
Συνολικά οφέλη της ΕΜΚΣ
Γιατί η ΕΕ διαπραγματεύτηκε συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Mercosur;
Η Mercosur είναι μια μεγάλη αγορά για τις εξαγωγές της ΕΕ και ήταν μέχρι σήμερα ο μόνος σημαντικός εμπορικός εταίρος στη Λατινική Αμερική με τον οποίο η ΕΕ δεν είχε προτιμησιακή εμπορική συμφωνία. Εταιρείες της ΕΕ εξάγουν στις τέσσερις ιδρυτικές χώρες της Mercosur:
Οι οικονομίες της Mercosur προστατεύονται επί του παρόντος σε μεγάλο βαθμό και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πολλούς εμπορικούς φραγμούς όταν εξάγουν εκεί, γεγονός που καθιστά δύσκολο για αυτές να ανταγωνιστούν υπό δίκαιους όρους. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
Η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Mercosur στον τομέα των αγαθών, μετά την Κίνα και μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ΕΕ αντιπροσώπευε το 16,9 % του συνολικού εμπορίου της Mercosur το 2023. Η Mercosur είναι ο δέκατος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ στον τομέα των αγαθών. Οι επιχειρήσεις της ΕΕ έχουν τεράστιες δυνατότητες να εξάγουν ακόμη περισσότερα προϊόντα σε αυτή τη μεγάλη αγορά, η οποία αριθμεί περισσότερα από 295 εκατομμύρια άτομα.
Η ΕΕ έχει ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με σχεδόν όλες τις άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η επίτευξη συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur μας επιτρέπει να επεκτείνουμε περαιτέρω την προτιμησιακή πρόσβαση στους εξαγωγείς της ΕΕ και να ενισχύσουμε τους πολιτικούς μας δεσμούς με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Η συμφωνία εταιρικής σχέσης της ΕΕ με τη Mercosur:
Ποια είναι τα κύρια επιτεύγματα που θα επιφέρει η συμφωνία;
1. Επιδίωξη εμπορικής ατζέντας βασισμένης σε αξίες
Βάσει της συμφωνίας, η ΕΕ και η Mercosur συμφωνούν:
2. Απαλλαγείτε από τους δασμούς
Οι υψηλοί δασμοί της Mercosur καθιστούν ακριβότερα τα ευρωπαϊκά προϊόντα στη Mercosur. Η συμφωνία θα καταργήσει τους εισαγωγικούς δασμούς για πάνω από το 91 % των εμπορευμάτων της ΕΕ που εξάγονται στη Mercosur. Οι δασμοί για ορισμένα προϊόντα θα ελευθερωθούν σε μεγαλύτερες περιόδους σταδιακής κατάργησης, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στις εταιρείες των χωρών της Mercosur να προσαρμοστούν.
Η Mercosur επιβάλλει υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές ευρωπαϊκών προϊόντων, όπως:
Στους τομείς αυτούς αναμένεται επίσης να σημειωθούν οι μεγαλύτερες αυξήσεις των εξαγωγών της ΕΕ προς τη Mercosur· μηχανοκίνητα οχήματα (20,7 δισ. ευρώ ή +200%), μηχανήματα (5,4 δισ. ευρώ ή +35 %) και χημικά προϊόντα (4,8 δισ. ευρώ ή +50%).
Με την κατάργηση αυτών των δασμών, η συμφωνία με τη Mercosur θα διευκολύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να εξάγουν στις χώρες της Mercosur.
3. Ενίσχυση του εμπορίου με περαιτέρω τρόπους
Η συμφωνία αποσκοπεί στην τόνωση των εξαγωγών της ΕΕ προς τη Mercosur με διατάξεις σχετικά με:
4. Δείξτε στον κόσμο ότι η ΕΕ και η Mercosur απορρίπτουν τον προστατευτισμό
Σε περιόδους γεωπολιτικής αναταραχής και οικονομικής αβεβαιότητας, μια συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur στέλνει ένα σαφές μήνυμα στον κόσμο ότι δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες της:
Ποιος θα είναι ο συνολικός αντίκτυπος στην οικονομία της ΕΕ;
Ο συνολικός αντίκτυπος στο σύνολο της οικονομίας της ΕΕ ανέρχεται σε σχεδόν 80 δισ. ευρώ μόλις εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία, δηλαδή έως και 0,05 % προστίθεται στο συνολικό ΑΕΠ. Αυτό θα δώσει σημαντική ώθηση στην οικονομία της ΕΕ.
Ο αναμενόμενος θετικός αντίκτυπος της συμφωνίας στο ΑΕΠ της ΕΕ είναι επίσης διπλάσιος από τον αντίκτυπο της συμφωνίας ΣΟΕΣ με τον Καναδά, η οποία έχει αποδείξει την αξία της μετά από 7 έτη προσωρινής εφαρμογής.
Επιπλέον, σημαντικές διατάξεις των εμπορικών συμφωνιών δεν μπορούν να μοντελοποιηθούν και, ως εκ τούτου, τα οφέλη τους δεν συνυπολογίζονται στα αποτελέσματα του μοντέλου. Αυτό ισχύει ιδίως για την καλύτερη πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, τη βελτίωση της πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας (πράγμα που έχει σημασία ιδίως για τις ΜΜΕ), τη μείωση του κόστους τήρησης των κανόνων και των κανονισμών ή την απόδειξη ότι τα προϊόντα πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις και τα πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων ή την υγεία των ζώων και των φυτών.
Πώς θα διευκολύνει η συμφωνία τις επιχειρήσεις της ΕΕ να πραγματοποιούν εμπορικές συναλλαγές και επενδύσεις στην περιοχή της Mercosur;
Η συμφωνία θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών της ΕΕ να δραστηριοποιούνται στη Mercosur:
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για το εμπόριο αγαθών;
Η Mercosur θα καταργήσει τους εισαγωγικούς δασμούς στα ευρωπαϊκά αγαθά και θα άρει τα εμπόδια στις εξαγωγές της ΕΕ, όπως:
Η διευκόλυνση των εξαγωγών στη Mercosur θα ωφελήσει ιδίως τις επιχειρήσεις της ΕΕ που παράγουν και πωλούν:
Όσο περισσότερες εξαγωγές πραγματοποιεί η Ευρώπη, τόσο περισσότερες θέσεις εργασίας μπορεί να διαφυλάξει και να δημιουργήσει.
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και των επενδύσεων;
Η συμφωνία θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν τις υπηρεσίες τους στη Mercosur, τόσο μέσω τοπικής εγκατάστασης όσο και σε διασυνοριακή βάση.
Θα πρέπει να ωφεληθεί ευρύ φάσμα τομέων των υπηρεσιών και της μεταποίησης, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
Η συμφωνία θα μειώσει και θα εξαλείψει τις διακρίσεις και θα διευρύνει τις ευκαιρίες για τους παρόχους υπηρεσιών και τους επενδυτές της ΕΕ και της Mercosur.
Η συμφωνία:
Τόσο για τους αλλοδαπούς όσο και για τους εγχώριους παρόχους υπηρεσιών, η συμφωνία δεν θα επηρεάσει την ικανότητα των ρυθμιστικών αρχών να αναπτύσσουν και να επιβάλλουν κανόνες και πρότυπα που δεν εισάγουν διακρίσεις:
Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τις μικρές επιχειρήσεις;
Οι εμπορικοί φραγμοί επηρεάζουν δυσανάλογα τις μικρότερες επιχειρήσεις περισσότερο από τις μεγάλες, διότι οι μικρές επιχειρήσεις ενδέχεται να μην έχουν τον χρόνο και τους πόρους για να τους ξεπεράσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ διασφάλισε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) με σκοπό την αντιμετώπιση των ειδικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν στις εμπορικές και επενδυτικές δραστηριότητες.
Η ΕΕ επιθυμεί η συμφωνία:
Ήδη σήμερα, περισσότερες από 30.000 ΜΜΕ της ΕΕ εξάγουν στη Mercosur. Κάνοντας το εμπόριο και τις επενδύσεις με τη Mercosur ευκολότερες, περισσότερες μικρές επιχειρήσεις θα ξεκλειδώσουν νέες ευκαιρίες και θα επεκτείνουν την πελατειακή τους βάση.
Πώς θα ωφελήσει η συμφωνία τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ;
Ο αγροδιατροφικός τομέας της ΕΕ αναμένεται να επωφεληθεί από την ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά της Mercosur και από περισσότερες ευκαιρίες πώλησης των προϊόντων του σε 295 εκατομμύρια καταναλωτές της Mercosur.
Η Mercosur διαθέτει μεγάλο καταναλωτικό δυναμικό για ευρωπαϊκά προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως κρασιά, τυριά, γαλακτοκομικά προϊόντα και χοιρινό κρέας, τα οποία επί του παρόντος υπόκεινται σε υψηλούς δασμούς.
Για παράδειγμα:
Οι συνολικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ (+ 49 %), ενώ οι περισσότεροι γεωργικοί τομείς της ΕΕ προβλέπεται να αυξήσουν τις εξαγωγές τους. Αυτό αφορά κυρίως τα οπωροκηπευτικά (+ 185 εκατ. ευρώ ή + 36 %), τα φυτικά έλαια (+ 185 εκατ. ευρώ ή + 21 %), τα γαλακτοκομικά (+ 85 εκατ. ευρώ ή + 102 %) και τα ποτά (+ 608 εκατ. ευρώ ή + 53 %).
Η συμφωνία θα άρει αυτούς τους υψηλούς δασμούς και άλλους εμπορικούς φραγμούς, όπως ασαφείς κανόνες και κανονισμούς ή επαχθείς διαδικασίες, έτσι θα είναι ευκολότερο για τους Ευρωπαίους παραγωγούς να εξάγουν στη Mercosur.
Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τους παραγωγούς τροφίμων και ποτών της ΕΕ να διαθέσουν στην αγορά τα διακριτά περιφερειακά προϊόντα τους (γεωγραφικές ενδείξεις);
Η ΕΕ παράγει πολλά μοναδικά τοπικά τρόφιμα και ποτά υψηλής ποιότητας, όπως το Roquefort, το Parmigiano Reggiano, η Polska Wódka [πολωνική βότκα] και το ιρλανδικό ουίσκι, τα οποία προστατεύονται βάσει ειδικού καθεστώτος που ονομάζεται «γεωγραφικές ενδείξεις» (ΓΕ). Οι γεωγραφικές ενδείξεις διασφαλίζουν την αυθεντικότητα, επιτρέπουν την τιμολόγηση υψηλής ποιότητας και απαγορεύουν τα προϊόντα απομίμησης.
Η συμφωνία Mercosur θα αναγνωρίσει 344 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις, απαγορεύοντας τις απομιμήσεις, καθώς και παραπλανητικούς όρους, σύμβολα, σημαίες ή εικόνες. Μόνο γνήσια προϊόντα, όπως, για παράδειγμα, το τυρί Roquefort που παρασκευάζεται στο Roquefort της Γαλλίας, θα φέρουν την ονομασία ΓΕ. Η προστασία αυτή ωφελεί τους παραγωγούς της ΕΕ, στηρίζει τις εξαγωγές και εξασφαλίζει στους καταναλωτές της Mercosur τη γνησιότητα των προϊόντων.
Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στο ειδικό ενημερωτικό δελτίο.
Πώς θα ανοίξει η συμφωνία την αγορά δημοσίων συμβάσεων της Mercosur;
Η συμφωνία θα διευκολύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να υποβάλλουν προσφορές για κυβερνητικές συμβάσεις στις χώρες της Mercosur επί ίσοις όροις με τις τοπικές εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία υποβολής προσφορών για συμβάσεις θα είναι απλούστερη, διαφανέστερη και θα εισάγει λιγότερες διακρίσεις για τις εταιρείες της ΕΕ.
Πρόσθετα μέτρα από τον Δεκέμβριο του 2024
Γιατί πρότεινε η Επιτροπή πρόσθετα μέτρα μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών;
Μετά την ολοκλήρωση των πολιτικών συζητήσεων με τη Mercosur τον Δεκέμβριο του 2024, η Επιτροπή συμμετείχε σε εντατική διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τους βουλευτές του ΕΚ και τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών οργανώσεων, των ΜΚΟ και της βιομηχανίας.
Τα άνευ προηγουμένου πρόσθετα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή ανταποκρίνονται άμεσα στις προτεραιότητες και τις ανησυχίες που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια των εν λόγω διαβουλεύσεων:
Ποιο είναι το νέο Ενιαίο Δίχτυ Ασφαλείας για τα μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων;
Η Επιτροπή πρότεινε τη θέσπιση ενός νέου ενιαίου διχτυού ασφαλείας για μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων, με συνολική ικανότητα 6,3 δισ. ευρώ — διπλασιάζοντας ουσιαστικά το τρέχον γεωργικό αποθεματικό. Αυτή η ενισχυμένη στήριξη θα συμβάλει στην προστασία των γεωργών μας σε περιόδους διαταραχών της αγοράς και αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Στην πράξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις της αγοράς μετά τη σταδιακή εφαρμογή της συμφωνίας, ιδίως όσον αφορά τον γεωργικό τομέα.
Γιατί πρότεινε η Επιτροπή πρόσθετη νομική πράξη, ενώ η ΕΜΚΣ διαθέτει ήδη διατάξεις σχετικά με τις διασφαλίσεις;
Από την αρχή των διαπραγματεύσεων με τη Mercosur, ένας από τους βασικούς μας στόχους ήταν η αντιμετώπιση των ανησυχιών των Ευρωπαίων γεωργών με στόχο την προστασία των πιο ευαίσθητων τομέων της ΕΕ.
Εργαζόμαστε συνεχώς για τρόπους ενίσχυσης αυτής της υποστήριξης και αυτό το έγγραφο είναι η τελευταία εκδήλωση αυτής της προσπάθειας.
Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τις γεωργικές κοινότητες και τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ για να διασφαλίσουμε ότι διαθέτουμε όλα τα απαραίτητα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να επωφεληθούν από τις εξαγωγικές ευκαιρίες που ανοίγονται με την παρούσα συμφωνία και να τις προστατεύσουμε από κάθε πιθανή βλάβη.
Το κεφάλαιο ΕΜΚΣ καθορίζει τα δικαιώματα των μερών να λαμβάνουν διμερή μέτρα διασφάλισης. Ωστόσο, δεν ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό εντός της Ένωσης. Για να είναι πλήρως λειτουργικά στο δίκαιο της Ένωσης, τα διμερή κεφάλαια διασφάλισης στο πλαίσιο των ΣΕΣ πρέπει πάντα να τίθενται σε λειτουργία μέσω νομικής πράξης της Ένωσης. Η πράξη αυτή ρυθμίζει, βάσει του δικαίου της Ένωσης, τον τρόπο με τον οποίο η Ένωση κάνει χρήση των δικαιωμάτων που έχει επιφυλάξει στη ΣΕΣ.
Η Επιτροπή ανέλαβε σειρά πολιτικών δεσμεύσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση των δικαιωμάτων που έχει επιφυλάξει η Ένωση στο κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις της ΕΜΚΣ. Οι δεσμεύσεις αυτές είναι πλήρως συμβατές με το κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις, παρέχοντας μεγαλύτερη σαφήνεια και διαφάνεια όσον αφορά την προβλεπόμενη εφαρμογή του εν λόγω κεφαλαίου από την Επιτροπή.
Ως εκ τούτου, η νομική πράξη που θέτει σε εφαρμογή το κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις της ΕΜΚΣ θα συμπληρώσει επίσης ορισμένα από τα περιθώρια πολιτικής που αφήνει στην Ένωση το εν λόγω κεφάλαιο, προβλέποντας ιδίως:
Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα ευρωπαϊκά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων;
Τα ζώα, τα φυτά και τα τρόφιμα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ, τα οποία παράγονται στην εγχώρια αγορά ή εισάγονται από οποιαδήποτε τρίτη χώρα, πρέπει να συμμορφώνονται με τις υγειονομικές και φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις της ΕΕ. Οι απαιτήσεις αυτές δεν είναι διαπραγματεύσιμες και εφαρμόζονται ανεξάρτητα από τις εμπορικές συμφωνίες που συνάπτονται με τρίτες χώρες, όπως η συμφωνία ΕΕ-Mercosur.
οι κανόνες της ΕΕ εφαρμόζονται σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στην ΕΕ, είτε παράγονται στην εγχώρια αγορά είτε εισάγονται· τα τρόφιμα πρέπει να είναι ασφαλή ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, εντός ή εκτός της επικράτειας της ΕΕ. Τα πρότυπα αυτά βασίζονται σε επιστημονικές και επικαιροποιημένες εκτιμήσεις κινδύνου.
Ενώ οι τρίτες χώρες έχουν φυσικά το δικαίωμα να καθορίζουν τα δικά τους πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων που ισχύουν στην επικράτειά τους, τα τρόφιμα μπορούν να εισάγονται στην ΕΕ και να διατίθενται στην αγορά για τους καταναλωτές μόνο εάν και όταν συμμορφώνονται με τα πρότυπα και τους κανόνες μας.
Οι χώρες και οι εγκαταστάσεις που παράγουν τρόφιμα πρέπει να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Μόνο όταν συμβεί αυτό μπορούν να καταχωριστούν ως επιτρέπεται να εξάγουν στην ΕΕ.
Οι υγειονομικές και φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις εισαγωγής της ΕΕ πρέπει επίσης να πιστοποιούνται από τις αρχές τρίτων χωρών κατά την εξαγωγή στην ΕΕ και να ελέγχονται κατά την είσοδο στην ΕΕ από υπαλλήλους των κρατών μελών. Η Επιτροπή διενεργεί τακτικούς ελέγχους τόσο σε τρίτες χώρες όσο και σε κράτη μέλη για την επαλήθευση των εν λόγω δραστηριοτήτων.
Τα αυστηρά υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα της ΕΕ δεν θα αλλάξουν
Τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα (ΥΦΠ) της ΕΕ δεν τροποποιούνται από εμπορικές συμφωνίες, όπως αυτή με τη Mercosur.
Οι κανόνες αυτοί είναι οι ίδιοι για τους εισαγωγείς και τους εγχώριους παραγωγούς. Τα τρόφιμα που εισάγονται στην ΕΕ πρέπει να συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανόνες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ) και τη συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια καταλοίπων για τα φυτοφάρμακα, τα κτηνιατρικά φάρμακα ή τις προσμείξεις που καθορίζονται από την ΕΕ.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την ενίσχυση των ελέγχων στα τρόφιμα, τα ζώα και τα φυτικά προϊόντα που εισέρχονται στην ΕΕ. Τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν αυξημένους ελέγχους εντός των συνόρων της ΕΕ και σε τρίτες χώρες, στενότερη παρακολούθηση και συχνότερους ελέγχους, καθώς και τη δημιουργία ειδικού προγράμματος με στόχο την κατάρτιση των εθνικών αρχών στον τομέα αυτό. Στα τέλη Ιανουαρίου 2026 θα συσταθεί ειδική ομάδα για τους ελέγχους των εισαγωγών, με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω ελέγχων.
Η ΕΕ παραμένει ελεύθερη να ρυθμίζει την ασφάλεια των τροφίμων
Η ΕΕ παραμένει πλήρως ανεξάρτητη όσον αφορά τη ρύθμιση των νέων υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων προς το συμφέρον της υγείας των καταναλωτών της ΕΕ.
Η συμφωνία περιλαμβάνει την «αρχή της προφύλαξης», η οποία μας επιτρέπει να λαμβάνουμε μέτρα για την προστασία της υγείας των πολιτών της ΕΕ όταν τα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με το αν τα εισαγόμενα τρόφιμα είναι ασφαλή ή όχι είναι ασαφή. Αυτό αναφέρεται ρητά στο κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Σύμφωνα με τον κανονισμό της ΕΕ για τα ανώτατα όρια καταλοίπων (ΑΟΚ), η εισαγωγή προϊόντων που περιέχουν κατάλοιπα φυτοφαρμάκων που δεν έχουν εγκριθεί στην ΕΕ είναι δυνατή εάν δεν ενέχουν κίνδυνο για τους καταναλωτές.
Παρότι είναι ασφαλής για τους καταναλωτές και βασίζεται στην επιστήμη, η Επιτροπή δίνει προσοχή στις ανησυχίες που εκφράζουν οι πολίτες της ΕΕ, η κοινωνία των πολιτών, οι οργανώσεις γεωργών και οι πολιτικοί θεσμοί ότι οι πρακτικές αυτές είναι αθέμιτες ή προβληματικές.
Ως εκ τούτου, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Ένα όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα», η ΕΕ θα επιδιώξει δικαιότερους ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τη γεωργία σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, ισχυρότερης ευθυγράμμισης των προτύπων παραγωγής που εφαρμόζονται στα εισαγόμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των φυτοφαρμάκων.
Μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών, η Επιτροπή έχει θεσπίσει την αρχή ότι τα πλέον επικίνδυνα φυτοφάρμακα που απαγορεύονται στην ΕΕ για υγειονομικούς ή περιβαλλοντικούς λόγους δεν επιτρέπεται να επιστρέφουν στην ΕΕ μέσω εισαγόμενων προϊόντων. Για την επίτευξη προόδου, η Επιτροπή δρομολόγησε φέτος εκτίμηση επιπτώσεων. Κατά περίπτωση, θα προταθούν τροποποιήσεις του εφαρμοστέου νομικού πλαισίου με βάση τα συμπεράσματα της εν λόγω αξιολόγησης.
Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή πρότεινε, στο πλαίσιο της πρότασης της δέσμης μέτρων για την απλούστευση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και την ασφάλεια, της 16ης Δεκεμβρίου, την τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας ώστε να προβλέπεται ότι, για ουσίες που δεν έχουν εγκριθεί στην Ένωση και έχουν ορισμένες ιδιαίτερα επικίνδυνες ιδιότητες, τα ανώτατα όρια καταλοίπων (ΑΟΚ) μπορούν να μηδενιστούν, εάν κριθεί σκόπιμο μετά το αποτέλεσμα εκτίμησης επιπτώσεων.
Όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης την ενίσχυση των ελέγχων στα τρόφιμα, τα ζώα και τα φυτικά προϊόντα που εισέρχονται στην ΕΕ. Καθόρισε διάφορα μέτρα για την ενίσχυση των ελέγχων στα σύνορα της ΕΕ και σε τρίτες χώρες.
Τέλος, χάρη στη συμφωνία ΕΜΚΣ, η ΕΕ και η Mercosur θα συνεργαστούν στενότερα μεταξύ τους, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο διεθνών φορέων καθορισμού προτύπων.
Βιωσιμότητα, περιβάλλον, πρότυπα
Τι γίνεται με την καλή μεταχείριση των ζώων;
Η συμφωνία Mercosur είναι η πρώτη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) που περιλαμβάνει όρους σχετικούς με την καλή μεταχείριση των ζώων. Στη συμφωνία, η ΕΕ εξάρτησε την προτιμησιακή πρόσβαση για τα νωπά αυγά που εξάγονται στην ΕΕ από την εφαρμογή των προτύπων παραγωγής της ΕΕ για τα αυγά. Τα αυγά που εισάγονται στην ΕΕ μπορούν να επωφεληθούν από δασμολογική προτίμηση μόνο εάν παράγονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των ζώων όσον αφορά τις όρνιθες ωοπαραγωγής. Για να μπορούν να τύχουν δασμολογικής ατέλειας, τα καταγόμενα νωπά αυγά πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικό συμμόρφωσης με την οδηγία 1999/74/ΕΚ του Συμβουλίου ή με ισοδύναμα επίσημα πρότυπα για την καλή διαβίωση των ζώων.
Ως συνήθως, οποιαδήποτε συμπερίληψη οποιουδήποτε όρου σε ΣΕΣ αποτελεί μέρος διαπραγμάτευσης με τον εμπορικό εταίρο και ισχύει για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές. Τα νωπά αυγά είναι το μόνο προϊόν που υπόκειται στις εν λόγω διατάξεις, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τη νομοθεσία της ΕΕ.
Για τις εισαγωγές άλλων ζωικών προϊόντων (βόειο κρέας, κρέας πουλερικών), η νομοθεσία της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των ζώων εφαρμόζεται επίσης σε σχέση με τη σφαγή και ορισμένες διατάξεις σχετικά με τη μεταφορά ζώντων ζώων. Η συμμόρφωση ή η ισοδυναμία με την εν λόγω νομοθεσία καθορίζεται από την Επιτροπή κατόπιν επιτόπιων επαληθεύσεων. Επιπλέον, η συμφωνία καθορίζει τις προϋποθέσεις για έναν εποικοδομητικό διάλογο, στο πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης διαδικασίας ενίσχυσης των συνθηκών καλής διαβίωσης των ζώων σε διμερές και διεθνές επίπεδο — μεταξύ άλλων μέσω ειδικής ομάδας εργασίας που θα εξετάσει το θέμα αυτό.
Επιπλέον, η Επιτροπή ολοκλήρωσε δημόσια διαβούλευση σχετικά με την αναθεώρηση της νομοθεσίας της ΕΕ για την καλή μεταχείριση ορισμένων ζώων στο αγρόκτημα, μεταξύ άλλων σχετικά με το αν και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να εφαρμόζονται ισοδύναμα πρότυπα καλής μεταχείρισης των ζώων στις εισαγωγές ζώων και ζωικών προϊόντων. Μετά την εκτίμηση επιπτώσεων, η Επιτροπή θα προβεί σε σχετικές προτάσεις.
Πώς θα συμβάλει η συμφωνία στην προώθηση της βιώσιμης γεωργίας και στις δύο περιοχές;
Η ΕΕ και η Mercosur συμφώνησαν να συνεργαστούν στενότερα για τη βελτίωση των προτύπων καλής διαβίωσης των ζώων.
Οι εταίροι συμφώνησαν να καταπολεμήσουν από κοινού τη μικροβιακή αντοχή που συνδέεται με τη χρήση αντιμικροβιακών στον άνθρωπο και τα ζώα — μια πρώτη φορά για μια συμφωνία με την ΕΕ.
Συμφωνήθηκε επίσης η συνεργασία στον επιστημονικό τομέα για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των τροφίμων και προστασίας της υγείας.
Η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου.
Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα της ΕΕ;
Από την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη Mercosur, ένας από τους βασικούς μας στόχους ήταν η αντιμετώπιση των ανησυχιών των Ευρωπαίων γεωργών με στόχο την προστασία των
τους πιο ευαίσθητους τομείς της ΕΕ.
Η συμφωνία ανοίγει την αγορά της ΕΕ σε αγαθά από τη Mercosur, αλλά περιορίζει τις εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων από τη Mercosur, όπως το βόειο κρέας, η αιθανόλη, το χοιρινό κρέας, το μέλι, η ζάχαρη και τα πουλερικά. Αυτό επιτυγχάνει τη σωστή ισορροπία.
Επιπλέον, ο κανονισμός διασφάλισης που συμφωνήθηκε από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ενισχύσει περαιτέρω την προστασία των γεωργών της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή διμερών μέτρων διασφάλισης για τα γεωργικά προϊόντα, με τον καθορισμό σαφών ενεργοποιήσεων, ενισχυμένης παρακολούθησης και μηχανισμών ταχείας αντίδρασης.
Πώς θα προασπίσει η συμφωνία τα δικαιώματα και τη βιωσιμότητα των εργαζομένων στην ΕΕ και τη Mercosur;
Η ΕΕ και η Mercosur συμφώνησαν ότι η συμφωνία πρέπει να στηρίξει τα υφιστάμενα κλιματικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και τα εργασιακά δικαιώματα και όχι να τα μειώσει ή να τα αποδυναμώσει. Η συμφωνία απαγορεύει σε αμφότερες τις πλευρές να ενθαρρύνουν αδικαιολόγητα το εμπόριο και τις επενδύσεις με παρεκκλίσεις από την περιβαλλοντική και εργατική νομοθεσία ή να μην την επιβάλλουν. Και οι δύο πλευρές έχουν ισχυρή νομοθεσία για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων και έχουν επίσης συμφωνήσει να διασφαλίσουν τον σεβασμό των βασικών εργασιακών δικαιωμάτων, όπως ορίζονται από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ). Τα μέτρα αυτά αφορούν:
Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τη βιώσιμη αλιεία και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, μεταξύ άλλων. Βάσει της συμφωνίας, η ΕΕ και η Mercosur δεσμεύονται να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Η συμφωνία θα ανοίξει επίσης ευκαιρίες για αλυσίδες εφοδιασμού προϊόντων που παράγονται με τρόπο που συμβάλλει στη διατήρηση του περιβάλλοντος, όπως τα καρύδια Βραζιλίας από φυσικά δάση.
Θα είναι εκτελεστές οι δεσμεύσεις για τα δικαιώματα των εργαζομένων και την προστασία του περιβάλλοντος;
Οι δεσμεύσεις που ορίζονται στο τμήμα για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη θα είναι εκτελεστές μέσω μηχανισμού επίλυσης διαφορών που περιλαμβάνει:
Πώς θα διασφαλίσει η συμφωνία το δικαίωμα των κυβερνήσεων να θεσπίζουν ρυθμίσεις προς το δημόσιο συμφέρον;
Η συμφωνία δεν θα επηρεάσει το δικαίωμα της ΕΕ ή της Mercosur να θεσπίζουν ρυθμίσεις για στόχους δημόσιας πολιτικής, όπως η προστασία της δημόσιας ζωής, της ζωής ή της υγείας των ζώων και των φυτών, καθώς και του περιβάλλοντος, των εργαζομένων ή η παροχή δημόσιων υπηρεσιών.
Όπως όλες οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και εμπορίου της ΕΕ, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αφήνει τις κυβερνήσεις και των δύο πλευρών εντελώς ελεύθερες να διαχειρίζονται τη διανομή νερού ή άλλες βασικές υπηρεσίες κατά την κρίση τους. Εξακολουθούν να επιλέγουν αν οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν μέρος του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα.
Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ και τη Mercosur να συνεργαστούν σε ορισμένα ρυθμιστικά ζητήματα —σε εθελοντική βάση. Η συνεργασία θα ισχύει μόνο για τη νομοθεσία της ΕΕ που επηρεάζει το εμπόριο ή τις επενδύσεις. Δεν θα περιλαμβάνει τη νομοθεσία των κρατών μελών της ΕΕ.
Τι θα πάρουν οι χώρες της Mercosur από τη συμφωνία;
Θα καταστεί ευκολότερο για τη Mercosur να εξάγει στην ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι οι εξαγωγείς της Mercosur τηρούν τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ για τη βιωσιμότητα, την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων.
Η συμφωνία θα συμβάλει επίσης στην ενσωμάτωση των βιομηχανιών της Mercosur στις εξαιρετικά καινοτόμες αλυσίδες αξίας της ΕΕ. Αυτό με τη σειρά του θα τους βοηθήσει να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί. Οι χώρες της Mercosur θέλουν να βασίζονται λιγότερο στις εξαγωγές βασικών προϊόντων και να διαφοροποιούν τις οικονομίες τους παράγοντας αγαθά και υπηρεσίες υψηλότερης αξίας. Η συμφωνία θα τους βοηθήσει να το πράξουν.
Η εμπορική συμφωνία θα δώσει περισσότερες ευκαιρίες στους πολίτες της Mercosur να είναι σε θέση να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην ΕΕ, μεταξύ άλλων σε προσωρινή βάση μέσω της φυσικής παρουσίας τους στις χώρες της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω επιχειρηματικών συμβάσεων ή ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες.
Με τη συμφωνία, οι κυβερνήσεις της Mercosur δεσμεύονται να καταστήσουν ευκολότερη και απλούστερη την επιχειρηματική δραστηριότητα στις χώρες τους, βελτιώνοντας το επιχειρηματικό κλίμα. Θα το πράξουν μέσω πιο προβλέψιμων και διαφανών διαδικασιών και κανονισμών και παρέχοντας βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά τους. Αυτό θα τους βοηθήσει να προσελκύσουν περισσότερες επενδύσεις από την Ευρώπη, καθώς και από τον υπόλοιπο κόσμο.
Τόσο η ΕΕ όσο και η Mercosur επιθυμούν:
Πώς θα διευκολύνει η συμφωνία την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση στις χώρες της Mercosur;
Στο πλαίσιο του επενδυτικού θεματολογίου της Global Gateway ΕΕ-ΛΑΚ, ένα ταμείο ενισχυμένης συνεργασίας ύψους 1,8 δισ. ευρώ θα στηρίξει, μεταξύ άλλων:
Πότε ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις;
Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν στις 28 Ιουνίου 1999. Μετά την αναστολή των συνομιλιών, οι διαπραγματεύσεις άρχισαν εκ νέου το 2010. Οι μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις απέκτησαν νέα ώθηση το 2016 και η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις το 2019 μετά από νέες προσφορές για μείωση των δασμών. Τέλος, στις 6 Δεκεμβρίου 2024, η ΕΕ και η Mercosur κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για την περαιτέρω βελτίωση της συμφωνίας και την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η πολιτική συμφωνία πέτυχε μια φιλόδοξη, ισορροπημένη και συνολική συμφωνία εταιρικής σχέσης. Το νέο εμπορικό πλαίσιο - μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο περιφερειών - θα εδραιώσει μια στρατηγική πολιτική και οικονομική εταιρική σχέση.
Τι διαφέρει το 2026 από τη συμφωνία του 2019;
Η νέα συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι μία από τις πιο φιλόδοξες συμφωνίες όσον αφορά τη βιωσιμότητα. Η συμφωνία αυτή θα αντικατοπτρίζει τα τελευταία πρότυπα της ΕΕ για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη και θα υπερβαίνει ακόμη και ορισμένες από τις πιο πρόσφατες συμφωνίες μας, όπως η συμφωνία ΕΕ-Χιλής ή η συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία ΕΕ-Καναδά (CETA).
Εκτός από το κείμενο που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις του 2019, η νέα συμφωνία θα καταστήσει τη συμφωνία του Παρισιού ουσιώδες στοιχείο της σχέσης ΕΕ-Mercosur. Αυτό θα διασφαλίσει ότι η συμφωνία μπορεί να ανασταλεί σε περίπτωση που ένα από τα μέρη παραβιάζει σοβαρά τη συμφωνία του Παρισιού ή αποφασίσει να αποχωρήσει από αυτήν.
Θα διασφαλίσει επίσης συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ανάσχεση της αποψίλωσης των δασών μετά το 2030, σύμφωνα με τις εθνικά καθορισμένες συνεισφορές στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού.
Ένα ταμείο ενωσιακής στήριξης ύψους 1,8 δισ. ευρώ θα διευκολύνει αμοιβαία επωφελείς δράσεις για τη δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση στις χώρες της Mercosur, στο πλαίσιο της Global Gateway. Αυτό θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη των τοπικών βιομηχανιών, εξοπλίζοντας τις χώρες της Mercosur με τις απαραίτητες βιομηχανικές ικανότητες για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων.
Επιπλέον, η νέα συμφωνία περιλαμβάνει νέες διατάξεις σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, τους εξαγωγικούς δασμούς και τα οχήματα.
Θα προωθήσει η συμφωνία τον πολιτικό διάλογο;
Η νέα συμφωνία θα ενισχύσει τον πολιτικό διάλογο και θα αυξήσει τη συνεργασία σε τομείς όπως η μετανάστευση, η ψηφιακή οικονομία, η έρευνα και η εκπαίδευση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών, η εταιρική και κοινωνική ευθύνη, η προστασία του περιβάλλοντος, η διακυβέρνηση των ωκεανών, καθώς και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο.
Αρχιτεκτονική της συμφωνίας και των επόμενων βημάτων
Γιατί επιλέξατε αυτή την αρχιτεκτονική;
Θα υπάρξει συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur και, ενώ θα υποβληθεί σε κύρωση από τα 27 κράτη μέλη, θα εφαρμοστεί η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία.
Με τον τρόπο αυτό διαφυλάσσεται η ακεραιότητα της νέας συμφωνίας, η οποία διατηρείται ως ενιαία συνολική συμφωνία όπως είχε αρχικά αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Επιτρέπει σε αυτές τις νέες ενισχυμένες εμπορικές ρυθμίσεις που εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ να τεθούν σε πλήρη ισχύ πολύ γρήγορα, με μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και οικονομικά οφέλη για τους οικονομικούς φορείς· και
Σέβεται τις καθιερωμένες αρμοδιότητες και προνόμια μεταξύ των θεσμικών φορέων στην ΕΕ.
Πόσο έλεγχο έχουν οι εκλεγμένες κυβερνήσεις και οι βουλευτές του ΕΚ σε ολόκληρη τη διαδικασία;
Οι εκλεγμένες κυβερνήσεις των 27 κρατών μελών και οι βουλευτές του ΕΚ είχαν τον πλήρη έλεγχο της συμφωνίας και τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις τους σε κάθε στάδιο των διαπραγματεύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύτηκε εξ ονόματος της ΕΕ σύμφωνα με εντολή που της ανέθεσαν οι κυβερνήσεις των 27 κρατών μελών της ΕΕ.
Η Επιτροπή διασφάλιζε ανέκαθεν ότι η διαπραγματευτική διαδικασία είναι υπόλογη στα κράτη μέλη της ΕΕ και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι αρμόδιοι Επίτροποι της ΕΕ, καθώς και οι διαπραγματευτές και οι υπηρεσίες της Επιτροπής:
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συγκρότησε επίσης ειδική ομάδα παρακολούθησης για την παρακολούθηση των διαπραγματεύσεων. Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικά εκθέσεις σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων στην εν λόγω ομάδα, καθώς και στις αντιπροσωπείες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που είναι αρμόδιες για τις σχέσεις με τη Mercosur και τη Βραζιλία.
Η απόφαση για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας λαμβάνεται από τις 27 εκλεγμένες κυβερνήσεις των κρατών μελών που συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Η απόφαση αυτή απαιτεί ειδική πλειοψηφία. Όταν το Συμβούλιο ψηφίσει, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να δώσει την έγκρισή του. Μετά την έγκριση του ΕΚ, το Συμβούλιο ολοκληρώνει τη διαδικασία κύρωσης της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας από την ΕΕ, επιτρέποντάς της να τεθεί σε ισχύ. Η ΕΜΚΣ θα εξακολουθήσει να υπόκειται σε εθνική κύρωση στα 27 κράτη μέλη.
Έχει αξιολογήσει η Επιτροπή τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει η συμφωνία αυτή στην ΕΕ και τη Mercosur;
Από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή έχει εκπονήσει διάφορες μελέτες σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο μιας συμφωνίας με τη Mercosur.
Το 2021 η Επιτροπή δημοσίευσε εκτίμηση επιπτώσεων στη βιωσιμότητα σχετικά με τον δυνητικό οικονομικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό αντίκτυπο και τον αντίκτυπο στα ανθρώπινα δικαιώματα του εμπορικού μέρους της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur. Σύμφωνα με την έκθεση, η συμφωνία θα έχει θετικό αντίκτυπο στις οικονομίες τόσο της ΕΕ όσο και των χωρών της Mercosur, αυξάνοντας τους μισθούς και συμβάλλοντας στη μείωση των ανισοτήτων. Ταυτόχρονα, ο αντίκτυπος στους ευαίσθητους αγροδιατροφικούς τομείς στην ΕΕ θα είναι περιορισμένος. Διάφορες εκδηλώσεις στρογγυλής τραπέζης και διάλογοι με την κοινωνία των πολιτών πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες και στις χώρες της Mercosur. Οι παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν κατά τις συζητήσεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία της έκθεσης και τροφοδότησαν τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Το 2024 η Επιτροπή δημοσίευσε μελέτη στην οποία διερευνήθηκαν οι πιθανές επιπτώσεις 10 επικείμενων συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών στο πλαίσιο του τρέχοντος εμπορικού θεματολογίου της ΕΕ. Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι οι ΣΕΣ που αναλύθηκαν έχουν τη δυνατότητα να ωφελήσουν τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ, ιδίως τους τομείς των γαλακτοκομικών προϊόντων, του χοιρείου κρέατος, των μεταποιημένων τροφίμων και ποτών. Επισημαίνει επίσης την τρωτότητα των τομέων του βοείου κρέατος, του πρόβειου κρέατος, του κρέατος πουλερικών, της ζάχαρης και του ρυζιού.
Η οικονομική ανάλυση των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων (EANO) δημοσιεύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025, την ημέρα έγκρισης των προτάσεων της Επιτροπής για την υπογραφή και τη σύναψη της ΕΜΚΣ και της iTA. Το EANO υπερβαίνει την εκτίμηση των επιπτώσεων στη βιωσιμότητα, καθώς αξιολογεί τον οικονομικό αντίκτυπο του πραγματικού οικονομικού αποτελέσματος και δεν βασίζεται σε παραδοχές.
Πώς φρόντισε η Επιτροπή να ακούσει όλους όσους συμμετείχαν στη συμφωνία;
Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ και τηρεί ενήμερο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, μέσω συνεδριάσεων της INTA, ειδικών ομάδων παρακολούθησης και παρέχοντας την κατάσταση σε τουλάχιστον 40 διμερείς συναντήσεις με μεμονωμένους βουλευτές του ΕΚ ή πολιτικές ομάδες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης πολυάριθμες συναντήσεις με εκπροσώπους πολλών από τις 460+ οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που είναι καταχωρισμένες στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου διαλόγου της για την εμπορική πολιτική.
Οι εν λόγω μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί που εδρεύουν στην ΕΕ περιλαμβάνουν:
Οι συνεδριάσεις αυτές επιτρέπουν σε ευρύ φάσμα οργάνων να εκφράζουν τις απόψεις τους και να σχολιάζουν τις διαπραγματεύσεις. Κατά τις συνεδριάσεις, η Επιτροπή ενημερώνει και ενημερώνει την κοινωνία των πολιτών σχετικά με τις διαπραγματεύσεις.
Από το 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιοποιήσει όλα τα νέα έγγραφα διαπραγμάτευσης που κατατέθηκαν στις συνομιλίες.
Οι πόρτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πάντα ανοιχτές. Κάθε οργάνωση που ενδιαφέρεται για τις συνομιλίες μπορεί να συναντηθεί με αξιωματούχους και να παρουσιάσει τις απόψεις και τις απόψεις τους.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Οι προτάσεις της Επιτροπής για σύναψη και υπογραφή περιλαμβάνουν δύο παράλληλες νομικές πράξεις:
Μετά την απόφαση του Συμβουλίου να συνάψει και να υπογράψει την ΕΜΚΣ και την ITA στις 9 Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε σήμερα τη συμφωνία. Η ΕΕ και η Mercosur θα ακολουθήσουν τώρα τις αντίστοιχες διαδικασίες τους για να εργαστούν για την επικύρωση της συμφωνίας.
Από την πλευρά της ΕΕ, η επίσημη επικύρωση της iTA θα απαιτήσει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash
Στις 15 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2025/25941 σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.
Το Συμβούλιο πρόσθεσε στον κατάλογο προσώπων, οντοτήτων και φορέων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα, ως έχει στο παράρτημα της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ, 5 πρόσωπα και 4 οντότητες που ευθύνονται για δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.
Η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, το Μαυροβούνιο, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Νορβηγία και η Ουκρανία ευθυγραμμίζονται με αυτήν την απόφαση του Συμβουλίου.
Οι χώρες αυτές θα μεριμνήσουν για τη συμμόρφωση των εθνικών τους πολιτικών με την εν λόγω απόφαση του Συμβουλίου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει και επικροτεί τη δέσμευση αυτή.
Πηγή: consilium.europa.eu
Photo by Vitalii Khodzinskyi on Unsplash
Το Συμβούλιο εξέδωσε δύο αποφάσεις για την υπογραφή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ–Mercosur (EMPA) και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας (iTA) μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur.
Μαζί οι συμφωνίες αυτές αποτελούν σημαντικό ορόσημο στη μακροχρόνια σχέση της ΕΕ με τους εταίρους της Mercosur — Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη. Μόλις τεθούν σε ισχύ, θα θεσπίσουν ένα πλαίσιο για τον πολιτικό διάλογο, τη συνεργασία και τις εμπορικές σχέσεις εντός μιας εκσυγχρονισμένης και ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης.
Πριν από την επίσημη σύναψη των συμφωνιών από το Συμβούλιο, απαιτείται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Για να τεθεί σε ισχύ η EMPA, θα απαιτηθεί επίσης επικύρωση από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Η EMPA συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο πλαίσιο τον πολιτικό διάλογο, τη συνεργασία και τη συνολική τομεακή δέσμευση. Περιλαμβάνει επίσης έναν εμπορικό και επενδυτικό πυλώνα, ο οποίος θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή μόλις συναφθεί και τεθεί σε ισχύ η συμφωνία.
Οι διατάξεις αυτές θα ενισχύσουν τη συνεργασία σε τομείς όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, η δράση για το περιβάλλον και το κλίμα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η κινητικότητα, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η διαχείριση κρίσεων. Οι σχετικές με τον πολιτικό διάλογο διατάξεις θα προωθήσουν τον στενότερο συντονισμό όσον αφορά παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, η διατήρηση της ειρήνης και η μετανάστευση. Το πλαίσιο αυτό θα διευκολύνει επίσης τη δυναμική ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη διακυβέρνηση έως την τεχνολογική καινοτομία. Η EMPA ενισχύει επίσης τον συντονισμό ΕΕ–Mercosur σε πολυμερή φόρουμ και παρέχει διαρθρωμένες πλατφόρμες τομεακού διαλόγου.
Σύμφωνα με την απόφαση που εκδόθηκε σήμερα, η ΕΕ θα υπογράψει τη συμφωνία και θα θέσει σε προσωρινή εφαρμογή μεγάλο μέρος των κεφαλαίων για την πολιτική και τη συνεργασία, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των διαδικασιών επικύρωσης.
Η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία (iTA) αποτελεί έκφραση του πυλώνα ελευθέρωσης του εμπορίου και των επενδύσεων της EMPA και θα λειτουργήσει ως αυτόνομη συμφωνία έως ότου τεθεί σε ισχύ η πλήρης EMPA. Στόχος της είναι να επέλθουν τα οικονομικά οφέλη των εμπορικών δεσμεύσεων που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης το συντομότερο δυνατόν.
Η συμφωνία προβλέπει δασμολογικές μειώσεις και δίνει πρόσβαση σε νέες αγορές για ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών. Βασικοί τομείς όπως η γεωργία, η αυτοκινητοβιομηχανία, τα φαρμακευτικά και τα χημικά προϊόντα θα έχουν όφελος από τη βελτίωση των εμπορικών όρων. Επιπλέον, περιλαμβάνει διατάξεις για τη διευκόλυνση των επενδύσεων και την άρση των φραγμών στο διασυνοριακό εμπόριο υπηρεσιών, ιδίως στον τομέα των ψηφιακών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Οι διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις θα επιτρέψουν στις εταιρείες της ΕΕ να έχουν πρόσβαση σε διαδικασίες δημόσιων διαγωνισμών στις χώρες της Mercosur.
Δεδομένου ότι η iTA εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, δεν απαιτείται επικύρωση από τα επιμέρους κράτη μέλη της ΕΕ. Η εφαρμογή της θα τερματιστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η EMPA.
Δεδομένης της εν εξελίξει νομοθετικής διαδικασίας σχετικά με ειδικό κανονισμό για μέτρα διασφάλισης στο πλαίσιο της συμφωνίας Mercosur, η απόφαση του Συμβουλίου θεσπίζει ειδικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ότι η ΕΕ θα μπορεί να αντιμετωπίσει γρήγορα οποιεσδήποτε διαταραχές της αγοράς προκύπτουν από εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων.
Έως ότου εγκριθεί επίσημα το μόνιμο νομοθετικό πλαίσιο κατόπιν διαπραγματεύσεων μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή θα εξουσιοδοτηθεί να εφαρμόζει διμερή μέτρα διασφάλισης στο πλαίσιο της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας για τα γεωργικά προϊόντα, ενώ ενισχυμένες απαιτήσεις παρακολούθησης θα ισχύουν για τα προϊόντα που υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να κινήσει έρευνες για μέτρα διασφάλισης, η δε Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει πλήρως και εγκαίρως το Συμβούλιο για κάθε σχεδιαζόμενη δράση διασφάλισης.
Με αυτές τις προσωρινές ρυθμίσεις εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας για τους γεωργούς και τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ κατά τη μεταβατική περίοδο.
Μετά τις σημερινές αποφάσεις, η ΕΕ και οι εταίροι της Mercosur θα προχωρήσουν στην υπογραφή των συμφωνιών. Πριν από την επίσημη σύναψη των συμφωνιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να δώσει την έγκρισή του.
Η EMPA θα τεθεί πλήρως σε ισχύ μόλις όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα συμβαλλόμενα μέρη της Mercosur ολοκληρώσουν την επικύρωση. Η iTA θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου αντικατασταθεί λόγω της έναρξης ισχύος της πλήρους συμφωνίας εταιρικής σχέσης.
Η συμφωνία με τους εταίρους της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, καλύπτοντας μια αγορά με περισσότερους από 700 εκατομμύρια καταναλωτές. Η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εταίρος της Mercosur στο εμπόριο αγαθών, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 17% των συνολικών εμπορικών συναλλαγών της Mercosur το 2024. Το 2024, η αξία των εμπορικών συναλλαγών της ΕΕ με τη Mercosur υπερέβη τα 111 δισ. ευρώ: 55,2 δισ. ευρώ σε εξαγωγές και 56 δισ. ευρώ σε εισαγωγές, με το εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο εμπορικών συνασπισμών να έχει αυξηθεί πάνω από 36% σε σύγκριση με το 2014. Το 2023 (το πλέον πρόσφατο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία) η αξία του εμπορίου υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και Mercosur υπερέβη τα 42 δισ. ευρώ.
Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Mercosur ξεκίνησαν το 1999. Ολοκληρώθηκαν επιτυχώς στις 6 Δεκεμβρίου 2024 και κατέληξαν σε δύο παράλληλες, νομικά διακριτές πράξεις: τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ–Mercosur (EMPA), η οποία συνδυάζει τους πυλώνες του πολιτικού διαλόγου, της συνεργασίας και του εμπορίου, και την ενδιάμεση εμπορική συμφωνία (iTA), η οποία περιέχει τις εμπορικές και επενδυτικές δεσμεύσεις και έχει σχεδιαστεί για να εφαρμοστεί πριν από την έναρξη ισχύος της EMPA.
Στις 17 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για τις διμερείς διασφαλίσεις ΕΕ–Mercosur. Η συμφωνία θα πρέπει να προσυπογραφεί και να εγκριθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα πριν τεθεί σε εφαρμογή.
Πηγή: consilium.europa.eu
Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash
Η ΕΕ εκφράζει την αλληλεγγύη της προς τον ιρανικό λαό, ο οποίος εκφράζει τις θεμιτές προσδοκίες του για μια καλύτερη ζωή, ελευθερία και αξιοπρέπεια.
Παρακολουθούμε στενά και με μεγάλη ανησυχία τις αναφορές για θύματα και καταδικάζουμε τη χρήση βίας, τις αυθαίρετες κρατήσεις και τις τακτικές εκφοβισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά των διαδηλωτών. Όλα τα άτομα που κρατούνται άδικα επειδή άσκησαν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους πρέπει να απελευθερωθούν αμέσως.
Καλούμε τις ιρανικές αρχές να τηρήσουν τις διεθνείς υποχρεώσεις του Ιράν και να σεβαστούν πλήρως τα δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι ειρηνικώς. Ζητούμε επίσης να διασφαλιστεί το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση, μεταξύ άλλων με την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο για όλους.
Πηγή: consilium.europa.eu
Photo by sina drakhshani on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση