Οι ανησυχίες για τη ρύπανση από PFAS (υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες) έχουν αυξηθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά τα ολοκληρωμένα δεδομένα παρακολούθησης είναι συχνά περιορισμένα. Από την αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) που δημοσιεύθηκε σήμερα προκύπτει ότι τα περισσότερα υπό παρακολούθηση ποτάμια, τα μεταβατικά και τα παράκτια ύδατα, καθώς και πολλές από τις λίμνες στην Ευρώπη παρουσιάζουν ρύπανση από τουλάχιστον μία από τις πολλές εξαιρετικά ανθεκτικές χημικές ενώσεις που θεωρούνται επιβλαβείς για τον άνθρωπο και τη φύση.

Το ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ με τίτλο «PFAS pollution in European waters» (Ρύπανση με PFAS στα ευρωπαϊκά ύδατα) παρέχει μια πρώτη επισκόπηση του προβλήματος της ρύπανσης ποταμών, λιμνών, μεταβατικών και παράκτιων υδάτων στην Ευρώπη με «παντοτινές» χημικές ουσίες. Η ρύπανση των υδάτων με PFAS μπορεί να βλάψει την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Το PFOS (σουλφονικό υπερφθοροκτάνιο) είναι μία από τις περίπου 10 000 ενώσεις της μεγάλης ομάδας των PFAS, γνωστές και ως «παντοτινές» χημικές ουσίες λόγω της εξαιρετικής ανθεκτικότητάς τους στο περιβάλλον. Με βάση τα δεδομένα του 2022 από περίπου 1 300 τοποθεσίες παρακολούθησης στην Ευρώπη, στο 59 % των τοποθεσιών σε ποταμούς, στο 35 % των τοποθεσιών σε λίμνες και στο 73 % των τοποθεσιών σε μεταβατικά και σε παράκτια ύδατα διαπιστώθηκε υπέρβαση των ορίων έκθεσης που προβλέπονται στο πρότυπο ποιότητας περιβάλλοντος για το PFOS. 

Στο ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ επισημαίνεται ότι η εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την έκταση του προβλήματος σε ολόκληρη την Ευρώπη παραμένει δυσχερής λόγω των αβεβαιοτήτων και των κενών που διαπιστώνονται στα υποβαλλόμενα στοιχεία. Ωστόσο, από τα αποτελέσματα αναδεικνύεται μια πρόκληση όσον αφορά την επίτευξη των στόχων που συνδέονται με τη φιλοδοξία για μηδενική ρύπανση σε ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τοξικές ουσίες, καθώς και για την επίτευξη του στόχου της καλής χημικής κατάστασης βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα.

Στο ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ επισημαίνεται ότι, προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητή η έκταση του προβλήματος της ρύπανσης με PFAS στην Ευρώπη, θα πρέπει να εφαρμοστούν πιο ευαίσθητες αναλυτικές μέθοδοι και να διευρυνθεί τόσο το φάσμα των ουσιών όσο και η γεωγραφική κάλυψη.

Τα νέα στοιχεία που παρουσιάζονται στο ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ υποστηρίζουν, αφενός, την τρέχουσα πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα με σκοπό την επέκταση του καταλόγου των ουσιών προτεραιότητας (δηλαδή τη συμπερίληψη περισσότερων PFAS) και, αφετέρου, την ανάγκη αναθεώρησης των ορίων PFAS που καθορίζονται στην οδηγία για το πόσιμο νερό. Τα στοιχεία υποστηρίζουν επίσης την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων, η οποία αναμένεται να αποτελέσει πρωτοβουλία προτεραιότητας της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο τρέχων στόχος της πολιτικής της ΕΕ βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα είναι η επίτευξη καλής χημικής κατάστασης για τα υδατικά συστήματα της Ευρώπης έως το 2027. Σύμφωνα με την πρόσφατη αξιολόγηση του ΕΟΠ με τίτλο «Europe’s state of water (Η κατάσταση των υδάτων στην Ευρώπη), μόνο το 29 % των υδάτων της Ευρώπης πέτυχε τον στόχο για καλή χημική κατάσταση κατά την περίοδο 2015-2021. Το όραμα της ΕΕ για μηδενική ρύπανση μέχρι το 2050 προβλέπει τη μείωση της ρύπανσης του αέρα, των υδάτων και του εδάφους σε επίπεδα που δεν θεωρούνται πλέον επιβλαβή για την υγεία και τα φυσικά οικοσυστήματα.

Πηγή: eea.europa.eu

Photo by Ryan Zazueta on Unsplash

Η Ευρώπη έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής κυκλικής οικονομίας, η οποία μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην υποστήριξη της καινοτομίας, της απανθρακοποίησης και της ασφάλειας. Η μετάβαση είναι επίσης αναγκαία για την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας και της δαπανηρής χρήσης των φυσικών πόρων. Δύο ενημερωτικά σημειώματα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, τα οποία δημοσιεύθηκαν σήμερα, παρουσιάζουν την κατάσταση της κυκλικής οικονομίας και επισημαίνουν την ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας της ανακύκλωσης.

Αυτό το προϊόν έχει μεταφραστεί για λόγους ευκολίας μόνο χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες του Μεταφραστικού Κέντρου για τους φορείς της ΕΕ. Ενώ έχει καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να διασφαλιστεί η ακρίβεια και η πληρότητα, δεν μπορούμε να το εγγυηθούμε. Επομένως, δεν πρέπει να βασίζεται κανείς σε αυτό για νομικούς ή επίσημους σκοπούς. Το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο θα πρέπει να θεωρείται η επίσημη έκδοση.

Το ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ με τίτλο «Europe’s circular economy in facts and figures» (Η κυκλική οικονομία της Ευρώπης με στοιχεία και αριθμούς) παρουσιάζει την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την πρόοδο που σημειώνει η Ευρώπη κινούμενη από τη γραμμική παραγωγή και κατανάλωση προς την κυκλικότητα, στο πλαίσιο της οποίας η αξία των προϊόντων και των υλικών διατηρείται στην οικονομία για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Όπως επισημαίνει το ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ, η Ευρώπη διαθέτει ισχυρές πολιτικές, γνώσεις και χρηματοδότηση για τη στήριξη της κυκλικότητας, την αξία της οποίας αναγνωρίζουν οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές της ΕΕ, πλην όμως οι ροές υλικών σε αυτήν εξακολουθούν να είναι κατά κύριο λόγο γραμμικές. Η παραγωγικότητα των πόρων στην Ευρώπη υπερβαίνει κατά περισσότερες από 2,5 φορές τον παγκόσμιο μέσο όρο και σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των αποβλήτων που παράγονται στην Ευρώπη ανακυκλώνεται. Ωστόσο, ο μέσος Ευρωπαίος χρησιμοποιεί σχεδόν 14 τόνους υλικών και παράγει 5 τόνους αποβλήτων ετησίως, τα επίπεδα δε αυτά συγκαταλέγονται μεταξύ των χειρότερων παγκοσμίως και υπερβαίνουν τα βιώσιμα όρια. 

Το ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ με τίτλο «Measuring the quality of recycling» (Μέτρηση της ποιότητας της ανακύκλωσης) εξετάζει τρόπους αύξησης των όγκων ανακύκλωσης και βελτίωσης της ποιότητας ανακύκλωσης μέσω της βελτιστοποίησης της διατήρησης των υλικών εντός της οικονομίας.

Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, τα μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας της ανακύκλωσης περιλαμβάνουν την αποφυγή μικτών συστημάτων συλλογής, την επένδυση σε αποτελεσματικές τεχνολογίες διαλογής και τη διοχέτευση των ανακυκλώσιμων υλικών σε νέα προϊόντα που έχουν επίσης υψηλές δυνατότητες ανακύκλωσης. Αυτά είναι βασικά μέτρα για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας ενώ παράλληλα θα μεγιστοποιούνται τα οφέλη για το περιβάλλον σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ανακύκλωσης. 

Οι δύο αναλύσεις αποτελούν μέρος του έργου του «Εργαστηρίου Μετρήσεων Κυκλικότητας» του ΕΟΠ, το οποίο χρησιμοποιεί ένα ευρύ φάσμα πηγών για την παροχή στοιχείων σχετικά με την πρόοδο προς την κυκλική οικονομία. Το έργο αυτό υποστηρίζει την εφαρμογή και την παρακολούθηση του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την κυκλική οικονομία, το οποίο μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο τόσο για τους στόχους της Ευρώπης όσον αφορά το κλίμα και τη φύση όσο και για την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την ασφάλεια της ΕΕ.

Μαζί με τα δύο ενημερωτικά σημειώματα, ο ΕΟΠ δημοσίευσε επίσης προφίλ χωρών, παρέχοντας μια εικόνα, αφενός, των πολιτικών κυκλικής οικονομίας που εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση σε στοιχεία που υπερακοντίζουν τα υποχρεωτικά στοιχεία της ΕΕ και, αφετέρου, των βέλτιστων πρακτικών με έμφαση στην καινοτομία πολιτικής.

Πηγή: eea.europa.eu

Photo by Sigmund on Unsplash

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι η Temu παραβιάζει την υποχρέωση που υπέχει βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες να αξιολογεί δεόντως τους κινδύνους διάθεσης παράνομων προϊόντων στην αγορά της.

Από τα στοιχεία προέκυψε ότι ο κίνδυνος για τους καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) να συναντήσουν παράνομα προϊόντα στην πλατφόρμα είναι υψηλός. Ειδικότερα, από μια έρευνα με μυστικούς πελάτες (mystery shopping) που διεξήγαγε η Επιτροπή, διαπιστώθηκε ότι οι καταναλωτές που πραγματοποιούν αγορές στο Temu είναι πολύ πιθανό να βρουν ανάμεσα στα προσφερόμενα εμπορεύματα μη συμμορφούμενα προϊόντα, όπως παιδικά παιχνίδια και μικρά ηλεκτρονικά είδη.

Η Χένα Βίρκουνεν, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για την Τεχνολογική Κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία, δήλωσε σχετικά: «Κάνουμε ηλεκτρονικές αγορές γιατί πιστεύουμε ότι τα προϊόντα που πωλούνται στην ενιαία αγορά μας είναι ασφαλή και τηρούν τους κανόνες μας. Κατά την προκαταρκτική μας άποψη, το Temu κάθε άλλο παρά αξιολογεί τους κινδύνους για τους χρήστες του σύμφωνα με τα πρότυπα που απαιτούνται από την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Στην ΕΕ, η ασφάλεια των καταναλωτών στο διαδίκτυο δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Η νομοθεσία μας, όπως η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, είναι το θεμέλιο για τη βελτίωση της προστασίας στο διαδίκτυο και για μια ασφαλέστερη και δικαιότερη ψηφιακή ενιαία αγορά για όλους τους Ευρωπαίους και τις Ευρωπαίες.»

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο σχετικό δελτίο Τύπου.

Πηγή: greece.representation.ec.europa.eu