Οι υπουργοί Αλιείας κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες στον Ατλαντικό, τη Βόρεια Θάλασσα, τη Μεσόγειο, τον Εύξεινο Πόντο και άλλα ύδατα για το 2026, καθώς και για ορισμένα αποθέματα για το 2027 και το 2028. Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε μετά από διήμερο διαπραγματεύσεων, καθορίζει όρια αλιευμάτων, γνωστά και ως «συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα» (TAC), και όρια αλιευτικής προσπάθειας για τα σημαντικότερα εμπορικά ιχθυαποθέματα. Η αλιευτική προσπάθεια αναφέρεται στο μέγεθος και στην ισχύ του κινητήρα ενός σκάφους σε συνδυασμό με τον αριθμό των ημερών που αλιεύει.

Η πολιτική συμφωνία αναλυτικά

Τα αποθέματα που καλύπτουν οι δύο προτάσεις είναι εκείνα που διαχειρίζεται η ΕΕ μόνη της, από κοινού με γειτονικές χώρες εκτός ΕΕ ή μέσω συμφωνιών που συνάπτονται στο πλαίσιο περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ).

Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, τα ιχθυαποθέματα που συνδιαχειρίζονται η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρούνται κοινοί πόροι βάσει του διεθνούς δικαίου. Σύμφωνα με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέρη διεξάγουν ετήσιες συνομιλίες προκειμένου να καθορίσουν τα όρια αλιευμάτων και άλλα μέτρα για τα κοινά αποθέματα. Οι συνομιλίες αυτές ολοκληρώθηκαν επιτυχώς και το αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου εγκρίθηκε πριν από το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας. Με τη σημερινή πολιτική συμφωνία ενσωματώνεται το αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου στον βασικό κανονισμό για τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα.

Πριν από τη σύνοδο του Συμβουλίου ολοκληρώθηκαν επίσης με επιτυχία οι τριμερείς διαβουλεύσεις με τη Νορβηγία σχετικά με τα κοινά αποθέματα μεταξύ ΕΕ, Ηνωμένου Βασιλείου και Νορβηγίας. Τα όρια αλιευμάτων και άλλα μέτρα που συμφωνήθηκαν για τα εν λόγω αποθέματα εντάσσονται επίσης στη γενική πολιτική συμφωνία στην οποία κατέληξε το Συμβούλιο.

Ατλαντικός και Βόρεια Θάλασσα

Για τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα, η συμφωνία καλύπτει 24 TAC τα οποία διαχειρίζεται αυτόνομα η ΕΕ.

Μετά τη θετική επιστημονική γνωμοδότηση και τη βελτίωση της κατάστασης των αποθεμάτων, οι υπουργοί συμφώνησαν να αυξήσουν τα όρια αλιευμάτων για τα ακόλουθα αποθέματα:

• ζαγκέτα (+12%) στον νότιο Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους
• καραβίδα στον Βισκαϊκό Κόλπο, εκτός από τον νότιο Κόλπο (+54%)

Προκειμένου να διαφυλαχθούν τα αποθέματα σύμφωνα με τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και να επιτευχθεί, παράλληλα, ισορροπία με τις κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους, οι υπουργοί συμφώνησαν να μειώσουν τα όρια αλιευμάτων για τα ακόλουθα:

• γλώσσα στο Κάτεγκατ και στην Ανατολική και τη Δυτική Βαλτική Θάλασσα (-45%) και στον βόρειο και κεντρικό Βισκαϊκό Κόλπο (-1%)
• σαυρίδι στα πορτογαλικά ύδατα (-5%)
• κίτρινος μπακαλιάρος στον Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-13%)
• καραβίδα στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-23%)
• πεσκαντρίτσα στον νότιο Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-1%)

Δεδομένου ότι οι διαβουλεύσεις για το σκουμπρί μεταξύ των παράκτιων κρατών του Βορειοανατολικού Ατλαντικού βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, οι υπουργοί συμφώνησαν σχετικά με προσωρινά όρια αλιευμάτων για το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις (-70%) και εν αναμονή συμφωνίας για TAC. Δεδομένου του εποχιακού χαρακτήρα της αλιείας σκουμπριού, η συμφωνία καθόρισε τα προσωρινά όρια αλιευμάτων στο 90% του συνιστώμενου επιπέδου.

Όσον αφορά τα αποθέματα που σχετίζονται με τις ετήσιες διμερείς διαβουλεύσεις ΕΕ–Νορβηγίας, οι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν επίσης σχετικά με προσωρινά όρια αλιευμάτων για το 2026, εν αναμονή της υπογραφής των εγκεκριμένων πρακτικών.

Μεσόγειος και Εύξεινος Πόντος

Όσον αφορά τη δυτική Μεσόγειο, οι υπουργοί συμφώνησαν να διατηρηθεί το επίπεδο αλιευτικής προσπάθειας του 2025 για τις μηχανότρατες στα γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά ύδατα.

Για τον μετριασμό του βραχυπρόθεσμου κοινωνικοοικονομικού αντίκτυπου και την επιβράβευση πιο επιλεκτικών πρακτικών, οι υπουργοί συμφώνησαν να συνεχίσουν, με ελαφρώς προσαρμοσμένη μορφή, τη χρήση του μηχανισμού αντιστάθμισης. Θεσπίστηκε για πρώτη φορά για το 2022 προκειμένου να επιτραπούν πρόσθετες ημέρες σε φορείς εκμετάλλευσης που χρησιμοποιούν πιο επιλεκτικά εργαλεία ή που καλύπτονται από εθνικό μέτρο διατήρησης, ως κίνητρο για μεγαλύτερη προστασία του αποθέματος.

Τα μέτρα που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο θα συμβάλουν στη μείωση της θνησιμότητας λόγω αλιείας, ενώ παράλληλα θα ελαχιστοποιήσουν τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο στον κλάδο.

Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να διατηρηθούν τα όρια αλιευμάτων του 2025 για την κόκκινη γαρίδα τόσο στα γαλλικά και ισπανικά ύδατα όσο και στα γαλλικά και ιταλικά ύδατα. Το ίδιο αποφασίστηκε και για την κόκκινη γιγαντογαρίδα στα γαλλικά και ιταλικά ύδατα.

Στον Εύξεινο Πόντο, το Συμβούλιο ενέκρινε ελαφρώς πιο μειωμένο TAC σε σύγκριση με το 2025 για το καλκάνι. Στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνεται μεταφορά της μη χρησιμοποιηθείσας ποσόστωσης της ΕΕ για το καλκάνι από το 2024. Συμφώνησε επίσης να διατηρηθεί η περίοδος απαγόρευσης της αλιείας καλκανιού από τις 15 Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου.

Για την παπαλίνα υπήρξε διατήρηση του περσινού TAC.

Επόμενα βήματα

Μετά τη νομική και γλωσσική αναθεώρηση των κειμένων, οι κανονισμοί θα εκδοθούν από το Συμβούλιο σε προσεχή σύνοδό του. Θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα και η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2026.

Γενικές πληροφορίες

Ο καθορισμός των TAC και των ποσοστώσεων είναι μια ετήσια διαδικασία που πραγματοποιεί το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας τον Δεκέμβριο. Οι υπουργοί επιδιώκουν πολιτική συμφωνία σχετικά με τα όρια αλιευμάτων και την αλιευτική προσπάθεια για τα εμπορικά ιχθυαποθέματα για τα επόμενα έτη, καθώς και σχετικά με τις ποσοστώσεις των κρατών μελών για κάθε είδος.

Η πολιτική συμφωνία βασίζεται σε προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λαμβάνει υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση των Θαλασσών (ICES) και της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ).

Επιπλέον, συνάδει με τους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑΠ), δηλαδή τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της αλιείας της ΕΕ από οικολογική, οικονομική και κοινωνική άποψη. Επίσης, λαμβάνει υπόψη τα πολυετή σχέδια της ΕΕ για διάφορες θαλάσσιες λεκάνες και εφαρμόζει τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Knut Troim on Unsplash

1. Προς ευρωπαϊκούς κανόνες διαφάνειας με λεπτομερή καταγραφή των υπηρεσιών εκπροσώπησης συμφερόντων, της χρηματοδότησης και των δεσμών με τρίτες χώρες
2. Αντιμετώπιση του ρυθμιστικού κατακερματισμού, ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και περισσότερη προστασία από εξωτερικές παρεμβάσεις
3. Δικλείδες για την αποφυγή του στιγματισμού εγγεγραμμένων οντοτήτων και φορέων
4. Αναγνώριση της δυνητικά θετικής συμβολής τρίτων χωρών στη χάραξη πολιτικής στην ΕΕ

Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας στην εκπροσώπηση συμφερόντων τρίτων χωρών, χωρίς να περιορίζουν την συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.

Την Πέμπτη, το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του για τις διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη σχετικά με νέους κανόνες για την αύξηση της διαφάνειας των δραστηριοτήτων εκπροσώπησης συμφερόντων («λόμπινγκ») εκ μέρους τρίτων χωρών στα κράτη μέλη της ΕΕ με 392 ψήφους υπέρ, 88 κατά και 133 αποχές. Οι ευρωβουλευτές βελτίωσαν την αρχική πρόταση της Επιτροπής προσθέτοντας περισσότερη σαφήνεια στους ορισμούς της οδηγίας και εισάγοντας εγγυήσεις ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα στιγματίζονται νόμιμες δραστηριότητες που μπορούν να συμβάλουν θετικά στον δημόσιο διάλογο.

Δραστηριότητες που εμπίπτουν στους νέους κανόνες

Η οδηγία καλύπτει τις δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων που ασκούνται έναντι αμοιβής (ή άλλων τύπων πληρωμών) και επιδιώκουν να επηρεάσουν την πολιτική, τη νομοθεσία ή τη λήψη αποφάσεων εντός των χωρών της ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει τη διοργάνωση ή τη συμμετοχή σε συνέδρια και διασκέψεις, την υποβολή συμβολών σε διαβουλεύσεις ή ακροάσεις, τη διεξαγωγή εκστρατειών επικοινωνίας (μεταξύ άλλων μέσω επηρεαστών γνώμης / «influencers» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης), την κατάρτιση εγγράφων πολιτικής, την πρόταση σχεδίων τροπολογιών και τη διεξαγωγή ερευνών.

Σύμφωνα με την θέση του Κοινοβουλίου, επίσημες κυβερνητικές ή διπλωματικές λειτουργίες, υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης, νομικές συμβουλές και ακαδημαϊκή έρευνα δεν θα πρέπει να θεωρούνται δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων. Οι ευρωβουλευτές θέλουν ακόμη να διαφυλάξουν τις δραστηριότητες των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών από πιθανή σπίλωση. Ως εκ τούτου, ξεκαθαρίζουν μέσα από τις προτάσεις τους πως η χρηματοδότηση από επιχορηγήσεις τρίτων χωρών που δεν σχετίζονται με την άσκηση πίεσης ή επιρροής από ομάδες συμφερόντων δεν θεωρείται αμοιβή και δεν εμπίπτει στις διατάξεις των εν λόγω κανόνων.

Δημοκρατική εποπτεία 

Για την ενίσχυση της διαφάνειας και της δημοκρατικής λογοδοσίας, η οδηγία θα απαιτεί από τις ανεξάρτητες εθνικές αρχές να τηρούν υποχρεωτικά μητρώα, τα οποία θα διασυνδέονται και θα είναι προσβάσιμα σε επίπεδο ΕΕ. Μετά την καταχώρισή τους, οι σχετικές οντότητες θα λαμβάνουν έναν μοναδικό ευρωπαϊκό αριθμό εκπροσώπησης συμφερόντων με ισχύ σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι τα δεδομένα θα πρέπει να παρουσιάζονται με αντικειμενικό και ουδέτερο τρόπο, ενώ η απλή καταχώριση δεν θα πρέπει να δημιουργεί κλίμα δυσπιστίας.

Προστασία απέναντι σε πιθανό στιγματισμό

Οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης να διασφαλίσουν ότι, σε αντίθεση με νόμους περί «ξένων πρακτόρων» σε ορισμένες χώρες, η οδηγία δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά ή για τον χαρακτηρισμό ή την επιβολή κυρώσεων σε οντότητες, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Ομοίως, δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την απαγόρευση δραστηριοτήτων ή την απαίτηση γνωστοποίησης χρηματοδότησης από τρίτες χώρες οντοτήτων και φορέων που δεν σχετίζονται με την εκπροσώπηση συμφερόντων.

Δήλωση

Η εισηγήτρια Adina Vălean (ΕΛΚ, Ρουμανία) δήλωσε: «Η διαφάνεια δεν αποτελεί ιδεολογικό ζήτημα, αλλά βασική προϋπόθεση για τη δημοκρατική εμπιστοσύνη. Σύμφωνα με την οδηγία αυτή, όποιος επιδιώκει να επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΕ για λογαριασμό ξένης κυβέρνησης θα πρέπει να εγγραφεί και να είναι ορατός. Θεσπίζει σαφείς, ενιαίους κανόνες σε ολόκληρη την Ευρώπη, χωρίς επισήμανση ή επιβάρυνση των νόμιμων οργανώσεων.»

Επόμενα βήματα

Το Κοινοβούλιο είναι πλέον έτοιμο να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη, μόλις το Συμβούλιο εγκρίνει τη δική του εντολή.

Σχετικές πληροφορίες

Οι δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων, γνωστές ως «λόμπινγκ» ή δραστηριότητες άσκησης πίεσης ή επιρροής, αντιμετωπίζονται από τα κράτη μέλη με διαφορετικό τρόπο. Επί του παρόντος, μόνο 16 κράτη μέλη έχουν λάβει σχετικά μέτρα για τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων εκπροσώπησης συμφερόντων. Αυτό δημιουργεί εμπόδια στην αγορά και άνισο ανταγωνισμό. Επιπλέον, μπορεί να ωθήσει την εκπροσώπηση συμφερόντων προς λιγότερο ρυθμιζόμενα κράτη για να αποφευχθούν αυστηρότεροι κανόνες. Όταν η Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της το 2023, δημοσκοπική έρευνα φανέρωσε ότι 81% των Ευρωπαίων πιστεύουν πως η εξωτερικές παρεμβάσεις στις δημοκρατικές διεργασίες αποτελούν σοβαρό ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Πηγή: https://www.europarl.europa.eu/news/el/press-room/20251120IPR31505/lompingk-apo-trites-chores-perissoteri-diafaneia-zitoun-oi-eurovouleutes 

Photo by Jon Tyson on Unsplash

Η Ουκρανία αναμένεται να λάβει σύντομα χρηματοδότηση περίπου 2,3 δισ. ευρώ μετά την έκδοση απόφασης από το Συμβούλιο σχετικά με την έκτη τακτική εκταμίευση της στήριξης στο πλαίσιο του ενωσιακού Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Το ποσό αυτό αντικατοπτρίζει την επιτυχή ολοκλήρωση, από την πλευρά της Ουκρανίας, των οκτώ βημάτων που απαιτούνταν για την εκταμίευση της έκτης δόσης, καθώς και ενός βήματος που εκκρεμούσε από την τέταρτη δόση. Η χρηματοδότηση αυτή αποσκοπεί πρωτίστως στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας της Ουκρανίας και στη στήριξη της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησής της.

Οι πληρωμές στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία συνδέονται στενά με το σχέδιο για την Ουκρανία, στο οποίο περιγράφεται η στρατηγική της Ουκρανίας για ανάκαμψη, ανασυγκρότηση και εκσυγχρονισμό, συνοδευόμενη από χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων ευθυγραμμισμένων με τους στόχους προσχώρησης της χώρας στην ΕΕ κατά τα επόμενα έτη. Μετά την ολοκλήρωση των πλέον πρόσφατων βημάτων, η Ουκρανία έχει πλέον ολοκληρώσει επιτυχώς τα 63 από τα 68 βήματα που απαιτούνται μέχρι στιγμής στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.

Η τρέχουσα έκτη εκταμίευση της στήριξης της ΕΕ έπεται της πρόσφατης πέμπτης εκταμίευσης που έγινε στις 5 Νοεμβρίου 2025. Αυτή η ταχεία διαδοχική χορήγηση κονδυλίων καταδεικνύει την ταχύτητα και τη δέσμευση που επιδεικνύει η Ουκρανία για να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις ευθυγραμμισμένες με τους στόχους προσχώρησης της χώρας στην ΕΕ.

Γενικές πληροφορίες

Το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2024, παρέχει σταθερή χρηματοδότηση ύψους έως και 50 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια για τη στήριξη της ανάκαμψης, της ανασυγκρότησης και του εκσυγχρονισμού της Ουκρανίας κατά την περίοδο 2024-2027.

Από αυτά τα 50 δισ. ευρώ, πάνω από 38 δισ. ευρώ προορίζονται ενδεικτικά για τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που ορίζονται στο σχέδιο για την Ουκρανία. Οι εκταμιεύσεις εξαρτώνται από την εκπλήρωση των δεικτών που καθορίζονται στο σχέδιο. Από την έναρξη ισχύος του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, έχουν ήδη εκταμιευθεί 6 δισ. ευρώ σε ενδιάμεση χρηματοδότηση, 1,89 δισ. ευρώ σε προχρηματοδότηση και πέντε δόσεις ύψους περίπου 4,2 δισ., 4,1 δισ., 3,5 δισ. και 3,2 δισ. και 1,8 δισ. ευρώ αντίστοιχα.

Μετά την αξιολόγηση του αιτήματος πληρωμής της Ουκρανίας από την Επιτροπή στις 11 Νοεμβρίου 2025, το Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανία είχε εκπληρώσει ικανοποιητικά αρκετές από τις μεταρρυθμίσεις που ορίζονται στο σχέδιο για την Ουκρανία. Οι τομείς που καλύπτονται από τις μεταρρυθμίσεις αυτές περιλαμβάνουν τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, το δικαστικό σύστημα, τις χρηματοπιστωτικές αγορές, το ανθρώπινο κεφάλαιο, το επιχειρηματικό περιβάλλον, την αποκέντρωση και την περιφερειακή πολιτική, καθώς και τη διαχείριση κρίσιμων πρώτων υλών. Υπάρχουν επίσης μέτρα που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση και την προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης της δεύτερης εθνικά καθορισμένης συνεισφοράς της Ουκρανίας στη συμφωνία του Παρισιού που εγκρίθηκε στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και της έγκρισης του εθνικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων έως το 2033. Έχει αναπτυχθεί και πλέον υλοποιείται ένα εργαλείο ψηφιακής διαχείρισης για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Adam Śmigielski on Unsplash

Το Συμβούλιο ενέκρινε εντολή για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με σημαντική αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ που διέπουν την παραγωγή και την εμπορία φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού (ΦΠΥ). Αυτό σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς τον εκσυγχρονισμό ενός νομοθετικού πλαισίου το οποίο, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν έχει αλλάξει σημαντικά από τη δεκαετία του ’60.

Οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην αύξηση της αγροβιοποικιλότητας, στη στήριξη εξειδικευμένων και τοπικά προσαρμοσμένων ποικιλιών και στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας για διάφορους σκοπούς χρήσης για τους βελτιωτές, άλλους επαγγελματίες και μη επαγγελματίες. Επιδιώκει επίσης να διασφαλίσει ότι το φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό που διατίθεται στην αγορά της ΕΕ είναι υψηλής και αξιόπιστης ποιότητας, προσαρμοσμένο στις περιβαλλοντικές και κλιματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Η πρόταση αντικαθιστά δέκα υφιστάμενες τομεακές οδηγίες με έναν ενιαίο, εναρμονισμένο κανονισμό για τη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου, φιλικού προς την καινοτομία και ανθεκτικού στο περιβάλλον συστήματος.

Οι νέοι κανόνες έχουν ως στόχο τα ακόλουθα:

• δημιουργία ενός απλούστερου και σαφέστερου συνόλου κανόνων σε ολόκληρη την Ένωση, με τη μείωση των αποκλίσεων στην εφαρμογή και τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού·
• υποστήριξη της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου, καθιστώντας δυνατή τη χρήση ψηφιακών εργαλείων, βιομοριακών τεχνικών και σύγχρονων τεχνικών αναπαραγωγής που δεν προβλέπονταν στην αρχική νομοθεσία της δεκαετίας του ’60·
• μείωση του διοικητικού φόρτου για τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης μέσω εναρμονισμένων διαδικασιών, σαφέστερων αρμοδιοτήτων και ψηφιακής τεκμηρίωσης·
• διασφάλιση της διαθεσιμότητας ΦΠΥ υψηλής ποιότητας προσαρμοσμένου στις εξελισσόμενες γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχύτερη υιοθέτηση ποικιλιών κατάλληλων για την κλιματική αλλαγή, τους επιβλαβείς οργανισμούς και τις νόσους·
• προώθηση της επισιτιστικής ασφάλειας και της ασφάλειας των ζωοτροφών, τη διαφύλαξη των φυτογενετικών πόρων και την προστασία της βιοποικιλότητας, μεταξύ άλλων μέσω λιγότερο αυστηρών κανόνων για τις διατηρητέες ποικιλίες και το υλικό που προορίζεται για βιολογική παραγωγή· και
• βελτίωση της συνοχής με τη νομοθεσία της ΕΕ για την υγεία των φυτών και τους επίσημους ελέγχους, ενσωματώνοντας περισσότερο το ΦΠΥ στο οριζόντιο πλαίσιο ελέγχου της ΕΕ και ενισχύοντας την ιχνηλασιμότητα.

Το σχέδιο κανονισμού καλύπτει τους σπόρους και όλες τις άλλες μορφές υλικού που χρησιμοποιούνται για τον αγενή πολλαπλασιασμό των φυτών. Δεν καλύπτει, μεταξύ άλλων, το δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό, το ΦΠΥ που προορίζεται για διακοσμητικούς σκοπούς, το ΦΠΥ που εξάγεται σε τρίτες χώρες, το βιολογικό ετερογενές υλικό, το ΦΠΥ που χρησιμοποιείται από τράπεζες γονιδίων για τη διατήρηση των φυτογενετικών πόρων και το ΦΠΥ που χρησιμοποιείται για επίσημους ελέγχους, γενετική βελτίωση ή επιστημονικούς σκοπούς.

Κύριες αλλαγές που εισήγαγε το Συμβούλιο

Ενώ οι δύο κύριοι πυλώνες της ισχύουσας νομοθεσίας, η καταχώριση των ποικιλιών και η πιστοποίηση του ΦΠΥ, παρέμειναν αμετάβλητοι, το Συμβούλιο προσάρμοσε την πρόταση ώστε να διασφαλιστεί ότι είναι πιο πρακτική και λιγότερο επαχθής τόσο για τις αρμόδιες αρχές όσο και για τους επαγγελματίες. Ειδικότερα, συμφώνησε ότι η εξέταση νέων ποικιλιών για την αξία τους όσον αφορά τη βιώσιμη καλλιέργεια και χρήση (ΑΒΚΧ) θα είναι υποχρεωτική για τα γεωργικά είδη (εκτός από τον χλωροτάπητα), τις πατάτες και την άμπελο. Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης σε μια ισορροπημένη λύση για τους επίσημους ελέγχους, εξαιρώντας την καταχώριση ποικιλιών από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τους επίσημους ελέγχους και χορηγώντας άλλες ειδικότερες οριζόντιες εξαιρέσεις για την αποφυγή περιττής γραφειοκρατίας. Επιπλέον, βελτίωσε τους κανόνες σχετικά με τις παρεκκλίσεις, μεταξύ άλλων για μη επαγγελματική χρήση, και τις ανταλλαγές σπόρων, διατηρώντας τους τομείς αυτούς στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού, αλλά προσθέτοντας ισχυρότερες διασφαλίσεις και ρήτρα επανεξέτασης για την αξιολόγηση της εφαρμογής τους μετά από πέντε έτη.

Επόμενα βήματα

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές του επόμενου έτους με σκοπό να επιτευχθεί συμφωνία επί του τελικού κειμένου.

Γενικές πληροφορίες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της για νέο κανονισμό για το φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό τον Ιούλιο του 2023 στο πλαίσιο δέσμης μέτρων για την αναθεώρηση της μακροχρόνιας νομοθεσίας σχετικά με το φυτικό και δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Sigmund on Unsplash