Το Συμβούλιο οριστικοποίησε τη θέση του σχετικά με νομοθετική πράξη της ΕΕ για την επιτάχυνση και την απλούστευση των διαδικασιών επιστροφής των προσώπων που διαμένουν παράνομα στα κράτη μέλη. Ο κανονισμός θεσπίζει διαδικασίες σε επίπεδο ΕΕ για την επιστροφή τους, επιβάλλει υποχρεώσεις σε όσα πρόσωπα δεν έχουν δικαίωμα παραμονής και θέτει εργαλεία για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Παρέχει επίσης τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να δημιουργήσουν κέντρα επιστροφής σε τρίτες χώρες.

Η συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών έρχεται μόλις έξι μήνες αφότου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 26 Ιουνίου, ζήτησε να ενταθούν οι προσπάθειες για τη διευκόλυνση, την αύξηση και την επιτάχυνση των επιστροφών.

Υποχρεώσεις των παρανόμως διαμενόντων

Ο κανονισμός για τις επιστροφές θα επιβάλλει αυστηρές υποχρεώσεις στους επιστρέφοντες· πρωτίστως να συμμορφώνονται με την υποχρέωση να εγκαταλείπουν το έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους και να συνεργάζονται με τις αρχές. Άλλες υποχρεώσεις περιλαμβάνουν το να παραμένουν διαθέσιμοι για τις αρχές, να παρέχουν σε αυτές έγγραφο ταυτότητας ή ταξιδιωτικό έγγραφο, να παρέχουν τα βιομετρικά δεδομένα τους και να μην εναντιώνονται δολίως στη διαδικασία επιστροφής.

Επίσης, θα επέρχονται συνέπειες όταν τα πρόσωπα που έχουν διαταχθεί να επιστρέψουν δεν συνεργάζονται. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίζουν την άρνηση ή την αφαίρεση ορισμένων παροχών και επιδομάτων, την άρνηση ή την ανάκληση αδειών εργασίας ή την επιβολή ποινικών κυρώσεων οι οποίες, σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν φυλάκιση.

Δυνατότητα κέντρων επιστροφής

Ο κανονισμός διευκρινίζει ότι «χώρα επιστροφής» μπορεί να είναι μια χώρα με την οποία υπάρχει συμφωνία ή ρύθμιση βάσει της οποίας το πρόσωπο που δεν έχει δικαίωμα παραμονής στα κράτη μέλη γίνεται δεκτό. Καθορίζει επίσης τις προϋποθέσεις για τη σύναψη των εν λόγω συμφωνιών ή ρυθμίσεων. Μπορούν, για παράδειγμα, να συνάπτονται μόνο με τρίτη χώρα που σέβεται τα διεθνή πρότυπα και αρχές για τα ανθρώπινα δικαιώματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης. Επιπλέον, θα περιλαμβάνουν διαδικασίες για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων προσώπων, τους όρους διαμονής τους στην τρίτη χώρα και τις συνέπειες σε περίπτωση μη τήρησης της συμφωνίας ή της ρύθμισης. Τέτοια κέντρα επιστροφής μπορούν να λειτουργούν τόσο ως κέντρα για την περαιτέρω επιστροφή προς την τελική χώρα επιστροφής όσο και ως τελικός προορισμός.

Επιστροφή ατόμων που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια

Ο κανονισμός θεσπίζει ειδικά μέτρα για τα άτομα που συνιστούν κίνδυνο για την ασφάλεια. Μπορεί, για παράδειγμα, να τους επιβληθεί απαγόρευση εισόδου η οποία υπερβαίνει τη συνήθη μέγιστη περίοδο των δέκα ετών, ή ακόμη και επ’ αόριστον απαγόρευση εισόδου. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επιβάλουν κράτηση, συμπεριλαμβανομένης της κράτησης σε φυλακή. Αυτή η κράτηση μπορεί επίσης να είναι για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι προβλέπεται συνήθως.

Αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής

Μέσω της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων επιστροφής, τα κράτη μέλη θα μπορούν να αναγνωρίζουν και να εκτελούν απευθείας μια απόφαση επιστροφής που έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος για πρόσωπο το οποίο θα πρέπει να εγκαταλείψει το έδαφος των κρατών μελών, χωρίς να χρειάζεται να κινήσουν τη διαδικασία έκδοσης νέας απόφασης επιστροφής. Αυτό θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στους παρανόμως διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών ότι δεν μπορούν να αποφύγουν την επιστροφή διαφεύγοντας σε άλλο κράτος μέλος.

Η αμοιβαία αναγνώριση απόφασης επιστροφής άλλης χώρας δεν είναι ακόμη υποχρεωτική. Σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει τη λειτουργία της αμοιβαίας αναγνώρισης δύο έτη αφότου τεθεί σε εφαρμογή και, κατά περίπτωση, θα υποβάλει νομοθετική πρόταση για να καταστεί υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη.

Ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής:

Ο κανονισμός για τις επιστροφές θα εισαγάγει μια ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής (ERO), ένα έντυπο στο οποίο τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιλαμβάνουν τα βασικά στοιχεία της απόφασης επιστροφής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταχωρούν την ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν —το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για την ασφάλεια και τη διαχείριση των συνόρων στην ΕΕ. Αυτό θα διευκολύνει την αμοιβαία αναγνώριση, καθώς τα κράτη μέλη θα διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες για αναγνώριση απόφασης επιστροφής άλλου κράτους μέλους. Εάν ένα πρόσωπο που έχει λάβει εντολή να εγκαταλείψει την ΕΕ μετακινηθεί σε άλλο κράτος μέλος, η εν λόγω χώρα θα είναι σε θέση να εκτελέσει άμεσα την απόφαση επιστροφής που εκδόθηκε από το πρώτο κράτος μέλος βάσει της ευρωπαϊκής εντολής επιστροφής.

Τα κράτη μέλη αποφάσισαν ότι η ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής θα εισαχθεί το αργότερο εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού για τις επιστροφές.

Επόμενα βήματα

Η συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα θα χρησιμεύσει στο Συμβούλιο ως βάση για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προκειμένου να συμφωνηθεί ένα τελικό νομικό κείμενο.

Ιστορικό πλαίσιο

Το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2024 και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2026, αφορά σχεδόν όλες τις πτυχές της πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο, από τους ελέγχους υγείας και ασφάλειας και τις συνθήκες υποδοχής έως τις διαδικασίες ασύλου και τα μέτρα έκτακτης ανάγκης. Η πρόταση για κοινούς κανόνες όσον αφορά τις επιστροφές συμπληρώνει το σύμφωνο και υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Predrag Pesic on Unsplash

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τη βελτίωση της ποιότητας και της διαθεσιμότητας δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού. Ο κανονισμός επιδιώκει να στηρίξει την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα του τομέα των σπόρων της ΕΕ, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις προκλήσεις που αφορούν τη βιωσιμότητα, τη βιοποικιλότητα και το κλίμα.

Το δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό (ΔΠΥ) αναφέρεται σε σπόρους, φυτά και μέρη φυτών και χρησιμοποιείται για τη συγκρότηση νέων δασών, για αναδάσωση και για άλλα είδη δενδροφύτευσης, συμβάλλοντας στην επίτευξη διαφόρων στόχων, μεταξύ των οποίων η διατήρηση της βιοποικιλότητας, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής και η διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων.

Κύρια στοιχεία της συμφωνίας

Η προσωρινή συμφωνία για το ΔΠΥ διατηρεί τις υφιστάμενες αρχές έγκρισης «βασικού υλικού» και πιστοποίησης συγκομισθέντος ΔΠΥ πριν αυτό διατεθεί στην αγορά. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να περιλαμβάνουν το βασικό υλικό που έχει εγκριθεί στην επικράτειά τους σε εθνικά μητρώα, ενώ η Επιτροπή θα δημοσιεύει κατάλογο σε επίπεδο ΕΕ ώστε να διασφαλίζεται πλήρης ιχνηλασιμότητα. Επιπλέον, ο κανονισμός καθιερώνει τη δυνατότητα των κρατών μελών να εξουσιοδοτούν επαγγελματίες να εγκρίνουν βασικό υλικό υπό την επίσημη εποπτεία των αρμόδιων αρχών. Ωστόσο, η καταχώριση του βασικού αυτού υλικού στο εθνικό μητρώο εξακολουθεί να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των αρμόδιων αρχών.

Σύμφωνα με την πρόταση, θα δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αξιολόγηση των χαρακτηριστικών αειφορίας του βασικού υλικού. Στην πράξη, το βασικό υλικό θα υποβάλλεται σε αξιολόγηση χαρακτηριστικών που συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα των δασών, όπως η ανοχή σε επιβλαβείς οργανισμούς ή η καλύτερη προσαρμογή στις τοπικές κλιματικές συνθήκες.

Η συμφωνία δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε καινοτόμες διαδικασίες παραγωγής, σε ψηφιακά εργαλεία και σε βιομοριακές τεχνικές.

Επίσης περιλαμβάνει:

Εναρμονισμένο και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου

Ο νέος κανονισμός θα περιλαμβάνει το δικό του ειδικά προσαρμοσμένο πλαίσιο ελέγχου — διασφαλίζοντας συνεπή και αξιόπιστη εποπτεία, μειώνοντας παράλληλα τον διοικητικό και οικονομικό φόρτο. Αυτό περιλαμβάνει κανόνες σχετικά με τις αρχές που θα οριστούν, τις εξουσίες τους, τους οικονομικούς πόρους τους και επιλεγμένα στοιχεία από τον κανονισμό για τους επίσημους ελέγχους (2017/625), όπως: διαφάνεια, ανάθεση καθηκόντων, πιστοποίηση, εμπιστευτικότητα και κατάρτιση προσωπικού — για τη διασφάλιση συνοχής μεταξύ των κρατών μελών.

Εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης

Για να ενισχυθεί η ικανότητα της Ευρώπης να ανταποκρίνεται σε κρίσεις όπως καταιγίδες, πυρκαγιές ή εξάρσεις επιδημιών, η Επιτροπή πρότεινε εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης που να συμβάλλουν στη διασφάλιση του εφοδιασμού με ΔΠΥ. Στη συμφωνία που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις, τα σχέδια αυτά θα είναι προαιρετικά και θα ακολουθούν απλουστευμένες απαιτήσεις — ελαφρύνοντας τον διοικητικό φόρτο και παράλληλα διασφαλίζοντας ετοιμότητα και ικανότητα όπου τα κράτη μέλη το κρίνουν αναγκαίο.

Διευρυμένος κατάλογος ειδών δένδρων

Για να ενισχυθεί περαιτέρω η ποιότητα του δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού στην Ένωση, ο κατάλογος των ειδών δένδρων που καλύπτονται από τον κανονισμό επεκτάθηκε. Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν αυστηρότερα ή ελαφρύτερα μέτρα σε είδη που δεν απαριθμούνται στο παράρτημα Ι του κανονισμού, πράγμα που επιτρέπει ευελιξία ώστε να αντικατοπτρίζεται η εθνική δασική πραγματικότητα.

Υποχρεώσεις φορέων εκμετάλλευσης

Οι επαγγελματίες πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι σε μητρώο, να τηρούν κατάλληλα αρχεία προμηθευτών και αγοραστών, να διασφαλίζουν την πλήρη ιχνηλασιμότητα και ταυτοποίηση του ΔΠΥ καθ’ όλη τη διάρκεια της παραγωγής και της εμπορίας και να παρέχουν στους χρήστες σχετικές πληροφορίες όσον αφορά το συγκεκριμένο υλικό.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα προσυπογραφεί τώρα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, προτού εγκριθεί επίσημα και τεθεί σε ισχύ.

Γενικό πλαίσιο

Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Ιούλιο του 2023, η οποία έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα ΔΠΥ υψηλής ποιότητας και ότι ο τομέας διατηρεί την ανταγωνιστικότητά του. Ο κανονισμός για το ΔΠΥ θα συμβάλει επίσης στον στόχο της ΕΕ να φυτευθούν τουλάχιστον τρία δισεκατομμύρια επιπλέον δένδρα έως το 2030 στο πλαίσιο της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα, καθώς και στην ανάπτυξη της βιοοικονομίας.

Παράλληλα, η Επιτροπή πρότεινε επίσης νέους κανόνες για την παραγωγή και την εμπορία φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Boudhayan Bardhan on Unsplash

Οι υπουργοί Μεταφορών ενέκριναν θέση του Συμβουλίου που τροποποιεί την οδηγία για τον καθορισμό μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων και βαρών για ορισμένα οδικά οχήματα. Η τροποποίηση της ισχύουσας οδηγίας για τα βάρη και τις διαστάσεις αποσκοπεί στη διασφάλιση της ελεύθερης και αποδοτικής κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και του θεμιτού ανταγωνισμού σε ολόκληρη την ΕΕ, παρέχοντας επαρκή κίνητρα για την ενθάρρυνση των επενδύσεων σε τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών και ενισχύοντας την επιβολή τόσο των νέων όσο και των υφιστάμενων κανόνων για μεγαλύτερη συνέπεια και αποδοτικότητα.

Η προτεινόμενη τροποποίηση περιλαμβάνει κίνητρα, προκειμένου ο τομέας των οδικών μεταφορών να επενδύσει σε τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, επιτρέποντας ιδίως την αντιστάθμιση του πρόσθετου βάρους λόγω αυτών των τεχνολογιών.

Οι αλλαγές θα επιτρέψουν επίσης τη χρήση ευρωπαϊκών αρθρωτών συστημάτων (EMS) μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών που επιτρέπουν τη χρήση τέτοιων συστημάτων.

Θέση του Συμβουλίου

Στη θέση του Συμβουλίου έγιναν αλλαγές με σκοπό τη στήριξη της μετάβασης σε οχήματα μηδενικών εκπομπών (ZEV) ενώ αντιμετωπίστηκαν παράλληλα ανησυχίες σχετικά με το πρόσθετο βάρος που ενδέχεται να επιφέρουν τα οχήματα αυτά στις οδικές υποδομές:

• Βάρος: το Συμβούλιο συμφωνεί ότι τα οχήματα μηδενικών εκπομπών θα πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από «πριμοδότηση βάρους» πέραν του βάρους της τεχνολογίας. Ταυτόχρονα, είναι επίσης σημαντικό να αποφευχθεί η φθορά των υποδομών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Συμβούλιο διαφοροποιεί το όριο βάρους μεταξύ οχημάτων μηδενικών εκπομπών 5 αξόνων και 6 αξόνων.
• Μήκος: Για τα οχήματα μηδενικών εκπομπών θα επιτρέπεται επιπλέον μήκος 0,9 m ώστε να υπάρχει περισσότερος χώρος για την εγκατάσταση τεχνολογίας μηδενικών εκπομπών

Το Συμβούλιο επιθυμεί επίσης να διατηρηθούν οι δυνατότητες απόκλισης από τα βάρη και τις διαστάσεις που καθορίζονται στην οδηγία:

• για οχήματα που καλύπτονται από ειδικές άδειες μεταφοράς αδιαχώριστων φορτίων
• για οχήματα που εκτελούν μεταφορές που δεν επηρεάζουν σημαντικά τον διεθνή ανταγωνισμό στον τομέα των μεταφορών
• για τα ευρωπαϊκά αρθρωτά συστήματα

Το Συμβούλιο θα επιτρέψει επίσης επιπλέον μήκος για τα οχήματα ειδικών δρομολογίων, ώστε η υπηρεσία αυτή να καταστεί πιο αποδοτική.

Τέλος, η θέση του Συμβουλίου επιτρέπει στα μηχανοκίνητα οχήματα μηδενικών εκπομπών ή στους συνδυασμούς οχημάτων που συμμετέχουν σε διατροπικές μεταφορές να διασχίζουν τα σύνορα, ακόμη και αν υπερβαίνουν τα μέγιστα βάρη που ορίζονται στην οδηγία και εφόσον το βάρος δεν υπερβαίνει το επιτρεπόμενο σε κάθε πλευρά των συνόρων.

Επόμενα βήματα

Μετά τη σημερινή έγκριση από το Συμβούλιο, η Προεδρία μπορεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.

Ιστορικό

Η οδηγία για τα βάρη και τις διαστάσεις θεσπίζει τους κανόνες για το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος και τις μέγιστες επιτρεπόμενες διαστάσεις των οχημάτων που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές στην ΕΕ. Διασφαλίζει ότι τα οχήματα είναι ασφαλή, δεν καταστρέφουν τις υποδομές και έχουν μικρότερο αντίκτυπο στο περιβάλλον, καθώς δεν ρυπαίνουν περισσότερο απ’ ό,τι θα έπρεπε λόγω του αυξημένου βάρους τους.

Η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας, την οποία υπέβαλε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 2023, αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των ισχυόντων κανόνων, και αντικατοπτρίζει τις τεχνολογικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης καθαρότερων οχημάτων μηδενικών εκπομπών. Ο γενικός στόχος της οδηγίας είναι η δημιουργία ενός πιο αποδοτικού, βιώσιμου και ανταγωνιστικού συστήματος μεταφορών στην ΕΕ, στο πλαίσιο της λεγόμενης στρατηγικής για την έξυπνη κινητικότητα.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Georgy Boldyrev on Unsplash

Το Συμβούλιο κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με ένα σύνολο κανόνων που θεσπίζουν νομικό πλαίσιο για νέες γονιδιωματικές τεχνικές (NGT).

Ο κανονισμός αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα και στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τους ευρωπαίους υπευθύνους επιχειρήσεων, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια τροφίμων και μειώνοντας τις εξωτερικές εξαρτήσεις. Ο κανονισμός διασφαλίζει ισχυρή προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων, και προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας της ΕΕ.

Η προσωρινή συμφωνία εγγυάται απλουστευμένη διαδικασία για τα φυτά NGT που είναι ισοδύναμα με συμβατικά φυτά και διασκεδάζει τις ανησυχίες σχετικά με τη διανοητική ιδιοκτησία και την πρόσβαση σε σπόρους.

Ο όρος NGT καλύπτει μια ποικιλία τεχνικών που προσαρμόζουν σπόρους κατά τρόπο που μπορεί να προκύψει και στη φύση ή μέσω συμβατικών τεχνικών βελτίωσης.

Με τη χρήση αυτών των τεχνικών, βελτιωμένες φυτικές ποικιλίες μπορούν να αναπτυχθούν ταχύτερα και με ειδικά χαρακτηριστικά τα οποία μπορούν να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αγροδιατροφικός τομέας. Για παράδειγμα, οι νέες αυτές ποικιλίες μπορεί να είναι πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως ξηρασίες ή πλημμύρες, και να απαιτούν λιγότερη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.

Φυτά NGT κατηγορίας 1

Η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την αρχή ότι τα φυτά NGT-1 είναι ισοδύναμα με τα συμβατικά φυτά, σύμφωνα με τη διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου και την πρόταση της Επιτροπής. Οι εθνικές αρχές πρέπει να επαληθεύουν ότι τα φυτά NGT ανήκουν στην κατηγορία 1, αλλά οι απόγονοί τους δεν χρειάζεται να επαληθεύονται στη συνέχεια.

Τα φυτά και τα προϊόντα NGT-1 δεν θα επισημαίνονται, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της ισοδυναμίας. Η μόνη εξαίρεση είναι οι σπόροι και άλλο φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό φυτών NGT-1, τα οποία θα πρέπει να επισημαίνονται. Αυτό δεν συνεπάγεται δυσανάλογη επιβάρυνση για τους βελτιωτές φυτών, αλλά θα επέτρεπε στους υπευθύνους επιχειρήσεων να διασφαλίσουν μια αλυσίδα χωρίς NGT, εφόσον το επιθυμούν.

Επιπλέον, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν σε έναν κατάλογο επιδιωκόμενων χαρακτηριστικών που θα εξαιρεθούν από την κατηγορία NGT-1.

Τόσο το Συμβούλιο όσο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν ότι η ανοχή σε φυτοφάρμακα και η «παραγωγή γνωστής εντομοκτόνου ουσίας» θα περιλαμβάνονται στον κατάλογο αποκλεισμού και δεν μπορούν να συγκαταλέγονται στα επιδιωκόμενα χαρακτηριστικά για τα φυτά NGT κατηγορίας 1. Αυτή η αλλαγή στην πρόταση της Επιτροπής θα διασφαλίσει ότι τα εν λόγω φυτά ταξινομούνται ως NGT-2 και, ως εκ τούτου, εξακολουθούν να υπόκεινται σε έγκριση, ιχνηλασιμότητα και παρακολούθηση.

Φυτά NGT κατηγορίας 2

Τα φυτά με πιο σύνθετες ή λιγότερο «φυσικές ισοδύναμες» γονιδιωματικές τροποποιήσεις ταξινομούνται στην κατηγορία 2. Για τα φυτά NGT-2, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν με την πρόταση της Επιτροπής να διατηρηθούν οι υφιστάμενες απαιτήσεις της νομοθεσίας για τους ΓΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής επισήμανσης των προϊόντων.

Εάν η ετικέτα περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα γνωρίσματα που τροποποιήθηκαν, αυτή πρέπει να καλύπτει όλα τα σχετικά γνωρίσματα. Αυτό θεσπίστηκε από το Συμβούλιο για να εξασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε ακριβείς και ολοκληρωμένες πληροφορίες.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν να επιτρέψουν στα κράτη μέλη να εξαιρέσουν την καλλιέργεια φυτών NGT-2 στην επικράτειά τους.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης προαιρετικά μέτρα συνύπαρξης. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα για την αποφυγή της αθέλητης παρουσίας φυτών NGT-2 σε άλλα προϊόντα, εφόσον το επιθυμούν.

Προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας

Οι κανόνες για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας διέπονται από την οδηγία της ΕΕ για τη βιοτεχνολογία. Ωστόσο, ο κανονισμός NGT αντιμετωπίζει τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι βελτιωτές φυτών και οι γεωργοί σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Ειδικότερα, όταν υποβάλλουν αίτηση καταχώρισης φυτού ή προϊόντος NGT κατηγορίας 1, οι εταιρείες ή οι βελτιωτές πρέπει να υποβάλλουν πληροφορίες σχετικά με όλα τα υφιστάμενα ή εκκρεμή διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Οι πληροφορίες σχετικά με έκδοση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πρέπει να περιλαμβάνονται σε δημόσια διαθέσιμη βάση δεδομένων.

Επιπλέον, σε εθελοντική βάση, οι εταιρείες ή οι βελτιωτές μπορούν επίσης να παρέχουν ενημέρωση σχετικά με την πρόθεση του κατόχου του διπλώματος ευρεσιτεχνίας να επιτρέψει τη χρήση προστατευμένου με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φυτού ή προϊόντος NGT 1 υπό δίκαιους όρους.

Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφώνησαν σχετικά με τη δημιουργία ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η οποία θα επικεντρώνεται στις επιπτώσεις των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στα φυτά NGT και θα απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες από όλα τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και το Κοινοτικό Γραφείο Φυτικών Ποικιλιών.

Έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο της έκδοσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην καινοτομία, τη διαθεσιμότητα σπόρων για τους γεωργούς και την ανταγωνιστικότητα του τομέα βελτίωσης φυτών της ΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα αναφέρει ποια μέτρα παρακολούθησης απαιτούνται ή θα δημοσιεύσει νομοθετική πρόταση για την αντιμετώπιση τυχόν ζητημάτων που θα εντοπίζονται στη μελέτη.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, προτού εγκριθεί και τυπικά.

Ιστορικό

Την τελευταία δεκαετία, έχουν αναπτυχθεί ποικίλα NGT με βάση προόδους της βιοτεχνολογίας. Οι νέες αυτές τεχνολογίες δεν υπήρχαν το 2001, όταν εγκρίθηκε η νομοθεσία της ΕΕ για τους ΓΤΟ. Γι’ αυτό και τα φυτά που προκύπτουν μέσω NGT αυτή τη στιγμή υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τους ΓΤΟ.

Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν ότι τα φυτά NGT που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ είναι εξίσου ασφαλή με τις ποικιλίες συμβατικής αναπαραγωγής. Η συμφωνία καλύπτει φυτά που περιέχουν μικρές τροποποιήσεις στο γενετικό υλικό τους (στοχευμένη μεταλλαξιγένεση) ή ενθέσεις γενετικού υλικού από το ίδιο φυτό ή από διασταυρώσιμα φυτά (cisgenesis, περιλαμβανομένης της ενδογένεσης). Οι ΓΤΟ εξακολουθούν να ρυθμίζονται από τη ενωσιακή νομοθεσία περί ΓΤΟ, η οποία παραμένει αμετάβλητη.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Le Thanh Huyen on Unsplash