Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στην AliExpress πρόστιμο ύψους 550 εκατ. ευρώ για παραβίαση των υποχρεώσεών της βάσει της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) να αξιολογεί επιμελώς και να μετριάζει τους κινδύνους που σχετίζονται με την πώληση παράνομων, μη ασφαλών ή παραποιημένων προϊόντων στην πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου της. Η Επιτροπή διέταξε την πλατφόρμα να αναλάβει δράση.

Αδυναμία επιμελούς εκτίμησης των κινδύνων

Η AliExpress δεν εκπλήρωσε την υποχρέωσή της βάσει της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες να αξιολογεί επιμελώς τον κίνδυνο διάδοσης παράνομων, μη ασφαλών ή παραποιημένων προϊόντων μέσω των υπηρεσιών της με πολλαπλούς τρόπους:

• Η AliExpress δεν αξιολόγησε δεόντως κατά πόσον διέθετε επαρκές προσωπικό για την εξέταση δυνητικά παράνομων προϊόντων. Η εταιρεία υπερεκτίμησε την αποτελεσματικότητα του συστήματός της στον εντοπισμό και την απομάκρυνση παράνομων προϊόντων. Ως εκ τούτου, η AliExpress δεν έλαβε ρεαλιστικά υπόψη τη δυσαναλογία μεταξύ του αριθμού των ανθρώπινων συντονιστών και του φόρτου εργασίας τους.
• Η AliExpress αξιολόγησε ανεπαρκώς τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματά της συστάσεων και διαφήμισης επιδεινώνουν τη διάδοση παράνομων προϊόντων. Οι δοκιμές που διενήργησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής έδειξαν ότι πολλά παράνομα προϊόντα συνιστώνταν ή διαφημίζονταν στους καταναλωτές πριν από την αποτελεσματική αφαίρεσή τους.
• Η AliExpress δεν διέθετε ποσοτικές μετρήσεις στην αξιολόγησή της. Η AliExpress στηρίχθηκε μόνο σε έναν ποσοτικό δείκτη, ο οποίος, ωστόσο, δεν καταμέτρησε σωστά τον βαθμό στον οποίο το σύστημα ελέγχου της εμπόδιζε τον κίνδυνο εμφάνισης ή επανεμφάνισης παράνομων προϊόντων με παρόμοιες μορφές. Η διαπίστωση αυτή υποστηρίζεται επίσης από δοκιμές των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι οποίες έδειξαν ότι μεγάλος όγκος παράνομων προϊόντων εξακολούθησε να κυκλοφορεί παρά τις προσπάθειες συγκράτησης της AliExpress.

Μη μετριασμός των εντοπισθέντων συστημικών κινδύνων

Η AliExpress δεν έλαβε αποτελεσματικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου διάδοσης παράνομων προϊόντων. Η Επιτροπή εντόπισε, ειδικότερα, τις ακόλουθες ελλείψεις:

• Το σύστημα της AliExpress για τον εντοπισμό παράνομων προϊόντων δεν λειτούργησε σωστά. Πολλά παράνομα προϊόντα, από προϊόντα παραποίησης/απομίμησης έως μη ασφαλή παιχνίδια και επικίνδυνα καλλυντικά, κυκλοφόρησαν στην πλατφόρμα και, ακόμη και αν εντοπιστούν, παρέμειναν στο διαδίκτυο για πολλές εβδομάδες.
• Η AliExpress δεν εφάρμοσε σωστά την πολιτική κυρώσεων για τους εμπόρους που πωλούν παράνομα προϊόντα. Η πολιτική κυρώσεων δεν εφαρμόστηκε επαρκώς και τα καταστήματα πώλησης παράνομων προϊόντων μπόρεσαν να παραμείνουν ενεργά στο AliExpress, παρά το γεγονός ότι τιμωρήθηκαν.
• Οι έλεγχοι συμμόρφωσης των προϊόντων της AliExpress θα μπορούσαν εύκολα να παρακαμφθούν μέσω εσφαλμένης κατηγοριοποίησης των προϊόντων. Η AliExpress διέθεσε ανεπαρκές προσωπικό για να επαληθεύσει αν τα προϊόντα κατηγοριοποιούνται σωστά και οι έλεγχοι που εφαρμόστηκαν δεν εντόπισαν τα προϊόντα που κατηγοριοποιήθηκαν εσφαλμένα πριν από τη δημοσίευση. Ως εκ τούτου, οι κακόβουλοι έμποροι τοποθέτησαν σκόπιμα προϊόντα σε λάθος κατηγορία για να επωφεληθούν από πιο ευέλικτες απαιτήσεις, επιτρέποντας στα μη συμμορφούμενα προϊόντα να κυκλοφορούν ελεύθερα στην πλατφόρμα.  
• Η AliExpress απέτυχε να αποτρέψει επαρκώς την εξάπλωση των προϊόντων παραποίησης/απομίμησης. Τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για την AliExpress. Εκτός από τις πιθανές συνέπειες για τα δικαιώματα των καταναλωτών, οι πωλητές τέτοιων προϊόντων υποτιμούν τις νόμιμες επιχειρήσεις που επενδύουν στο σχεδιασμό, τις δοκιμές ασφάλειας και την καινοτομία, αναγκάζοντάς τους να ανταγωνίζονται με προϊόντα που παρακάμπτουν αυτές τις επενδύσεις. Το υποχρεωτικό σύστημα «έγκρισης σήματος» της AliExpress, το οποίο αποσκοπεί στην πρόληψη των πωλήσεων προϊόντων παραποίησης/απομίμησης, αποδείχθηκε αναποτελεσματικό και υποστελεχωμένο. Ως εκ τούτου, οι έμποροι παρέκαμψαν εύκολα αυτό το σύστημα και δημοσίευσαν πολλά προϊόντα που αφαιρέθηκαν αργότερα επειδή ήταν πλαστά.

Το πρόστιμο που επιβλήθηκε σήμερα υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των παραβάσεων, τη σοβαρότητά τους όσον αφορά τους θιγόμενους χρήστες της ΕΕ και τη διάρκειά τους, η οποία διήρκεσε τουλάχιστον έως τον Ιούνιο του 2025, όταν η Επιτροπή εξέδωσε προκαταρκτικά πορίσματα κατά της AliExpress. Η μη διενέργεια κατάλληλων εκτιμήσεων κινδύνου και ο αποτελεσματικός μετριασμός των συστημικών κινδύνων συνιστούν ιδιαίτερα σοβαρές παραβάσεις της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Ωστόσο, κατά τον υπολογισμό του προστίμου, η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη ελαφρυντικές περιστάσεις που λειτουργούν υπέρ της AliExpress, όπως ο νεωτερισμός του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Επόμενα βήματα

Όπως απαιτείται από την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η AliExpress έχει πλέον προθεσμία έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 για να υποβάλει σχέδιο δράσης στην Επιτροπή. Το σχέδιο πρέπει να καθορίζει μέτρα για την αποκατάσταση της αθέτησης των υποχρεώσεών του όσον αφορά την αξιολόγηση και τον μετριασμό των συστημικών κινδύνων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών θα έχει στη διάθεσή του έναν μήνα από την παραλαβή του σχεδίου για να εκδώσει τη γνώμη του. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα έχει στη διάθεσή της έναν ακόμη μήνα για να εκδώσει την τελική της απόφαση και να ορίσει εύλογη προθεσμία για την εφαρμογή της.

Η μη συμμόρφωση με την απόφαση περί μη συμμόρφωσης μπορεί να οδηγήσει σε περιοδικές χρηματικές ποινές. Η Επιτροπή εξακολουθεί να συνεργάζεται με την AliExpress για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με την απόφαση και με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες γενικότερα.

Ιστορικό

Στις 14 Μαρτίου 2024 η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία για να αξιολογήσει κατά πόσον η AliExpress ενδέχεται να έχει παραβιάσει τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες σε τομείς που καλύπτουν την αξιολόγηση και τον μετριασμό των κινδύνων, τον έλεγχο περιεχομένου και τον εσωτερικό μηχανισμό διεκπεραίωσης καταγγελιών, τη διαφάνεια των συστημάτων διαφήμισης και συστάσεων, την ιχνηλασιμότητα των εμπόρων και την πρόσβαση των ερευνητών σε δεδομένα.

Στις 18 Ιουνίου 2025 η Επιτροπή αποδέχθηκε και κατέστησε δεσμευτική μια σειρά δεσμεύσεων που πρότεινε η AliExpress προκειμένου να αντιμετωπίσει την πλειονότητα των ανησυχιών στη βάση της κίνησης της έρευνας, όπως ο μηχανισμός ανακοίνωσης και δράσης, η διαφάνεια της πλατφόρμας όσον αφορά τα συστήματα διαφήμισης και συστάσεων. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή εξέδωσε τα προκαταρκτικά πορίσματά της, καταλήγοντας σε προκαταρκτικό συμπέρασμα μη συμμόρφωσης για την αξιολόγηση και τον μετριασμό των συστημικών κινδύνων διάδοσης παράνομων προϊόντων, δύο αιτιάσεις που δεν καλύπτονται από τις δεσμεύσεις.

Η απόφαση περί μη συμμόρφωσης που εκδόθηκε σήμερα βασίζεται, μεταξύ άλλων, στις εκθέσεις εκτίμησης κινδύνου της AliExpress για το 2023 και το 2024· πρόσθετα δεδομένα που παρασχέθηκαν από την πλατφόρμα, ιδίως ως απάντηση στα επίσημα αιτήματα παροχής πληροφοριών της Επιτροπής στις 6 Νοεμβρίου 2023 και στις 18 Ιανουαρίου 2024· πληροφορίες που ανταλλάσσονται από τρίτους· καθώς και τις ερευνητικές ενέργειες της ίδιας της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by CardMapr.nl on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για να βοηθήσει τους παρόχους και τους φορείς εφαρμογής συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις διαφάνειας της πράξης για την ΤΝ, οι οποίες αρχίζουν να ισχύουν στις 2 Αυγούστου 2026.

Οι υποχρεώσεις διαφάνειας θα βοηθήσουν τα άτομα να αναγνωρίζουν πότε αλληλεπιδρούν με την ΤΝ ή πότε το περιεχόμενο έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί από την ΤΝ, μειώνοντας τον κίνδυνο εξαπάτησης και χειραγώγησης. Οι κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύθηκαν σήμερα διευκρινίζουν ποιοι πάροχοι και φορείς εφαρμογής πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις διαφάνειας για τα διαδραστικά συστήματα ΤΝ και τη σήμανση και την επισήμανση του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ.

Υποχρεώσεις διαφάνειας της πράξης για την ΤΝ

Σύμφωνα με την πράξη για την ΤΝ, οι πάροχοι ΤΝ θα πρέπει να σχεδιάζουν συστήματα ΤΝ για να ενημερώνουν τους χρήστες όταν αλληλεπιδρούν άμεσα με ΤΝ και θα πρέπει να προσθέτουν μηχαναγνώσιμα σήματα ώστε να καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός περιεχομένου που παράγεται ή παραποιείται από ΤΝ.

Οι φορείς ανάπτυξης θα πρέπει επίσης να ενημερώνουν τους χρήστες όταν εκτίθενται σε βαθιά ψευδείς πληροφορίες, σε περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ για θέματα δημόσιου συμφέροντος χωρίς ανθρώπινη επανεξέταση ή συντακτικό έλεγχο, καθώς και σε συστήματα αναγνώρισης συναισθημάτων ή βιομετρικής κατηγοριοποίησης.

Οι κατευθυντήριες γραμμές εξηγούν ορισμένες έννοιες, παρέχουν εξαιρέσεις και παραδείγματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα άμεσα διαδραστικά συστήματα ΤΝ, όπως τα διαλογικά ρομπότ (chatbots), το συνθετικό περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων κειμένων που παράγονται εν μέρει ή πλήρως από ΤΝ, τα βαθιά ψευδεπίγραφα (deepfakes) και κειμένων που παράγονται από ΤΝ για θέματα δημόσιου συμφέροντος, καθώς και παραδείγματα σχετικών εξαιρέσεων, όπως η τυπική επεξεργασία, π.χ. ορθογραφία και διόρθωση γραμματικής.

Τέλος, οι κατευθυντήριες γραμμές εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αποδειχθεί η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις διαφάνειας της πράξης για την ΤΝ, μεταξύ άλλων μέσω της τήρησης κώδικα πρακτικής, ο οποίος παρέχει ασφάλεια δικαίου και απλό και πρακτικό τρόπο απόδειξης της συμμόρφωσης με την πράξη για την ΤΝ.

Ιστορικό

Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές διαφάνειας της πράξης για την ΤΝ συμπληρώνουν τον κώδικα δεοντολογίας για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ.   Ο κώδικας δεοντολογίας καταρτίστηκε από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες με τη συμβολή εκατοντάδων ενδιαφερόμενων μερών. Η Επιτροπή και το συμβούλιο για την ΤΝ επιβεβαίωσαν ότι ο κώδικας αποτελεί κατάλληλο, προαιρετικό μέσο στο οποίο μπορούν να βασίζονται οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής ΤΝ για την απόδειξη της συμμόρφωσης με την πράξη για την ΤΝ.

Για να βοηθήσει τους οργανισμούς να κατανοήσουν καλύτερα τις υποχρεώσεις τους βάσει της πράξης για την ΤΝ, η Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή μια σειρά εργαλείων, συμπεριλαμβανομένων κατευθυντήριων γραμμών, του κώδικα ορθής πρακτικής, καθώς και του γραφείου εξυπηρέτησης της πράξης για την ΤΝ, ενός προσβάσιμου, επικαιροποιημένου κόμβου πληροφοριών που παρέχει σαφή καθοδήγηση σχετικά με την πράξη για την ΤΝ.

Επόμενα βήματα

Στις 2 Αυγούστου 2026 αρχίζει να εφαρμόζεται η πλειονότητα των κανόνων που ορίζονται στην πράξη για την ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των εξουσιών επιβολής της Επιτροπής και των εθνικών αρχών εποπτείας της αγοράς.

Τα συστήματα ΤΝ που διατίθενται στην αγορά πριν από τον Αύγουστο θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις σήμανσης και εντοπισμού από τις 2 Δεκεμβρίου 2026.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Andy Kelly on Unsplash

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανάγκασε την ΕΕ να ανταγωνιστεί για τον εφοδιασμό των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου, στις οποίες σημειώθηκε σημαντική μείωση του εφοδιασμού και αύξηση των τιμών. Στο πλαίσιο αυτής της παγκόσμιας αβεβαιότητας και της στενότητας των αγορών ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία για να διασφαλίσει ότι η εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα δεν θα υπονομεύσει σε καμία περίπτωση την ασφάλεια του εφοδιασμού της Ευρώπης.

Καθώς η κατάσταση της αγοράς παραμένει ασταθής και αβέβαιη, η Επιτροπή παραμένει έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα εάν η ασφάλεια του εφοδιασμού τεθεί σε κίνδυνο κατά τους προσεχείς μήνες. Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τον εφοδιασμό της ευρωπαϊκής αγοράς σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.

Για την πρόβλεψη των πιθανών κινδύνων που εντοπίζονται από τα ενδιαφερόμενα μέρη και την αντιμετώπιση των δυσκολιών στην εφαρμογή των κανόνων, η Επιτροπή υποβάλλει δύο συστάσεις για την καθοδήγηση των χωρών της ΕΕ σχετικά με λύσεις συμμόρφωσης και καθεστώτα κυρώσεων. Οι συστάσεις αυτές θα συμβάλουν στη θέσπιση σαφούς, προβλέψιμου και αξιόπιστου πλαισίου για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο, ο οποίος αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μείωση των επιβλαβών εκπομπών που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς και για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού μέσω της αντιμετώπισης των διαρροών μεθανίου.

Οι συστάσεις που εκδόθηκαν σήμερα αναγνωρίζουν την ανάγκη μείωσης των εκπομπών μεθανίου με ρεαλιστικό, εξορθολογισμένο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο, για την προστασία τόσο του περιβάλλοντος όσο και της ενεργειακής ασφάλειας. Εξετάζουν τις συζητήσεις με τους υπουργούς Ενέργειας της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Ιούνιο του 2026. Συμπληρώνουν επίσης τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις απαιτήσεις εισαγωγής του κανονισμού για το μεθάνιο που επικαιροποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2026, οι οποίες διασφαλίζουν ότι η εφαρμογή είναι συνεκτική, σαφής και απλή σε ολόκληρη την ΕΕ.

Λύσεις συμμόρφωσης

Η πρώτη σύσταση παρέχει ασφάλεια και σαφήνεια στους εισαγωγείς, προμηθευτές και κράτη μέλη πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα σχετικά με τον τρόπο απόδειξης της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις του κανονισμού που θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027 με απλό τρόπο. Παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τις λύσεις συμμόρφωσης που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εισαγωγείς για να αποδείξουν αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης στις εθνικές αρχές, καθορίζοντας τα κριτήρια που θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη κατά την αξιολόγηση των λύσεων. Δεν απαιτεί φυσική ιχνηλάτηση συγκεκριμένων μορίων, παραδόσεων ή φορτίων.

Στην περίπτωση πιο σύνθετων αλυσίδων εφοδιασμού, οι κατευθυντήριες γραμμές διευκρινίζουν ότι οι εισαγωγείς μπορούν να χρησιμοποιούν λύσεις όπως «ίχνος και ισχυρισμός» και «πιστοποίηση» για την απόδειξη της συμμόρφωσης. Η χρήση τέτοιων λύσεων θα διευκολύνει την απόδειξη της συμμόρφωσης για τη βιομηχανία χωρίς να αποδυναμώνει τις απαιτήσεις.

Κυρώσεις

Τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη θεσπίσει καθεστώτα κυρώσεων. Ως εκ τούτου, οι εταιρείες δεν είναι σε θέση να αξιολογήσουν τους κινδύνους που συνδέονται με την προμήθεια δυνητικά μη συμμορφούμενων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα.

Η δεύτερη σύσταση παρέχει σαφήνεια σχετικά με την αναστολή των προστίμων από τα κράτη μέλη για μη συμμόρφωση με σκοπό τη διαφύλαξη της ασφάλειας του εφοδιασμού.

Η σύσταση διευκρινίζει ότι οι κυρώσεις, όπως απαιτείται από τον κανονισμό, πρέπει να παραμένουν αναλογικές και να μην θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του εφοδιασμού. Συνιστά στα κράτη μέλη να αναστείλουν τις κυρώσεις για μη συμμόρφωση για τρία έτη (2027 έως 2029), ώστε να αποφευχθούν διαταραχές του εφοδιασμού. Ταυτόχρονα, όλες οι υποχρεώσεις παραμένουν σε ισχύ και εξακολουθεί να απαιτείται συμμόρφωση.

Παρέχοντας ασφάλεια δικαίου και ενθαρρύνοντας μια συντονισμένη προσέγγιση σε ολόκληρη την Ένωση, η σύσταση στηρίζει τα κράτη μέλη στην εφαρμογή των απαιτήσεων του κανονισμού για τις εισαγωγές χωρίς να υπονομεύεται η ενεργειακή ασφάλεια. Με τον τρόπο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές συμβάλλουν επίσης στο να διασφαλιστεί ότι ο κανονισμός για το μεθάνιο δεν λειτουργεί, με κανέναν τρόπο, ως φραγμός στις εισαγωγές.

Ιστορικό

Ο κανονισμός της ΕΕ για το μεθάνιο, που εκδόθηκε το 2024, είναι η πρώτη ολοκληρωμένη νομοθεσία στον κόσμο που ρυθμίζει επίσης τις εκπομπές μεθανίου που σχετίζονται με τις εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Καλύπτει την εγχώρια παραγωγή, τη μεταφορά και την επεξεργασία, καθώς και τις εισαγωγές. Η εφαρμογή των απαιτήσεων για τις εισαγωγές πραγματοποιείται σταδιακά, με τις απαιτήσεις παρακολούθησης των εκπομπών να αρχίζουν την 1η Ιανουαρίου 2027. Η φιλοδοξία του κανονισμού που εφαρμόζεται σε εγχώριο επίπεδο, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες σε διεθνές επίπεδο, θεώρησαν ότι η παγκόσμια δέσμευση για το μεθάνιο καθιστά την ΕΕ παγκόσμιο ηγέτη στον τομέα της μείωσης του μεθανίου.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Maksym Kaharlytskyi on Unsplash

Τι συνιστά η Επιτροπή στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τον κανονισμό της ΕΕ για το μεθάνιο;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε δύο συστάσεις (μία σχετικά με τις λύσεις συμμόρφωσης και μία σχετικά με τις κυρώσεις) για να βοηθήσει τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τον κανονισμό της ΕΕ για το μεθάνιο, ένα βασικό εργαλείο για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Η πρώτη σύσταση παρέχει καθοδήγηση σχετικά με λύσεις που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εισαγωγείς για να αποδείξουν αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης στις εθνικές αρχές. Ο κανονισμός της ΕΕ για το μεθάνιο είναι ανοικτός σε διάφορες λύσεις συμμόρφωσης και διάφορες λύσεις μπορούν να συνυπάρχουν ταυτόχρονα. Ειδικότερα, δύο λύσεις: «πιστοποίηση» και «εντοπισμός και διεκδίκηση». Οι λύσεις αυτές χρησιμοποιούνται ήδη σε χώρες με πολύπλοκες αλυσίδες εφοδιασμού, όπως οι ΗΠΑ.

Στη δεύτερη σύσταση, η Επιτροπή παρέχει σαφήνεια σχετικά με τις κυρώσεις. Η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να αναστείλουν την επιβολή κυρώσεων για μη συμμόρφωση για τρία έτη (2027, 2028 και 2029). Αυτό θα δώσει στους εισαγωγείς τον αναγκαίο χρόνο για να σημειώσουν ουσιαστική πρόοδο όσον αφορά τη συμμόρφωση με τον κανονισμό της ΕΕ για το μεθάνιο, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού στο πλαίσιο της στενότητας των παγκόσμιων αγορών ενέργειας που προκαλείται από τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Παρά την προσωρινή αναστολή των κυρώσεων, η οποία αποσκοπεί στη στήριξη της συμμόρφωσης των εταιρειών, θα εξακολουθήσουν να ισχύουν όλες οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τον κανονισμό.

Η εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων θα διασφαλίσει την ομοιογενή εφαρμογή του κανονισμού σε ολόκληρη την Ένωση και θα προωθήσει μια συντονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού.

Γιατί εκδίδει η Επιτροπή αυτές τις συστάσεις;

Η Επιτροπή υποστηρίζει σθεναρά τον κανονισμό της ΕΕ για το μεθάνιο και τη φιλοδοξία του. Αποτελεί βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των επιβλαβών εκπομπών από τον τομέα της ενέργειας. Το μεθάνιο είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παράγοντας που συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αντιμετωπίζει τις ανησυχίες σχετικά με την εφαρμογή του με ρεαλιστικό τρόπο. Αυτό θα παράσχει άμεση νομική σαφήνεια στη βιομηχανία, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού για την Ένωση.

Οι συστάσεις ανταποκρίνονται στο αίτημα των κρατών μελών για συντονισμένη προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή του κανονισμού. Ανταποκρίνονται επίσης στις εκκλήσεις των ενδιαφερόμενων μερών για μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου κατά την εφαρμογή ορισμένων απαιτήσεων του κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο, ιδίως όσον αφορά τα αποδεικτικά στοιχεία συμμόρφωσης και τα πρόστιμα για μη συμμόρφωση.

Οι συστάσεις αυτές εκδίδονται σε πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα και διαταράσσουν περίπου το 20% των παγκόσμιων εμπορικών ροών υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), καθώς και περίπου το 20% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό, επιδεινώνοντας σταδιακά την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και ΥΦΑ, με τη διάρκεια της κρίσης αβέβαιη. Η κατάσταση αυτή περιορίζει τις διάφορες επιλογές για την προμήθεια αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Επιπλέον, η εφαρμογή του κανονισμού για το μεθάνιο υστερεί. Τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη θεσπίσει τα οικεία καθεστώτα κυρώσεων. Η βιομηχανία δεν μπορεί να συνυπολογίσει τον κίνδυνο σύναψης συμβάσεων για μη συμμορφούμενες προμήθειες. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα, σε μια στιγμή που οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας είναι ιδιαίτερα στενές. Στο πλαίσιο αυτό, η σύσταση σχετικά με τις κυρώσεις έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η σύναψη συμβάσεων για τον εφοδιασμό της ΕΕ με ΥΦΑ και πετρέλαιο παραμένει απρόσκοπτη, διαφυλάσσοντας την ασφάλεια του εφοδιασμού.

Οι συστάσεις αποτελούν κατάλληλο εργαλείο για την παροχή ασφάλειας δικαίου, καθώς παράγουν έννομα αποτελέσματα και δεν μπορούν να προσβληθούν άμεσα με προσφυγές ακύρωσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 263 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα εθνικά δικαστήρια είναι νομικά υποχρεωμένα να λαμβάνουν υπόψη τις συστάσεις όταν αποφαίνονται επί διαφορών που τους υποβάλλονται.

Πώς θα διασφαλίσει η Επιτροπή την ορθή εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού;

Η Επιτροπή παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο. Οι συστάσεις που εγκρίθηκαν σήμερα αποσκοπούν ακριβώς στη διευκόλυνση αυτής της διαδικασίας, διατηρώντας παράλληλα τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης σε μια περίοδο ιδιαίτερης στενότητας της αγοράς παγκοσμίως.

Η σύσταση σχετικά με τις κυρώσεις δεν αναστέλλει την υποχρέωση συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο. Αναστέλλει μόνο προσωρινά τις συνέπειες (επιβολή κυρώσεων) της μη συμμόρφωσης. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι υποχρεώσεις συμμόρφωσης για τους εισαγωγείς θα παραμείνουν σε ισχύ καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου χάριτος.

Οι εταιρείες αναμένεται να συνεχίσουν να σημειώνουν πρόοδο όσον αφορά τη συμμόρφωση με τις μέγιστες προσπάθειές τους. Τα κράτη μέλη αναμένεται επίσης να προχωρήσουν στην εφαρμογή των κανόνων.

Πώς θα στηρίξει η Επιτροπή τα κράτη μέλη στην εφαρμογή αυτών των συστάσεων;

Η Επιτροπή εκπόνησε τις συστάσεις αυτές σε στενή συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Θα τους βοηθήσει στην εφαρμογή τους μέσω μελλοντικών ανταλλαγών και δεσμεύσεων, μεταξύ άλλων μέσω του δικτύου αρμόδιων αρχών του κανονισμού της ΕΕ για το μεθάνιο, καθώς και σε διμερές επίπεδο. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και είναι έτοιμη να αναλάβει περαιτέρω δράση για να διασφαλίσει την εφαρμογή του κανονισμού, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού στην Ένωση, εάν χρειαστεί.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by matt brown on Unsplash