
Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Ο κανονισμός αποτελεί κεντρικό στοιχείο του χάρτη πορείας REPowerEU της ΕΕ για τον τερματισμό της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια, μετά την εργαλειοποίηση του εφοδιασμού με αέριο σαν όπλο από τη Ρωσία με σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Ο κανονισμός εισάγει νομικά δεσμευτική, σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών τόσο υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) όσο και αερίου αγωγών από τη Ρωσία, με πλήρη απαγόρευση από το τέλος του 2026 και το φθινόπωρο του 2027 αντίστοιχα. Θα συμβάλει στον πρωταρχικό στόχο να επιτευχθεί ανθεκτική και ανεξάρτητη αγορά ενέργειας της ΕΕ, διαφυλάσσοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού της.
Οι συννομοθέτες επιβεβαίωσαν ότι οι εισαγωγές ρωσικού αερίου αγωγών και ΥΦΑ θα απαγορευτούν έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, ενώ διατηρείται παράλληλα μεταβατική περίοδος για τις υφιστάμενες συμβάσεις. Ειδικότερα:
Τροποποιήσεις υφιστάμενων συμβάσεων θα επιτρέπονται μόνο για αυστηρά καθορισμένους επιχειρησιακούς σκοπούς και δεν μπορούν να οδηγούν σε αύξηση των ποσοτήτων.
Οι συννομοθέτες συμπεριέλαβαν την απαίτηση να υπόκεινται και οι δύο κατηγορίες εισαγωγών αερίου σε καθεστώς εκ των προτέρων αδειοδότησης προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η απαγόρευση θα λειτουργήσει στην πράξη:
Προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι η εν λόγω διαδικασία εκ των προτέρων αδειοδότησης δεν θα εφαρμόζεται στις εισαγωγές από χώρες οι οποίες πληρούν ορισμένα κριτήρια, όπως οι μεγάλες χώρες παραγωγής αερίου που εξήγαγαν περισσότερα από 5 bcm φυσικού αερίου στην ΕΕ το 2024, και οι οποίες είτε απαγορεύουν είτε περιορίζουν την εισαγωγή ρωσικού αερίου, ή χώρες που δεν διαθέτουν υποδομή εισαγωγής αερίου.Με βάση τη συνεχή παρακολούθηση από τις τελωνειακές αρχές και τις αρχές αδειοδότησης, η Επιτροπή μπορεί να επικαιροποιεί τον κατάλογο των εξαιρούμενων χωρών και, εάν είναι αναγκαίο, να αφαιρεί χώρες από τον κατάλογο, π.χ. σε περίπτωση τεκμηριωμένης καταστρατήγησης.
Ο κανονισμός αναθέτει σε όλα τα κράτη μέλη να υποβάλουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης στα οποία θα περιγράφονται τα μέτρα για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού τους με αέριο και οι ενδεχόμενες προκλήσεις, με σκοπό τον έγκαιρο τερματισμό όλων των εισαγωγών αερίου από τη Ρωσία εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στον κανονισμό. Ταυτόχρονα, η συμφωνία ενισχύει την εποπτεία της Επιτροπής, απαιτώντας από τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή, εντός ενός μηνός από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, αν έχουν συνάψει συμβάσεις προμήθειας ρωσικού αερίου ή έχουν θεσπίσει εθνικές νομικές απαγορεύσεις.
Η ίδια απαίτηση υποβολής εθνικού σχεδίου διαφοροποίησης θα ισχύει για τα κράτη μέλη που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο, με σκοπό τη διακοπή των εισαγωγών αυτών. Ο κανονισμός θα συνοδεύεται από δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την πρόθεση υποβολής νομοθετικής πρότασης για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου στην ΕΕ το αργότερο έως το τέλος του 2027.
Σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής, οι συννομοθέτες θέσπισαν διατάξεις για αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τα μέτρα που ορίζονται στον κανονισμό, συμπεριλαμβανομένου ανώτατου ορίου κυρώσεων τόσο για τις εταιρείες όσο και για τους ιδιώτες.
Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο διατήρησαν τη ρήτρα αναστολής, η οποία παρέχει τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής της εφαρμογής του κανονισμού σε περίπτωση αιφνίδιων εξελίξεων που απειλούν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού ενός ή περισσότερων κρατών μελών. Συγκεκριμένα, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να αυστηροποιήσουν τους όρους υπό τους οποίους η Επιτροπή ενεργοποιεί την προσωρινή άρση της απαγόρευσης εισαγωγών, ήτοι απόλυτη ανάγκη, κατάσταση έκτακτης ανάγκης που κηρύσσεται από ένα κράτος μέλος και μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα και βραχυπρόθεσμες συμβάσεις προμηθειών.
Προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος του κανονισμού, οι συννομοθέτες ζήτησαν επίσης από την Επιτροπή να επανεξετάσει την εφαρμογή του κανονισμού εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων σχετικά με τις διαδικασίες εκ των προτέρων αδειοδότησης.
Η προσωρινή συμφωνία θα προσυπογραφεί τώρα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί τυπικά.
Μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι ηγεσίες της ΕΕ συμφώνησαν, στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών τον Μάρτιο του 2022, να καταργήσουν σταδιακά την εξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα το συντομότερο δυνατόν.
Κατά συνέπεια, οι εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσία στην ΕΕ έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ενώ οι εισαγωγές πετρελαίου μειώθηκαν σε λιγότερο από 3% το 2025 χάρη στο ισχύον καθεστώς κυρώσεων, το ρωσικό φυσικό αέριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 13% των εισαγωγών της ΕΕ το 2025, αξίας άνω των 15 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ παραμένει εκτεθειμένη σε σημαντικούς κινδύνους ως προς το εμπόριο και την ενεργειακή της ασφάλεια.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Eugene Uhanov on Unsplash
Το Συμβούλιο παρέτεινε την ισχύ του καταλόγου προσώπων, οντοτήτων και φορέων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα για σοβαρές παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για ένα ακόμη έτος, έως τις 8 Δεκεμβρίου 2026.
Τα εν λόγω περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονται τώρα σε 135 πρόσωπα και 37 οντότητες. Τα πρόσωπα και οι οντότητες υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ενώ απαγορεύεται σε πρόσωπα και οντότητες της ΕΕ να τους διαθέτουν κεφάλαια, χρηματοοικονομικά στοιχεία ή οικονομικούς πόρους. Επιπλέον, για τα φυσικά πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ισχύει ταξιδιωτική απαγόρευση προς την ΕΕ.
Η σημερινή απόφαση επιβεβαιώνει τη δέσμευση της ΕΕ να λάβει μέτρα κατά των παραβιάσεων και καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων οπουδήποτε και αν τελούνται, χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα που διαθέτει και, παράλληλα, διαβεβαιώνει για μία ακόμη φορά ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι οικουμενικά, αδιαίρετα, αλληλεξαρτώμενα και αλληλένδετα.
Το παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το οποίο θεσπίστηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2020, επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει κυρώσεις σε φυσικά πρόσωπα, οντότητες και φορείς, συμπεριλαμβανομένων κρατικών και μη κρατικών φορέων, που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο, εμπλέκονται σε αυτές ή συνδέονται με αυτές.
Στις 4 Δεκεμβρίου 2023 το Συμβούλιο αποφάσισε τριετή παράταση του πλαισίου για περιοριστικά μέτρα βάσει του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, έως τις 8 Δεκεμβρίου 2026. Οι καταχωρίσεις στο πλαίσιο του καθεστώτος λήγουν και επανεξετάζονται κάθε 12 μήνες.
Η ΕΕ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον τομέα αυτό και μεριμνά ώστε οι καταχωρίσεις να τελούν μονίμως υπό επανεξέταση.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Markus Spiske on Unsplash
Οι υπουργοί Μεταφορών καθόρισαν σήμερα τη θέση του Συμβουλίου σχετικά με τη δέσμη μέτρων για τον τεχνικό έλεγχο, με την οποία προτείνεται επικαιροποίηση των προτύπων της ΕΕ όσον αφορά τους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους, τις τεχνικές οδικές επιθεωρήσεις και τα δεδομένα σχετικά με τις άδειες κυκλοφορίας των οχημάτων.
Η δέσμη μέτρων αποτελείται από δύο προτάσεις, οι οποίες επικεντρώνονται στην επικαιροποίηση τριών οδηγιών, μίας για τον περιοδικό τεχνικό έλεγχο των μηχανοκίνητων οχημάτων, μίας για τις οδικές επιθεωρήσεις των οχημάτων επαγγελματικής χρήσεως και μίας για τα έγγραφα κυκλοφορίας των οχημάτων.
Αμφότερες οι προτάσεις αποσκοπούν στην περαιτέρω βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην ΕΕ με:
Η θέση του Συμβουλίου τροποποιήθηκε ώστε να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες σχετικά με το πρόσθετο κόστος για τους ιδιοκτήτες οχημάτων, καθώς και το γεγονός ότι οι νέες μέθοδοι ελέγχου για τα οξείδια του αζώτου (NOx) δεν είχαν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως ή δεν είχαν εφαρμοστεί ευρέως.
Ως εκ τούτου, τα κυριότερα στοιχεία της θέσης του Συμβουλίου είναι τα εξής:
Μετά τη σημερινή έγκριση της θέσης του Συμβουλίου, το Συμβούλιο μπορεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όταν αυτό εγκρίνει την τελική του θέση, με σκοπό την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Η δέσμη μέτρων για τον τεχνικό έλεγχο αποτελεί μια συνολική αναθεώρηση των ισχυόντων κανόνων της ΕΕ για τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων, τον έλεγχο εκπομπών τους και την ταξινόμησή τους. Το ισχύον πλαίσιο, το οποίο χρονολογείται από το 2014, θεσπίζει κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για τους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους, τις οδικές επιθεωρήσεις των οχημάτων επαγγελματικής χρήσεως και την ταξινόμηση οχημάτων. Βασιζόμενη στις τεχνολογικές καινοτομίες και την αυξανόμενη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων, η Επιτροπή πρότεινε την τρέχουσα επικαιροποίηση τον Απρίλιο του 2025.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Enis Yavuz on Unsplash
Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου πολιτικής με σκοπό τη στήριξη ενός ανταγωνιστικού, ανθεκτικού και στραμμένου προς το μέλλον αμπελοοινικού τομέα της ΕΕ.
Τα επικαιροποιημένα μέτρα έχουν σχεδιαστεί για την καλύτερη εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης, την ενίσχυση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, την απλούστευση και την εναρμόνιση των πρακτικών επισήμανσης, την ενθάρρυνση της καινοτομίας, την αύξηση της ευελιξίας όσον αφορά τη φύτευση και την τόνωση των αγροτικών οικονομιών μέσω του οινοτουρισμού. Θα ενισχύσουν επίσης την ικανότητα του τομέα να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών και να αξιοποιεί τις αναδυόμενες ευκαιρίες της αγοράς.
Βασικά στοιχεία της συμφωνίας
Τα κράτη μέλη μπορούν να στηρίζουν μέτρα όπως η εκρίζωση πλεοναζόντων αμπελώνων για την πρόληψη της υπερπροσφοράς και τη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς, η στήριξη της καινοτομίας και η προσαρμογή στις νέες συνθήκες της αγοράς. Η ημερομηνία λήξης του καθεστώτος των δικαιωμάτων φύτευσης καταργείται και στη θέση της εισάγεται περίοδος αναθεώρησης 10 ετών.
Τα κράτη μέλη μπορούν να αυξήσουν την ενωσιακή στήριξη σε επενδύσεις που σχετίζονται με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένου του μετριασμού και της προσαρμογής —έως 80% των επιλέξιμων δαπανών, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχύτερη στροφή προς τη βιώσιμη παραγωγή.
Οι κανόνες επισήμανσης θα απλουστευθούν περαιτέρω σε ολόκληρη την ΕΕ, με αποτέλεσμα να μειωθεί το διοικητικό κόστος και να διευκολυνθεί το διασυνοριακό εμπόριο προς όφελος των καταναλωτών και των παραγωγών.
Οι καταναλωτές θα αποκτήσουν πρόσβαση σε σαφέστερες πληροφορίες, μεταξύ άλλων μέσω ψηφιακών ετικετών και εικονογραμμάτων.
Οι οινοπαραγωγοί μπορούν να λάβουν στοχευμένη στήριξη για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών στον τομέα του οινοτουρισμού και να προωθήσουν την οικονομική ανάπτυξη στις αγροτικές περιοχές.
Ο όρος «αποαλκοολωμένος» θα ισχύει για προϊόντα των οποίων η περιεκτικότητα σε αλκοόλη είναι μικρότερη του 0,5%, ενώ για εκείνα στα οποία η περιεκτικότητα είναι μικρότερη του 0,05% θα χρησιμοποιείται ο όρος «0,0%».
Για τους οίνους με μειωμένη περιεκτικότητα σε αλκοόλη (άνω του 0,5% αλλά τουλάχιστον κατά 30% χαμηλότερη από τον κανονικό αλκοολικό τίτλο), θα υπάρχει η σαφέστερη ονομασία «με μειωμένη αλκοόλη», η οποία θα αντικαταστήσει την ονομασία «με χαμηλό αλκοολικό τίτλο» που είχε προταθεί στο παρελθόν.
Οι οίνοι που προορίζονται για εξαγωγή θα εξαιρούνται από την υποχρέωση αναγραφής καταλόγου συστατικών και διατροφικής δήλωσης όσον αφορά την εσωτερική αγορά της ΕΕ, κάτι το οποίο μειώνει τον περιττό διοικητικό φόρτο.
Οι εστιασμένες δράσεις για την καταπολέμηση ασθενειών των φυτών, όπως της χρυσίζουσας χλώρωσης, στις οποίες περιλαμβάνονται η παρακολούθηση, η διάγνωση, η κατάρτιση και η έρευνα, θα λάβουν πρόσθετη στήριξη με σκοπό την αντιμετώπιση αυτής της σημαντικής απειλής για τους αμπελώνες.
Η συμφωνία αποσαφηνίζει ότι ο ροζέ οίνος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για άλλα περιφερειακά αρωματισμένα αμπελοοινικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την ανάπτυξη προϊόντων. Με τον τρόπο αυτόν ενθαρρύνεται η καινοτομία σε αναδυόμενους τύπους προϊόντων και παρέχεται στήριξη στους παραγωγούς οι οποίοι ανταποκρίνονται στις νέες προτιμήσεις των καταναλωτών.
Η προσωρινή συμφωνία θα εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτού εκδοθεί τυπικά και τεθεί σε ισχύ.
Ο αμπελοοινικός τομέας της ΕΕ αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του πολιτιστικού και οικονομικού ιστού της Ευρώπης. Αντιπροσωπεύει το 60% της παγκόσμιας παραγωγής οίνου και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος αγροδιατροφικός τομέας της ΕΕ όσον αφορά τις εξαγωγές. Ο αμπελοοινικός τομέας συμβάλλει επίσης στην αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της υπαίθρου με τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας και τη στήριξη των τοπικών οικονομιών. Επιπλέον, συμβάλλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς το 88% των αμπελώνων της ΕΕ υπόκεινται σε γεωγραφικές ενδείξεις.
Ο τομέας αντιμετωπίζει επί του παρόντος αρκετές προκλήσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται οι εν εξελίξει δημογραφικές αλλαγές, τα μεταβαλλόμενα καταναλωτικά πρότυπα, οι κλιματικές προκλήσεις και οι αβεβαιότητες της αγοράς.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων συστάθηκε η ομάδα υψηλού επιπέδου για την αμπελοοινική πολιτική, προκειμένου να συζητηθούν οι ανάγκες του τομέα και να προταθούν λύσεις. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύτηκε στις 28 Μαρτίου 2025, έλαβε υπόψη ορισμένες βασικές συστάσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by Aedrian Salazar on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση