Την Τετάρτη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του (632 ψήφοι υπέρ, 15 κατά και 9 αποχές) σχετικά με την αναθεώρηση των αλλαγών στους ευρωπαϊκούς κανόνες για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών που πρότειναν τα κράτη μέλη της ΕΕ τον Ιούνιο του 2025. Οι ευρωβουλευτές καταψήφισαν την προσπάθεια των υπουργών της ΕΕ να αποδυναμώσουν τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, τα οποία ισχύουν από το 2004 και έχουν στόχο να διασφαλίσουν ότι οι επιβάτες προστατεύονται επαρκώς από δυσκολίες στο ταξίδι τους.

Διασφάλιση των υφιστάμενων δικαιωμάτων

Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν να διατηρηθεί το δικαίωμα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών να αποζημιώνονται ή να μεταφέρονται με άλλη πτήση και να διεκδικούν αποζημίωση σε περίπτωση καθυστέρησης άνω των τριών ωρών, ματαίωσης της πτήσης ή άρνησης επιβίβασης. Το Συμβούλιο πιέζει να δίνεται αποζημίωση μόνο μετά από καθυστέρηση τεσσάρων έως έξι ωρών, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης. Το Κοινοβούλιο τάσσεται επίσης κατά της μείωσης των σημερινών ποσών αποζημίωσης σε περιπτώσεις καθυστερήσεων και προβλημάτων πτήσεων, προτείνοντας να οριστούν τα όρια των αποζημιώσεων μεταξύ 300 και 600 ευρώ ανάλογα με την απόσταση. Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών επιθυμούν να ορίσουν την αποζημίωση μεταξύ 300 και 500 ευρώ.

Καθώς η ευθύνη των αεροπορικών εταιρειών περιορίζεται σε καταστάσεις που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους, το Κοινοβούλιο επιθυμεί να επικαιροποιήσει τον κατάλογο των έκτακτων περιστάσεων που θα επιτρέπουν στις αεροπορικές εταιρείες να απεμπολήσουν την ευθύνη τους για καταβολή αποζημίωσης. Οι περιστάσεις αυτές επί του παρόντος περιλαμβάνουν φυσικές καταστροφές, πόλεμο, καιρικές συνθήκες ή απρόβλεπτες εργασιακές διαφορές που επηρεάζουν τον αερομεταφορέα, τον αερολιμένα ή τον πάροχο υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν ο κατάλογος αυτός να θεωρείται πάγιος και πλήρης, ενώ η Επιτροπή προτείνει να τον αναθεωρεί τακτικά.

Οι ευρωβουλευτές συμφωνούν με τη θέση του Συμβουλίου υπέρ της διατήρησης της υποχρέωσης των αεροπορικών εταιρειών να παρέχουν σνακ σε καθηλωμένους επιβάτες κάθε δύο ώρες μετά την αρχική ώρα αναχώρησης, γεύμα μετά από τρεις ώρες και έως τρεις διανυκτερεύσεις σε περιπτώσεις μεγάλων καθυστερήσεων. Το όριο των τριών διανυκτερεύσεων θα προσφέρει στις αεροπορικές εταιρείες μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και ως εκ τούτου θα τις γλιτώσει από αδικαιολόγητα έξοδα.

Ταχύτερη και απλούστερη επιστροφή χρημάτων

Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν να δημιουργηθούν προσυμπληρωμένα έντυπα για τις αιτήσεις αποζημίωσης και επιστροφής χρημάτων, προκειμένου να απλουστευθεί η επεξεργασία τους, καθώς και να μπορούν οι επιβάτες αλλά και οι αεροπορικές εταιρείες να αποφεύγουν τη χρήση τρίτων μερών που προσφέρουν υπηρεσίες αποζημιώσεων. Σύμφωνα με το σχέδιο κανόνων, οι αερομεταφορείς θα πρέπει να αποστέλλουν στους επιβάτες που αντιμετωπίζουν διαταραχές στο ταξίδι τους (ματαίωση ή καθυστερήσεις) προσυμπληρωμένο έντυπο εντός 48 ωρών από το συμβάν - ενώ η θέση του Συμβουλίου είναι να προσφέρεται το έντυπο αυτό μόνο μετά από ακύρωση και όχι για μεγάλες καθυστερήσεις. Στη συνέχεια, οι ταξιδιώτες θα έχουν στη διάθεσή τους ένα έτος για να υποβάλουν αίτηση.

Ενίσχυση της προστασίας των ταξιδιωτών

Το Κοινοβούλιο επιθυμεί οι επιβάτες να έχουν το δικαίωμα να μεταφέρουν μαζί τους στο αεροπλάνο, χωρίς πρόσθετο κόστος, ένα προσωπικό αντικείμενο (όπως τσάντα, σακίδιο πλάτης ή φορητό υπολογιστή) και μία μικρή χειραποσκευή με μέγιστες διαστάσεις 100 εκ. (άθροισμα μήκους, πλάτους και ύψους) και βάρους έως 7 κιλών.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης να καταργηθούν τα πρόσθετα τέλη που οι ταξιδιώτες αναγκάζονται μερικές φορές να πληρώσουν για τη διόρθωση λαθών στο όνομα των επιβατών ή για να κάνουν check-in στις πτήσεις τους. Οι επιβάτες θα πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα να επιλέγουν μεταξύ ψηφιακών και έντυπων καρτών επιβίβασης, προσθέτουν.

Ευάλωτοι επιβάτες

Οι ευρωβουλευτές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στους επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. Οι εν λόγω ταξιδιώτες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα αποζημίωσης, μεταφοράς με άλλη πτήση και βοήθειας από τις αεροπορικές εταιρείες σε περίπτωση που χάσουν μια πτήση λόγω της αδυναμίας του αερολιμένα να τους βοηθήσει να φτάσουν εγκαίρως στην πύλη, αναφέρει το κείμενο. Οι επιβάτες με μειωμένη κινητικότητα, οι έγκυες γυναίκες, τα βρέφη και τα παιδιά σε καροτσάκι με συνοδό θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα κατά την επιβίβαση, ενώ οι συνοδοί τους θα πρέπει να κάθονται σε παρακείμενο κάθισμα χωρίς επιπλέον χρεώσεις.

Δήλωση

Ο εισηγητής Andrey Novakov (ΕΛΚ, Βουλγαρία) δήλωσε: «Το Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να συνεχίσει τον αγώνα για σαφέστερους και πιο προβλέψιμους κανόνες για τις αεροπορικές εταιρείες και για έναν ισχυρότερο τομέα αερομεταφορών, αλλά όχι εις βάρος των επιβατών. Η βάση μας είναι σαφής: είμαστε αποφασισμένοι να βελτιώσουμε και όχι να αποδυναμώσουμε τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών. Επιμένουμε ότι η μείωση των καθυστερήσεων έχει σημαντικά συνολικά οφέλη για την οικονομία της Ευρώπης. Ως εκ τούτου, το όριο των τριών ωρών για αποζημίωση, τα υφιστάμενα επίπεδα αποζημίωσης, τα προσυμπληρωμένα έντυπα και οι εκτελεστές διασφαλίσεις παραμένουν οι κόκκινες γραμμές μας. Βασιζόμαστε στους Υπουργούς Μεταφορών της ΕΕ να επανεξετάσουν τη θέση τους, ώστε να μπορέσουμε από κοινού να βρούμε ένα αμοιβαία αποδεκτό αποτέλεσμα. Οι πολίτες αναμένουν από εμάς να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες τους.»

Επόμενα βήματα

Στο πλαίσιο της διαδικασίας δεύτερης ανάγνωσης, η θέση του Κοινοβουλίου θα διαβιβαστεί στο Συμβούλιο. Εάν το Συμβούλιο δεν αποδεχθεί όλες τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου, θα συγκληθεί η «επιτροπή συνδιαλλαγής» για να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με την τελική μορφή της νομοθεσίας.

Σχετικές πληροφορίες

Το 2014, το Κοινοβούλιο αντέδρασε σε πρόταση της Επιτροπής για την επικαιροποίηση των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, προτείνοντας οι επιβάτες που αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις ή ακινητοποίηση να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε αποζημίωση, με σαφέστερους κανόνες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις καταγγελίες των επιβατών. Οι αποκλίσεις στις θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ μπλόκαραν αυτόν τον φάκελο για 11 χρόνια, ωστόσο τον Ιούνιο του 2025, οι Υπουργοί της ΕΕ κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία. Οι επακόλουθες διαπραγματεύσεις με το Κοινοβούλιο ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2025, αλλά δεν κατέληξαν σε συμφωνία, αναγκάζοντας το Κοινοβούλιο να προχωρήσει στην έγκριση της θέσης του σε δεύτερη ανάγνωση.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Gabriele Merlino on Unsplash

Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε την Τετάρτη, το Κοινοβούλιο κατήγγειλε τη χρήση μονομερών εμπορικών απειλών και οικονομικού εκφοβισμού κατά της Δανίας και άλλων κρατών μελών της ΕΕ ως μορφή καταναγκασμού. Περιγράφοντας αυτές τις κινήσεις ως ασύμβατες με το διεθνές δίκαιο και τις βασικές αρχές της συνεργασίας μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ, οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν ότι δεν πρέπει να επιτραπεί να χρησιμοποιηθεί η Γροιλανδία ως εργαλείο για τη διαίρεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καλούν δε την ΕΕ να αντιδράσει σθεναρά, συλλογικά και αποφασιστικά και να αντισταθεί σε κάθε τέτοια απόπειρα καταναγκασμού.

Στρατηγικό καθήκον της ΕΕ η ενίσχυση των παγκόσμιων σχέσεών της

Το Κοινοβούλιο εκφράζει τη λύπη του για την προσέγγιση της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην εξωτερική πολιτική, η οποία βασίζεται σε μια νοοτροπία συναλλαγής και χαρακτηρίζεται από φθίνουσα προσήλωση στην πολυμερή προσέγγιση και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η ΕΕ πρέπει να αντλήσει διδάγματα από τα τρωτά σημεία της, λένε οι ευρωβουλευτές, ούτως ώστε να αποφύγει να βρεθεί σε θέση να υπόκειται πιέσεις στο μέλλον.

«Ένα τόξο αστάθειας» γύρω από την Ευρώπη

Από την Ουκρανία έως τον Καύκασο και από τη Μέση Ανατολή έως το Σαχέλ, την Αρκτική και πέραν αυτής, έχει σχηματιστεί ένα τόξο αστάθειας γύρω από την Ευρώπη, προειδοποιούν οι ευρωβουλευτές στην αξιολόγησή τους για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ (ΚΕΠΠΑ). Η ΕΕ δεν έχει την πολυτέλεια της εσωστρέφειας και πρέπει να παραμείνει ανοικτή και ενεργά παρούσα, τονίζοντας ότι η παγκόσμια προβολή και η πολιτική επιρροή της συχνά υπολείπονται του οικονομικού, χρηματοπιστωτικού και διπλωματικού αποτυπώματός της.

Ενώ υποστηρίζουν μια λύση μέσω της διπλωματίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε διευθέτηση επιβεβλημένη από τη Ρωσία ή η οποία θα ανταμείβει τη ρωσική επίθεση θα υπονομεύσει την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η επίθεση της Ρωσίας αποσταθεροποιεί σοβαρά την ανατολική γειτονία της ΕΕ, προκαλώντας δευτερογενείς επιπτώσεις στα Δυτικά Βαλκάνια που απειλούν να επιβραδύνουν τις μεταρρυθμίσεις και να τροφοδοτήσουν αντιευρωπαϊκά αφηγήματα, δηλώνει το Κοινοβούλιο. Η διεύρυνση της ΕΕ είναι μια γεωστρατηγική επένδυση για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα, τονίζεται στην έκθεση.

Δήλωση

Ο εισηγητής David McAllister (ΕΛΚ, Γερμανία) δήλωσε: «Το ευρύτερο στρατηγικό καθήκον της ΕΕ έγκειται στην ενίσχυση των παγκόσμιων εταιρικών μας σχέσεων, στην ενίσχυση της ικανότητάς μας να αποτρέπουμε απειλές και στη διασφάλιση ότι η διεύρυνση, η πολιτική γειτονίας και η συνεργασία με δημοκρατίες που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις εξυπηρετούν τη μακροπρόθεσμη ασφάλειά μας. Ταυτόχρονα, η ΕΕ πρέπει να αυξήσει την προβολή της, να ενισχύσει την εξωτερική της εκπροσώπηση και να διασφαλίσει ότι τα μέσα της (από τις κυρώσεις έως τη στρατηγική επικοινωνία και το πρόγραμμα Global Gateway) χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά και με συνέπεια.»

Η έκθεση εγκρίθηκε με 392 ψήφους υπέρ, 179 κατά και 83 αποχές.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμα να δράσουν αυτόνομα στον τομέα της άμυνας

Στην ετήσια έκθεση του Κοινοβουλίου σχετικά με την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ, οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι επανειλημμένες επιθέσεις της Ρωσίας έχουν υπονομεύσει την τάξη ασφαλείας της Ευρώπης και έχουν αποκαλύψει «την αποτυχία των σχετικών θεσμικών και πολιτικών διαδικασιών». Υποστηρίζουν ότι μόνο η συνεργασία που βασίζεται σε από κοινού συμφωνηθέντες κανόνες μπορεί να προστατεύσει από τον πόλεμο και να παρέχει κοινή ασφάλεια, ζητώντας μια ανανεωμένη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας που θα ενισχύει τη συνεργασία της ΕΕ με το ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, το Κοινοβούλιο αναφέρει ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει επίσης να είναι έτοιμα να ενεργούν αυτόνομα βάσει της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ.

Οι απειλές των ΗΠΑ κατά της κυριαρχίας της Γροιλανδίας μείζων απειλή για τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ

Το Κοινοβούλιο εκφράζει επίσης σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την παρέμβαση τρίτων χωρών στη Γροιλανδία, συμπεριλαμβανομένων υβριδικών ενεργειών και ρητών απειλών των ΗΠΑ κατά της κυριαρχίας της Γροιλανδίας, περιγράφοντάς τις ως μείζονα απειλή για τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ, την Ατλαντική Συμμαχία και τη βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη. Το κείμενο καλεί για μια ενιαία αντίδραση της ΕΕ και υποστηρίζει την κοινή δήλωση στην οποία προέβησαν διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ στις 6 Ιανουαρίου 2026, επιβεβαιώνοντας ότι το μέλλον της Γροιλανδίας μπορεί να αποφασιστεί μόνο από τη Δανία και τη Γροιλανδία. Εκφράζει επίσης ανησυχία για τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ του Δεκεμβρίου 2025, η οποία, σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, «επισημοποιεί μια αβάσιμη πολιτική των ΗΠΑ να θεωρούν την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των θεμελιωδών αξιών της, των αρχών της δημοκρατικής διακυβέρνησης και αρκετών από τους θεμελιώδεις στόχους της στον τομέα της ασφάλειας, αντίθετη προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ.»

Αναγνωρίζοντας τον ζωτικό ρόλο του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ ως βασικού συμμάχου της Ευρώπης, το Κοινοβούλιο επισημαίνει επίσης την αυξανόμενα απρόβλεπτη συμπεριφορά και τον απομονωτισμό της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου απόσυρσης στρατευμάτων από την Ευρώπη. Ως εκ τούτου, ζητεί από την ΕΕ σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης, αυξημένες και συντονισμένες αμυντικές δαπάνες στα κράτη μέλη, ισχυρότερες ευρωπαϊκές αμυντικές ικανότητες και μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, διατηρώντας παράλληλα μια ισορροπημένη διατλαντική εταιρική σχέση.

Η έκθεση εγκρίθηκε με 395 ψήφους υπέρ, 197 κατά και 70 αποχές.

Δήλωση

«Η φετινή έκθεση για την ΚΠΑΑ υπογραμμίζει ότι οι σημερινές συνθήκες δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφιβολίας: η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρή, αυτόνομη και επιχειρησιακή αμυντική ικανότητα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπερβούμε τα βραχυπρόθεσμα εθνικά συμφέροντα και όχι μόνο να ολοκληρώσουμε την ενιαία αγορά για την άμυνα, αλλά και να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ. Για σχεδόν 20 χρόνια, η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας της ΕΕ υπάρχει σε μεγάλο βαθμό μόνο στα χαρτιά — ήρθε η ώρα να τη μετατρέψουμε σε πραγματικότητα. Και η σημερινή πραγματικότητα απαιτεί επείγουσα δράση, ενότητα και τη βούληση να αναλάβουμε πρωτοβουλίες. Το άρθρο 42 παράγραφος 7 πρέπει να καταστεί επιχειρησιακό και όχι να παραμείνει διακοσμητικό. Δεν πρόκειται για ανταγωνισμό με το ΝΑΤΟ, αλλά για τη διασφάλιση ότι η Ευρώπη μπορεί να σταθεί στα δικά της πόδια και να αποτελεί έναν αξιόπιστο παράγοντα ασφάλειας — τόσο για τους πολίτες της όσο και για τους εταίρους της. Πέρα από την αύξηση των δαπανών, η ενίσχυση της βιομηχανικής μας βάσης πρέπει να συμβαδίζει με ένα ανανεωμένο δόγμα ασφάλειας, αυτοπεποίθηση και στρατηγική φιλοδοξία που ανταποκρίνονται στις σημερινές πραγματικότητες», δήλωσε ο εισηγητής Thijs Reuten (Σοσιαλιστές, Ολλανδία) μετά την ψηφοφορία.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Juhi Sewchurran on Unsplash