Με την κύρια πρόταση κανονισμού, η οποία εγκρίθηκε με 440 ψήφους υπέρ, 151 κατά και 50 αποχές την Τρίτη, καταργούνται οι δασμοί σε όλα τα βιομηχανικά προϊόντα από τις ΗΠΑ, ενώ πολλά θαλασσινά και αγροτικά γεωργικά προϊόντα που εισάγονται από τις ΗΠΑ αποκτούν προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.

Η δεύτερη πρόταση κανονισμού, που εγκρίθηκε με 444 ψήφους υπέρ, 152 κατά και 54 αποχές, αφορά την παράταση στις εισαγωγές αστακού χωρίς δασμούς. Στην πρόταση περιλαμβάνεται επίσης και ο επεξεργασμένος αστακός.

Και οι δύο προτάσεις είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως από τους διαπραγματευτές του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, οι οποίοι πρόσθεσαν αρκετά στοιχεία που ενισχύουν την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ρήτρα λήξης ισχύος

Ο κύριος κανονισμός για εισαγωγές βιομηχανικών προϊόντων και γεωργικών τροφίμων θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2029. Μέχρι τις 30 Ιουνίου 2029, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει συνολικά την επίδραση του κανονισμού στη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ, καθώς και τις αλλαγές που έχει επιφέρει στις εμπορικές ροές με τρίτες χώρες. Εφόσον κριθεί σκόπιμο, θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για να παραταθεί η ισχύς του.

Παράγωγα χάλυβα και αλουμινίου

Τον Αύγουστο του 2025 οι ΗΠΑ πρόσθεσαν 407 κατηγορίες προϊόντων στον κατάλογο των παράγωγων προϊόντων χάλυβα και αλουμινίου που υπόκεινται σε δασμούς. Το Κοινοβούλιο έκρινε ότι οι νέοι αυτοί δασμοί αύξησαν το επίπεδο εμπορικής αστάθειας και άσκησε πιέσεις ώστε αυτό το θέμα να αντιμετωπιστεί στον κύριο κανονισμό. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να αναστείλει τις δασμολογικές προτιμήσεις, εάν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 οι ΗΠΑ συνεχίσουν να εφαρμόζουν δασμολογικό συντελεστή υψηλότερο του 15% σε παράγωγα χάλυβα και αλουμινίου από την ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2026 σχετικά με τη δασμολογική μεταχείριση των παραγώγων χάλυβα και αλουμινίου.

Ισχυρότερη ρήτρα αναστολής

Η Επιτροπή θα μπορεί επίσης να αναστείλει τις δασμολογικές προτιμήσεις, αν οι ΗΠΑ δεν λάβουν υπόψη τις ανησυχίες της ΕΕ σχετικά με τη δασμολογική μεταχείριση των ευρωπαϊκών εξαγωγών, οι οποίες μέχρι τις 24 Φεβρουαρίου 2026 υπάγονταν στο σύνολό τους στο ανώτατο δασμολογικό όριο του 15%.

Δικλείδα ασφαλείας

Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν επίσης να θεσπιστεί ένας μηχανισμός ο οποίος θα ενεργοποιείται αν διαπιστωθεί ότι, εξαιτίας των δασμολογικών προτιμήσεων, οι εισαγωγές αγαθών από τις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί τόσο πολύ που απειλούν τη βιομηχανία και την αγροτική παραγωγή της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να ξεκινήσει έρευνα με δική της πρωτοβουλία ή με βάση στοιχεία που θα καταθέσουν ένα ή περισσότερα κράτη μέλη ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενημερώνει κάθε τρεις μήνες το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις αλλαγές στον όγκο και την εμπορική αξία των εξαγωγών των ΗΠΑ όσον αφορά τα αγαθά που καλύπτει η εν λόγω νομοθεσία.

Δήλωση

Ο Bernd Lange (Σοσιαλιστές, Γερμανία), πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου και μόνιμος εισηγητής για τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, δήλωσε: «Παρά τις πιέσεις, το Κοινοβούλιο παρέμεινε σταθερό στις θέσεις του καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η αποφασιστικότητά μας απέδωσε καρπούς, με αποτέλεσμα μια ισχυρότερη συμφωνία για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους πολίτες, καθώς και πολύ πιο ισχυρά προστατευτικά μέτρα από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.

Μετατρέποντας τις δεσμεύσεις της ΕΕ που περιλαμβάνονται στην κοινή δήλωση σε ευρωπαϊκή νομοθεσία, ο κανονισμός εντάσσεται στο αμυντικό οπλοστάσιο της ΕΕ – όχι μόνο ενισχύοντας και σταθεροποιώντας τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ, αλλά παρέχοντας επίσης στην ΕΕ τη δυνατότητα να αντιδράσει σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρήσουν τα συμφωνηθέντα. Χάρη στη σταθερή στάση του Κοινοβουλίου, το τελικό κείμενο περιέχει πλέον ένα πολύ ισχυρότερο δίχτυ ασφαλείας, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται ισχυρή ρήτρα αναστολής, ρήτρα λήξης ισχύος, ρήτρα διασφάλισης, ενισχυμένοι μηχανισμοί επανεξέτασης και ισχυρότερη δημοκρατική εποπτεία.

Με τη θέσπιση κατάλληλων εργαλείων έχουμε κάνει μόνο τη μισή δουλειά. Τώρα απαιτείται επίσης πολιτική βούληση. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας. Εάν η αμερικανική πλευρά παραβιάσει είτε το γράμμα είτε το πνεύμα της συμφωνίας του Turnberry, το Κοινοβούλιο θα επιμείνει ώστε η Επιτροπή να κάνει πλήρη και έγκαιρη χρήση κάθε μέσου που παρέχει ο παρών κανονισμός και η ευρύτερη εργαλειοθήκη της ΕΕ. Μια σταθερή και ευημερούσα διατλαντική εταιρική σχέση μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν και οι δύο πλευρές παραμείνουν προσηλωμένες σε αυτήν.»

Επόμενα βήματα

Μετά την έγκριση από το Κοινοβούλιο, σειρά έχει το Συμβούλιο να εγκρίνει επίσημα τα συμφωνηθέντα κείμενα. Η νέα νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη μέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σχετικές πληροφορίες

Στις 27 Ιουλίου 2025, στο Τέρνμπερι της Σκωτίας, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με ζητήματα που αφορούν τους δασμούς και το εμπόριο. Η εν λόγω συμφωνία αποτυπώθηκε σε σχετική κοινή δήλωση. Στις 28 Αυγούστου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δύο νομοθετικές προτάσεις, με τις οποίες υλοποιούνται οι πλευρές της δήλωσης που αφορούν τους δασμούς.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Renaldo Matamoro on Unsplash

Σε έκθεση που εγκρίθηκε την Τρίτη με 434 ψήφους υπέρ, 128 κατά και 104 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει τη σοβαρή και αυξανόμενη απειλή της διακρατικής καταστολής, η οποία ορίζεται ως «εσκεμμένη, συστηματική, στοχευμένη και κατασταλτική πρακτική, στο πλαίσιο της οποίας καθεστώτα ή όσοι ενεργούν για λογαριασμό τους διασχίζουν τα σύνορα και διαπράττουν πράξεις εκτός της εδαφικής τους δικαιοδοσίας με σκοπό τον εκφοβισμό, την απειλή, τη φίμωση, τον εξαναγκασμό, τον έλεγχο ή τη βλάβη με οποιονδήποτε άλλο τρόπο ατόμων ή ομάδων που διαμένουν στο εξωτερικό ή μελών της οικογένειας ή των δικτύων υποστήριξής τους με τη χρήση ευρέος φάσματος φυσικών, ψυχολογικών, ψηφιακών, νομικών, διοικητικών και άλλων μέσων, κατά παράβαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων».

Θεωρώντας ότι οι πράξεις αυτές συνιστούν απειλή για τη δημοκρατία και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και μια μορφή εξωτερικής παρέμβασης, καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ να δεσμευτούν σε μια προσέγγιση μηδενικής ανοχής και να επιδιώξουν αποφασιστική και συντονισμένη δράση για την πάταξη όλων των μορφών της σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η έκθεση αναφέρει ότι η έλλειψη σαφούς ορισμού του φαινομένου συμβάλλει στην ελλιπή υποβολή εκθέσεων, περιορίζει τις αποτελεσματικές πολιτικές απαντήσεις και εμποδίζει τη χρήση εργαλείων λογοδοσίας, συμπεριλαμβανομένων των μηχανισμών κυρώσεων. Ως εκ τούτου, οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ να υιοθετήσουν έναν κοινό ορισμό και να τον ενσωματώσουν συστηματικά σε όλες τις πολιτικές και τα μέσα της ΕΕ, προκειμένου να αποφευχθεί η κατάχρηση των νομικών και διοικητικών πλαισίων της ΕΕ για κατασταλτικούς σκοπούς.

Έκκληση για λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της διακρατικής καταστολής

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν επίσης ότι οι στόχοι της διακρατικής καταστολής περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα ατόμων και ομάδων, συμπεριλαμβανομένων αντιφρονούντων, δημοσιογράφων, ακτιβιστών, ακαδημαϊκών, μελών της διασποράς και των οικογενειών τους, μεταξύ άλλων. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν καλύτερη, ασφαλή και αξιόπιστη συλλογή δεδομένων για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων στην ΕΕ και παγκοσμίως, καθώς και εξειδικευμένη κατάρτιση για τις αρχές επιβολής του νόμου και άλλες σχετικές υπηρεσίες και υπαλλήλους σχετικά με τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση του φαινομένου. Ζητούν επίσης μέτρα για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω του διορισμού αρμόδιου συντονιστή της ΕΕ, ο οποίος θα μπορούσε να συμβάλει σε μια γενική στρατηγική και στη δράση κατά των ψηφιακών απειλών, της κατάχρησης του συστήματος της Interpol και των προβλημάτων που προέρχονται από την εργαλειοποίηση των πρεσβειών και προξενικών γραφείων.

Δήλωση

«Για πολλούς ανθρώπους που ζουν εξόριστοι στην Ευρώπη, η απόσταση δεν εγγυάται την ασφάλεια. Τα αυταρχικά καθεστώτα επιδιώκουν ενεργά να φιμώσουν τους επικριτές τους πέρα από τα σύνορά τους. Η διακρατική καταστολή έχει αναδειχθεί ως μία από τις σοβαρότερες και πιο παραμελημένες απειλές για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ασφάλεια των κρατών μελών της ΕΕ. Η έκθεσή μας αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την αντιμετώπισή του», δήλωσε η εισηγήτρια Hannah Neumann (Πράσινοι, Γερμανία).

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Markus Spiske on Unsplash

Oι διαπραγματευτές του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τη δέσμη μέτρων «omnibus VI» της Επιτροπής για την απλούστευση των διατάξεων που αφορούν τα καλλυντικά, την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση χημικών προϊόντων (CLP) και τα προϊόντα λίπανσης.

Καλλυντικά

Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να καταργήσουν σταδιακά τα καλλυντικά που περιέχουν απαγορευμένες ουσίες «CMR» (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή) ταχύτερα από ό,τι είχε προτείνει η Επιτροπή. Αφού τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανόνες, όταν η συνέχιση της χρήσης μιας ουσίας δεν στοιχειοθετείται, οι εταιρείες θα έχουν 6 μήνες για τη διακοπή της διάθεσης των σχετικών προϊόντων στην αγορά και 12 μήνες πριν από την πλήρη απαγόρευσή τους – σε αντίθεση με τους 12 και 24 μήνες που προέβλεπε η πρόταση της Επιτροπής, αν και το διάστημα αυτό είναι ούτως ή άλλως μεγαλύτερο από τους ισχύοντες κανόνες, οι οποίοι δεν προβλέπουν σταδιακή μετάβαση.

Οι εταιρείες που επιθυμούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν μια ουσία θα έχουν στη διάθεσή τους έως και 12 μήνες από τη νέα ταξινόμησή της για να ζητήσουν παρέκκλιση, ενώ η προθεσμία σταδιακής κατάργησης θα αρχίζει μόνο αφού ληφθεί απόφαση σχετικά με το εν λόγω αίτημα. Εάν η παρέκκλιση απορριφθεί για λόγους ασφάλειας, η εταιρεία θα έχει στη διάθεσή της 3 μήνες για να σταματήσει να διαθέτει προϊόντα στην αγορά και 9 μήνες πριν την πλήρη απαγόρευση πώλησής τους. Σε περιπτώσεις που το αίτημα απορριφθεί λόγω διαθεσιμότητας κατάλληλης εναλλακτικής λύσης, τα διαστήματα αυτά θα είναι 24 και 36 μήνες.

Οι συννομοθέτες αποφάσισαν επίσης να μην εξαιρεθούν οι ουσίες ΚΜΤ με βάση την έκθεση σε αυτές σε περίπτωση κατάποσης ή εισπνοής, παρά την αντίθετη πρόταση της Επιτροπής, ενώ επανέφεραν και την απαίτηση τα καλλυντικά προϊόντα που περιέχουν νανοϋλικά να κοινοποιούνται στην Επιτροπή πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά, αλλά όχι 6 μήνες νωρίτερα από ό,τι σήμερα.

Για να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των επικίνδυνων ουσιών στα καλλυντικά προϊόντα, η Επιτροπή θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές που θα προσδιορίζουν την ανάλυση των εναλλακτικών λύσεων ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος της εν λόγω νομοθεσίας.

Ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία χημικών προϊόντων

Οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε αναθεωρήσεις του πρόσφατα τροποποιημένου κανονισμού CLP, ώστε να καταστεί δυνατή η θέσπιση πιο ευέλικτων κανόνων για την ταξινόμηση και την επισήμανση των χημικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων ευανάγνωστων ετικετών, ευρύτερης χρήσης της ψηφιακής επισήμανσης και χαλάρωσης των κανόνων διαφήμισης για τη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των καταναλωτών.

Συμφωνήθηκε ότι τα στοιχεία επισήμανσης πρέπει να είναι ευανάγνωστα για τους καταναλωτές. Όταν η ουσία διατίθεται στην αγορά για το κοινό, το κείμενο της ετικέτας χρησιμοποιεί μέγεθος γραμματοσειράς με ύψος ίσο ή μεγαλύτερο από 1,2 mm. Όταν το περιεχόμενο της συσκευασίας της ουσίας δεν υπερβαίνει τα 125 ml, το ύψος πρέπει να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από 0,9 mm.

Για την αντιμετώπιση πρακτικών θεμάτων επισήμανσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους παραμένουν διαθέσιμες στο εξωτερικό της συσκευασίας, οι συννομοθέτες συμφώνησαν ότι, για χημικά προϊόντα σε δοχεία μέχρι 10 ml, ορισμένα στοιχεία επισήμανσης (εξαιρουμένων των εικονογραμμάτων κινδύνου) μπορούν να παρέχονται σε ψηφιακή ετικέτα.

Για λόγους κανονιστικής σαφήνειας και αντιμετώπισης πιθανών ανησυχιών για τη δημόσια υγεία, οι συννομοθέτες θέσπισαν ειδική προθεσμία 15 μηνών για την επικαιροποίηση των ετικετών από τους προμηθευτές όταν μια νέα αξιολόγηση οδηγεί σε αυστηρότερη ταξινόμηση, αντί της πρότασης αυτό να γίνεται «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση», όπως πρότεινε η Επιτροπή.

Για να αποφευχθούν τα κατακερματισμένα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής, το Κοινοβούλιο ανέβαλε πέρυσι την εφαρμογή των περισσότερων μερών του αναθεωρημένου κανονισμού για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων για την 1η Ιανουαρίου 2028.

Λιπάσματα

Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να απλουστεύσουν τον κανονισμό της ΕΕ για τα προϊόντα λίπανσης [(ΕΕ) 2019/1009] με σκοπό τη στήριξη των γεωργών της ΕΕ και της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας στον τομέα των προϊόντων λίπανσης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Αν και η Επιτροπή είχε προτείνει την αντικατάσταση της διευρυμένης απαίτησης καταχώρισης για ουσίες που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα λίπανσης με το τυποποιημένο καθεστώς REACH, οι συννομοθέτες επέλεξαν να διατηρήσουν την υποχρέωση καταχώρισης για τις ουσίες με εναρμονισμένη ταξινόμηση ως ιδιαίτερα επιβλαβείς.

Δηλώσεις

Ο εισηγητής της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων Δημήτρης Τσιόδρας (ΕΛΚ, Ελλάδα) δήλωσε: «Με τη συμφωνία αυτή, καταδείξαμε ότι απλούστευση και υψηλό επίπεδο προστασίας μπορούν να συμβαδίζουν. Μειώσαμε τον περιττό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ενισχύσαμε την προβολή των πληροφοριών ασφάλειας για τους καταναλωτές και εξασφαλίσαμε μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τη βιομηχανία, διατηρώντας παράλληλα πλήρως τα υψηλά πρότυπα της Ευρώπης για την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος.»

Ο εισηγητής της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών Piotr Müller (Συντηρητικοί, Πολωνία) δήλωσε: «Χαιρετίζουμε αυτή την πολιτική συμφωνία ως ουσιαστικό βήμα προόδου για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Κοινός μας στόχος ήταν η μείωση της γραφειοκρατίας και η στήριξη της ανάπτυξης στους τομείς των χημικών, των καλλυντικών και των λιπασμάτων. Θα μπορούσαμε να έχουμε προχωρήσει περισσότερο; Ασφαλώς. Υπάρχουν ζητήματα για τα οποία θα συνεχίσουμε να πιέζουμε σε μελλοντικές αναθεωρήσεις. Ωστόσο, το σημερινό αποτέλεσμα αποτελεί πραγματική νίκη για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.»

Επόμενα βήματα

Η άτυπη συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο. Στη συνέχεια, θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Σχετικές πληροφορίες

Ο γενικός κανονισμός για τα χημικά προϊόντα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ και τη μείωση του διοικητικού φόρτου, βοηθώντας τις επιχειρήσεις να καινοτομούν και να αναπτύσσονται σύμφωνα με την έκθεση Draghi για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.

Η χημική βιομηχανία αποτελείται από 29.000 εταιρείες που παρέχουν 1,2 εκατομμύρια άμεσες θέσεις εργασίας και υποστηρίζουν 19 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα προτεινόμενα μέτρα για τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης και την ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου αναμένεται να εξοικονομήσουν στον κλάδο τουλάχιστον 363 εκατ. ευρώ ετησίως. Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή παρουσίασε επίσης σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by pmv chamara on Unsplash

Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης και της απαγόρευσης των μαζικών απελάσεων, ενώ παράλληλα επιδιώκουν να αποτρέψουν καταχρήσεις και μη εξουσιοδοτημένες μετακινήσεις εντός της ΕΕ. Η άτυπη συμφωνία που επιτεύχθηκε την 1η Ιουνίου μεταξύ των διαπραγματευτών του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, εγκρίθηκε από την ολομέλεια με 418 ψήφους υπέρ, 218 κατά και 30 αποχές.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, απόφαση επιστροφής που εκδίδεται από αρμόδιες εθνικές αρχές σε βάρος υπηκόου τρίτης χώρας που διαμένει παράτυπα σε κράτος μέλος συνεπάγεται την υποχρέωση της αποχώρησης του προσώπου αυτού από τη συγκεκριμένη χώρα της ΕΕ άμεσα ή εντός της σχετικής προθεσμίας.

Υποχρέωση συνεργασίας και κράτηση

Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής θα υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές. Για την προετοιμασία της επιστροφής τους, θα μπορούν να τίθενται υπό κράτηση, κατόπιν ατομικής αξιολόγησης, για παράδειγμα εάν δεν συνεργάζονται, εάν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή εάν συνιστούν απειλή για την ασφάλεια. Η κράτηση θα πρέπει να διατάσσεται από διοικητική ή δικαστική αρχή και θα μπορεί να διαρκεί έως 24 μήνες. Θα είναι επίσης δυνατή συνολική παράταση έως έξι μήνες, εφόσον μεταβληθούν οι περιστάσεις, προκύψουν νέα στοιχεία ή βελτιωθεί η συνεργασία με τρίτη χώρα. Εάν υπήκοος τρίτης χώρας μετακινηθεί σε άλλο κράτος μέλος, μπορεί να εφαρμόζεται περίοδος κράτησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούν επίσης να απαιτούν τακτική αναφορά στις αρχές ή διαμονή σε καθορισμένο μέρος. Θα μπορούν επίσης να επιβάλλονται εναλλακτικά μέτρα κράτησης, όπως χρηματική εγγύηση ή ηλεκτρονική επιτήρηση.

Μέτρα έρευνας

Οι εθνικές αρχές θα μπορούν να λαμβάνουν ειδικά μέτρα έρευνας για την προετοιμασία ή τη διασφάλιση αποτελεσματικής επιστροφής. Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν έρευνες σε υπηκόους τρίτων χωρών, σε κατοικίες ή σε άλλους σχετικούς χώρους, κατόπιν δικαστικής ή διοικητικής άδειας, καθώς και έρευνα και κατάσχεση προσωπικών αντικειμένων και ηλεκτρονικών συσκευών. Όλα τα μέτρα θα πρέπει να τηρούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και να υπόκεινται στις εγγυήσεις και τα ένδικα μέσα που προβλέπονται από το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο.

Συμφωνία με χώρες εκτός ΕΕ για την αποδοχή των επιστρεφόντων

Βάσει των νέων κανόνων θα είναι δυνατή η μεταφορά μεταναστών για τους οποίους έχει εκδοθεί σχετική απόφαση (εξαιρουμένων των ασυνόδευτων ανηλίκων) σε «κέντρα επιστροφής» που βρίσκονται στο έδαφος χώρας που συμφωνεί να τους υποδεχθεί, βάσει συμφωνίας που συνάπτει κράτος μέλος της ΕΕ. Οι συμφωνίες αυτές θα μπορούν να συνάπτονται μόνο με τρίτες χώρες που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από την έναρξη ισχύος των συμφωνιών αυτών.

Δήλωση

Ο εισηγητής Malik Azmani (Renew, Ολλανδία) δήλωσε: «Η Ευρώπη έκανε ένα αποφασιστικό βήμα. Οι πολίτες δικαίως αναμένουν ότι όσοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής θα επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους. Γι’ αυτό έχω μια σαφή προτεραιότητα: αποτελεσματικά και ρεαλιστικά μέτρα επιστροφής. Επειτα από σχεδόν 20 χρόνια αδράνειας, η Ευρώπη διαθέτει πλέον τα αναγκαία μέτρα για να τα εφαρμόσει. Οι επιστροφές αποτελούν το τελευταίο κομμάτι του παζλ του ευρωπαϊκού συστήματος μετανάστευσης και είμαι εξαιρετικά υπερήφανος που πλέον το σύστημα αυτό είναι ολοκληρωμένο.»

Επόμενα βήματα

Μετά την έγκρισή του από το Κοινοβούλιο, το κείμενο θα πρέπει να εγκριθεί επισήμως από το Συμβούλιο και να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ προκειμένου να τεθεί σε ισχύ. Ορισμένες διατάξεις, μεταξύ των οποίων εκείνες που αφορούν τα κέντρα επιστροφής, την εκτίμηση της ηλικίας των ανηλίκων και την εξωτερική διάσταση των επιστροφών, θα εφαρμοστούν άμεσα. Άλλες διατάξεις που απαιτούν προπαρασκευαστικές ενέργειες, θα τεθούν σε εφαρμογή 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Joseph Lockley on Unsplash