Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ

Η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί την προεδρία από την 1η Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουνίου 2026. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας της, η Κύπρος θα φιλοξενήσει:

19 άτυπες υπουργικές συναντήσεις
Μια άτυπη συνάντηση των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ, στις 23-24 Απριλίου
3 υπουργικές/υψηλού επιπέδου διασκέψεις
Πάνω από 230 άλλες σημαντικές συναντήσεις και διασκέψεις

Μπορείτε να δείτε το πλήρες ημερολόγιο εκδηλώσεων: https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/events/
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας θα πραγματοποιηθεί ένα πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα στην Κύπρο, στις Βρυξέλλες, σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς και σε χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο πολιτιστικό πρόγραμμα: https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/cultural-programme/

Το Συμβούλιο ενέκρινε την εντολή του προκειμένου να διαπραγματευτεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον κανονισμό για την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην ενωσιακή αγορά χάλυβα. Ο νέος κανονισμός αποσκοπεί στην αντικατάσταση του υφιστάμενου μέτρου διασφάλισης για τον χάλυβα, το οποίο πρόκειται να λήξει στις 30 Ιουνίου 2026.

Η εντολή του Συμβουλίου επιτυγχάνει ισορροπία που αποσκοπεί στη διατήρηση του αναγκαίου υψηλού επιπέδου προστασίας της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και την ασφάλεια της ΕΕ, εισάγοντας παράλληλα βασική ευελιξία και μέριμνα για τους μεταγενέστερους χρήστες χάλυβα.

Η εντολή που συμφωνήθηκε στέλνει ένα σαφές μήνυμα: Η ευρωπαϊκή χαλυβουργία είναι ζωτικής σημασίας και πρέπει να προστατευτεί από τις σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας. Καταλήξαμε από κοινού σε έναν ισορροπημένο συμβιβασμό που διατηρεί υψηλό επίπεδο προστασίας για τους παραγωγούς μας, εισάγοντας παράλληλα ζωτικής σημασίας ευελιξία και μέριμνα για τις κατάντη βιομηχανίες της ΕΕ. Είμαστε πλέον έτοιμοι να ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ταχεία υλοποίηση αυτού του βασικού προστατευτικού πλαισίου το συντομότερο δυνατό, πριν από τη λήξη των υφιστάμενων διασφαλίσεων.

Morten Bødskov, Υπουργός Βιομηχανίας, Επιχειρήσεων και Χρηματοπιστωτικών Υποθέσεων της Δανίας

Κύριες τροποποιήσεις που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο

Η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί τα βασικά προστατευτικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής, ιδίως τη σημαντική μείωση των ποσοστώσεων εισαγωγής (περιορισμός του όγκου των αδασμολόγητων εισαγωγών σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, δηλ. μείωση κατά 47 % σε σύγκριση με τις ποσοστώσεις χάλυβα του 2024) και τον διπλασιασμό του δασμού εκτός ποσόστωσης σε 50 % σε σύγκριση με το 25 % στο πλαίσιο της ισχύουσας διασφάλισης για τον χάλυβα. Ταυτόχρονα, ενσωματώνει διάφορες τροποποιήσεις για την αύξηση της ευελιξίας, της νομικής σαφήνειας και της συνεκτίμησης των οικονομικών συμφερόντων των μεταγενέστερων χρηστών.

Κατάντη βιομηχανίες

Το Συμβούλιο έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην εξισορρόπηση της προστασίας των παραγωγών χάλυβα με τα οικονομικά συμφέροντα των κατάντη βιομηχανιών που χρησιμοποιούν χάλυβα, ενσωματώνοντας το συμφέρον της Ένωσης ως κατευθυντήριας αρχής για τη διασφάλιση ρητής συνεκτίμησης όλων των οικονομικών φορέων και των τελικών καταναλωτών όταν η Επιτροπή κατανέμει δασμολογικές ποσοστώσεις, εφαρμόζει διμερή μέτρα διασφάλισης ή τροποποιεί τους όγκους των δασμολογικών ποσοστώσεων.

Οι κανόνες για τη διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων προσαρμόστηκαν ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη ευελιξία. Συγκεκριμένα, το Συμβούλιο επέτρεψε τη μεταφορά των αχρησιμοποίητων όγκων δασμολογικών ποσοστώσεων ενός τριμήνου στο επόμενο τρίμηνο εντός της ίδιας ετήσιας περιόδου εφαρμογής της δασμολογικής ποσόστωσης.

Το Συμβούλιο πρόσθεσε επίσης ένα νέο στοιχείο προς συνεκτίμηση κατά την τροποποίηση των ποσοστώσεων, δίνοντας προσοχή στις πιθανές σημαντικές αυξήσεις των τιμών που υπονομεύουν σοβαρά την ανταγωνιστικότητα των κατάντη βιομηχανιών.

Ελαστικότητα ποσοστώσεων

Το πλαίσιο που καθορίζεται στον εν λόγω κανονισμό θεσπίζει δασμολογικές ποσοστώσεις και δασμό εκτός ποσόστωσης που εφαρμόζονται σε όλες τις τρίτες χώρες, με εξαίρεση τις χώρες του ΕΟΧ. Η Επιτροπή μπορεί, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, να προσαρμόζει τους όγκους των δασμολογικών ποσοστώσεων, λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον της ΕΕ και μια σειρά στοιχείων. Το Συμβούλιο διευκρίνισε ότι η συνολική αξία αυτών των προσαρμοσμένων ποσοστώσεων πρέπει να περιοριστεί ώστε να παραμείνει μεταξύ 15,2 και 22,2 εκατομμυρίων τόνων.

Απαιτήσεις τήξης και έκχυσης

Για να αποφευχθεί η καταστρατήγηση και να αυξηθεί η διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού, ο κανονισμός απαιτεί από τους εισαγωγείς να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη χώρα τήξης και έκχυσης. Το Συμβούλιο εισήγαγε σημαντικές διευκρινίσεις όσον αφορά την εφαρμογή του:

• η απαίτηση για τους εισαγωγείς να παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη χώρα τήξης και έκχυσης θα εφαρμοστεί από την 1η Οκτωβρίου 2026· αυτή η μεταβατική περίοδος παρέχει στους οικονομικούς φορείς και στις τελωνειακές υπηρεσίες χρόνο για να προσαρμοστούν στον νέο κανόνα.
• εντός 2 ετών, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει εάν θα ορίσει τη χώρα τήξης και έκχυσης ως βάση για την κατανομή των ειδικών ανά χώρα δασμολογικών ποσοστώσεων. Εάν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι αναγκαίο να το πράξει, θα υποβάλει νέα νομοθετική πρόταση για τον σκοπό αυτό.

Το Συμβούλιο υπογράμμισε επίσης την ανάγκη να διεξαγάγει η Επιτροπή διαβουλεύσεις με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη πριν από τη θέσπιση απαιτήσεων για την προσεκτική αξιολόγηση του δυνητικού διοικητικού φόρτου για τους εισαγωγείς και τους κυβερνητικούς οργανισμούς και τη διασφάλιση αποτελεσματικής απαίτησης.

Επανεξέταση και διαφάνεια

Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, η εντολή του Συμβουλίου επισπεύδει την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη δυνατότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού, από 2 έτη σε 18 μήνες. Διασφαλίζει επίσης ότι η Επιτροπή θα δρομολογήσει διαδικασία διαβούλευσης για τον σκοπό αυτό με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη έως την 1η Οκτωβρίου 2026.

Η περίοδος για την πρώτη συνολική επανεξέταση των επιπτώσεων του κανονισμού στην αγορά χάλυβα και στο συμφέρον της ΕΕ μειώθηκε σε 4 έτη από την ημερομηνία έναρξης ισχύος, με επακόλουθες αξιολογήσεις ανά διετία στη συνέχεια. Το Συμβούλιο προσέδωσε επίσης περαιτέρω προσοχή στην επανεξέταση όσον αφορά τις επιπτώσεις στις κατάντη βιομηχανίες.

Μια νέα διάταξη απαιτεί εξάλλου από την Επιτροπή να θέσει στη διάθεση των οικονομικών φορέων της ΕΕ ένα διαδικτυακό σημείο επαφής για να ζητούν σχετικές πληροφορίες όσον αφορά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

Επόμενα βήματα

Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του, οι συννομοθέτες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με σκοπό την ολοκλήρωση των εργασιών επί του κειμένου. Ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ αφού εγκριθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα και δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα.

Γενικές πληροφορίες

Ο χάλυβας αποτελεί υλικό απαραίτητο για την οικονομία της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πράσινη μετάβασή της και για στρατηγικά σημαντικούς τομείς όπως η άμυνα. Η χαλυβουργία της ΕΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, απασχολώντας άμεσα περίπου 300.000 άτομα και στηρίζοντας τις περιφερειακές οικονομίες σε όλα τα κράτη μέλη.

Αυτός ο βασικός κλάδος παραγωγής αντιμετωπίζει επί του παρόντος σημαντική πίεση από μη βιώσιμα επίπεδα παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 721 εκατομμύρια τόνους έως το 2027, υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης της ΕΕ. Αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, σε συνδυασμό με τα περιοριστικά για το εμπόριο μέτρα από τρίτες χώρες που περιορίζουν τις εισαγωγές στις αγορές τους, έχει καταστήσει την αγορά της ΕΕ τον κύριο αποδέκτη του παγκόσμιου πλεονάζοντος χάλυβα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών, χαμηλή χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας (67 % το 2024), υψηλό κόστος κατασκευής στην ΕΕ και, τελικά, απειλεί τη μακροπρόθεσμη ικανότητα της βιομηχανίας να επενδύσει στην απανθρακοποίηση.

Για να αντιμετωπιστούν αυτές τις κρίσιμες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας περίπου 65 εκατομμυρίων τόνων παραγωγικής ικανότητας και έως 100.000 θέσεων εργασίας από το 2007, η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καταρτίσει νέο μέτρο για τον χάλυβα τον Μάρτιο του 2025.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by the blowup on Unsplash

Το Συμβούλιο συμφώνησε να επιβάλει πάγιο δασμό 3 ευρώ στα μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην ΕΕ, κυρίως μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου, από την 1η Ιουλίου 2026.

Το προσωρινό μέτρο αποτελεί αντίδραση στο γεγονός ότι τα δέματα αυτά εισέρχονται σήμερα στην ΕΕ χωρίς δασμούς, προκαλώντας αθέμιτο ανταγωνισμό για τους πωλητές της ΕΕ, κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, υψηλά επίπεδα απάτης και περιβαλλοντικές ανησυχίες. Το μέτρο θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου τεθεί σε εφαρμογή η μόνιμη ρύθμιση για τέτοια δέματα, η οποία συμφωνήθηκε τον Νοέμβριο του 2025. Ο δασμός των 3 ευρώ θα εφαρμόζεται σε κάθε διαφορετικό είδος εμπορεύματος που περιέχεται σε μια αποστολή, ανάλογα με τη δασμολογική κλάση στην οποία υπάγεται.

Από την 1η Ιουλίου 2026, τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην ΕΕ σε μικρές αποστολές αξίας κάτω των 150 ευρώ θα υπόκεινται σε πάγιο τελωνειακό δασμό 3 ευρώ. Ο συντελεστής θα εφαρμόζεται σε όλα τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην ΕΕ για τα οποία πωλητές εκτός ΕΕ είναι εγγεγραμμένοι στη μονοαπευθυντική θυρίδα της ΕΕ για τις εισαγωγές (IOSS) για σκοπούς φόρου προστιθέμενης αξίας. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται το 93% όλων των ροών ηλεκτρονικού εμπορίου προς την ΕΕ.

Το μέτρο είναι διακριτό από το προτεινόμενο «τέλος διεκπεραίωσης», το οποίο συζητείται επί του παρόντος στο πλαίσιο της δέσμης για την τελωνειακή μεταρρύθμιση και του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Μια προσωρινή λύση σε ένα επείγον πρόβλημα

Η σημερινή εξέλιξη δίνει συνέχεια στη δέσμευση του Συμβουλίου του Νοεμβρίου 2025 να επεξεργαστεί μια απλή, προσωρινή λύση ώστε να επιβληθούν τελωνειακοί δασμοί στα εμπορεύματα αυτά το συντομότερο δυνατόν εντός του 2026. Το μέτρο θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία για μόνιμη λύση πλήρους κατάργησης του ορίου απαλλαγής από τελωνειακούς δασμούς. Με την πλήρη κατάργηση του ορίου, όλα τα εμπορεύματα αξίας μικρότερης των 150 ευρώ θα είναι επιλέξιμα για τελωνειακούς δασμούς βάσει των γενικών ενωσιακών δασμών που επιβάλλονται σε μεμονωμένα προϊόντα.

Η Επιτροπή θα αξιολογεί τακτικά αν ο συντελεστής θα πρέπει να επεκταθεί σε εμπορεύματα που φθάνουν στην ΕΕ και πωλούνται από εμπόρους μη εγγεγραμμένους στην IOSS.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Mel — on Unsplash

Το Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με τις επιχειρησιακές διατάξεις του προτεινόμενου κανονισμού που αφορά τη σύσταση του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» για την περίοδο 2028-2034 (ΜΣΕ III). Η πρόταση αποτελεί μέρος του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) και περιλαμβάνει δύο χαρτοφυλάκια: «ΜΣΕ — Μεταφορές» και «ΜΣΕ — Ενέργεια». Πρόκειται για την πρώτη συμφωνία επί πρότασης για το επόμενο ΠΔΠ.

Ο επικαιροποιημένος ΜΣΕ θα συνεχίσει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ενίσχυση των επενδύσεων στις στρατηγικές υποδομές της Ευρώπης. Πρόκειται να στηρίξει τις διασυνοριακές συνδέσεις τόσο στον τομέα των μεταφορών όσο και στον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών μεταφορών διπλής χρήσης για στρατιωτική κινητικότητα. Επιπλέον, θα βελτιώσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και θα επιταχύνει τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Η θέση του Συμβουλίου βασίζεται στην τρέχουσα δομή του ΜΣΕ, παρέχοντας παράλληλα ένα ευπροσάρμοστο και ευέλικτο επενδυτικό πλαίσιο που αντικατοπτρίζει το νέο γεωπολιτικό πλαίσιο της Ευρώπης και την ανάγκη ενίσχυσης των κρίσιμων δικτύων και ενσωμάτωσης αυξανόμενων μεριδίων ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Η διαπραγματευτική θέση θα είναι μερική, διότι δεν περιλαμβάνει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα. Τα θέματα αυτά συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.

Κύριες αλλαγές στην εντολή του Συμβουλίου

Με τη θέση του, το Συμβούλιο αποσκοπεί στη διασφάλιση μεγαλύτερης συμμετοχής των κρατών μελών στην έγκριση των προγραμμάτων εργασίας και στην επιλογή των έργων που θα λάβουν χρηματοδότηση από τον ΜΣΕ. Επίσης, το Συμβούλιο καθόρισε περαιτέρω τα κριτήρια επιλεξιμότητας και ανάθεσης/χορήγησης/απονομής που ισχύουν για τη λήψη χρηματοδότησης στο πλαίσιο του κανονισμού.

Η θέση του Συμβουλίου απηχεί επίσης την ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη η γεωγραφική ιδιαιτερότητα κάθε κράτους μέλους, ιδίως των νησιωτικών κρατών μελών, κατά την εξέταση της διασυνοριακής διάστασης των έργων που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΜΣΕ.

Κύριες διατάξεις για τις μεταφορές

Οι κύριες αλλαγές όσον αφορά τις διατάξεις για τις μεταφορές στην πρόταση για τον ΜΣΕ αφορούν το παράρτημα, όπου τα κράτη μέλη έχουν διευρύνει τον ενδεικτικό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος με διασυνοριακή διάσταση.

Στον τομέα της στρατιωτικής κινητικότητας, το Συμβούλιο εξορθολόγισε ορισμένες διατάξεις της αρχικής πρότασης, επιβεβαιώνοντας ότι είναι σημαντικό να επικεντρωθεί ο ΜΣΕ στους τέσσερις διαδρόμους προτεραιότητας όσον αφορά τη στρατιωτική κινητικότητα της ΕΕ, οι οποίοι προσδιορίζονται στο έγγραφο με τίτλο «Στρατιωτικές απαιτήσεις για τη στρατιωτική κινητικότητα εντός και εκτός της ΕΕ».

Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη να γίνουν πλήρως σεβαστά η κυριαρχία των κρατών μελών επί της εθνικής τους επικράτειας και οι εθνικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων σχετικά με τη στρατιωτική κινητικότητα, καθώς και να διασφαλιστεί ότι λαμβάνονται δεόντως υπόψη η ασφάλεια και η δημόσια τάξη.

Κύριες διατάξεις για την ενέργεια

Το Συμβούλιο εισήγαγε σειρά στοχευμένων τροποποιήσεων στον «ΜΣΕ — Ενέργεια» με σκοπό να αποσαφηνιστούν οι στόχοι, να ενισχυθεί η συνεκτίμηση της ανθεκτικότητας και να εξασφαλιστεί η ευελιξία του επενδυτικού πλαισίου σε σχέση με την εξελισσόμενη ενεργειακή πολιτική της ΕΕ.

Το κείμενο τονίζει πλέον ρητά ότι είναι σημαντικό να ολοκληρωθεί η Ενεργειακή Ένωση, μέσω της ανάπτυξης έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) και έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος (ΕΑΕ) ως κεντρικού στόχου του προγράμματος. Δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην εξάλειψη των σημείων συμφόρησης των διασυνδέσεων, στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης και στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. Δίνει επίσης βάρος στην προστασία και την ανθεκτικότητα των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, μεταξύ άλλων έναντι κυβερνοαπειλών και υβριδικών απειλών, αντικατοπτρίζοντας το γεωπολιτικό πλαίσιο και τις αναδυόμενες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Η θέση του Συμβουλίου επιβεβαιώνει τον καίριο ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην προώθηση της ενεργειακής μετάβασης και στη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ. Το κείμενο καθορίζει περαιτέρω τους όρους για την παροχή στήριξης από τον ΜΣΕ σε διασυνοριακά έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δίνοντας έμφαση στην οικονομική αποδοτικότητα, την ενοποίηση του συστήματος και την απανθρακοποίηση.

Επόμενα βήματα

Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα είναι η εντολή του Συμβουλίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον ΜΣΕ ΙΙΙ. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.

Γενικές πληροφορίες

Ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ) αποτελεί βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ για τη στήριξη των στόχων της Ένωσης όσον αφορά την πράσινη μετάβαση και την απανθρακοποίηση, με σκοπό να αναπτυχθούν βιώσιμα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας υψηλών επιδόσεων.

Η Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση για τον ΜΣΕ 2028-2034 στις 16 Ιουλίου 2025 στο πλαίσιο της ευρύτερης δέσμης μέτρων για το επόμενο ΠΔΠ.

Πηγή: www.consilium.europa.eu

Photo by Mark König on Unsplash