Το παρόν δελτίο Τύπου επικαιροποιήθηκε με την προσθήκη σχετικών συνδέσμων προς την Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Το Συμβούλιο ενέκρινε εκτεταμένη δέσμη περιοριστικών μέτρων, την 20ή στη σειρά, η οποία περιλαμβάνει 120 επιπλέον καταχωρίσεις —η μεγαλύτερη δέσμη καταχωρίσεων της τελευταίας διετίας— και αυστηρές και πολυεπίπεδες οικονομικές κυρώσεις κατά βασικών κλάδων που τροφοδοτούν τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Η δέσμη μέτρων έχει ως στόχο να πλήξει περαιτέρω την οικονομία και την πολεμική μηχανή της Ρωσίας και επιβεβαιώνει την αταλάντευτη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία και τον λαό της στον αγώνα του να αντισταθεί στη ρωσική επίθεση και να αντέξει την πρόσφατη βάναυση εκστρατεία που στρέφεται σκόπιμα κατά μη στρατιωτικών υποδομών, όπως η ενέργεια.

Η ΕΕ παραμένει αποφασισμένη να διατηρήσει και να αυξήσει την πίεση που ασκεί στη Ρωσία, προκειμένου να σταματήσει τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη.

Ξεπεράσαμε επιτέλους το αδιέξοδο. Πέρα από το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, εγκρίναμε και την 20ή δέσμη κυρώσεων. Η ΕΕ θα παράσχει στην Ουκρανία ό,τι χρειάζεται για να μην αναγκαστεί να υποχωρήσει, ενώ θα παρεμποδίσουμε παράλληλα όσους διευκολύνουν την παράνομη επίθεση της Ρωσίας. Η πολεμική οικονομία της Ρωσίας βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση, ενώ η Ουκρανία λαμβάνει σημαντική ώθηση. Πρέπει να διατηρήσουμε την πίεση αυτή μέχρι να κατανοήσει ο Putin ότι ο πόλεμος του δεν οδηγεί πουθενά.

Kaja Kallas, Ύπατη Εκπρόσωπος για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και Πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων

Μείωση των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας

Η δέσμη θέτει τα θεμέλια για μια μελλοντική απαγόρευση των ναυτιλιακών υπηρεσιών που σχετίζονται με το ρωσικό αργό πετρέλαιο και τα ρωσικά προϊόντα πετρελαίου. Κάτι τέτοιο θα γίνει σε πλήρη συντονισμό και συνεννόηση με την G7 και τον Συνασπισμό για τον Καθορισμό Ανώτατων Τιμών, όπου συμμετέχουν τα μέλη της G7 και άλλες χώρες.

Η 20ή δέσμη θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο σύνολο 36 καταχωρίσεων, που καλύπτει τόσο τα ανάντη όσο και τα κατάντη τμήματα του ρωσικού ενεργειακού τομέα, περιλαμβανομένων της έρευνας, της εξόρυξης, της διύλισης και της μεταφοράς πετρελαίου. Η δέσμη στρέφεται στρατηγικά κατά αναδυόμενων παραγόντων που έχουν αυξήσει πρόσφατα το μερίδιό τους στην εξαγωγική αγορά. Τα έσοδα από τις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου περιορίζονται περαιτέρω μέσω καταχωρίσεων που επικεντρώνονται στο οικοσύστημα του σκιώδους στόλου και αφορούν, μεταξύ άλλων, οντότητες δραστηριοποιούμενες σε τρίτες χώρες καθώς και μια μεγάλη εταιρεία ναυτιλιακών ασφαλίσεων.

Άλλα 46 σκάφη θα υπόκεινται πλέον σε απαγόρευση πρόσβασης σε λιμένες και σε απαγόρευση παροχής ευρέος φάσματος υπηρεσιών που σχετίζονται με τις θαλάσσιες μεταφορές, ανεβάζοντας σε 632 τον συνολικό αριθμό των σκαφών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των κυρώσεων. Τα μέτρα αυτά στρέφονται κατά μη ενωσιακών δεξαμενόπλοιων τα οποία ανήκουν στον σκιώδη στόλο, που παρακάμπτει τον μηχανισμό ανώτατων τιμών του πετρελαίου, και τα οποία στηρίζουν με άλλους τρόπους τον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας ή μεταφέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό για τη Ρωσία ή κλεμμένα ουκρανικά σιτηρά. Η 20ή δέσμη μέτρων εισάγει επίσης υποχρεωτικούς ελέγχους δέουσας επιμέλειας για την πώληση δεξαμενόπλοιων, καθιστώντας έτσι δυσκολότερη για τη Ρωσία την επέκταση του σκιώδους στόλου της, και απαγορεύει την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και άλλων υπηρεσιών για τα ρωσικά δεξαμενόπλοια υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) και τα παγοθραυστικά. Επιπλέον, από τον Ιανουάριο του 2027, θα είναι παράνομο να παρέχονται υπηρεσίες τερματικού σταθμού ΥΦΑ σε ρωσικές οντότητες ή σε οντότητες που τελούν υπό την ιδιοκτησία ή τον έλεγχο Ρώσων υπηκόων ή ρωσικών φορέων εκμετάλλευσης.

Τέλος, η δέσμη απαγορεύει τις συναλλαγές με δύο ρωσικούς λιμένες —Murmansk και Tuapse— και με τον τερματικό σταθμό πετρελαίου στον λιμένα Karimun στην Ινδονησία, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των ανώτατων τιμών του πετρελαίου.

Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και κρυπτοστοιχεία

Η ΕΕ επιβάλλει απαγόρευση συναλλαγών σε 20 ρωσικές τράπεζες.

Επιπλέον, η ΕΕ στρέφεται κατά τεσσάρων χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων σε τρίτες χώρες, απαγορεύοντας τις συναλλαγές με αυτά λόγω καταστρατήγησης των κυρώσεων της ΕΕ ή λόγω σύνδεσης με το ρωσικό σύστημα μεταφοράς χρηματοοικονομικών μηνυμάτων, δηλαδή το ρωσικό δίκτυο ανταλλαγής τραπεζικών μηνυμάτων.

Λόγω των εκτεταμένων κυρώσεων στον χρηματοοικονομικό της τομέα, η Ρωσία εξαρτάται όλο και περισσότερο από κρυπτονομίσματα για τις διεθνείς της συναλλαγές. Σημειώνοντας την τάση αυτή, η ΕΕ καταχωρίζει μια οντότητα από την Κιργιζία που διαχειρίζεται μια πλατφόρμα όπου διακινούνται σημαντικές ποσότητες του σταθερού κρυπτονομίσματος A7A5, το οποίο υποστηρίζεται από την κυβέρνηση. Επιπλέον, η ΕΕ θεσπίζει πλήρη τομεακή απαγόρευση για παρόχους και πλατφόρμες που διατηρούν έδρα στη Ρωσία και επιτρέπουν τη μεταφορά και την ανταλλαγή κρυπτοστοιχείων. Η ΕΕ απαγορεύει επίσης τις συναλλαγές σε ένα ακόμη κρυπτονόμισμα, το RUBx, καθώς και κάθε ενωσιακή στήριξη για την ανάπτυξη του ψηφιακού ρουβλίου. Τέλος, απαγορεύονται πλέον οι συναλλαγές συμψηφισμού με ρωσικούς φορείς, προκειμένου να αποτρέπεται η καταστρατήγηση των κυρώσεων της ΕΕ.

Στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα της Ρωσίας

Η 20ή δέσμη σφίγγει περαιτέρω τον κλοιό γύρω από το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, καταχωρίζοντας στον κατάλογο κυρώσεων 58 εταιρείες και συνδεδεμένα άτομα που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και την κατασκευή στρατιωτικών αγαθών, όπως μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Πέρα από τη στέρηση πολύτιμης ευρωπαϊκής τεχνολογίας από τις ρωσικές επιχειρήσεις του στρατιωτικού κλάδου, η δέσμη αυτή καλύπτει επίσης την εξάρτηση της Ρωσίας από τρίτες χώρες για την προμήθεια κρίσιμων ειδών υψηλής τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, η ΕΕ έχει πλέον καταχωρίσει 16 οντότητες με έδρα την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και τη Λευκορωσία, οι οποίες έχουν παράσχει αγαθά διπλής χρήσης ή οπλικά συστήματα στο ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα.

Επιπλέον, άλλες 60 οντότητες θα υπόκεινται σε αυστηρότερους περιορισμούς για την εξαγωγή ειδών που συμβάλλουν στην τεχνολογική ενίσχυση του αμυντικού κλάδου της Ρωσίας. Ορισμένες από τις οντότητες αυτές έχουν έδρα και σε τρίτες χώρες πλην της Ρωσίας, όπως στην Κίνα (συμπεριλαμβανομένου του Χονγκ Κονγκ), την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Εμπόριο

Για πρώτη φορά στα χρονικά, η ΕΕ ενεργοποιεί το εργαλείο που έχει αναπτύξει κατά της καταστρατήγησης, απαγορεύοντας την εξαγωγή μηχανών αριθμητικού ελέγχου με υπολογιστή και ασυρμάτων στην Κιργιζία, λόγω του υψηλού κινδύνου επανεξαγωγής των προϊόντων αυτών στη Ρωσία. Η συγκεκριμένη απόφαση ήρθε σε συνέχεια λεπτομερούς ανάλυσης εμπορικών δεδομένων που δείχνουν σημαντική αύξηση της επανεξαγωγής κοινών ειδών υψηλής προτεραιότητας στη Ρωσία μέσω της Κιργιζίας.

Η ΕΕ συμφώνησε επίσης να επεκτείνει την υφιστάμενη απαγόρευση εξαγωγών ώστε να καλύψει τα γυάλινα είδη εργαστηρίου, ορισμένα λιπαντικά υψηλών επιδόσεων και προσθετικά λιπαντικών, ορισμένα ενεργειακά υλικά, ορισμένες χημικές ουσίες, το καουτσούκ και τα τεχνουργήματα από βουλκανισμένο καουτσούκ, τα τεχνουργήματα από χάλυβα, τα εργαλεία για την παραγωγή μετάλλων και τους βιομηχανικούς ελκυστήρες, αξίας άνω των 360 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, η ΕΕ θέσπισε περαιτέρω περιορισμούς στην εισαγωγή αγαθών που παράγουν σημαντικά έσοδα για τη Ρωσία: ορισμένες πρώτες ύλες, ορισμένα μέταλλα και ορυκτά, απορρίμματα χάλυβα και άλλων μετάλλων, ορισμένες χημικές ουσίες, τεχνουργήματα από βουλκανισμένο καουτσούκ και δεψασμένα γουνοδέρματα, αξίας άνω των 570 εκατ. ευρώ. Όλα αυτά τα μέτρα θα συμπληρωθούν με ενίσχυση της απαγόρευσης διαμετακόμισης μέσω του ρωσικού εδάφους.

Τέλος, η ΕΕ θεσπίζει ποσόστωση για τις εισαγωγές αμμωνίας.

Λογοδοσία

Άτομα από τη Ρωσία που εμπλέκονται σε επιλήψιμες πράξεις εξακολουθούν, δυστυχώς, να δρουν χωρίς να τιμωρούνται, λαμβάνοντας συχνά, μάλιστα, στήριξη από την ίδια την κυβέρνηση. Από την έναρξη του πολέμου, εκτιμάται ότι η Ρωσία έχει εκτοπίσει και μεταφέρει διά της βίας σχεδόν 20.000 παιδιά από την Ουκρανία, ενώ παράλληλα εφαρμόζει πολιτικές για τη βίαιη αφομοίωση και ιδεολογική κατήχηση παιδιών από την Ουκρανία με σκοπό να καταπνίξει την ουκρανική τους ταυτότητα. Άτομα που συνδέονται με τη ρωσική κυβέρνηση εμπλέκονται στην κατάσχεση ουκρανικών πολιτιστικών αγαθών, τα δε κρατικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν αφηγήματα κατά της Ουκρανίας.

Προκειμένου να επιβάλει τη λογοδοσία, η ΕΕ καταχωρίζει στον κατάλογο πέντε άτομα και μία οντότητα που κατέστησαν δυνατή την απαγωγή, την αναγκαστική μεταφορά και την ιδεολογική κατήχηση παιδιών από την Ουκρανία, καθώς και τέσσερα πρόσωπα που εμπλέκονται στην ιδιοποίηση ουκρανικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Επιπλέον, στην 20ή δέσμη περιλαμβάνονται τέσσερις προπαγανδιστές, ορισμένοι από τους οποίους διατηρούν πλατφόρμες χρηματοδοτούμενες από το κράτος.

Άλλα μέτρα

Η ΕΕ θεσπίζει ισχυρότερες νομικές διασφαλίσεις με σκοπό να προστατεύσει τις εταιρίες της ΕΕ από παραβιάσεις των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας τους και από την άδικη απαλλοτρίωσή τους στη Ρωσία λόγω καταχρηστικών δικαστικών αποφάσεων που σχετίζονται με τις κυρώσεις. Επίσης, απαγορεύει την παροχή υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας στη Ρωσία.

Το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει την υφιστάμενη απαγόρευση ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης, ώστε να συμπεριλάβει σε αυτήν ιστότοπους που διαδίδουν περιεχόμενο ίδιο με εκείνο των οντοτήτων στις οποίες έχει επιβληθεί η απαγόρευση, και που καταστρατηγούν με τον τρόπο αυτόν τα μέτρα της ΕΕ. Σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, τα μέτρα που συμφωνήθηκαν σήμερα δεν θα εμποδίζουν τα μέσα ενημέρωσης στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις και το προσωπικό αυτών να ασκούν άλλες δραστηριότητες πέραν της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης στην ΕΕ, όπως έρευνα και συνεντεύξεις.

Οι απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας για τα διαμάντια έχουν καταστεί αυστηρότερες, καθώς υποχρεώνουν τους εισαγωγείς κατεργασμένων διαμαντιών να υποβάλουν δήλωση δέουσας επιμέλειας με την οποία να επιβεβαιώνεται ότι τα διαμάντια ούτε εξορύχθηκαν, ούτε μεταποιήθηκαν, ούτε παρήχθησαν στη Ρωσία.

Λευκορωσία

Στο στόχαστρο της σημερινής δέσμης βρίσκεται και πάλι η Λευκορωσία λόγω του ρόλου της στη διευκόλυνση του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας. Στην 20ή δέσμη περιλαμβάνονται τρεις νέες καταχωρίσεις που σχετίζονται με το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα της Λευκορωσίας και το καθεστώς Lukashenka. Για πρώτη φορά, στο πλαίσιο του καθεστώτος κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας καταχωρίζεται μια κινεζική κρατική οντότητα, λόγω του ρόλου της στην παραγωγή λευκορωσικών στρατιωτικών αγαθών.

Επιπλέον, στη δέσμη περιλαμβάνονται μέτρα αντίστοιχα με εκείνα που επιβλήθηκαν στη Ρωσία, κυρίως εμπορικά μέτρα, νομική προστασία, μέτρα σχετικά με τα κρυπτοστοιχεία και περιορισμοί σχετικά με την παροχή υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας και τουριστικών υπηρεσιών.

Το καθεστώς κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας παρατάθηκε από το Συμβούλιο έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.

Οι σχετικές νομικές πράξεις θα δημοσιευθούν σύντομα στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Γενικές πληροφορίες

Στα συμπεράσματά του της 19ης Δεκεμβρίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και επαναβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη στήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ότι πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες που έχουν ως στόχο να περιοριστεί περαιτέρω η ικανότητα της Ρωσίας να διεξάγει πόλεμο. Ανέφερε επίσης ότι η EE παραμένει έτοιμη να ασκήσει εντονότερη πίεση στη Ρωσία, μεταξύ άλλων επιβάλλοντας περαιτέρω κυρώσεις.

Όπως δηλώνεται στο κείμενο που υποστήριξαν 25 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Δεκεμβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη και αταλάντευτη στήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρέχει, σε συντονισμό με ομονοούντες εταίρους και συμμάχους, ολοκληρωμένη πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της.

Η EE στηρίζει μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία βάσει των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Η ΕΕ επικροτεί τις συνεχιζόμενες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου, καλεί δε τη Ρωσία να συμφωνήσει σε πλήρη, άνευ όρων και άμεση κατάπαυση του πυρός. Για να είναι η ειρήνη δίκαιη και διαρκής, τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάξουν διά της βίας, και οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία πρέπει να σέβεται την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και να εγγυάται τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και ικανότητα της Ουκρανίας να αμύνεται.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Bruno on Unsplash