Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Magnus Brunner, και ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) παρουσιάζουν την ευρωπαϊκή έκθεση για τα ναρκωτικά 2026, με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία σχετικά με την κατάσταση των ναρκωτικών στην Ευρώπη.
Με βάση στοιχεία από 29 χώρες (ΕΕ-27, Νορβηγία και Τουρκία), η έκθεση δείχνει ότι τα ναρκωτικά έχουν ολοένα και πιο αρνητικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή υγεία και ασφάλεια, καθώς έχουν καταστεί πιο διαθέσιμα, πιο ποικιλόμορφα και πιο ισχυρά —ενώ οι ομάδες οργανωμένου εγκλήματος καταφεύγουν συχνότερα στη βία.
Η έκθεση επισημαίνει ότι τα οπιοειδή, συνήθως σε συνδυασμό με άλλες ουσίες, παραμένουν η κύρια αιτία θανάτων που προκαλούνται από ναρκωτικά στην Ευρώπη. Ο EUDA εκτιμά ότι το 2024 σημειώθηκαν τουλάχιστον 7 600 θάνατοι από υπερβολική δόση στην ΕΕ, οι περισσότεροι εκ των οποίων αφορούσαν πολλαπλές ουσίες. Τα φάρμακα αυτά ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, ιδίως νέες ουσίες με περιορισμένη επιστημονική και δημόσια κατανόηση των κινδύνων.
Τα παράνομα ναρκωτικά, συμπεριλαμβανομένης της κοκαΐνης και των συνθετικών ναρκωτικών, καθώς και οι νέες ψυχοδραστικές ουσίες είναι ευρέως διαθέσιμα. Νέα προϊόντα κάνναβης εξακολουθούν να εμφανίζονται, ενώ η ποικιλία των οπιοειδών και των διεγερτικών που πωλούνται αυξάνεται.
Ταυτόχρονα, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών συνιστά μείζονα απειλή για την ασφάλεια στην Ευρώπη. Τα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος διαφοροποιούν τις οδούς διακίνησης και τις μεθόδους αποφυγής των εντοπισμών, μετά από εντατικές επιχειρήσεις αστυνόμευσης σε μεγάλους ευρωπαϊκούς λιμένες. Εκμεταλλεύονται μικρότερα λιμάνια και αναπτύσσουν πιο εξελιγμένες μεθόδους απόκρυψης.
Η έκθεση επισημαίνει ότι ο όγκος της κοκαΐνης που κατασχέθηκε στην Ευρώπη μειώθηκε κατά περισσότερο από 20 % το 2024, από 419 τόνους το 2023. Ωστόσο, ο αριθμός των κατασχέσεων αυξήθηκε σε 97.000 (από 95.000 το 2023), γεγονός που υποδηλώνει ότι οι διακινητές ενδέχεται να κινούνται προς μικρότερες, πιο κατακερματισμένες αποστολές.
Ο εκφοβισμός και η βία που σχετίζονται με τα ναρκωτικά εξακολουθούν επίσης να αποτελούν πηγή ανησυχίας, συμπεριλαμβανομένης της εκμετάλλευσης και της στρατολόγησης ευάλωτων νέων από εγκληματικές ομάδες.
Η Επιτροπή έχει εντείνει τη στήριξή της προς τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων με μια νέα στρατηγική της ΕΕ για τα ναρκωτικά και ένα σχέδιο δράσης κατά της διακίνησης ναρκωτικών, καθώς και με νέους κανόνες για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των πρόδρομων ουσιών των ναρκωτικών (2025). Η Επιτροπή συνεργάζεται επίσης με τα κράτη μέλη, τους ευρωπαϊκούς λιμένες, τις βιομηχανικές ενώσεις και τους οργανισμούς της ΕΕ για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών στους λιμένες, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Λιμένων, και εξακολουθεί να συνεργάζεται στενά με τις χώρες εταίρους για την αντιμετώπιση της παραγωγής ναρκωτικών στην πηγή της και την πρόληψη της εισόδου οδών διακίνησης στην ΕΕ.
Ιστορικό
Η Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά παρέχει μια βάση τεκμηρίωσης για την προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την πρόληψη, τη θεραπεία και την ασφάλεια.
Η στρατηγική και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά κατά της διακίνησης ναρκωτικών που παρουσίασε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025 καθορίζουν μια ολοκληρωμένη απάντηση της ΕΕ στις προκλήσεις στους τομείς της ασφάλειας, της υγείας, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος που συνδέονται με τη διακίνηση και τη χρήση παράνομων ναρκωτικών. Η στρατηγική καθορίζει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη στήριξη των κρατών μελών όσον αφορά την προστασία της δημόσιας υγείας και την πρόληψη των επιβλαβών συνεπειών των ναρκωτικών, την ενίσχυση της πρόληψης, της θεραπείας και της επανένταξης, καθώς και τα μέτρα ασφάλειας και πρόληψης του εγκλήματος. Το σχέδιο δράσης συμπληρώνει τη στρατηγική, με 19 δράσεις προτεραιότητας που επικεντρώνονται στην ενίσχυση της ασφάλειας, στη διατάραξη των διαδρομών και των επιχειρηματικών μοντέλων των διακινητών ναρκωτικών. Εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο τον Μάρτιο και τον Ιούνιο του 2026, αντίστοιχα.
Ο Οργανισμός της ΕΕ για τα Ναρκωτικά, με τη νέα, ισχυρότερη εντολή του, διαδραματίζει καίριο ρόλο στη στήριξη των κρατών μελών μέσω του εντοπισμού νέων ψυχοτρόπων ουσιών, της έκδοσης ταχειών προειδοποιήσεων και της αξιολόγησης των κινδύνων που ενέχουν τα εξαιρετικά ισχυρά συνθετικά οπιοειδή. Στηρίζει επίσης τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους για πρόληψη και στις δραστηριότητες ευαισθητοποίησης σχετικά με τον αντίκτυπο της χρήσης και της διακίνησης ναρκωτικών.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Ben Garratt on Unsplash
