Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με την πρόταση για τον εξορθολογισμό ορισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ).

Η πρόταση αποτελεί μέρος της λεγόμενης δέσμης νομοθετικών μέτρων «Omnibus VII» και εντάσσεται στο πλαίσιο του θεματολογίου απλούστευσης της ΕΕ. Η δέσμη περιλαμβάνει προτάσεις για δύο κανονισμούς που αποσκοπούν στην απλούστευση του ψηφιακού νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ και στην εφαρμογή εναρμονισμένων κανόνων για την ΤΝ.

Ο εξορθολογισμός των κανόνων για την ΤΝ είναι απαραίτητος για τη διασφάλιση της ψηφιακής κυριαρχίας της ΕΕ. Ως Προεδρία, εργαστήκαμε εντατικά για την πρόταση αυτή και καταλήξαμε γρήγορα σε συμφωνία, ώστε να διευκολυνθεί η έγκαιρη εφαρμογή της πράξης για την ΤΝ. Η πρόταση θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, θα καταστήσει τους κανόνες πιο αναλογικούς και θα διασφαλίσει πιο εναρμονισμένη εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τους συννομοθέτες μας στις κοινές προσπάθειες που καταβάλλουμε για τη στήριξη των επιχειρήσεών μας, τη διευκόλυνση της καινοτομίας και την οικοδόμηση μιας πιο ανταγωνιστικής Ευρώπης.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η Επιτροπή πρότεινε την προσαρμογή του χρονοδιαγράμματος για την εφαρμογή των κανόνων σχετικά με τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου κατά 16 μήνες, ώστε οι κανόνες να τεθούν σε ισχύ μόλις η Επιτροπή επιβεβαιώσει ότι είναι διαθέσιμα τα αναγκαία πρότυπα και εργαλεία. Η Επιτροπή πρότεινε επίσης περαιτέρω στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού για την ΤΝ, με τις οποίες επεκτείνονται σε μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης ορισμένες κανονιστικές εξαιρέσεις που ήδη χορηγούνται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), μειώνονται οι απαιτήσεις σε έναν πολύ περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων, επεκτείνεται η δυνατότητα επεξεργασίας ευαίσθητων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για την ανίχνευση και τον μετριασμό περιπτώσεων μεροληψίας, ενισχύονται οι εξουσίες της Υπηρεσίας ΤΝ και μειώνεται ο κατακερματισμός της διακυβέρνησης.

Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο

Η Προεδρία χειρίστηκε την πρόταση με ύψιστη προτεραιότητα. Τα κράτη μέλη συμμερίστηκαν την αίσθηση του επείγοντος και, σε αυτό το πλαίσιο, διατήρησαν σε μεγάλο βαθμό τη γενική κατεύθυνση της πρότασης της Επιτροπής.

Η εντολή του Συμβουλίου, ωστόσο, προσθέτει μια νέα διάταξη στον κανονισμό για την ΤΝ που απαγορεύει τις πρακτικές ΤΝ οι οποίες παράγουν μη συναινετικό σεξουαλικό ή ευαίσθητο προσωπικό περιεχόμενο ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Το κείμενο εισάγει επίσης ένα καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την καθυστερημένη εφαρμογή των κανόνων υψηλού κινδύνου: οι νέες ημερομηνίες εφαρμογής θα είναι η 2α Δεκεμβρίου 2027 για τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου και η 2α Αυγούστου 2028 για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα.

Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου επαναφέρει την υποχρέωση των παρόχων να καταχωρίζουν, στη βάση δεδομένων της ΕΕ για τα συστήματα υψηλού κινδύνου, συστήματα ΤΝ που οι ίδιοι θεωρούν ότι εξαιρούνται από την ταξινόμηση ως υψηλού κινδύνου. Επαναφέρει επίσης το πρότυπο της αυστηρής αναγκαιότητας για την επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με σκοπό τη διασφάλιση της ανίχνευσης και της διόρθωσης περιπτώσεων μεροληψίας.

Επιπλέον, το κείμενο μεταθέτει την προθεσμία για την ίδρυση ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ από τις αρμόδιες αρχές σε εθνικό επίπεδο έως τις 2 Δεκεμβρίου 2027. Αποσαφηνίζει επίσης τις αρμοδιότητες της Υπηρεσίας ΤΝ για την εποπτεία των συστημάτων ΤΝ που βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, όταν το μοντέλο και το σύστημα αναπτύσσονται από τον ίδιο πάροχο, καθορίζοντας τις εξαιρέσεις για τις οποίες οι εθνικές αρχές παραμένουν αρμόδιες, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του νόμου, των αρχών διαχείρισης των συνόρων, των δικαστικών αρχών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Τέλος, η εντολή του Συμβουλίου προσθέτει μια νέα υποχρέωση για την Επιτροπή να παρέχει καθοδήγηση στους οικονομικούς φορείς συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου που καλύπτονται από τομεακή νομοθεσία εναρμόνισης, ώστε να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις υψηλού κινδύνου της πράξης για την ΤΝ, κατά τρόπο που να ελαχιστοποιεί τον φόρτο συμμόρφωσης.

Επόμενα βήματα

Μετά την έγκριση της εντολής του Συμβουλίου, η Προεδρία θα ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Γενικές πληροφορίες

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, ζητήθηκε «δρομολόγηση επανάστασης για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστεί σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜΜΕ.

Από τον Φεβρουάριο του 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ κατά την εν λόγω σύνοδο και σε επακόλουθες συνόδους, η Επιτροπή έχει υποβάλει δέκα δέσμες μέτρων «Omnibus» με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας για τη βιωσιμότητα, τις επενδύσεις, τη γεωργία, τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, την αμυντική ετοιμότητα, τα χημικά προϊόντα, τα ψηφιακά ζητήματα, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ΤΝ, το περιβάλλον, την αυτοκινητοβιομηχανία και την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Στις 19 Νοεμβρίου 2025 η Επιτροπή υπέβαλε την έβδομη δέσμη μέτρων Omnibus για τον ψηφιακό τομέα, η οποία αποτελείται από δύο προτάσεις: η μία αποσκοπεί στην απλούστευση του ψηφιακού νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ και η άλλη στην απλούστευση της εφαρμογής εναρμονισμένων κανόνων για την ΤΝ. Η πρωτοβουλία αυτή συνιστά επακόλουθο ενός ευρύτερου πολιτικού στόχου για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με τη μείωση του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων και τη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τη λειτουργία τους στην ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Marvin Meyer on Unsplash