Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την προώθηση της ικανότητας της ΕΕ να αντιμετωπίζει υβριδικές απειλές, επιβεβαιώνοντας την αποφασιστικότητα της ΕΕ να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για την πρόληψη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση υβριδικών εκστρατειών που στοχεύουν την Ένωση, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της, ανεξάρτητα από την προέλευση, την κλίμακα και την έντασή τους.

Στα συμπεράσματα, το Συμβούλιο καταδικάζει επίμονες υβριδικές δραστηριότητες κρατικών και μη κρατικών παραγόντων που αποσκοπούν στην υπονόμευση της ασφάλειας και της σταθερότητας της ΕΕ, των κρατών μελών της και των εταίρων της. Ως προς τούτο, καταγγέλλει απερίφραστα πράξεις δολιοφθοράς, μεταξύ άλλων κατά υποδομών ζωτικής σημασίας, κακόβουλες δραστηριότητες στον κυβερνοχώρο, χειραγώγηση και παρεμβολές στην πληροφόρηση από το εξωτερικό, ανάμιξη σε εκλογές, καθώς και εργαλειοποίηση της μετανάστευσης.

Το Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τη Ρωσία και όσους δρουν για λογαριασμό της για τις επίμονες, συντονισμένες και μακροχρόνιες υβριδικές εκστρατείες τους ενάντια στην ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της, καθώς και για την υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία και της ικανότητάς της να αμύνεται, και θα συνεχίσει να ενεργεί με αποφασιστικότητα μέσω στρατηγικής προσέγγισης για να αποκρούσει τις υβριδικές απειλές της Ρωσίας.

Όλο και περισσότερο χρησιμοποιούνται υβριδικές απειλές για να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητά μας και να υπονομεύσουν τους δημοκρατικούς μας θεσμούς. Με τα συμπεράσματα αυτά, η ΕΕ στέλνει ένα σαφές μήνυμα: θα δράσουμε από κοινού για να ενισχύσουμε περαιτέρω την ετοιμότητά μας, να προστατεύσουμε τις κοινωνίες μας και να δώσουμε ισχυρή απάντηση σε όσους επιδιώκουν να μας αποσταθεροποιήσουν.

Κωνσταντίνος Κόμπος, Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητά του να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία — την εργαλειοθήκη της ΕΕ για τις υβριδικές απειλές, την εργαλειοθήκη για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο και άλλα μέσα που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, από τη νομοθεσία έως τα περιοριστικά μέτρα, και ζητά την περαιτέρω εφαρμογή, ενίσχυση και ανάπτυξή τους για την πρόληψη, την αποτροπή και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Αυτό περιλαμβάνει αύξηση του κόστους της υβριδικής δραστηριότητας κατά της ΕΕ για τους υπευθύνους, προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας, υπεράσπιση των δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών, αντιμετώπιση της ανάμιξης σε εκλογές, συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και ομοϊδεάτες εταίρους, καθώς και με τον ιδιωτικό τομέα, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Το Συμβούλιο επαναλαμβάνει επίσης την ανάγκη στήριξης εταίρων που πλήττονται από υβριδικές απειλές, ιδίως υποψήφιων και δυνάμει υποψήφιων χωρών.

Γενικό πλαίσιο

Ο όρος «υβριδικές απειλές» αναφέρεται συνήθως σε συντονισμένες επιζήμιες δραστηριότητες που σχεδιάζονται και εκτελούνται με κακόβουλη πρόθεση. Έχουν ως στόχο να πλήξουν έναν στόχο, όπως ένα κράτος ή ένα θεσμικό όργανο, με διάφορα μέσα, συχνά με έναν συνδυασμό μέσων. Έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό και την αποτροπή τους και έχουν επινοηθεί έτσι ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο που θα μπορούσε να συνιστά ή να εκληφθεί ως πολεμική πράξη. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν –ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά- χειραγώγηση και παρεμβολές στην πληροφόρηση, κυβερνοεπιθέσεις, οικονομικό εξαναγκασμό, διπλωματία εξαναγκασμού, απειλές στρατιωτικής βίας.

Τόσο κρατικοί όσο και μη κρατικοί φορείς αναπτύσσουν όλο και πιο σύνθετες και εξελιγμένες υβριδικές τακτικές. Οι τακτικές αυτές δεν αποτελούν μόνο κίνδυνο για την ασφάλεια, αλλά συνιστούν και απειλή για τη δημοκρατία, καθώς θίγουν τις βασικές αξίες της και αποσκοπούν στον κατακερματισμό της κοινωνίας και στην υπονόμευση της λήψης πολιτικών αποφάσεων.

Μετά την έγκριση της στρατηγικής πυξίδας για την ασφάλεια και την άμυνα τον Μάρτιο του 2022, η ΕΕ δημιούργησε μια εργαλειοθήκη της ΕΕ για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Η εργαλειοθήκη περιλαμβάνει προληπτικά, συνεργατικά, σταθεροποιητικά, περιοριστικά και υποστηρικτικά μέτρα, όπως ορίζεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου 2022 σχετικά με πλαίσιο για συντονισμένη αντίδραση της ΕΕ σε υβριδικές εκστρατείες.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash