• +30 2810 336330
  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε  νέες κατευθυντήριες γραμμές που περιγράφουν πώς το δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 της Ευρώπης μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρή κινητήρια δύναμη για τον βιώσιμο τουρισμό, προστατεύοντας παράλληλα τους οικοτόπους και τα είδη που έχει σχεδιαστεί να προστατεύει.  

Το Natura 2000 βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής της ΕΕ για την προστασία της φύσης, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 27.000 περιοχές σε όλα τα κράτη μέλη. Καλύπτοντας σχεδόν το ένα πέμπτο της γης της ΕΕ και πάνω από το 10% της θαλάσσιας έκτασής της, το δίκτυο επιτρέπει οικονομικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπονομεύουν τους στόχους διατήρησης. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές επικεντρώνονται στην επίτευξη αυτής της ισορροπίας. 

Ο τουρισμός αντιπροσωπεύει σημαντικό μερίδιο της οικονομίας της ΕΕ, συνεισφέροντας το 7,1% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (περίπου 807 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024) και υποστηρίζοντας περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. 

Εντός των περιοχών Natura 2000, η ​​δραστηριότητα των επισκεπτών αποφέρει έσοδα μεταξύ 50 και 85 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως και διατηρεί έως και 2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας ισοδύναμες πλήρους απασχόλησης, ιδίως σε αγροτικές, παράκτιες και ορεινές περιοχές.  

Οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν ένα πλαίσιο για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των περιοχών Natura 2000 που ενσωματώνει τον τουρισμό και τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες, ενώ παράλληλα τονίζει την αυξανόμενη σημασία του οικοτουρισμού – υπεύθυνων ταξιδιών που διατηρούν το περιβάλλον και ωφελούν τις τοπικές κοινότητες. 

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο οικοτουρισμός έχει αυξηθεί με ετήσιο ρυθμό έως και 34%, ξεπερνώντας σημαντικά τον ευρύτερο τουριστικό τομέα. 

Διαχείριση των πιέσεων του τουρισμού στη φύση

Οι κατευθυντήριες γραμμές αναγνωρίζουν το «παράδοξο της διατήρησης»: οι καλά διαχειριζόμενες προστατευόμενες περιοχές προσελκύουν περισσότερους επισκέπτες , γεγονός που με τη σειρά του οδηγεί σε αυξημένες πιέσεις στα ενδιαιτήματα και τα είδη που καθιστούν εξαρχής ελκυστικές αυτές τις περιοχές.

Η κακή διαχείριση των ροών επισκεπτών μπορεί γρήγορα να οδηγήσει σε υποβάθμιση των οικοτόπων, διαταραχή των ειδών, ρύπανση και εξάντληση των πόρων. Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, η Επιτροπή προτείνει ένα πλαίσιο τεσσάρων βημάτων για τη βιώσιμη διαχείριση του τουρισμού: 

  • Προσδιορίστε τις πιέσεις, τις απειλές και τα πιθανά οφέλη που συνδέονται με τον τουρισμό 
  • Αξιολογήστε τη φέρουσα ικανότητα 
  • Ενίσχυση της επικοινωνίας και της ευαισθητοποίησης 
  • Εφαρμογή κατάλληλων μέτρων διαχείρισης 

Αυτή η προσέγγιση έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους διαχειριστές και τις αρχές των περιοχών να προβλέπουν τις επιπτώσεις, να σχεδιάζουν αποτελεσματικά και να ευθυγραμμίζουν την αειφόρο τουριστική ανάπτυξη με τους στόχους διατήρησης και αποκατάστασης. 

Οι οδηγίες προωθούν επίσης τον προληπτικό σχεδιασμό, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών διαχείρισης επισκεπτών, της πιθανής αξιολόγησης επιπτώσεων και των επενδύσεων στην εκπαίδευση και την ενημέρωση – από ενημερωτικές εκστρατείες και ξεναγήσεις έως την επιστήμη των πολιτών και τα ψηφιακά εργαλεία.

Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της συνεργασίας των ενδιαφερόμενων μερών, φέρνοντας σε επαφή τις αρμόδιες αρχές, τους τουριστικούς φορείς, τις τοπικές κοινότητες και τις ΜΚΟ.

Φόντο

Το δίκτυο Natura 2000, το οποίο ιδρύθηκε βάσει των οδηγιών της ΕΕ για τα πτηνά και τους οικοτόπους, είναι το μεγαλύτερο συντονισμένο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών στον κόσμο. Στόχος του είναι να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη επιβίωση των πιο πολύτιμων και απειλούμενων ειδών και οικοτόπων της Ευρώπης. 

Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές υποστηρίζουν την εφαρμογή των στόχων της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και τον βιώσιμο τουρισμό, συμπεριλαμβανομένης της Στρατηγικής της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα για το 2030, βοηθώντας τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη να συμβιβάσουν την προστασία της φύσης με την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη.  

Περισσότερες πληροφορίες

Έγγραφο εργασίας/Οδηγίες για το Natura 2000 και τον βιώσιμο τουρισμό | Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Natura 2000 | Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Οδηγία για τους Οικότοπους | Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Οδηγία για τα πτηνά | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |

Στρατηγική για τη βιοποικιλότητα για το 2030 | Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Πηγή : https://environment.ec.europa.eu

Εικόνα : Photo by v2osk on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα την πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση της οδηγίας για τη νιτρορύπανση από την έκδοσή της το 1991. Καλύπτοντας περισσότερα από 30 χρόνια εφαρμογής, η αξιολόγηση δείχνει ότι οι κανόνες της ΕΕ παραμένουν αποτελεσματικοί για την προστασία των υδάτων της Ευρώπης από τη γεωργική νιτρορύπανση . Επίσης, εντοπίζει ευκαιρίες για την απλούστευση της εφαρμογής της, τη μείωση του διοικητικού φόρτου και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων τόσο για τους αγρότες όσο και για το περιβάλλον. Η αξιολόγηση συνοδεύεται από τη δημοσίευση των τελευταίων εκθέσεων ανά χώρα για την περίοδο 2020-2023 , οι οποίες περιλαμβάνουν συστάσεις για την υποστήριξη των κρατών μελών.

Η υπερβολική ποσότητα θρεπτικών συστατικών σε ποτάμια, λίμνες, υπόγεια ύδατα και θαλάσσια ύδατα παραμένει μια από τις σοβαρότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της Ευρώπης, με επιβλαβείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στους πόρους πόσιμου νερού. Σύμφωνα με τη σημερινή αξιολόγηση, η οδηγία για τη νιτρορύπανση παραμένει σημαντική για την αντιμετώπιση της νιτρορύπανσης από τη γεωργία και των επιπτώσεών της στην ποιότητα των υδάτων και τα οικοσυστήματα. Έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην προώθηση καλύτερης διαχείρισης των θρεπτικών συστατικών και στη συμβολή στη μείωση της νιτρορύπανσης σε πολλά μέρη της ΕΕ. Έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος κατά τη διάρκεια 30 ετών εφαρμογής.

Η αξιολόγηση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η οδηγία έχει επίσης σαφή προστιθέμενη αξία για την ΕΕ, θέτοντας μια κοινή βάση για δράση σε όλα τα κράτη μέλη, στοχεύοντας την παρέμβασή της σε τομείς όπου η ρύπανση ή ο κίνδυνος ρύπανσης είναι ο μεγαλύτερος. Είναι συνεπής με τις σχετικές πολιτικές της ΕΕ για τα ύδατα, τη φύση και τη γεωργία και κρίσιμη για την επίτευξη των στόχων της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα . Παρέχει μια οικονομικά αποδοτική και βιώσιμη προσέγγιση για την υποστήριξη των οικοσυστημάτων, της επεξεργασίας πόσιμου νερού και της δημόσιας υγείας.

Η αξιολόγηση εντοπίζει επίσης δυνατότητες απλούστευσης και μείωσης του διοικητικού φόρτου για τους αγρότες. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί, επομένως, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη για να εντοπίσει τις βέλτιστες πρακτικές και τις δυνατότητες απλούστευσης στην εφαρμογή της οδηγίας για τη νιτρορύπανση, χωρίς να διακυβεύονται τα αποτελέσματα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις πρακτικές ημερολογιακής γεωργίας, στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις μικρές εκμεταλλεύσεις και στη βελτίωση της διαχείρισης των θρεπτικών συστατικών σε επίπεδο εκμεταλλεύσεων, προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες.

Η πιο αποτελεσματική και κυκλική διαχείριση των θρεπτικών συστατικών μπορεί να προσφέρει καθαρότερο νερό, μειώνοντας παράλληλα το κόστος για τους αγρότες. Η καλύτερη χρήση των θρεπτικών συστατικών μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά λιπάσματα, των οποίων οι τιμές συνδέονται στενά με τις ασταθείς παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Η μείωση της εξάρτησης από το συνθετικό άζωτο μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και να συμβάλει στην στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Επιπλέον, όπως ανακοινώθηκε στο Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα και στη Στρατηγική για την Κτηνοτροφία , η Επιτροπή προετοιμάζει το έδαφος για την επέκταση του νόμου RENURE για ορισμένους τύπους υγρών χωνεμένων προϊόντων με βάση την κοπριά με κατάλληλες περιβαλλοντικές διασφαλίσεις. Τα βιοχωνεύματα έχουν υψηλό δυναμικό να συμβάλουν σε μια συνολικά υψηλότερη ποσότητα διαθέσιμων βιολιπασμάτων για χρήση στην Ευρώπη. Το πρώτο βήμα θα είναι η υποβολή μιας πρώτης προκαταρκτικής επιστημονικής αξιολόγησης αργότερα φέτος.

Η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει επίσης σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί η οδηγία για τη νιτρορύπανση στο μέλλον. Η ευελιξία της οδηγίας επιτρέπει καινοτόμες και ανθεκτικές προσεγγίσεις που θα βοηθήσουν τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις να προσαρμοστούν . Η αξιολόγηση υπογραμμίζει επίσης την ευελιξία που παρέχει η οδηγία στα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τα μέτρα στις εθνικές και περιφερειακές ανάγκες.

Επιπλέον, καθώς οι βελτιώσεις στην ποιότητα των υδάτων παραμένουν άνισες σε ολόκληρη την ΕΕ και η ρύπανση από θρεπτικά συστατικά εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλή σε αρκετές περιοχές, η αξιολόγηση εντοπίζει την ανάγκη αντιμετώπισης των περιοχών με υψηλή συγκέντρωση ζώων. Αυτό επιβεβαιώνει τα ευρήματα της πρόσφατα υιοθετηθείσας στρατηγικής της ΕΕ για την κτηνοτροφία, η οποία περιλαμβάνει επίσης ορισμένες στοχευμένες δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση.

Επιπλέον, έως το τέλος του 2027, οι κύκλοι παρακολούθησης της οδηγίας για τη νιτρορύπανση και της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα πρόκειται να συγκλίνουν. Αυτό θα δημιουργήσει μια ευκαιρία για τον εξορθολογισμό της υποβολής εκθέσεων και την υποστήριξη της ανθεκτικότητας στο νερό.

Επόμενα βήματα

Οι προσπάθειες απλούστευσης και αύξησης της αποτελεσματικότητας σε εθνικό επίπεδο είναι καίριας σημασίας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις ανταλλαγές με τα κράτη μέλη, τους αγρότες, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους εμπειρογνώμονες, για την παρακολούθηση των ευρημάτων της αξιολόγησης.

Οι ενημερωμένες εκθέσεις ανά χώρα για την περίοδο 2020–2023 παρέχουν συστάσεις που θα βοηθήσουν στην καθοδήγηση του επόμενου κύκλου εφαρμογής και θα υποστηρίξουν πιο αποτελεσματική δράση όπου οι πιέσεις παραμένουν οι υψηλότερες.

Φόντο

Η οδηγία για τη νιτρορύπανση, η οποία εγκρίθηκε το 1991, στοχεύει στην προστασία της ποιότητας των υδάτων σε ολόκληρη την ΕΕ, αποτρέποντας τη ρύπανση των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων από νιτρικά άλατα γεωργικών πηγών και προωθώντας τη χρήση ορθών γεωργικών πρακτικών.

Σύμφωνα με την οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να παρακολουθούν την ποιότητα των υδάτων, να εντοπίζουν τα ύδατα που επηρεάζονται από νιτρικά άλατα ή κινδυνεύουν από ρύπανση, να ορίζουν ευάλωτες στα νιτρικά ζώνες και να θεσπίζουν προγράμματα δράσης με μέτρα για την πρόληψη και τη μείωση της ρύπανσης. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν κανόνες για την αποθήκευση κοπριάς, περιορισμούς στην εφαρμογή λιπασμάτων και περιορισμούς στη διασπορά κατά τις περιόδους κατά τις οποίες τα φυτά δεν μπορούν να απορροφήσουν αποτελεσματικά τα θρεπτικά συστατικά.

Η αξιολόγηση αξιολογεί την απόδοση της οδηγίας κατά την περίοδο εφαρμογής της με βάση τα κριτήρια της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, της συνάφειας, της συνοχής και της προστιθέμενης αξίας για την ΕΕ. Βασίζεται σε διαθέσιμα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των εκθέσεων των κρατών μελών, των υποστηρικτικών μελετών, της έκθεσης του ΚΚΕρ με τίτλο «Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της οδηγίας για τη νιτρορύπανση» , των διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και του κοινού, καθώς και των περιβαλλοντικών δεδομένων.

Για περισσότερες πληροφορίες

Οδηγία για τα νιτρικά άλατα

Αξιολόγηση της οδηγίας για τη νιτρορύπανση

Περιλήψεις Εθνικών Προγραμμάτων Δράσης για τη Νιτρορύπανση

Εφαρμογή της οδηγίας για τη νιτρορύπανση: Εκθέσεις ανά χώρα

 


Η οδηγία για τη νιτρορύπανση έχει συμβάλει στην προστασία των υδάτων της Ευρώπης για περισσότερα από 30 χρόνια. Η σημερινή αξιολόγηση δείχνει ότι παραμένει απαραίτητη και σχετική, αλλά και ότι μπορούμε να απλοποιήσουμε την εφαρμογή της στα κράτη μέλη. Μειώνοντας τη ρύπανση και χρησιμοποιώντας τα θρεπτικά συστατικά πιο αποτελεσματικά, αυξάνοντας την κυκλικότητα, μπορούμε να υποστηρίξουμε τόσο την προστασία του περιβάλλοντος όσο και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του γεωργικού μας τομέα.

Τζέσικα Ρόσγουολ, Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας στο Νερό και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας

Η Επιτροπή παρουσιάζει ένα Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροκίνηση, με στόχο να καταστήσει την Ευρώπη την πρώτη ήπειρο που θα τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια και μια ισχυρότερη αγορά άνθρακα για την υποστήριξη της βιομηχανίας της ΕΕ στη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας και την ηλεκτροκίνηση .

Η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα την έχει επανειλημμένα εκθέσει σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς. Αυτοί έχουν αυξήσει τις τιμές ενέργειας τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις εταιρείες και έχουν μειώσει την ανταγωνιστικότητά μας. Ενώ το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ παράγεται πλέον από εγχώριες καθαρές πηγές ενέργειας, ο ρυθμός ηλεκτροδότησης της ζήτησης ενέργειας έχει παραμείνει στο 23% την τελευταία δεκαετία. Επομένως, πρέπει να επιταχύνουμε την ηλεκτροδότηση των τομέων που χρησιμοποιούν ενέργεια, ιδίως της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων.

Για την υποστήριξη αυτής της φιλοδοξίας, η Επιτροπή θα αξιολογήσει έναν ενδεικτικό στόχο ηλεκτροδότησης 46% έως το 2040, στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την Ενεργειακή Ένωση μετά το 2030.  Η επίτευξη αυτού του στόχου θα μπορούσε  να μειώσει τον προϋπολογισμό της ΕΕ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά  260 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως έως το 2040. Η ηλεκτροδότηση προσφέρει σημαντικά οφέλη για την οικονομία, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες της ΕΕ όσον αφορά τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας και την ανταγωνιστικότητα, καθώς και την ισχυρότερη ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα.

Για να βοηθήσουμε τους Ευρωπαίους κατασκευαστές να επωφεληθούν και να ηγηθούν των προσπαθειών βιομηχανικής απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και ηλεκτροκίνησης - για να κάνουμε τη μετάβαση - χρειαζόμαστε επενδύσεις σε μεγάλη κλίμακα. 

Από την έναρξή του το 2005, το  Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS ) έχει αποδώσει καρπούς. Έχει δημιουργήσει έσοδα άνω των 270 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία επανεπενδύθηκαν στην καινοτομία, την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές και τον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης. Παράλληλα, βοηθά την Ευρώπη να μειώσει τις εκπομπές κατά 50% στους τομείς που καλύπτει. Αυτό το σύστημα που βασίζεται στην αγορά διασφαλίζει την προβλεψιμότητα σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Ωστόσο, το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο έχει αλλάξει και η βιομηχανία της ΕΕ βρίσκεται υπό αυξημένη πίεση. Ενώ συνεχίζουμε το έργο μας για τη δράση για το κλίμα, πρέπει να εκσυγχρονίσουμε την κύρια πολιτική μας για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές - το ΣΕΔΕ της ΕΕ - ώστε να αποτελέσει τον κινητήρα καινοτομίας και επενδύσεων για την ανταγωνιστικότητα και την ανεξαρτησία μας - σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου 2026 και τη Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία .

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν , Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Ο καλύτερος τρόπος για να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα είναι να τροφοδοτήσουμε την οικονομία μας με ηλεκτρική ενέργεια από καθαρές, εγχώριες πηγές. Σήμερα προτείνουμε να κάνουμε την Ευρώπη την πρώτη ήπειρο στον κόσμο που τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια. Από τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας έως την προσαρμογή της αγοράς άνθρακα στις μεταβαλλόμενες παγκόσμιες πραγματικότητες, αυτό είναι επίσης ένα σχέδιο επένδυσης και ανεξαρτησίας. Για να διατηρήσουμε την καθαρή μετάβαση σε καλό δρόμο, να ανακουφίσουμε τη βιομηχανία μας και να υποστηρίξουμε την απαλλαγή από τον άνθρακα. Ας την ενεργοποιήσουμε». 

Η Αναθεώρηση του ETS: μια επενδυτική μηχανή κατάλληλη για τους στόχους του 2040

Η αναθεώρηση θα ανακουφίσει τη βιομηχανία , διατηρώντας παράλληλα τον ουσιαστικό ρόλο του ΣΕΔΕ στη μετάβαση για το κλίμα και την ενέργεια, σύμφωνα με τον νόμο της ΕΕ για το κλίμα. Ενημερώνει τον Συντελεστή Γραμμικής Μείωσης (LRF) στο 3,7% για την περίοδο 2031-2035 και στο 1,7% για την περίοδο 2036-2040 , καθιστώντας την πορεία πιο σταδιακή και ευθυγραμμισμένη με το εγχώριο επίπεδο φιλοδοξίας για το κλίμα. Έως και 2% υψηλής ποιότητας διεθνείς πιστώσεις θα επιτρέψουν τη χρηματοδότηση έργων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές στο εξωτερικό και θα παράσχουν ανάσα την περίοδο 2036-2040, όταν η μείωση των εκπομπών στην Ευρώπη θα γίνει πιο δύσκολη.

Το αναθεωρημένο ΣΕΔΕ θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις επενδύσεις . Η Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης θα διαθέτει χρηματοδότηση ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για την απεξάρτηση της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές σε ολόκληρη την Ευρώπη σε μεγάλη κλίμακα. Το Ενισχυτικό Μέσο Επενδύσεων ΣΕΔΕ θα είναι διαθέσιμο πριν από το 2030 ως η πρώτη φάση της Τράπεζας. Το Ταμείο Καινοτομίας του ΣΕΔΕ της ΕΕ θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις πρώτες εμπορικές εφαρμογές καινοτόμων καθαρών τεχνολογιών σε ένα ευρύ φάσμα τομέων. Και τα κράτη μέλη θα πρέπει να δαπανήσουν το 50% των εθνικών εσόδων τους από το ΣΕΔΕ σε επενδύσεις για την απεξάρτηση των τομέων του ΣΕΔΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές. Αυτό αντιστοιχεί σε πάνω από 100 δισεκατομμύρια ευρώ σε επενδύσεις πριν από το 2030 .

Η αλληλεγγύη παραμένει στον πυρήνα του ΣΕΔΕ. Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού θα συνεχίσει να υποστηρίζει τα κράτη μέλη με χαμηλότερο εισόδημα για την αναβάθμιση των ενεργειακών συστημάτων και τον βιομηχανικό μετασχηματισμό.

Η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων για τις εταιρείες θα συνεχιστεί και μετά το 2030 και θα συνδέεται στενότερα με επενδύσεις στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές στην Ευρώπη. Τα εθνικά έσοδα από το ΣΕΔΕ θα πρέπει να επανεπενδύονται σε τομείς ΣΕΔΕ. Η αρχή είναι σαφής: οι συνεισφορές της βιομηχανίας θα πρέπει να επιστρέφουν στη βιομηχανία. Αυτή η προσέγγιση ενθαρρύνει και ανταμείβει όσους επενδύουν στην καθαρή μετάβαση - και παρέχει κίνητρα σε όσους δυσκολεύονται να καλύψουν τη διαφορά.

Η πρόταση ενσωματώνει επίσης μόνιμες απομακρύνσεις άνθρακα στο ΣΕΔΕ της ΕΕ. Αυτό θα δώσει πρόσθετη ευελιξία στους τομείς που είναι πιο δύσκολο να μειωθούν και ταυτόχρονα θα υποστηρίξει την κλιμάκωση αυτών των τεχνολογιών.

Μια ξεχωριστή πρόταση σχετικά με τα κριτήρια αξιολόγησης στοχεύει στην αύξηση της δωρεάν κατανομής στη βιομηχανία ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2030 . Για τους τομείς που καλύπτονται από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) , η μείωση της δωρεάν κατανομής θα επιβραδυνθεί και η σταδιακή κατάργηση θα παραταθεί έως το 2038.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης μεταρρύθμιση του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς (MSR) για την περαιτέρω ενίσχυση της σταθερότητας της αγοράς και της προβλεψιμότητας των επενδύσεων, τη διατήρηση της ρευστότητας και τη μείωση της υπερβολικής αστάθειας των τιμών. Αυτό συμπληρώνει την πρόταση της Επιτροπής του Απριλίου για την παύση της αυτόματης ακύρωσης των δικαιωμάτων που διατηρούνται στο Αποθεματικό.

Η πρόταση ενισχύει το ΣΕΔΕ της ΕΕ για τους τομείς της αεροπορίας και της ναυτιλίας και το επεκτείνει στην αποτέφρωση αποβλήτων . Σε όλους αυτούς τους τομείς, η αναθεώρηση δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, αντιμετωπίζει τους κινδύνους καταστρατήγησης και εξισώνει τους όρους ανταγωνισμού. Παρέχει επίσης συνοχή με τις διεθνείς εξελίξεις.

Το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροκίνηση

Τα οφέλη της ηλεκτροκίνησης για τους Ευρωπαίους καταναλωτές είναι σαφή: η οδήγηση ενός ηλεκτρικού οχήματος με μπαταρία μπορεί να εξοικονομήσει έως και 78% σε σύγκριση με ένα ισοδύναμο αυτοκίνητο που κινείται με ορυκτά καύσιμα. Η μετάβαση από λέβητες αερίου σε αντλίες θερμότητας μειώνει τον μέσο λογαριασμό θέρμανσης ενός νοικοκυριού στην ΕΕ έως και 60%, παρέχοντας παράλληλα σημαντικά παράλληλα οφέλη για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στην ευρεία υιοθέτησή του.

Η ηλεκτρική ενέργεια κοστίζει συχνά τρεις φορές περισσότερο από το φυσικό αέριο. Οι συνδέσεις με το δίκτυο μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. Πάρα πολλές καινοτόμες τεχνολογίες δεν φτάνουν ποτέ σε εμπορική κλίμακα. Οι εταιρείες έχουν πολύ λίγα κίνητρα για να κάνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στην ηλεκτρική ενέργεια. Το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροκίνηση αντιμετωπίζει όλα αυτά τα εμπόδια.

Το Σχέδιο επικεντρώνεται στη μείωση του χάσματος τιμών μεταξύ του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και του κόστους των ορυκτών καυσίμων και στην παροχή κινήτρων για την υιοθέτηση καθαρότερων τεχνολογιών που βασίζονται στην ηλεκτρική ενέργεια, όπως οι αντλίες θερμότητας, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι μπαταρίες, μεταξύ άλλων, σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το Σχέδιο Δράσης επιδιώκει να εξισορροπήσει τους όρους ανταγωνισμού μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Η διαφορά τιμών τους συχνά αποθαρρύνει τη στροφή προς καθαρότερες επιλογές, όπως οι αντλίες θερμότητας, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι ηλεκτρικές βιομηχανικές διεργασίες.

Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, η πρόταση για μελλοντικά βιώσιμους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ θα δώσει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να μειώσουν τα τέλη δικτύου για ορισμένες ομάδες καταναλωτών και τους φόρους για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Επίσης, ενθαρρύνει την ταχύτερη ανάπτυξη έξυπνων μετρητών , γεγονός που θα διευκολύνει τους καταναλωτές να εξοικονομούν χρήματα από τους λογαριασμούς ενέργειας. Η πρόταση επιδιώκει επίσης να διασφαλίσει ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν θα φορολογείται βαρύτερα από το φυσικό αέριο.

Το Σχέδιο Δράσης προτείνει επίσης λύσεις για τη μείωση του αρχικού κόστους των τεχνολογιών ηλεκτροδότησης σε βασικούς τομείς ζήτησης, όπως τα κτίρια, οι μεταφορές και η βιομηχανία. Καθορίζει μια ευρεία γκάμα εργαλείων που μπορούν να κινητοποιηθούν, όπως η χρήση προγραμμάτων κοινωνικής μίσθωσης , χρηματοοικονομικών μέσων του ΣΕΔΕ, συμπεριλαμβανομένου του Ταμείου Κοινωνικού Κλίματος και της Τράπεζας Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης, και ενός μηχανισμού Αγοράς Καθαρής Θερμότητας.

Για να επιτρέψουμε την ηλεκτροδότηση, πρέπει να επιταχύνουμε την ανάπτυξη του δικτύου μας . Τα ευρωπαϊκά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας είναι από τα μεγαλύτερα και πιο αξιόπιστα στον κόσμο. Ωστόσο, υπάρχουν μεγάλες λίστες αναμονής για νέες συνδέσεις και το υπάρχον δίκτυο δεν χρησιμοποιείται τόσο αποτελεσματικά όσο θα μπορούσε. Η δέσμη μέτρων για τα δίκτυα που προτάθηκε πέρυσι αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις και η ταχεία έγκρισή της από τους συννομοθέτες μέχρι το τέλος του έτους θα είναι το κλειδί για την επιτάχυνση της ηλεκτροδότησης στην Ευρώπη.

Το Σχέδιο αντιμετωπίζει άλλα εμπόδια, συμπεριλαμβανομένης της αργής υιοθέτησης καινοτόμων λύσεων ηλεκτροκίνησης , προωθώντας την ανάπτυξη βιώσιμων επενδυτικών έργων και παραγωγικής ικανότητας σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Υιοθετεί μια προσέγγιση ολόκληρης της αλυσίδας αξίας για να παρουσιάσει την επιχειρηματική υπόθεση της ηλεκτροκίνησης, ξεκινώντας με την επένδυση σε δεξιότητες και το δυναμικό δημιουργίας θέσεων εργασίας. Η ηλεκτροκίνηση έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες ποιοτικές θέσεις εργασίας. Και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το εργατικό μας δυναμικό είναι έτοιμο.

Για περισσότερες πληροφορίες

Πρόταση οδηγίας για το ΣΕΔΕ

Πρόταση για την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση (MRV) 

Πρόταση σχετικά με τις αναθεωρημένες τιμές για τους δείκτες αναφοράς θερμότητας και καυσίμου του ΣΕΔΕ

Εκτίμηση επιπτώσεων της οδηγίας για το ΣΕΔΕ (συμπεριλαμβανομένων των αερομεταφορών και των θαλάσσιων μεταφορών ΣΕΔΕ)

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής 

Ενημερωτικό δελτίο σχετικά με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής 

Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ

Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για την Ηλεκτροκίνηση και τα τέλη δικτύου

Ενημερωτικό δελτίο σχετικά με το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για την Ηλεκτροκίνηση και τα τέλη δικτύου

Ανακοίνωση - Σχέδιο δράσης για την ηλεκτροκίνηση (COM/2026/595)

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής - Συνοπτική έκθεση - Σχέδιο δράσης για την ηλεκτροκίνηση (SWD/2026/596)

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής - Οδηγίες σχετικά με τα κανονιστικά περιβάλλοντα δοκιμών και τα ζωντανά εργαστήρια στην ΕΕ για πιλότους μεταφοράς οχημάτων από το δίκτυο (SWD/2026/595)

Πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ/2019/943) - προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της ψηφιοποίησης (COM/2026/600)

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την πρόταση κανονισμού για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της ψηφιοποίησης (SWD/2026/600)

Ο καλύτερος τρόπος για να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα είναι να τροφοδοτήσουμε την οικονομία μας με ηλεκτρική ενέργεια από καθαρές, εγχώριες πηγές. Σήμερα προτείνουμε να κάνουμε την Ευρώπη την πρώτη ήπειρο στον κόσμο που τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια. Από τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας έως την προσαρμογή της αγοράς άνθρακα στις μεταβαλλόμενες παγκόσμιες πραγματικότητες, αυτό είναι επίσης ένα σχέδιο επένδυσης και ανεξαρτησίας. Για να διατηρήσουμε την καθαρή μετάβαση σε καλό δρόμο, να ανακουφίσουμε τη βιομηχανία μας και να υποστηρίξουμε την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Ας την ενεργοποιήσουμε.

Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης θα βασιστεί στην καθαρή ενέργεια και όχι στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Ενισχύοντας την αγορά άνθρακα και επιταχύνοντας την ηλεκτροδότηση, δίνουμε στις επιχειρήσεις την εμπιστοσύνη να επενδύσουν, να καινοτομήσουν και να ηγηθούν των τεχνολογιών επόμενης γενιάς. Χτίζουμε τα θεμέλια για τη μελλοντική οικονομία της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι παραμένουμε δίκαιοι απέναντι στους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Τερέζα Ριμπέρα, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση

Το ΣΕΔΕ της ΕΕ έχει αποδείξει ότι η τιμολόγηση του άνθρακα λειτουργεί. Έχει μειώσει τις εκπομπές, έχει ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και έχει κινητοποιήσει επενδύσεις σε ολόκληρη την οικονομία μας. Η σημερινή πρόταση για την αναθεώρηση του ΣΕΔΕ συνδυάζει τρεις βασικούς στόχους: δράση για το κλίμα, ανταγωνιστικότητα και ανεξαρτησία. Προωθεί τη δράση για το κλίμα, μετατρέποντας επίσης το ΣΕΔΕ σε μια πραγματική κινητήρια δύναμη για καινοτομία και επενδύσεις.

Wopke Hoekstra, Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Δίκτυο Καθαρών Αποτελεσμάτων και την Καθαρή Ανάπτυξη

Με αυτό το σχέδιο, βάζουμε την Ευρώπη σε μια πορεία προς το να γίνει η πρώτη ηλεκτρο-ήπειρος στον κόσμο. Το μήνυμα που στέλνουμε σήμερα είναι πολύ σαφές: επιλέξτε την ηλεκτρική ενέργεια αντί για τα ορυκτά καύσιμα. Επιλέξτε πράσινα, εγχώρια, φθηνότερα ηλεκτρόνια αντί για μαύρα, εισαγόμενα, ακριβά μόρια. Επιλέξτε την ανεξαρτησία αντί για την ευπάθεια. Μια επιταχυνόμενη μετάβαση σε καθαρή ενέργεια σε συνδυασμό με την ηλεκτροδότηση είναι η απάντηση στις προκλήσεις της Ευρώπης όσον αφορά την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την απαλλαγή από τον άνθρακα. 

Dan Jørgensen, Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης
 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λανσάρει το Μητρώο Ψηφιακών Διαβατηρίων Προϊόντων (ΨΔΠ) μαζί με ένα περιβάλλον δοκιμών, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στην πρακτική εφαρμογή του Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντων (ΨΔΠ) για τις επιχειρήσεις που διαθέτουν προϊόντα στην αγορά της ΕΕ. 

Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος , το οποίο θεσπίστηκε βάσει του Κανονισμού για τον Οικολογικό Σχεδιασμό  (ESPR) (ΕΕ) 2024/1781, είναι ένα ψηφιακό δοχείο πληροφοριών προϊόντος που έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει τη διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού, να υποστηρίξει πιο ενημερωμένες επιλογές καταναλωτών και να διευκολύνει τη συμμόρφωση σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά. Ενώ τα δεδομένα προϊόντων αποθηκεύονται με αποκεντρωμένο τρόπο, οι οικονομικοί φορείς πρέπει να καταχωρίζουν κάθε Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος στο Μητρώο, το οποίο παρέχει την ασφαλή υποδομή που απαιτείται για την καταχώριση μοναδικών αναγνωριστικών κωδικών προϊόντος και των σχετικών μεταδεδομένων.

Αυτό το ορόσημο έρχεται μετά την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού καθορισμός των πρακτικών ρυθμίσεων για το Μητρώο, θέτοντας σε λειτουργία ένα ουσιαστικό στοιχείο του συστήματος Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος. 

Το Μητρώο θα υποστηρίζει προϊόντα που καλύπτονται από τον κανονισμό για τον οικολογικό σχεδιασμό βιώσιμων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, του χάλυβα και του αλουμινίου, των ελαστικών, των επίπλων, των προϊόντων ΤΠΕ και των προϊόντων που σχετίζονται με την ενέργεια. Θα υποστηρίζει επίσης ομάδες προϊόντων που καλύπτονται από άλλη νομοθεσία της Ένωσης που απαιτεί καταχώριση Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μεγάλων μπαταριών, προϊόντων δομικών κατασκευών, παιχνιδιών, απορρυπαντικών και επιφανειοδραστικών ουσιών τελικού χρήστη. 

Σαφείς κανόνες εφαρμογής 

Ο Εκτελεστικός Κανονισμός ορίζει

  • σαφείς κανόνες για τη διαχείριση πρόσβασης και την επαλήθευση χρηστών· 
  • απαιτήσεις για την καταχώριση και αποθήκευση των απαραίτητων δεδομένων· 
  • η τεχνική αρχιτεκτονική του Μητρώου. 

Η εγγραφή είναι διαθέσιμη είτε μέσω ασφαλούς διεπαφής χρήστη είτε μέσω διεπαφής προγραμματισμού εφαρμογών (API), επιτρέποντας στους οικονομικούς φορείς να ενσωματώνουν την εγγραφή στα υπάρχοντα ψηφιακά τους συστήματα, όπου είναι απαραίτητο. 

Οι οικονομικοί φορείς μπορούν επίσης να ζητήσουν απόδειξη εγγραφής με τη μορφή ασφαλούς ηλεκτρονικού εγγράφου. Αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απόδειξη της συμμόρφωσης με τρίτους, ιδίως σε συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B). 

Ο εκτελεστικός κανονισμός διευκρινίζει επίσης τις αντίστοιχες αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των χωρών της ΕΕ, συμβάλλοντας στη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου, της προβλεψιμότητας και της εμπιστοσύνης. 

Σχεδιασμένο για χρηστικότητα, διαλειτουργικότητα και εμπιστοσύνη 

Ανταποκρινόμενο σε σχόλια από χώρες της ΕΕ και ενδιαφερόμενους φορείς, το Μητρώο έχει σχεδιαστεί με ισχυρή έμφαση στη χρηστικότητα, τη διαλειτουργικότητα και την εμπιστοσύνη. Οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσβαση σε ένα δωρεάν σημασιολογικό αποθετήριο που παρέχει μοντέλα δεδομένων αναγνώσιμα από μηχανήματα, ορισμούς και λεξιλόγιο σε όλες τις ομάδες προϊόντων μέσω τεκμηριωμένων API. Αυτό θα υποστηρίξει τη διαλειτουργικότητα, θα διευκολύνει τη διαχείριση δεδομένων και θα βοηθήσει στη μείωση του διοικητικού φόρτου καθώς το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος θα κυκλοφορεί σε διαφορετικούς τομείς. Το Μητρώο περιλαμβάνει επίσης ένα πλαίσιο επαλήθευσης και ένα σύστημα καταγραφής που ενισχύει την ασφάλεια, τη λογοδοσία και την αξιόπιστη διαχείριση πρόσβασης. 

Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντων αποτελεί βασικό παράγοντα για την κυκλική οικονομία, μια πιο διαφανή ενιαία αγορά και πιο ενημερωμένες επιλογές των καταναλωτών. Θέτοντας τα λειτουργικά θεμέλια του Μητρώου, η Επιτροπή διευκολύνει τους οικονομικούς φορείς να καταχωρίζουν πληροφορίες προϊόντων, να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση και να ανταλλάσσουν αξιόπιστα, διαλειτουργικά δεδομένα σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. 

Δημοσίευση των έξι προτύπων DPP 

Παράλληλα, και για να διευκολυνθεί η δημιουργία Ψηφιακών Διαβατηρίων Προϊόντων και να συμπληρωθεί το Μητρώο, έχουν αναπτυχθεί οκτώ εναρμονισμένα πρότυπα που υποστηρίζουν τη διαλειτουργικότητα του συστήματος DPP σε στενή συνεργασία με την CEN-CENELEC. Έξι από αυτά τα πρότυπα, που καλύπτουν μοναδικούς αναγνωριστικούς κωδικούς, διαλειτουργικότητα, φορείς δεδομένων, API, πρωτόκολλα ανταλλαγής δεδομένων και αποθήκευση δεδομένων, είναι ήδη διαθέσιμα και δημοσιευμένα από τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης. Αναφορές στα εναρμονισμένα μέρη αυτών των προτύπων έχουν ήδη δημοσιευτεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  

Πόροι διαθέσιμοι τώρα για την υποστήριξη της υλοποίησης 

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να υποστηρίζει την εφαρμογή και να διασφαλίζει ότι το Μητρώο είναι προσβάσιμο, ασφαλές και αποτελεσματικό για όλους τους χρήστες. Η τρέχουσα φάση δοκιμών θα συμβάλει στην ομαλή εφαρμογή του πριν από την πρώτη προθεσμία εφαρμογής στις 18 Φεβρουαρίου 2027 για ορισμένους τύπους μεγάλων μπαταριών. 

Οι οικονομικοί φορείς μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στο περιβάλλον δοκιμών, στην τεχνική τεκμηρίωση, στις οδηγίες εφαρμογής, στα διαδικτυακά σεμινάρια και στις πιο πρόσφατες πληροφορίες μέσω του νέου ιστότοπου του DPP. Ένα ειδικό γραφείο υποστήριξης είναι επίσης διαθέσιμο για την υποστήριξη των επιχειρήσεων καθ' όλη τη διαδικασία εγγραφής. 

Μάθετε περισσότερα: Το Μητρώο DPP

Πηγή : single-market-economy.ec.europa.eu

Εικόνα :  Photo by Kit (formerly ConvertKit) on Unsplash

Page 2 of 436

european union flag 400 clr 4948Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση