Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσημα το πρόγραμμα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP), ένα μέσο που έχει σχεδιαστεί για να προωθήσει την αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ μέσω της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της ανταπόκρισης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ). Η έγκριση σηματοδοτεί το τελικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας και θα καταστήσει δυνατή την έγκαιρη εφαρμογή του προγράμματος.
Στρατηγική ώθηση στην άμυνα της ΕΕ
Το EDIP αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ανανεωμένης δέσμευσης της ΕΕ να ενισχύσει την αμυντική της ετοιμότητα. Θα ενισχύσει την ικανότητα των κρατών μελών να αντιμετωπίζουν τρέχουσες και μελλοντικές απειλές, θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της ΕΒΤΒΑ και θα διασφαλίσει την έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια αμυντικών προϊόντων σε ολόκληρη την Ένωση.
Το πρόγραμμα παρέχει 1,5 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσειςγια την περίοδο 2025-2027. Από το ποσό αυτό, 300 εκατ. ευρώ προορίζονται για ένα ειδικό μέσο στήριξης της Ουκρανίας, ένα κομβικό και μοναδικό μέσο που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό και τη στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας και στην προώθηση της ενσωμάτωσής της στο ευρύτερο ευρωπαϊκό βιομηχανικό οικοσύστημα στον τομέα της άμυνας.
Το EDIP προβλέπει επίσης το ενδεχόμενο περαιτέρω ενισχύσεων του προϋπολογισμού στο μέλλον, για παράδειγμα μέσω εθελοντικών χρηματοδοτικών συνεισφορών από κράτη μέλη ή τρίτα μέρη.
Πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη
Στο πλαίσιο του προγράμματος, η ΕΕ θα χρηματοδοτήσει:
- δράσεις κοινών προμηθειών που υλοποιούνται από τουλάχιστον τρεις χώρες (εκ των οποίων τουλάχιστον δύο πρέπει να είναι κράτη μέλη), μεταξύ άλλων για τη δημιουργία και τη διατήρηση δεξαμενών αμυντικής βιομηχανικής ετοιμότητας
- δράσεις ενίσχυσης της βιομηχανίας, οι οποίες συνίστανται σε δραστηριότητες για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας κρίσιμων αμυντικών προϊόντων
- δρομολόγηση των ευρωπαϊκών αμυντικών έργων κοινού ενδιαφέροντος, συνεργατικών βιομηχανικών έργων που έχουν σχεδιαστεί για να συμβάλουν στην ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών που είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης
- υποστηρικτικές δράσεις, μεταξύ των οποίων δραστηριότητες για την αύξηση της διαλειτουργικότητας και της εναλλαξιμότητας, και δραστηριότητες για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ, των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης και των νεοφυών επιχειρήσεων στην αμυντική αγορά
Ανάπτυξη μιας ανθεκτικής ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού
Για τη διασφάλιση και την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ, με παράλληλη διατήρηση της συνεργασίας με ομοϊδεάτες διεθνείς εταίρους, ο κανονισμός που εκδόθηκε σήμερα περιέχει ρήτρα σύμφωνα με την οποία τα κατασκευαστικά στοιχεία που προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ και συνδεδεμένες χώρες (κράτη του ΕΟΧ), καθώς και από την Ουκρανία για το μέσο στήριξης της Ουκρανίας, δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 35 % του συνολικού κόστους των κατασκευαστικών στοιχείων του τελικού προϊόντος. Κανένα κατασκευαστικό στοιχείο δεν μπορεί να προέρχεται από μη συνδεδεμένες χώρες που έρχονται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ ή των κρατών μελών.
Τέλος, ο κανονισμός θεσπίζει επίσης το πρώτο πλαίσιο ασφάλειας του εφοδιασμού σε επίπεδο ΕΕ το οποίο έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αλυσίδας αμυντικού εφοδιασμού και τη βελτίωση της ικανότητας της ΕΕ να αντιδρά γρήγορα σε περιόδους κρίσεων.
Επόμενα βήματα
Ο κανονισμός θα υπογραφεί στις 17 Δεκεμβρίου 2025 και θα αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιστορικό
Στις 5 Μαρτίου 2024, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση του EDIP. Με χρηματοδοτική δέσμη ύψους 1,5 δισ. ευρώ για την περίοδο από το 2025 έως το 2027, η πρόταση για το EDIP έχει σχεδιαστεί ώστε να αξιοποιούνται υφιστάμενα προγράμματα που αποσκοπούν στην παροχή κινήτρων για κοινή προμήθεια αμυντικών προϊόντων (κανονισμός EDIRPA) και ενίσχυση των παραγωγικών ικανοτήτων της αμυντικής βιομηχανίας (κανονισμός ASAP), παρέχοντάς τους μια πιο μακροπρόθεσμη και πιο δομημένη προοπτική.
Στις 25 Νοεμβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε επίσημα τον κανονισμό, ανοίγοντας τον δρόμο για την τελική έγκρισή του από το Συμβούλιο.
Πηγή: consilium.europa.eu
Photo by Vidar Nordli-Mathisen on Unsplash
