• +30 2810 336330
  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναμένεται να εφαρμοστεί στις πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο της ΕΕ, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης της αεροπορικής εταιρείας, καθώς και σε πτήσεις από τρίτες χώρες προς την ΕΕ όταν εκτελούνται από ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία.

Μια καθυστέρηση που ξεπερνά τις τρεις ώρες, μια ακυρωμένη πτήση, μια χαμένη ανταπόκριση ή μια πολύωρη αναμονή μέσα στο αεροσκάφος μπορούν να μετατρέψουν ένα ταξίδι σε πραγματική ταλαιπωρία. Αντίστοιχα προβλήματα μπορεί να προκύψουν σε ένα ακτοπλοϊκό δρομολόγιο ή σε μια διαδρομή με τρένο, αφήνοντας τους επιβάτες να αναζητούν λύσεις την τελευταία στιγμή, συχνά χωρίς να γνωρίζουν τι δικαιούνται και πώς μπορούν να το διεκδικήσουν.

Το ερώτημα είναι τι μπορεί να κάνει ο ταξιδιώτης όταν τα σχέδιά του ανατρέπονται, ποιες υποχρεώσεις έχει η εκάστοτε εταιρεία και πώς μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση ή κάλυψη των εξόδων του. Με αφορμή τις αλλαγές που, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη σχετική συζήτηση, αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από τις 23 Οκτωβρίου, η Τζίνα Αποστολάκη, συνεργάτιδα της Περιφέρειας Κρήτης στο ευρωπαϊκό έργο Europe Direct, αναφέρθηκε στα δικαιώματα των επιβατών, στις χρεώσεις για τις θέσεις και τις αποσκευές, στις αποζημιώσεις, αλλά και στα εργαλεία που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών.

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναμένεται να εφαρμοστεί στις πτήσεις που αναχωρούν από αεροδρόμιο της ΕΕ, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης της αεροπορικής εταιρείας, καθώς και σε πτήσεις από τρίτες χώρες προς την ΕΕ όταν εκτελούνται από ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία.

Όπως εξήγησε, οι αλλαγές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της προστασίας των επιβατών, με βάση τα προβλήματα που έχουν ανακύψει στην πράξη. «Ουσιαστικά πλέον έχουμε μία καλύτερη ομπρέλα προστασίας», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι το πλαίσιο των δικαιωμάτων δεν αφορά αποκλειστικά τις αεροπορικές μετακινήσεις, αλλά συνδέεται και με άλλα μέσα μεταφοράς, όπως το πλοίο και το τρένο.


Δωρεάν βοήθεια και θέσεις για επιβάτες που τη χρειάζονται

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ατόμων με αναπηρία και των επιβατών με μειωμένη κινητικότητα, οι οποίοι χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη κατά τη μετακίνησή τους. Σύμφωνα με την κ.Αποστολάκη, η παροχή βοήθειας χωρίς χρέωση και η δυνατότητα των επιβατών αυτών να κάθονται δίπλα στους συνοδούς τους αποτελούν σημαντικά ζητήματα για την προσβασιμότητα και την αξιοπρεπή μετακίνηση.

«Το πιο σημαντικό είναι η προστασία των ατόμων τα οποία χρειάζονται βοήθεια», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι επιβάτες με κινητικές δυσκολίες δε θα πρέπει να επιβαρύνονται οικονομικά προκειμένου να έχουν την αναγκαία υποστήριξη ή να κάθονται δίπλα στο πρόσωπο που τους συνοδεύει.

Το ζήτημα της επιλογής θέσης αφορά και τις οικογένειες με παιδιά, καθώς η δυνατότητα να κάθονται τα παιδιά κοντά στους γονείς τους αποτελεί ουσιαστικό ζήτημα ασφάλειας και εξυπηρέτησης. Η θέση δίπλα στους γονείς τους για παιδιά ως 14 ετών δε θα χρεώνεται στο εξής.

Αποσκευές: Τι ισχύει για τη δωρεάν χειραποσκευή

Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν περισσότερο τους επιβάτες, ιδίως όσους επιλέγουν αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, είναι οι χρεώσεις των αποσκευών. Η διαφορά ανάμεσα σε μια μικρή προσωπική τσάντα και μια αποσκευή που ο επιβάτης παραδίδει στο γκισέ της αεροπορικής εταιρείας μπορεί να επηρεάσει αισθητά το τελικό κόστος του εισιτηρίου. Δωρεάν θα είναι στο εξής η χειραποσκευή διαστάσεων 40x30x15 εκατοστά ή αρκετά μικρή ώστε να χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα. Επιτρέπονται επίσης χωρίς χρέωση τρόφιμα και ποτά κατάλληλα για το ταξίδι και αντικείμενα που αγοράστηκαν από τα καταστήματα duty free.

Η Τζίνα Αποστολάκη τόνισε ότι η ύπαρξη ενός κοινού πλαισίου θα μπορούσε να διευκολύνει τους επιβάτες, ώστε να γνωρίζουν εκ των προτέρων τι δικαιούνται να μεταφέρουν χωρίς πρόσθετη χρέωση. «Αυτό είναι το μίνιμουμ που μπορούμε να έχουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά για το προσωπικό αντικείμενο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σαφούς ενημέρωσης για τους όρους μεταφοράς των αποσκευών.

Καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσης: Πότε δικαιούται αποζημίωση ο επιβάτης

Η καθυστέρηση μιας πτήσης μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτά προβλήματα: απώλεια ανταπόκρισης, επιπλέον διανυκτέρευση, έξοδα φαγητού και ανατροπή ολόκληρου του προγράμματος. Γι' αυτό, όπως υπογράμμισε η κ.Αποστολάκη, είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι ταξιδιώτες όχι μόνο πότε μπορούν να ζητήσουν αποζημίωση, αλλά και ποιες υποχρεώσεις έχει η αεροπορική εταιρεία απέναντί τους.

Για καθυστέρηση άνω των τριών ωρών, όταν συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και η καθυστέρηση αποδίδεται στην ευθύνη της εταιρείας προβλέπεται αποζημίωση στον επιβάτη. Η συνεργάτιδα του Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης επισήμανε ότι δεν αντιμετωπίζονται όλες οι καθυστερήσεις με τον ίδιο τρόπο. Περιστάσεις όπως ορισμένα ακραία καιρικά φαινόμενα ή άλλα έκτακτα γεγονότα που δεν μπορούν να ελεγχθούν από την αεροπορική εταιρεία ενδέχεται να απαλλάσσουν την εταιρεία από την υποχρέωση καταβολής χρηματικής αποζημίωσης.

«Το πολύ σημαντικό είναι ότι η αποζημίωση συνδέεται με την ευθύνη της εταιρείας», ανέφερε, εξηγώντας ότι πρέπει να εξετάζονται οι συγκεκριμένες συνθήκες κάθε περιστατικού.

Για τις αεροπορικές μετακινήσεις, το ευρωπαϊκό πλαίσιο δικαιωμάτων προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χρηματική αποζημίωση 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα, 400 ευρώ για ορισμένες μεγαλύτερες ενδοευρωπαϊκές πτήσεις και πτήσεις άλλων κατηγοριών που καλύπτει ο σχετικός κανονισμός, καθώς και 600 ευρώ για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων άνω των 3.500 χιλιομέτρων. Τα ποσά και η επιλεξιμότητα εξαρτώνται από την απόσταση, τη διαδρομή και τις περιστάσεις της καθυστέρησης ή της ακύρωσης.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η αποζημίωση δεν ταυτίζεται με την υποχρέωση της εταιρείας να εξυπηρετήσει τον επιβάτη. Ανάλογα με την περίπτωση, ο ταξιδιώτης μπορεί να δικαιούται εναλλακτική μεταφορά, επιστροφή χρημάτων ή φροντίδα κατά την αναμονή, ακόμη και όταν δεν δικαιούται χρηματική αποζημίωση.

Όταν η καθυστέρηση οδηγεί στην απώλεια μιας πτήσης ανταπόκρισης, ο επιβάτης δεν πρέπει να θεωρεί ότι η υπόθεση τελειώνει με την επιστροφή του αντιτίμου ενός εισιτηρίου. Ανάλογα με τη συγκεκριμένη κράτηση και τις συνθήκες, η αεροπορική εταιρεία μπορεί να έχει υποχρέωση να εξασφαλίσει εναλλακτική μεταφορά προς τον τελικό προορισμό, καθώς και να καλύψει αναγκαία έξοδα διαμονής και διατροφής.

«Αν αλλάζει η μέρα, θα πρέπει να μείνουν στο ξενοδοχείο δωρεάν. Η εταιρεία πρέπει να το φροντίσει αυτό», σημείωσε η κ.Αποστολάκη, αναφερόμενη στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο επιβάτης αναγκάζεται να διανυκτερεύσει εξαιτίας της διαταραχής του ταξιδιού του.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σημαντικό ο ταξιδιώτης είτε να απευθυνθεί στην εταιρεία για να του καλύψει τα προβλεπόμενα, είτε να κρατά τις αποδείξεις από τα έξοδα που αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει, όπως γεύματα ή αναγκαία μεταφορά, και να ακολουθεί τη διαδικασία διεκδίκησης που προβλέπεται για την περίπτωσή του.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και όταν η εταιρεία προσφέρει ένα δωρεάν εισιτήριο για μελλοντικό ταξίδι αντί χρηματικής αποζημίωσης. Όπως εξήγησε η συνεργάτιδα του Europe Direct, ο επιβάτης πρέπει να γνωρίζει ότι η προσφορά ενός κουπονιού ή ενός εισιτηρίου δεν είναι αυτομάτως ισοδύναμη με τη χρηματική αποζημίωση που ενδεχομένως δικαιούται.

«Έχεις κάθε δικαίωμα να πεις: “Όχι, εγώ δεν το θέλω”», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας τη σημασία της ενημέρωσης πριν ο ταξιδιώτης αποδεχθεί μια εναλλακτική πρόταση.


Πολύωρη αναμονή μέσα στο αεροσκάφος

Ένα ακόμη πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι επιβάτες είναι η πολύωρη αναμονή μέσα στο αεροσκάφος, στο λεωφορείο επιβίβασης ή στον χώρο αναμονής, χωρίς να είναι σαφές πότε θα πραγματοποιηθεί η αναχώρηση. Η κ.Αποστολάκη αναφέρθηκε σε αυτή τη «γκρίζα ζώνη» της αναμονής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να υπάρχουν σαφείς κανόνες και να ενημερώνονται οι επιβάτες για τις επιλογές τους.

Όπως επισήμανε, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει υποχρεώσεις φροντίδας, ενώ υπάρχουν και ειδικές προϋποθέσεις για την αποβίβαση επιβατών σε περιπτώσεις παρατεταμένης παραμονής στο αεροσκάφος. Ωστόσο, η δυνατότητα αποβίβασης δεν πρέπει να θεωρείται απεριόριστη ούτε να συγχέεται με αυτόματο δικαίωμα αποζημίωσης. Οι επιβάτες θα πρέπει να ζητούν σαφείς οδηγίες από την εταιρεία και να ενημερώνονται για τις συγκεκριμένες συνθήκες που ισχύουν.


Πού απευθύνεται ο επιβάτης για να διεκδικήσει τα δικαιώματά του

Το πρώτο βήμα, σύμφωνα με την Τζ.Αποστολάκη, είναι η επικοινωνία με την αεροπορική εταιρεία και η υποβολή αιτήματος μέσω της επίσημης ιστοσελίδας της ή της ηλεκτρονικής φόρμας παραπόνων. Ο επιβάτης πρέπει να περιγράψει τι συνέβη και να επισυνάψει τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.

«Η αεροπορική εταιρεία έχει site ή ηλεκτρονική φόρμα, όπου μπορείς να κάνεις την καταγγελία σου», ανέφερε.

Αν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική ή η εταιρεία δεν ανταποκρίνεται, ο ταξιδιώτης μπορεί να απευθυνθεί στον αρμόδιο εθνικό φορέα για τα δικαιώματα των επιβατών ή στον κατά περίπτωση αρμόδιο φορέα εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Στην Ελλάδα, ανάλογα με το ζήτημα, μπορεί να χρειαστεί επικοινωνία με την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας ή άλλον αρμόδιο φορέα, καθώς οι διαδικασίες δεν είναι ίδιες για όλες τις κατηγορίες παραπόνων.

Η κ.Αποστολάκη τόνισε ότι ο επιβάτης δεν πρέπει να εγκαταλείπει την προσπάθεια επειδή βρίσκεται υπό πίεση ή επειδή έχει ήδη επιστρέψει από το ταξίδι του. Η διατήρηση των εισιτηρίων, των στοιχείων της κράτησης, των μηνυμάτων και των ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων για την καθυστέρηση ή την ακύρωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

«Τα εισιτήρια, τα στοιχεία πτήσης, τα ειδοποιητικά, αν σου είχε έρθει ένα mail ή ένα SMS που να λέει ότι καθυστέρησε η πτήση σου», είναι, όπως εξήγησε, στοιχεία που πρέπει να κρατά ο ταξιδιώτης.

Europa.eu: Η ευρωπαϊκή πύλη για όλα τα δικαιώματα των πολιτών

Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για κάθε πολίτη, εργαζόμενο, καταναλωτή, είναι η επίσημη ευρωπαϊκή πύλη Your Europe, στην ιστοσελίδα europa.eu/youreurope. Πρόκειται για πηγή ενημέρωσης όχι μόνο για τα ταξίδια, αλλά και για ένα ευρύ φάσμα δικαιωμάτων που απορρέουν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την ενιαία αγορά.

«Είναι σημαντικό να ξέρουμε την ιστοσελίδα αυτή, όπου υπάρχουν αναλυτικά όλα τα δικαιώματα», ανέφερε η κ.Αποστολάκη.

Μέσα από την πύλη, οι πολίτες μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες για τις αεροπορικές μετακινήσεις, τις ακυρώσεις και τις καθυστερήσεις, αλλά και για ζητήματα εργασίας, κοινωνικής ασφάλισης, συντάξεων, υγειονομικής περίθαλψης, αγορών και άλλων συναλλαγών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ιστοσελίδα περιλαμβάνει θεματικές ενότητες και πρακτικές οδηγίες, ώστε ο πολίτης να εντοπίζει ποια δικαιώματα ενδέχεται να έχει στη συγκεκριμένη περίπτωση και πώς μπορεί να τα διεκδικήσει. Η ενημέρωση αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν ο επιβάτης βρίσκεται στο αεροδρόμιο και καλείται να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί μια προσφορά της εταιρείας ή αν θα ζητήσει διαφορετική λύση.

«Μπορείς πολύ απλά να το δείξεις: “Τα δικαιώματά μου τα ξέρω”», σημείωσε χαρακτηριστικά η Τζίνα Αποστολάκη, υπογραμμίζοντας ότι η γνώση της νομοθεσίας ενισχύει τη δυνατότητα του πολίτη να διεκδικήσει όσα δικαιούται.


Βοήθεια από ευρωπαϊκή πρεσβεία ή προξενείο

Η προστασία των Ευρωπαίων πολιτών στο εξωτερικό δεν περιορίζεται στα ζητήματα μετακίνησης. Όπως υπενθύμισε η κ.Αποστολάκη, σε περίπτωση που ένας Έλληνας πολίτης βρεθεί σε χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου η Ελλάδα δε διαθέτει πρεσβεία ή προξενείο, μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να ζητήσει προξενική συνδρομή από την πρεσβεία ή το προξενείο άλλου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Δεν χρειάζεται πλέον να πάμε μόνο στο ελληνικό, γιατί κάποιες χώρες δεν έχουν ελληνικά προξενεία. Μπορούμε να πάμε στο αμέσως πλησιέστερο ευρωπαϊκό», εξήγησε.

Η δυνατότητα αυτή αφορά περιπτώσεις όπως η απώλεια ταξιδιωτικών εγγράφων, ένα σοβαρό περιστατικό ή άλλες έκτακτες ανάγκες κατά την παραμονή σε τρίτη χώρα, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη ελληνική προξενική αρχή. Δεν σημαίνει ότι κάθε πρεσβεία άλλου κράτους-μέλους αναλαμβάνει αυτομάτως κάθε υπόθεση, αλλά ότι οι μη εκπροσωπούμενοι πολίτες της ΕΕ μπορούν να ζητήσουν προστασία υπό τους ίδιους βασικούς όρους που ισχύουν για τους πολίτες του κράτους-μέλους που τους συνδράμει.


Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ταξιδιώτες

Ένα ακόμη πρακτικό μέτρο που αξίζει να έχουν υπόψη τους οι ταξιδιώτες είναι η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας (ΕΚΑΑ). Η κάρτα επιτρέπει στους ασφαλισμένους να έχουν πρόσβαση σε ιατρικά αναγκαία περίθαλψη κατά την προσωρινή διαμονή τους σε άλλη χώρα της ΕΕ, καθώς και σε ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στο σχετικό σύστημα.

«Είναι πάρα πολύ εύκολη διαδικασία για την Ελλάδα», ανέφερε η Αποστολάκη, προτρέποντας τους πολίτες να ενημερώνονται για τη διαδικασία έκδοσης πριν από το ταξίδι τους.

Με την κάρτα, ο ταξιδιώτης μπορεί να λάβει περίθαλψη στο δημόσιο σύστημα υγείας της χώρας που επισκέπτεται, με τους ίδιους όρους και το ίδιο κόστος που ισχύουν για τους ασφαλισμένους της συγκεκριμένης χώρας. Αυτό σημαίνει ότι η περίθαλψη δεν είναι υποχρεωτικά δωρεάν σε κάθε περίπτωση, καθώς μπορεί να προβλέπεται συμμετοχή και για τους κατοίκους της χώρας υποδοχής.

Η ΕΚΑΑ δεν αντικαθιστά την ταξιδιωτική ασφάλιση, δεν καλύπτει ιδιωτική περίθαλψη ούτε έξοδα επαναπατρισμού και αφορά την ιατρικά αναγκαία περίθαλψη κατά την προσωρινή διαμονή, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της θεραπείας και τη διάρκεια της παραμονής.

Για την έκδοσή της στην Ελλάδα, οι πολίτες μπορούν να αναζητήσουν τις σχετικές ηλεκτρονικές υπηρεσίες μέσω του e-ΕΦΚΑ. Είναι σημαντικό να ελέγχουν την ισχύ της κάρτας τους πριν αναχωρήσουν και να μην υποθέτουν ότι η διάρκειά της είναι ίδια για όλους, καθώς αυτή εξαρτάται από τα στοιχεία ασφάλισης και τους κανόνες έκδοσης.

Πηγή: neakriti

Η βία στα σχολεία, η μετατόπιση της συζήτησης για το προσφυγικό από την αλληλεγγύη και την ασφάλεια στην ξενοφοβία και τον ρατσισμό, η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων και το ερώτημα για τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε έναν κόσμο που αλλάζει, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με φοιτητές του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Οι προβληματισμοί των νέων ανέδειξαν τις προκλήσεις για τη δημοκρατία στην Ευρώπη, αλλά και τον κρίσιμο ρόλο της παιδείας στη διαμόρφωση ενεργών και δημοκρατικά ευαισθητοποιημένων πολιτών.

Πόσο ανθεκτική είναι σήμερα η ευρωπαϊκή δημοκρατία; Τι συμβαίνει όταν ο φόβος, η ανασφάλεια και η ξενοφοβία κερδίζουν έδαφος, ενώ οι δημοκρατικές αξίες δοκιμάζονται τόσο στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών κοινωνιών όσο και στη διεθνή σκηνή; Και πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να υπερασπιστεί τις αρχές της σε έναν κόσμο όπου οι διεθνείς ισορροπίες μεταβάλλονται και οι μεγάλες δυνάμεις επαναπροσδιορίζουν τους όρους της ισχύος;

Τα ερωτήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός ουσιαστικού διαλόγου με τους 4ετείς φοιτητές του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης, οι οποίοι εξέφρασαν τον προβληματισμό, τον φόβο και την ανησυχία τους για το μέλλον της Δημοκρατίας και της Ευρώπης.

Αφορμή αποτέλεσε η ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κατάσταση της Ένωσης 2026 και η εκδήλωση με τίτλο «Η κατάσταση της Ένωσης 2026: Τα μείζονα ζητήματα εκδημοκρατισμού και ποιότητας της δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», που διοργάνωσαν το Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης σε συνεργασία με το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης και τον καθηγητή Νίκο Παπαδάκη.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν η παρέμβαση του καθηγητή και διευθυντή του ΚΕΠΕΤ, Νίκου Παπαδάκη, ο οποίος έθεσε στο επίκεντρο τη βαθιά μεταβολή που συντελείται στο ίδιο το μοντέλο της δημοκρατίας στην Ευρώπη.

Όπως επισήμανε, η φιλελεύθερη δημοκρατία, με τα χαρακτηριστικά που διαμορφώθηκαν κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, εμφανίζει πλέον σαφή σημάδια υποχώρησης. Στη θέση της φαίνεται να αναδύεται ένα διαφορετικό πολιτικό μοντέλο, στο οποίο οι ακροδεξιές φωνές όχι μόνο ενισχύονται, αλλά σταδιακά κανονικοποιούνται στο ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα.

Οι περιπτώσεις της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της μετατόπισης, η οποία δημιουργεί νέα δεδομένα για την προστασία των δικαιωμάτων, τη δημοκρατική κουλτούρα και τη συνοχή των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη διεθνή διάσταση της κρίσης. Ο κ. Παπαδάκης υπογράμμισε ότι το μεταπολεμικό πλαίσιο παγκόσμιας συνεργασίας και διακυβέρνησης, που οικοδομήθηκε μέσα από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών με πρωταγωνιστικό ρόλο των ΗΠΑ και των συμμάχων τους μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έχει πλέον ουσιαστικά παραγκωνιστεί από τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ έχουν συμβάλει στην αποδόμηση αυτού του συστήματος διεθνούς συνεργασίας, επιδιώκοντας πλέον ένα διαφορετικό μοντέλο διεθνών σχέσεων, με χαρακτηριστικά παγκόσμιας κυριαρχίας και επιβολής ισχύος. Η εξέλιξη αυτή θέτει υπό αμφισβήτηση όχι μόνο τη μεταπολεμική διεθνή τάξη, αλλά και τις ίδιες τις αρχές της πολυμερούς συνεργασίας πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η σύγχρονη Ευρώπη.

Από τη βία στα σχολεία στην άνοδο της ακροδεξιάς

Ένα από τα πλέον ανησυχητικά ζητήματα που αναδείχθηκαν μέσα από τον διάλογο με τους φοιτητές ήταν η βία στα σχολεία, ακόμη και από πολύ μικρές ηλικίες. Η διαπίστωση έφερε στο προσκήνιο το ερώτημα για το πώς διαμορφώνονται οι αντιλήψεις των νέων, πώς καλλιεργείται ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και κατά πόσο η εκπαίδευση μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα απέναντι στην επιθετικότητα, τον αποκλεισμό και τη μισαλλοδοξία.

Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση ακροδεξιών πολιτικών και κοινωνικών ρευμάτων στην Ευρώπη αναδείχθηκε ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη Δημοκρατία. Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση είχε και το προσφυγικό-μεταναστευτικό, με τον προβληματισμό να επικεντρώνεται στη μετατόπιση του δημόσιου διαλόγου από την αλληλεγγύη και την ανθρωπιστική διάσταση προς την ασφάλεια, σε ένα περιβάλλον όπου η ξενοφοβία ενισχύεται.


Η Παιδεία ως θεμέλιο του εκδημοκρατισμού

Τον κρίσιμο ρόλο της εκπαίδευσης στην αντιμετώπιση της ξενοφοβίας και στην ενίσχυση της δημοκρατικής κουλτούρας ανέδειξε η Μαρία Δρακάκη, επίκουρη καθηγήτρια υπό διορισμό Εκπαιδευτικής Πολιτικής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και ερευνήτρια στο ΚΕΠΕΤ.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η απουσία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής, καθώς η εκπαίδευση παραμένει ένα κατακερματισμένο πεδίο, χωρίς κοινό και ολοκληρωμένο πλαίσιο για την αντιμετώπιση κρίσιμων ζητημάτων δημοκρατίας και κοινωνικής συνύπαρξης.

Η συζήτηση ανέδειξε έτσι μια ουσιαστική αντίφαση: ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να υπερασπιστεί τη δημοκρατία, την ισότητα και τον σεβασμό των δικαιωμάτων, η συστηματική καλλιέργεια αυτών των αξιών μέσω της εκπαίδευσης εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο.

Από τον διάλογο στη συμμετοχή των πολιτών

Την εισαγωγή στη συζήτηση έκανε η Τζίνα Αποστολάκη, συντονίστρια Ευρωπαϊκών Έργων στο Τμήμα Ευρωπαϊκών, Διεθνών Θεμάτων και Ανάπτυξης Συνεργασιών της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Περιφερειακής Οικονομίας και Εξωστρέφειας της Περιφέρειας Κρήτης και συνεργάτιδα του Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης, παρουσιάζοντας τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην Ευρώπη και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στη σημασία του δημόσιου διαλόγου για τη διαμόρφωση ευρωπαϊκών πολιτικών.

Ακολούθησε διάλογος υπό τον συντονισμό του Νίκου Παπαδάκη, καθηγητή και διευθυντή του Κέντρου Πολιτικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος «Δημόσιες Πολιτικές Εκπαίδευσης και Κατάρτισης» και συνδέθηκε με την Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Συμμετοχής των Πολιτών, τον επίσημο διαδικτυακό χώρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συμμετοχή των πολιτών στη χάραξη ευρωπαϊκής πολιτικής. Τα συμπεράσματα της συζήτησης πρόκειται να αναρτηθούν στην πλατφόρμα, μεταφέροντας τον προβληματισμό των φοιτητών πέρα από τα όρια της πανεπιστημιακής αίθουσας.

Πηγή: neakriti.gr

Η αυξημένη μεταναστευτική πίεση που δέχεται η Ελλάδα και ιδιαίτερα η Κρήτη, οι δυνατότητες ευρωπαϊκής υποστήριξης και οι αλλαγές που φέρνει το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης του Νίκου Αγγελάκη με την Συντονίστρια του έργου Europe Direct της Περιφέρειας Κρήτης, Τζίνα Αποστολάκη.

Όπως εξηγεί, η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, την Ιταλία και την Ισπανία, συγκαταλέγεται στις χώρες της πρώτης γραμμής που δέχονται τις μεγαλύτερες μεταναστευτικές πιέσεις. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη ενισχυμένης στήριξης της χώρας μας, με τη δυνατότητα αξιοποίησης της λεγόμενης «δεξαμενής αλληλεγγύης», η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική βοήθεια, αλλά περιλαμβάνει την αποστολή προσωπικού, επιχειρησιακή υποστήριξη και άλλες μορφές συνδρομής.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δυσκολίες συνεργασίας με τη Λιβύη, εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας και της ύπαρξης δύο κυβερνήσεων, αλλά και στην ανάγκη ενίσχυσης της Ελλάδας ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικότερα στις αυξανόμενες αφίξεις.

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν η κ. Αποστολάκη αναφέρεται στις πραγματικές δυνατότητες των περιοχών πρώτης υποδοχής να φιλοξενήσουν τους νεοεισερχόμενους, επισημαίνοντας ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο οι ανθρωπιστικές ανάγκες όσο και οι αντοχές των τοπικών κοινωνιών.

Χαρακτηριστική είναι η επισήμανση ότι «η αλληλεγγύη είναι υποχρεωτική από όλα τα κράτη, αλλά είναι και ευέλικτη».

Παράλληλα, παρουσιάζονται οι νέοι μηχανισμοί ελέγχου, η κοινή ευρωπαϊκή βάση δεδομένων και οι προτάσεις για εξέταση αιτημάτων ασύλου σε τρίτες χώρες, πριν από το επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη.

Ακούστε παρακάτω τα όσα ενδιαφέροντα λέει: https://www.youtube.com/watch?v=LragRxzU1iA&t=1s 

Πηγή: politica.gr/politica-89-8

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το όραμά της για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια με προοπτική το 2040, καθορίζοντας την κατεύθυνση για τα επόμενα 15 έτη με σκοπό την ενίσχυση της περιβαλλοντικής και οικονομικής βιωσιμότητας του τομέα.

Η στρατηγική με τίτλο «Όραμα για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια με προοπτική το 2040» αποσκοπεί στη διαφύλαξη των μέσων βιοπορισμού των κοινοτήτων που εξαρτώνται από τον τομέα αυτό. Σε ολόκληρη την ΕΕ, ο τομέας απασχολεί περισσότερα από 200.000 άτομα, εκ των οποίων σχεδόν 124.500 στον τομέα της αλιείας και σχεδόν 76.000 στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας, ενώ πολύ περισσότερα εργάζονται στους τομείς της μεταποίησης, της χονδρικής πώλησης, της διανομής και της λιανικής πώλησης.

Η στρατηγική καλύπτει ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα και επιδιώκει να διασφαλίσει την προβλεψιμότητα που χρειάζονται οι επιχειρήσεις για να επενδύσουν και να αναπτυχθούν, προστατεύοντας παράλληλα τους υδρόβιους πόρους και τα οικοσυστήματα από τα οποία εξαρτώνται. Η στρατηγική διαρθρώνεται γύρω από την ενίσχυση τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης τροφίμων υδρόβιας προέλευσης της ΕΕ, και ορίζει βασικές προτεραιότητες ώστε να συμβάλει στην ευημερία του τομέα: υγιή οικοσυστήματα, ενεργειακή μετάβαση, θωράκιση των αλυσίδων εφοδιασμού, τόνωση της ζήτησης και εξασφάλιση σταθερού επισιτιστικού εφοδιασμού, μέσω της στήριξης των παραγωγών, της διευκόλυνσης της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και της παράλληλης ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας.

Υγιή οικοσυστήματα ως θεμέλιο για έναν ισχυρό τομέα

Το όραμα αναγνωρίζει και υπογραμμίζει ότι η ανταγωνιστικότητα και η ανθεκτικότητα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας εξαρτώνται από υγιείς υδρόβιους πόρους και οικοσυστήματα. Αναγνωρίζει επίσης ότι η υποχρέωση εκφόρτωσης, βάσει της οποίας οι αλιείς υποχρεούνται να μεταφέρουν στον λιμένα όλα τα αλιεύματα ρυθμιζόμενων ειδών, δεν έχει αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα σχετικά με την παρακολούθηση των ανεπιθύμητων αλιευμάτων, ιδίως ως προς τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη.

Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, η Επιτροπή θα εξετάσει το δυναμικό της τεχνολογικής καινοτομίας και της πλήρως τεκμηριωμένης αλιείας, μέσω ενός ειδικού διαλόγου για την εφαρμογή της, ο οποίος θα διεξαχθεί με τους συμφεροντούχους εντός του τρέχοντος έτους. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να βοηθήσει τους αλιείς, τους επιστήμονες και τις αρχές να κατανοήσουν καλύτερα πότε και πού προκύπτουν ανεπιθύμητα αλιεύματα, καθώς και να σχεδιάσουν αποτελεσματικότερα πρακτικά μέτρα για την αποφυγή τους.

Στήριξη της ενεργειακής μετάβασης της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας

Έως το 2030 το όραμα αποβλέπει κυρίως στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της αποδοτικότητας των πόρων, στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και δεξιοτήτων, καθώς και στη χρήση των διαθέσιμων καθαρών καυσίμων. Από το 2030 και μετά οι προσπάθειες θα στραφούν προς τη γενίκευση της χρήσης τεχνολογιών χαμηλών και μηδενικών εκπομπών, με χρηματοδοτική στήριξη, καθώς και με στήριξη των υποδομών και του εκσυγχρονισμού του στόλου.

Για τη στήριξη του εκσυγχρονισμού του στόλου και την αντιμετώπιση των αναγκών της ενεργειακής μετάβασης, καθώς και για τη βελτίωση της ασφάλειας και των συνθηκών εργασίας στα σκάφη, η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους για τον καλύτερο ορισμό της αποτελεσματικής αλιευτικής ικανότητας, παράλληλα με την ικανότητα που εξυπηρετεί κοινωνικούς ή περιβαλλοντικούς σκοπούς.

Η Επιτροπή θα επικαιροποιήσει επίσης τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για την ανάλυση της ισορροπίας μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας και των αλιευτικών δυνατοτήτων. Τα μέτρα αυτά θα στηρίξουν περαιτέρω τα κράτη μέλη στις συνεχιζόμενες προσπάθειές τους για την επίτευξη βέλτιστης διαχείρισης της αλιευτικής ικανότητας του στόλου.

Διασφάλιση του εφοδιασμού της Ευρώπης με τρόφιμα υδρόβιας προέλευσης

Το όραμα παρουσιάζει μέτρα για τη στήριξη της οικονομικής βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ.

Στον τομέα της αλιείας, αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη επενδύσεων σε πιο αποδοτικά και ασφαλή σκάφη, την καινοτομία και τη διαφοροποίηση του εισοδήματος, με την προώθηση δραστηριοτήτων όπως ο αλιευτικός τουρισμός.

Στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας, η Επιτροπή θα καταρτίσει μια νομοθετική πράξη και θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για ένα πιο συνεκτικό ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο θα προσφέρει στις επιχειρήσεις μεγαλύτερη βεβαιότητα και θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις.

Ενθάρρυνση των καταναλωτών να επιλέγουν τρόφιμα υδρόβιας προέλευσης που παράγονται στην ΕΕ

Το όραμα επιδιώκει επίσης να τονώσει τη ζήτηση για τρόφιμα υδρόβιας προέλευσης που παράγονται στην ΕΕ, στηρίζοντας τη διαφοροποίηση και βοηθώντας τους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η Επιτροπή θα προωθήσει την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα για όλα τα προϊόντα σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού έως το 2029, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και την εμπορική τους αξία, ενώ παράλληλα θα συμβάλει στην ευθυγράμμιση των καταναλωτικών μοντέλων με τους μακροπρόθεσμους στόχους της ΕΕ για τη διατροφή και την επισιτιστική ασφάλεια..

Δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για επιτυχία

Για να συμβάλει στην υλοποίηση του οράματος, η Επιτροπή θα δρομολογήσει στοχευμένες πρωτοβουλίες με σκοπό:

  • να βελτιώσει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων μέσω του προτεινόμενου ελάχιστου δεσμευμένου κονδυλίου ύψους 2 δισ. ευρώ για βασικές λειτουργίες της κοινής αλιευτικής πολιτικής στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 —όπως η προώθηση της βιώσιμης αλιείας και υδατοκαλλιέργειας και η αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων— στο πλαίσιο των μελλοντικών σχεδίων εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης, της στήριξης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και των μέτρων για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων·
  • να στηρίξει τους αλιείς μικρής κλίμακας, μεταξύ άλλων μέσω της μελλοντικής πράξης για τους ωκεανούς·
  • να ενισχύσει την έρευνα και την καινοτομία, μεταξύ άλλων με την επέκταση της παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, ιδίως μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, για την καλύτερη πρόβλεψη της μελλοντικής διαθεσιμότητας ιχθυαποθεμάτων και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της επιστήμης, του κλάδου και των δημόσιων αρχών·
  • να θεσπίσει εναρμονισμένα πρότυπα κατάρτισης και πιστοποίησης σε ολόκληρη την ΕΕ· και
  • να εκπονήσει μια στρατηγική για την ανανέωση των γενεών στη γαλάζια οικονομία, η οποία θα δρομολογηθεί εντός του επόμενου έτους και θα συμβάλει στην προσέλκυση νεότερων γενεών στον τομέα.

Ανάληψη δράσης σε παγκόσμιο επίπεδο για την προστασία της βιωσιμότητας και της δικαιοσύνης

Το όραμα καθορίζει επίσης μια στρατηγική της ΕΕ για την εξωτερική δράση στον τομέα της αλιείας.
Με βάση τις διεθνείς εταιρικές σχέσεις της ΕΕ και το μέγεθος της εσωτερικής της αγοράς, η στρατηγική θα προωθήσει τη βιώσιμη αλιεία σε παγκόσμιο επίπεδο, συμβάλλοντας παράλληλα στη διασφάλιση του διαφοροποιημένου και ανθεκτικού εφοδιασμού με τρόφιμα υδρόβιας προέλευσης στην ΕΕ. Δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας, στη θωράκιση των διεθνών αλιευτικών κανόνων και στην ανάπτυξη μιας νέας γενιάς συμφωνιών σύμπραξης βιώσιμης αλιείας (ΣΣΒΑ).

Στο όραμά της, η Επιτροπή δεσμεύεται επίσης να συνεχίσει να διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού και να προστατεύει την αξιακή αλυσίδα της ευρωπαϊκής αλιείας από τον αθέμιτο παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Η Επιτροπή καλεί τώρα τα κράτη μέλη και τις εθνικές και περιφερειακές αρχές να μετουσιώσουν το όραμα αυτό σε ειδικά προσαρμοσμένα μέτρα που να αντικατοπτρίζουν την τοπική και περιφερειακή πραγματικότητα.

Ιστορικό

Το όραμα για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια με προοπτική το 2040 αποτελεί απτό παραδοτέο του ευρωπαϊκού συμφώνου για τους ωκεανούς, το οποίο παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2025. Περιλαμβάνεται επίσης στην επιστολή ανάθεσης καθηκόντων του Κώστα Καδή, επιτρόπου Αλιείας και Ωκεανών.

Το όραμα ενσωματώνει δύο βασικές πρωτοβουλίες:

  • τον χάρτη πορείας για την ενεργειακή μετάβαση της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας· και
  • τη στρατηγική της ΕΕ για την εξωτερική δράση στον τομέα της αλιείας.

Το όραμα καταρτίστηκε μέσω μιας εκτεταμένης συμμετοχικής διαδικασίας, με τη συμμετοχή φορέων από ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα —συμπεριλαμβανομένων των αλιέων, των υδατοκαλλιεργητών, του κλάδου μεταποίησης προϊόντων αλιείας, των κρατών μελών, των ΜΚΟ, των γνωμοδοτικών συμβουλίων, των νέων και των πολιτών— και βασίζεται στην αξιολόγηση του κανονισμού για την κοινή αλιευτική πολιτική.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Ed Wingate on Unsplash

Page 2 of 467

european union flag 400 clr 4948Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση