Το Συμβούλιο εξέδωσε συμπεράσματα σχετικά με μια συνεκτική προσέγγιση για την αστάθεια, την εξωτερική δράση της ΕΕ και τη βιώσιμη ανάπτυξη, τονίζοντας ότι η αστάθεια αποτελεί μια ολοένα και οξύτερη, συστημική παγκόσμια πρόκληση με άμεσες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα, ασφάλεια και ανάπτυξη. Στα συμπεράσματα, το Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ισχυρότερη, πιο συντονισμένη και μακροπρόθεσμη προσέγγιση όσον αφορά περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, με βάση το πλέγμα ανθρωπιστικής βοήθειας, ανάπτυξης και ειρήνης και με επίκεντρο την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αστάθειας, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων, της φτώχειας και της κλιματικής αλλαγής.

Επισημαίνεται επίσης η σημασία της διαρκούς, εστιασμένης και σταθερής προσήλωσης της ΕΕ σε χώρες και περιοχές εταίρους που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, ιδίως όπου αυτή είναι υψηλή ή ακραία, μεταξύ άλλων μέσω της αναπτυξιακής συνεργασίας, της ευέλικτης χρηματοδότησης και του στενότερου συντονισμού της «Ομάδας Ευρώπη», σε συνδυασμό με την αποτελεσματική πολυμερή προσέγγιση και τη συνεργασία με τοπικούς φορείς. Το Συμβούλιο τονίζει επίσης ότι είναι σημαντική η παροχή στήριξης σε ανθεκτικούς θεσμούς, στην πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ανάληψη ιδίας ευθύνης σε τοπικό επίπεδο, ενώ παράλληλα επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ είναι προσηλωμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα των φύλων και τη χειραφέτηση των γυναικών και των νέων ως βασικούς παράγοντες σταθερότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.

Στα συμπεράσματα υπογραμμίζεται επίσης ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ κατευθύνεται σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αστάθεια και πλήττονται από συγκρούσεις, για τη στήριξη της ανθεκτικότητας, της σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Στο κείμενο υπογραμμίζεται επίσης ότι η εξωτερική δράση της ΕΕ θα πρέπει να παραμείνει συνεκτική, να λαμβάνει υπόψη τη διάσταση των συγκρούσεων και να βασίζεται σε εμπεριστατωμένες αναλύσεις πλαισίου. Στα συμπεράσματα επισημαίνονται οι δυνατότητες της στρατηγικής Global Gateway να στηρίζει αμοιβαία επωφελείς εταιρικές σχέσεις, βιώσιμες επενδύσεις, σταθερότητα και οικονομικές ευκαιρίες σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, παράλληλα με άλλα εργαλεία και εταιρικές σχέσεις της ΕΕ.

Επιπλέον, το Συμβούλιο εκφράζει ικανοποίηση για την έκθεση του 2025 σχετικά με την εφαρμογή των μέσων εξωτερικής δράσης της ΕΕ και επιβεβαιώνει τη θέση της ΕΕ ως του μεγαλύτερου χορηγού επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας (ΕΑΒ) παγκοσμίως, που αντιστοιχεί στο 48 % της παγκόσμιας ΕΑΒ το 2025, ενώ παράλληλα σημειώνει με ανησυχία την ιστορική μείωση της ΕΑΒ παγκοσμίως το 2025, όπως αναφέρεται από τον ΟΟΣΑ. Το Συμβούλιο τονίζει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να συνεχίσουν να δίνουν συλλογικά το παράδειγμα ως «Ομάδα Ευρώπη».

Στα συμπεράσματα εξετάζεται επίσης η ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τη στήριξη της Επιτροπής για την καταπολέμηση της πείνας στην υποσαχάρια Αφρική. Ως προς το θέμα αυτό, το Συμβούλιο σημειώνει ότι, κατά την τελευταία δεκαετία (2014-2024), συνήφθησαν συμβάσεις με τις δράσεις της ΕΕ στο πλαίσιο όλων των μέσων, ύψους περίπου 23,2 δισ. EUR, για πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την πείνα, με σχεδόν το ήμισυ του ποσού αυτού να προορίζεται για την υποσαχάρια Αφρική. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη να εξισορροπηθεί η ανθρωπιστική στήριξη με τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της βιώσιμης ανάπτυξης και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Antoine Schibler on Unsplash

Το παρόν δελτίο Τύπου επικαιροποιήθηκε στις 19 Μαΐου 2026, ώστε να περιληφθούν οι σύνδεσμοι προς την Επίσημη Εφημερίδα.

Το Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να ανανεώσει τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το πρώην καθεστώς al-Assad στη Συρία έως την 1η Ιουνίου 2027. Τα περιοριστικά μέτρα παρατάθηκαν μετά την ετήσια επανεξέταση του καθεστώτος κυρώσεων από το Συμβούλιο.

Παράλληλα, το Συμβούλιο αποφάσισε να αφαιρέσει επτά οντότητες από τον κατάλογο κυρώσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται τα Υπουργεία Άμυνας και Εσωτερικών. Αυτό θα στηρίξει την ενίσχυση της συνεργασίας της ΕΕ με τη Συρία.

Τον Μάιο του 2025 ήρθησαν όλες οι οικονομικές κυρώσεις κατά της Συρίας προκειμένου να στηριχθεί η ειρηνική μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, η κοινωνικοοικονομική ανάκαμψη και η ανασυγκρότηση της χώρας. Ταυτόχρονα, η ΕΕ διατήρησε στοχευμένα περιοριστικά μέτρα κατά προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το πρώην καθεστώς al-Assad, καθώς και κυρώσεις που βασίζονται σε λόγους ασφάλειας.

Η ΕΕ θεωρεί ότι δίκτυα που συνδέονται με το πρώην καθεστώς al-Assad εξακολουθούν να διατηρούν επιρροή και υπάρχει κίνδυνος να υπονομεύσουν τη διαδικασία μετάβασης και να παρεμποδίσουν τις προσπάθειες προς εθνική συμφιλίωση και λογοδοσία.

Τα πρόσωπα που έχουν καταχωριστεί στον κατάλογο υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ οι πολίτες και οι εταιρείες της ΕΕ απαγορεύεται να τους διαθέτουν κεφάλαια. Επιπλέον, τα φυσικά πρόσωπα υπόκεινται σε ταξιδιωτική απαγόρευση, βάσει της οποίας δεν επιτρέπεται να εισέρχονται σε κράτη μέλη της ΕΕ ή να διέρχονται από αυτά.

Γενικές πληροφορίες

Η ΕΕ θέσπισε για πρώτη φορά περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία το 2011 ως απάντηση στη βίαιη καταστολή του άμαχου πληθυσμού από το καθεστώς al-Assad. Μετά την πτώση του καθεστώτος, το Συμβούλιο χαλάρωσε στις 24 Φεβρουαρίου 2025 ορισμένα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ λόγω της κατάστασης στη Συρία, προκειμένου να διευκολύνει τη συνεργασία με τη χώρα, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της.

Στις 20 Μαΐου 2025 το Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη συνεχή δέσμευσή του να στηρίξει τον συριακό λαό και την ειρηνική μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, ανακοινώνοντας την πολιτική απόφαση να άρει τις οικονομικές κυρώσεις (εκτός όσων βασίζονται σε λόγους ασφαλείας), η οποία σηματοδοτεί μια ιστορική στροφή προς την υποστήριξη της μετάβασης και της ανάκαμψης της Συρίας στην μετά-Assad εποχή.

Πιο πρόσφατα, στις 11 Μαΐου 2026, το Συμβούλιο επανέφερε σε πλήρη εφαρμογή τη συμφωνία συνεργασίας ΕΕ-Συρίας, η οποία είχε ανασταλεί εν μέρει το 2011 ως απάντηση σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το καθεστώς al-Assad.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by JOE Planas on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταχώρισε δύο Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών (ΕΠΠ) με τίτλο «Δικαιώματα για τη φύση: Ενδυνάμωση των πολιτών για την εκπροσώπηση και την προστασία των οικοσυστημάτων» και «Επανασύνδεση της φύσης μέσω της δημιουργίας ευρωπαϊκών διαδρόμων βιοποικιλότητας».

Τα «Δικαιώματα για τη φύση: Η πρωτοβουλία «Ενδυνάμωση των πολιτών για την εκπροσώπηση και την προστασία των οικοσυστημάτων» καλεί την Επιτροπή να «αναγνωρίσει τα δικαιώματα της φύσης στο ευρωπαϊκό δίκαιο μέσω νομικής πράξης, όπως μια οδηγία ή ένας κανονισμός για την ενίσχυση της προστασίας των οικοσυστημάτων». Ειδικότερα, οι διοργανωτές «επιδιώκουν να μεταβούν από την αντιμετώπιση της φύσης ως ιδιοκτησίας στην αναγνώριση των οικοσυστημάτων ως ζωντανών οντοτήτων με εγγενή αξία και θεμελιώδη δικαιώματα», συμπεριλαμβανομένων «των δικαιωμάτων ύπαρξης, αναγέννησης των βιοχωρητικοτήτων και των ζωτικών κύκλων τους και αποκατάστασης».

Η πρωτοβουλία «Επανασύνδεση της φύσης μέσω της δημιουργίας ευρωπαϊκών διαδρόμων βιοποικιλότητας» καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση «για την επανασύνδεση της φύσης στην Ευρώπη μέσω ενός πλαισίου συντονισμού για την οικολογική συνδεσιμότητα μεταξύ των οικοσυστημάτων εσωτερικών υδάτων και των χερσαίων οικοσυστημάτων» και «για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού των οικοσυστημάτων και τη στήριξη της βιοποικιλότητας και της ανθεκτικότητας». Οι διοργανωτές επιδιώκουν την προώθηση κοινών εργαλείων, τη διασφάλιση του διασυνοριακού συντονισμού και την ενίσχυση του δικτύου Natura 2000.

Δεδομένου ότι οι πρωτοβουλίες αυτές πληρούν τις τυπικές προϋποθέσεις που ορίζονται στη σχετική νομοθεσία, η Επιτροπή τις θεωρεί νομικά παραδεκτές βάσει του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Η Επιτροπή δεν έχει αναλύσει την ουσία των προτάσεων στο παρόν στάδιο. Η καταχώριση δεν επηρεάζει την τελική απόφαση της Επιτροπής επί της ουσίας ούτε τυχόν ενέργειες στις οποίες μπορεί να προβεί. Η Επιτροπή θα λάβει απόφαση σχετικά με μια πρωτοβουλία μόνο εάν συγκεντρώσει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπογραφές από πολίτες της ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Μετά την καταχώριση των δύο πρωτοβουλιών, οι διοργανωτές έχουν στη διάθεσή τους έξι μήνες για να ανοίξουν τη δωδεκάμηνη περίοδο συγκέντρωσης υπογραφών. Εάν μια ΕΠΠ λάβει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τον ελάχιστο αριθμό να έχει επιτευχθεί σε τουλάχιστον επτά κράτη μέλη, η Επιτροπή υποχρεούται να αντιδράσει και να αποφασίσει ποια, ενδεχομένως, μέτρα θα λάβει ως απάντηση στην πρωτοβουλία, αιτιολογώντας την απόφασή της.

Ιστορικό

Η ΕΠΠ θεσπίστηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως εργαλείο καθορισμού της ατζέντας για τους πολίτες. Ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2012. Μόλις καταχωριστεί επίσημα, μια Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών επιτρέπει σε ένα εκατομμύριο πολίτες από τουλάχιστον επτά κράτη μέλη της ΕΕ να καλέσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομικές πράξεις σε τομείς στους οποίους έχει την εξουσία να αναλάβει δράση. Οι προϋποθέσεις παραδεκτού είναι οι εξής: (1) η προτεινόμενη δράση δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των εξουσιών της Επιτροπής να υποβάλει νομική πρόταση, (2) δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη και (3) δεν αντίκειται καταφανώς στις αξίες της Ένωσης.

Από την έναρξη της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, η Επιτροπή έχει καταχωρίσει 131 πρωτοβουλίες.

Το περιεχόμενο των πρωτοβουλιών εκφράζει μόνο τις απόψεις των διοργανωτών και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αντικατοπτρίζει τις απόψεις της Επιτροπής.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Chris Grant on Unsplash