Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση σύγκλισης 2026 στην οποία αξιολογείται η πρόοδος που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ όσον αφορά την υιοθέτηση του ευρώ.
Πάνω από 27 χρόνια μετά την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος, το ευρώ έχει γίνει ένα ισχυρό σύμβολο στον κόσμο της ταυτότητας της Ευρώπης. Είναι το νόμισμα 21 κρατών μελών και περισσότεροι από 350 εκατομμύρια άνθρωποι το χρησιμοποιούν καθημερινά, καθιστώντας το το δεύτερο πιο χρησιμοποιούμενο νόμισμα παγκοσμίως. Με την πάροδο των ετών, το ευρώ έχει αποφέρει απτά οφέλη στους πολίτες και τις επιχειρήσεις μέσω της ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς, της διευκόλυνσης του εμπορίου και των επενδύσεων και της προώθησης της σταθερότητας των τιμών. Ενίσχυσε επίσης την ανθεκτικότητα της ζώνης του ευρώ μέσω στενότερου οικονομικού συντονισμού και ισχυρότερων χρηματοοικονομικών διασφαλίσεων, παρέχοντας στέρεες βάσεις για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την ευημερία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ένταξη στη ζώνη του ευρώ διέπεται από ένα σύνολο διαφανών κανόνων και κριτηρίων, που διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση των χωρών που βρίσκονται σε πορεία ένταξης στο ευρώ και στηρίζουν την επιτυχή ένταξή τους στη ζώνη του ευρώ. Η έκθεση καλύπτει τα πέντε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ που έχουν δεσμευτεί νομικά να υιοθετήσουν το ευρώ: Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία και Σουηδία.
Η έκθεση βασίζεται στα κριτήρια σύγκλισης, τα οποία ενίοτε αναφέρονται ως «κριτήρια του Μάαστριχτ», όπως ορίζονται στο άρθρο 140 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Σε αυτές περιλαμβάνονται η σταθερότητα των τιμών, τα υγιή δημόσια οικονομικά, η σταθερότητα των συναλλαγματικών ισοτιμιών και η σταθερότητα των μακροπρόθεσμων επιτοκίων. Η έκθεση εξετάζει επίσης τη συμβατότητα της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών με τη Συνθήκη και το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα κράτη μέλη που καλύπτονται από την έκθεση εμφανίζουν διάφορους βαθμούς ονομαστικής σύγκλισης:
- Η Τσεχία και η Σουηδία πληρούν το κριτήριο της σταθερότητας των τιμών.
- Η Τσεχία και η Σουηδία πληρούν το κριτήριο για τα δημόσια οικονομικά.
- Η Τσεχία και η Σουηδία πληρούν το κριτήριο του μακροπρόθεσμου επιτοκίου.
- Κανένα από τα πέντε κράτη μέλη δεν είναι μέλος του μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ): απαιτείται τουλάχιστον διετής συμμετοχή στο μηχανισμό χωρίς σοβαρές εντάσεις πριν από την ένταξη στη ζώνη του ευρώ.
Ως εκ τούτου, κανένα από αυτά τα κράτη μέλη δεν πληροί επί του παρόντος όλα τα κριτήρια ένταξης στη ζώνη του ευρώ.
Η αξιολόγηση της Επιτροπής συμπληρώνεται από την έκθεση σύγκλισης της ίδιας της ΕΚΤ, η οποία δημοσιεύθηκε επίσης.
Συνολική αξιολόγηση της ετοιμότητας
Η εθνική νομοθεσία στον νομισματικό τομέα δεν είναι πλήρως συμβατή με τους κανόνες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης στα πέντε κράτη μέλη της ΕΕ εκτός της ζώνης του ευρώ που εξετάστηκαν.
Η Επιτροπή ανέλυσε επίσης πρόσθετους παράγοντες που αναφέρονται στη Συνθήκη και οι οποίοι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της διατηρησιμότητας της σύγκλισης. Από την ανάλυση αυτή προέκυψε ότι τα κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ είναι εν γένει επαρκώς ενοποιημένα από οικονομική και χρηματοπιστωτική άποψη στην ΕΕ. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές παρουσιάζουν μακροοικονομικές ευπάθειες και/ή αντιμετωπίζουν προκλήσεις που σχετίζονται με το επιχειρηματικό τους περιβάλλον και το θεσμικό τους πλαίσιο, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να υποστηριχθεί η βιωσιμότητα της διαδικασίας σύγκλισης.
Ευρωβαρόμετρο: συνολική στήριξη για το ευρώ σε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, η πλειονότητα των πολιτών (57 %) στα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει το ευρώ πιστεύουν ότι το κοινό νόμισμα είχε θετικό αντίκτυπο στις χώρες που το χρησιμοποιούν ήδη. Η πλειοψηφία πιστεύει επίσης ότι η εισαγωγή του ευρώ θα έχει θετικές συνέπειες για τη χώρα τους (51%) και για τους ίδιους προσωπικά (52%).
Συνολικά, όσον αφορά τη στάση απέναντι στην εισαγωγή του ευρώ, το 52 % όσων απάντησαν τάσσονται υπέρ της εισαγωγής του ευρώ από τη χώρα τους. Η στήριξη είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ουγγαρία (80 %) και τη Ρουμανία (65 %), ακολουθούμενη από τη Σουηδία (51 %), την Πολωνία (43 %) και την Τσεχία (42 %). Η ευνοϊκή θέση αυξάνεται ιδιαίτερα έντονα στην Ουγγαρία, σημειώνοντας αύξηση κατά 5 μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Το Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 583 πραγματοποιήθηκε από τις 17 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου 2026 στα πέντε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ που έχουν δεσμευτεί νομικά να υιοθετήσουν το ευρώ: Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία και Σουηδία.
Ιστορικό
Η Έκθεση για τη Σύγκλιση που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί τη βάση για μια πιθανή πρόταση της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ σχετικά με την υιοθέτηση του ευρώ από ένα κράτος μέλος.
Η έκθεση της Επιτροπής δημοσιεύεται παράλληλα με την έκθεση σύγκλισης της ΕΚΤ.
Οι εκθέσεις σύγκλισης εκδίδονται ανά διετία ή ως απάντηση σε συγκεκριμένο αίτημα κράτους μέλους να αξιολογήσει την ετοιμότητά του να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ, π.χ. Λετονία το 2013, Βουλγαρία το 2025.
Όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Δανία, έχουν δεσμευτεί νομικά να ενταχθούν στη ζώνη του ευρώ. Ως εκ τούτου, η Δανία, η οποία διαπραγματεύτηκε μια ρύθμιση εξαίρεσης στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, δεν καλύπτεται από την έκθεση.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Markus Spiske on Unsplash
