέα στην ΕΕ.

Στόχοι του κανονισμού είναι η ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, η μείωση των εξωτερικών εξαρτήσεων και η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τους Ευρωπαίους υπευθύνους επιχειρήσεων, διατηρώντας παράλληλα υψηλά πρότυπα όσον αφορά την υγεία των ανθρώπων και των ζώων και την προστασία του περιβάλλοντος. Ο κανονισμός στηρίζει επίσης τους στόχους βιωσιμότητας της ΕΕ, καθιστώντας δυνατή την ανάπτυξη ανθεκτικότερων και αποδοτικότερων ως προς τη χρήση πόρων καλλιεργειών.

Οι γεωργοί μας χρειάζονται πρακτικές λύσεις προκειμένου να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή και να παραμείνουν ανταγωνιστικοί. Οι νέοι κανόνες τούς παρέχουν πρόσβαση στην καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα την ύπαρξη σαφήνειας, δικαιοσύνης και υψηλών προτύπων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Οι ΝΓΤ αποτελούν σύγχρονες τεχνικές που επιφέρουν ακριβείς, στοχευμένες αλλαγές στο DNA των φυτών με σκοπό την ταχύτερη ανάπτυξη βελτιωμένων ποικιλιών, συμπεριλαμβανομένων ποικιλιών που είναι καλύτερα σε θέση να αντιμετωπίζουν την ξηρασία, τις πλημμύρες και άλλες προκλήσεις που σχετίζονται με το κλίμα.

Δύο κατηγορίες φυτών ΝΓΤ

Ο κανονισμός διακρίνει μεταξύ δύο κατηγοριών:

• Κατηγορία 1 (ΝΓΤ-1):

Φυτά που θεωρούνται ισοδύναμα με συμβατικές ποικιλίες. Οι εθνικές αρχές θα επαληθεύουν το καθεστώς τους, αλλά οι απόγονοί τους δεν θα απαιτείται να υπάγονται σε περαιτέρω ελέγχους.

Τα φυτά και τα προϊόντα της κατηγορίας ΝΓΤ-1 δεν θα επισημαίνονται, εκτός από τους σπόρους και το λοιπό αναπαραγωγικό υλικό, κάτι που θα παρέχει στους υπευθύνους επιχειρήσεων τη δυνατότητα να διατηρούν τις αλυσίδες εφοδιασμού απαλλαγμένες από ΝΓΤ, εάν το επιθυμούν.

Ορισμένα γνωρίσματα, συμπεριλαμβανομένων της ανοχής σε ζιζανιοκτόνα και της παραγωγής γνωστών εντομοκτόνων ουσιών, εξαιρούνται από την κατηγορία αυτήν.

• Κατηγορία 2 (ΝΓΤ-2):

Φυτά με πιο σύνθετες γενετικές τροποποιήσεις. Τα φυτά αυτά εξακολουθούν να υπόκεινται στην ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για τους ΓΤΟ, συμπεριλαμβανομένων της έγκρισης, της ιχνηλασιμότητας και της υποχρεωτικής επισήμανσης. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να μην καλλιεργούν φυτά κατηγορίας ΝΓΤ-2 και μπορούν να εισαγάγουν μέτρα συνύπαρξης για την πρόληψη της ακούσιας παρουσίας τους σε άλλα προϊόντα.

Αντιμετώπιση προβληματισμών που αφορούν τη διανοητική ιδιοκτησία

Αν και οι κανόνες για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας εξακολουθούν να διέπονται από την οδηγία της ΕΕ για τη βιοτεχνολογία, με τον κανονισμό θεσπίζονται νέα μέτρα για τη διαφάνεια. Οι φορείς ανάπτυξης φυτών κατηγορίας ΝΓΤ-1 πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα σχετικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε δημόσια βάση δεδομένων και μπορούν να αναφέρουν οικειοθελώς προθέσεις αδειοδότησης υπό δίκαιους όρους.

Θα συσταθεί ομάδα εμπειρογνωμόνων για να αξιολογήσει τον αντίκτυπο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στα φυτά ΝΓΤ. Μέσα σε ένα έτος από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις της κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στην καινοτομία, τη διαθεσιμότητα σπόρων και την ανταγωνιστικότητα του τομέα, και θα προτείνει επακόλουθες δράσεις, εάν χρειαστεί.

Επόμενα βήματα

Το κείμενο μένει ακόμα να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ακολούθως, ο κανονισμός θα αρχίσει να ισχύει 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Οι περισσότερες διατάξεις θα εφαρμοστούν μετά την παρέλευση μεταβατικής περιόδου 24 μηνών, παρέχοντας χρόνο για την έκδοση εκτελεστικών κανόνων. Το νέο πλαίσιο αναμένεται να εφαρμοστεί από τα μέσα του 2028.

Ιστορικό

Οι ΝΓΤ έχουν αναδυθεί την τελευταία δεκαετία ως αποτέλεσμα της προόδου που έχει σημειωθεί στο πεδίο της βιοτεχνολογίας. Οι νέες αυτές τεχνολογίες δεν υπήρχαν το 2001, όταν εγκρίθηκε η νομοθεσία της ΕΕ για τους ΓΤΟ. Γι’ αυτό και τα φυτά που προκύπτουν μέσω ΝΓΤ υπόκεινται επί του παρόντος στους ίδιους κανόνες με τους ΓΤΟ.

Το νέο πλαίσιο ευθυγραμμίζει την κανονιστική ρύθμιση με την επιστημονική πρόοδο, διασφαλίζοντας ότι τα φυτά ΝΓΤ που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ είναι εξίσου ασφαλή με τις ποικιλίες συμβατικής καλλιέργειας, διατηρώντας παράλληλα αμετάβλητη την υφιστάμενη νομοθεσία για τους ΓΤΟ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by CDC on Unsplash