Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου πολιτικής με σκοπό τη στήριξη ενός ανταγωνιστικού, ανθεκτικού και στραμμένου προς το μέλλον αμπελοοινικού τομέα της ΕΕ.
Τα επικαιροποιημένα μέτρα έχουν σχεδιαστεί για την καλύτερη εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης, την ενίσχυση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, την απλούστευση και την εναρμόνιση των πρακτικών επισήμανσης, την ενθάρρυνση της καινοτομίας, την αύξηση της ευελιξίας όσον αφορά τη φύτευση και την τόνωση των αγροτικών οικονομιών μέσω του οινοτουρισμού. Θα ενισχύσουν επίσης την ικανότητα του τομέα να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών και να αξιοποιεί τις αναδυόμενες ευκαιρίες της αγοράς.
Βασικά στοιχεία της συμφωνίας
Καλύτερη ευθυγράμμιση της παραγωγής και της ζήτησης
Τα κράτη μέλη μπορούν να στηρίζουν μέτρα όπως η εκρίζωση πλεοναζόντων αμπελώνων για την πρόληψη της υπερπροσφοράς και τη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς, η στήριξη της καινοτομίας και η προσαρμογή στις νέες συνθήκες της αγοράς. Η ημερομηνία λήξης του καθεστώτος των δικαιωμάτων φύτευσης καταργείται και στη θέση της εισάγεται περίοδος αναθεώρησης 10 ετών.
Αύξηση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή
Τα κράτη μέλη μπορούν να αυξήσουν την ενωσιακή στήριξη σε επενδύσεις που σχετίζονται με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένου του μετριασμού και της προσαρμογής —έως 80% των επιλέξιμων δαπανών, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχύτερη στροφή προς τη βιώσιμη παραγωγή.
Απλούστευση και εναρμόνιση της επισήμανσης
Οι κανόνες επισήμανσης θα απλουστευθούν περαιτέρω σε ολόκληρη την ΕΕ, με αποτέλεσμα να μειωθεί το διοικητικό κόστος και να διευκολυνθεί το διασυνοριακό εμπόριο προς όφελος των καταναλωτών και των παραγωγών.
Οι καταναλωτές θα αποκτήσουν πρόσβαση σε σαφέστερες πληροφορίες, μεταξύ άλλων μέσω ψηφιακών ετικετών και εικονογραμμάτων.
Τόνωση των αγροτικών οικονομιών μέσω του οινοτουρισμού
Οι οινοπαραγωγοί μπορούν να λάβουν στοχευμένη στήριξη για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών στον τομέα του οινοτουρισμού και να προωθήσουν την οικονομική ανάπτυξη στις αγροτικές περιοχές.
Οίνος με μειωμένη ή με μηδενική περιεκτικότητα αλκοόλης
Ο όρος «αποαλκοολωμένος» θα ισχύει για προϊόντα των οποίων η περιεκτικότητα σε αλκοόλη είναι μικρότερη του 0,5%, ενώ για εκείνα στα οποία η περιεκτικότητα είναι μικρότερη του 0,05% θα χρησιμοποιείται ο όρος «0,0%».
Για τους οίνους με μειωμένη περιεκτικότητα σε αλκοόλη (άνω του 0,5% αλλά τουλάχιστον κατά 30% χαμηλότερη από τον κανονικό αλκοολικό τίτλο), θα υπάρχει η σαφέστερη ονομασία «με μειωμένη αλκοόλη», η οποία θα αντικαταστήσει την ονομασία «με χαμηλό αλκοολικό τίτλο» που είχε προταθεί στο παρελθόν.
Ευελιξία ως προς τις εξαγωγές
Οι οίνοι που προορίζονται για εξαγωγή θα εξαιρούνται από την υποχρέωση αναγραφής καταλόγου συστατικών και διατροφικής δήλωσης όσον αφορά την εσωτερική αγορά της ΕΕ, κάτι το οποίο μειώνει τον περιττό διοικητικό φόρτο.
Καταπολέμηση των ασθενειών των φυτών
Οι εστιασμένες δράσεις για την καταπολέμηση ασθενειών των φυτών, όπως της χρυσίζουσας χλώρωσης, στις οποίες περιλαμβάνονται η παρακολούθηση, η διάγνωση, η κατάρτιση και η έρευνα, θα λάβουν πρόσθετη στήριξη με σκοπό την αντιμετώπιση αυτής της σημαντικής απειλής για τους αμπελώνες.
Αρωματισμένα αμπελοοινικά προϊόντα — Διεύρυνση της καινοτομίας
Η συμφωνία αποσαφηνίζει ότι ο ροζέ οίνος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για άλλα περιφερειακά αρωματισμένα αμπελοοινικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την ανάπτυξη προϊόντων. Με τον τρόπο αυτόν ενθαρρύνεται η καινοτομία σε αναδυόμενους τύπους προϊόντων και παρέχεται στήριξη στους παραγωγούς οι οποίοι ανταποκρίνονται στις νέες προτιμήσεις των καταναλωτών.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτού εκδοθεί τυπικά και τεθεί σε ισχύ.
Γενικές πληροφορίες
Ο αμπελοοινικός τομέας της ΕΕ αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του πολιτιστικού και οικονομικού ιστού της Ευρώπης. Αντιπροσωπεύει το 60% της παγκόσμιας παραγωγής οίνου και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος αγροδιατροφικός τομέας της ΕΕ όσον αφορά τις εξαγωγές. Ο αμπελοοινικός τομέας συμβάλλει επίσης στην αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της υπαίθρου με τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας και τη στήριξη των τοπικών οικονομιών. Επιπλέον, συμβάλλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς το 88% των αμπελώνων της ΕΕ υπόκεινται σε γεωγραφικές ενδείξεις.
Ο τομέας αντιμετωπίζει επί του παρόντος αρκετές προκλήσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται οι εν εξελίξει δημογραφικές αλλαγές, τα μεταβαλλόμενα καταναλωτικά πρότυπα, οι κλιματικές προκλήσεις και οι αβεβαιότητες της αγοράς.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων συστάθηκε η ομάδα υψηλού επιπέδου για την αμπελοοινική πολιτική, προκειμένου να συζητηθούν οι ανάγκες του τομέα και να προταθούν λύσεις. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύτηκε στις 28 Μαρτίου 2025, έλαβε υπόψη ορισμένες βασικές συστάσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Aedrian Salazar on Unsplash
