Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία για την ενσωμάτωσή τους στο καθεστώς «περιαγωγής με χρέωση εσωτερικού» της ΕΕ.

Μόλις οριστικοποιηθούν οι συμφωνίες με καθέναν από τους εταίρους και αφού ευθυγραμμιστούν πλήρως με τους κανόνες περιαγωγής της ΕΕ, τα άτομα που ταξιδεύουν μεταξύ της ΕΕ και των Δυτικών Βαλκανίων θα μπορούν να πραγματοποιούν κλήσεις, να στέλνουν γραπτά μηνύματα και να χρησιμοποιούν δεδομένα κινητής τηλεφωνίας χωρίς πρόσθετα τέλη περιαγωγής.

Αυτό σημαίνει απρόσκοπτη συνδεσιμότητα σε εγχώριες τιμές όχι μόνο για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις των Δυτικών Βαλκανίων που επισκέπτονται την ΕΕ, αλλά και για τους ταξιδιώτες της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια. Η συμφωνία θα καταστήσει ευκολότερο και πιο προσιτό για τα άτομα και τις εταιρείες και από τις δύο πλευρές να παραμείνουν σε επαφή ενώ βρίσκονται στο εξωτερικό για σπουδές, εργασία ή διακοπές.

Επόμενα βήματα

Με την πρόταση για διαπραγματευτικές εντολές που εγκρίθηκε σήμερα, η Επιτροπή ζητεί εξουσιοδότηση από το Συμβούλιο για την έναρξη διαπραγματεύσεων με τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων. Μόλις εγκριθεί από το Συμβούλιο, η Επιτροπή θα διαπραγματευτεί διμερείς συμφωνίες με κάθε εταίρο των Δυτικών Βαλκανίων. Όταν ολοκληρωθούν επιτυχώς, οι συμφωνίες αυτές θα προετοιμάσουν το έδαφος ώστε τα Δυτικά Βαλκάνια να καταστούν μέρος της περιοχής «περιαγωγής με χρέωση εσωτερικού» της ΕΕ.

Ιστορικό

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην αξιοποίηση και την αναβάθμιση των υφιστάμενων εθελοντικών δεσμεύσεων περιαγωγής μεταξύ ορισμένων φορέων εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών στην ΕΕ και στα Δυτικά Βαλκάνια. Αυτές οι εθελοντικές πρωτοβουλίες επιτρέπουν στους ταξιδιώτες να επωφελούνται ήδη από μειωμένα τέλη περιαγωγής όταν μετακινούνται μεταξύ των δύο περιοχών. Επιπλέον, οι πολίτες των Δυτικών Βαλκανίων επωφελούνται από μειωμένους δασμούς όταν ταξιδεύουν εντός της περιοχής, στο πλαίσιο της περιφερειακής συμφωνίας περιαγωγής των Δυτικών Βαλκανίων.

Η πρόταση αποτελεί απτό παράδειγμα της προσέγγισης της ΕΕ όσον αφορά τη σταδιακή ολοκλήρωση πριν από την προσχώρηση στην ΕΕ, όπως ορίζεται στο σχέδιο ανάπτυξης 2023 για τα Δυτικά Βαλκάνια. Το σχέδιο ανάπτυξης προωθεί τα οφέλη της προσχώρησης στην ΕΕ με τη σταδιακή ενσωμάτωση των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Αυτή η σταδιακή προσέγγιση αποφέρει απτά οφέλη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ήδη πριν από την πλήρη ένταξή τους, ενώ παραμένει σταθερά εδραιωμένη στη διαδικασία διεύρυνσης.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Xuancong Meng on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου πολιτικής με σκοπό τη στήριξη ενός ανταγωνιστικού, ανθεκτικού και στραμμένου προς το μέλλον αμπελοοινικού τομέα της ΕΕ. Τα επικαιροποιημένα μέτρα έχουν σχεδιαστεί για την καλύτερη εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης, την ενίσχυση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, την απλούστευση και την εναρμόνιση των πρακτικών επισήμανσης, την ενθάρρυνση της καινοτομίας, την αύξηση της ευελιξίας όσον αφορά τη φύτευση και την τόνωση των αγροτικών οικονομιών. Θα ενισχύσουν επίσης την ικανότητα του τομέα να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών και να αξιοποιεί τις αναδυόμενες ευκαιρίες της αγοράς.

Εκδίδοντας σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους από τη στιγμή που προτάθηκε από την Επιτροπή, τον κανονισμό για τον αμπελοοινικό τομέα, το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη αποδεικνύουν για μια ακόμη φορά ότι λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες των αγροτών και του αγροτικού τομέα και ότι είναι έτοιμα να λάβουν αποτελεσματική δράση για να τις αντιμετωπίσουν.

Αφενός, μέσω της παροχής σαφούς και στοχευμένης πολιτικής καθοδήγησης στην Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που απαιτούνται και, αφετέρου, μέσω της ταχείας θέσπισης των μέτρων αυτών σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζεται ότι ο τομέας μπορεί ήδη φέτος να επωφεληθεί από τα εν λόγω μέτρα.

Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Βασικά στοιχεία της συμφωνίας

1. Καλύτερη ευθυγράμμιση της παραγωγής και της ζήτησης

Τα κράτη μέλη μπορούν να στηρίζουν μέτρα όπως η εκρίζωση πλεοναζόντων αμπελώνων για την πρόληψη της υπερπροσφοράς και τη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς, η στήριξη της καινοτομίας και η προσαρμογή στις νέες συνθήκες της αγοράς. Η ημερομηνία λήξης του καθεστώτος των δικαιωμάτων φύτευσης καταργείται και στη θέση της εισάγεται περίοδος αναθεώρησης 10 ετών.

2. Αύξηση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή

Τα κράτη μέλη μπορούν να αυξήσουν την ενωσιακή στήριξη σε επενδύσεις που σχετίζονται με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένου του μετριασμού και της προσαρμογής —έως 80% των επιλέξιμων δαπανών, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχύτερη στροφή προς τη βιώσιμη παραγωγή.

3. Απλούστευση και εναρμόνιση της επισήμανσης

Οι κανόνες επισήμανσης θα γίνουν απλούστεροι σε ολόκληρη την ΕΕ, με αποτέλεσμα να μειωθεί το διοικητικό κόστος και να διευκολυνθεί το διασυνοριακό εμπόριο προς όφελος των καταναλωτών και των παραγωγών.

Οι καταναλωτές θα αποκτήσουν πρόσβαση σε σαφέστερες πληροφορίες, μεταξύ άλλων μέσω ψηφιακών ετικετών και εικονογραμμάτων.

4. Τόνωση των αγροτικών οικονομιών μέσω του οινοτουρισμού

Οι οινοπαραγωγοί μπορούν να λάβουν στοχευμένη στήριξη για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών στον τομέα του οινοτουρισμού και να προωθήσουν την οικονομική ανάπτυξη στις αγροτικές περιοχές.

5. Οίνος με μειωμένη ή με μηδενική περιεκτικότητα αλκοόλης

Ο όρος «αποαλκοολωμένος» θα ισχύει για προϊόντα των οποίων η περιεκτικότητα σε αλκοόλη είναι μικρότερη του 0,5%, ενώ για εκείνα στα οποία η περιεκτικότητα είναι μικρότερη του 0,05% θα χρησιμοποιείται ο όρος «0,0%».

Για τους οίνους με μειωμένη περιεκτικότητα σε αλκοόλη (άνω του 0,5% αλλά τουλάχιστον κατά 30% χαμηλότερη από τον κανονικό αλκοολικό τίτλο), θα υπάρχει η σαφέστερη ονομασία «με μειωμένη αλκοόλη», η οποία θα αντικαταστήσει την ονομασία «με χαμηλό αλκοολικό τίτλο» που είχε προταθεί στο παρελθόν.

6. Ευελιξία ως προς τις εξαγωγές

Οι οίνοι που προορίζονται για εξαγωγή θα εξαιρούνται από την υποχρέωση αναγραφής καταλόγου συστατικών και διατροφικής δήλωσης όσον αφορά την εσωτερική αγορά της ΕΕ, κάτι το οποίο μειώνει τον περιττό διοικητικό φόρτο.

7. Καταπολέμηση των ασθενειών των φυτών

Η νέα δέσμη μέτρων θα παράσχει μεγαλύτερη στήριξη, όπως παρακολούθηση, διάγνωση, κατάρτιση και έρευνα, για την καταπολέμηση ασθενειών των φυτών, όπως της χρυσίζουσας χλώρωσης, και θα συμβάλει στην προστασία των αμπελώνων από τη σημαντική αυτήν απειλή.

8. Αρωματισμένα αμπελοοινικά προϊόντα — Διεύρυνση της καινοτομίας

Η συμφωνία αποσαφηνίζει ότι ο ροζέ οίνος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για άλλα περιφερειακά αρωματισμένα αμπελοοινικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την ανάπτυξη προϊόντων. Με τον τρόπο αυτόν ενθαρρύνεται η καινοτομία σε αναδυόμενους τύπους προϊόντων και παρέχεται στήριξη στους παραγωγούς οι οποίοι ανταποκρίνονται στις νέες προτιμήσεις των καταναλωτών.

Επόμενα βήματα

Ο κανονισμός θα αρχίσει να ισχύει 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Γενικές πληροφορίες

Ο αμπελοοινικός τομέας της ΕΕ αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του πολιτιστικού και οικονομικού ιστού της Ευρώπης. Αντιπροσωπεύει το 60% της παγκόσμιας παραγωγής οίνου και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος αγροδιατροφικός τομέας της ΕΕ όσον αφορά τις εξαγωγές. Ο αμπελοοινικός τομέας συμβάλλει επίσης στην αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της υπαίθρου με τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας και τη στήριξη των τοπικών οικονομιών. Επιπλέον, συμβάλλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς το 88% των αμπελώνων της ΕΕ υπόκεινται σε γεωγραφικές ενδείξεις.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Hermes Rivera on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε επίσημα τον πρώτο κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και αναθεώρηση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας. Οι δύο αυτές νομοθετικές πράξεις αποσκοπούν στην περαιτέρω εναρμόνιση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας του πλαισίου της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Ο κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής σε επίπεδο ΕΕ θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να εξετάζουν αποτελεσματικότερα τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας που υποβάλλονται από υπηκόους των εν λόγω χωρών.

Η αναθεωρημένη έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας θα δώσει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την απόρριψη αιτήσεων ασύλου ως απαράδεκτων.

Αυτός ο πρώτος κοινός ενωσιακός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής και η αναθεωρημένη έννοια της ασφαλούς χώρας θα στηρίξουν ταχύτερες και συνεκτικότερες διαδικασίες ασύλου. Συμβάλλουν στην υλοποίηση του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο και σηματοδοτούν ένα έμπρακτο βήμα προς την εφαρμογή του. Είμαστε προσηλωμένοι στην έγκαιρη υλοποίησή του.

Νικόλας Α. Ιωαννίδης, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Τα μέτρα είναι σημαντικά για την εφαρμογή του συμφώνου της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο — του θεματολογίου της ΕΕ για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της μετανάστευσης και τη θέσπιση κοινού συστήματος ασύλου με στόχο τη διασφάλιση αποτελεσματικών και πιο ομοιόμορφων διαδικασιών, καθώς και της δίκαιης κατανομής των βαρών μεταξύ των κρατών μελών.

Ενωσιακός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής

Ο κατάλογος χαρακτηρίζει τις ακόλουθες χώρες ως ασφαλείς χώρες καταγωγής σε επίπεδο ΕΕ: Αίγυπτος, Ινδία, Κολομβία, Κόσοβο*, Μαρόκο, Μπανγκλαντές και Τυνησία.

Οι υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες συμπεριλαμβάνονται επίσης ως ασφαλείς χώρες καταγωγής σε επίπεδο Ένωσης, εκτός εάν:

• υπάρχει κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης στην υποψήφια χώρα
• η ΕΕ έχει λάβει περιοριστικά μέτρα κατά της υποψήφιας χώρας για ζητήματα που σχετίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες ή
• το ποσοστό των θετικών αποφάσεων των αρχών των κρατών μελών προς τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας των πολιτών από την υποψήφια χώρα είναι μεγαλύτερο του 20%

Ο κοινός ενωσιακός κατάλογος θα διασφαλίσει μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των κρατών μελών κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων από χαρακτηρισμένες ασφαλείς χώρες καταγωγής και θα συμβάλει στην ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτήσεων.

Τα κράτη μέλη θα εξακολουθήσουν να έχουν τη δυνατότητα να έχουν τους δικούς τους εθνικούς καταλόγους με πρόσθετες τρίτες χώρες, τις οποίες θεωρούν ασφαλείς.

Έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας

Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να απορρίπτουν μια αίτηση ασύλου ως απαράδεκτη (χωρίς να εξετάζουν την ουσία της) όταν οι αιτούντες άσυλο θα μπορούσαν να έχουν ζητήσει και, εφόσον είναι επιλέξιμοι, να έχουν λάβει διεθνή προστασία σε χώρα εκτός ΕΕ που θεωρείται ασφαλής για αυτούς. Η νομοθεσία διευρύνει και αποσαφηνίζει τους λόγους για τους οποίους οι αιτήσεις κρίνονται απαράδεκτες βάσει της έννοιας αυτής.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να εφαρμόσουν την έννοια με βάση τρεις επιλογές:

• όταν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του αιτούντος άσυλο και της ασφαλούς τρίτης χώρας. Η σύνδεση, όμως, δεν θα αποτελεί πλέον υποχρεωτικό κριτήριο για τη χρήση της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας
• όταν ο αιτών έχει διέλθει από την ασφαλή χώρα πριν από την άφιξή του στην ΕΕ
• ή όταν υπάρχει συμφωνία ή διακανονισμός με ασφαλή χώρα.

Επόμενα βήματα

Εκτός από ορισμένους κανόνες που μπορούν να εφαρμοστούν εμπροσθοβαρώς, ο ενωσιακός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής και οι τροποποιήσεις της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας θα αρχίσουν να εφαρμόζονται στις 12 Ιουνίου 2026, ταυτόχρονα με το υπόλοιπο σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Ιστορικό πλαίσιο

Ο κανονισμός για τη διαδικασία ασύλου προβλέπει τη δημιουργία ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής. Κατόπιν αιτήματος πολλών κρατών μελών, η Επιτροπή πρότεινε αυτόν τον κατάλογο πριν από την εφαρμογή του συμφώνου.

Η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας αποτελεί ήδη μέρος του εγχειριδίου κανόνων της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση. Βάσει ρήτρας επανεξέτασης που προβλέπεται στο σύμφωνο, η Επιτροπή κλήθηκε να επανεξετάσει τους ισχύοντες κανόνες για μεγαλύτερη εναρμόνιση σε ολόκληρη την ΕΕ.

*Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by ‪Salah Darwish on Unsplash