Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε εν μέρει το πράσινο φως στο έβδομο αίτημα πληρωμής της Σλοβακίας για 658 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.
Πρόκειται για σημαντικό βήμα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το παρόν αίτημα πληρωμής, στους τομείς της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και των βελτιώσεων του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Σλοβακία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά 17 από τα 18 ορόσημα και στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:
- Κεντρική διαχείριση των κρατικών νοσοκομείων: ένα νέο πιλοτικό έργο ενοποιεί τους προϋπολογισμούς, τις δημόσιες συμβάσεις, τη στελέχωση και την παρακολούθηση των επιδόσεων 19 κρατικών νοσοκομείων, επιτρέποντας την εξορθολογισμένη εποπτεία. Με την τυποποίηση του σχεδιασμού, τη διευκόλυνση των μαζικών αγορών (π.χ. ιατρικού εξοπλισμού και ενέργειας) και την ενίσχυση των ελέγχων, η μεταρρύθμιση μειώνει τα απόβλητα, βελτιώνει τη λογοδοσία και διασφαλίζει την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων σε ολόκληρο το νοσοκομειακό δίκτυο.
- Καλύτερες υπηρεσίες κατ' οίκον νοσηλείας: Η Σλοβακία ίδρυσε 11 νέα γραφεία κατ' οίκον νοσηλείας και εκσυγχρόνισε 80 υφιστάμενους παρόχους, βελτιώνοντας την περίθαλψη μετά τη νοσηλεία και παρέχοντας στους ασθενείς τη δυνατότητα να παραμείνουν περισσότερο στο σπίτι τους.
Μολονότι η Σλοβακία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ένα ορόσημο σχετικά με τις επενδύσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες παραμένει ανεκπλήρωτο. Συγκεκριμένα, η ανακαίνιση των κτιρίων της αστυνομίας δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί όπως απαιτείται. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρότεινε την αναστολή της πληρωμής που σχετίζεται με το εν λόγω ορόσημο.
Στη Σλοβακία θα δοθεί πρόσθετος χρόνος για να ολοκληρώσει το εκκρεμές ορόσημο, ενώ θα εξακολουθήσει να λαμβάνει μερική πληρωμή για τα ορόσημα που έχουν εκπληρωθεί επιτυχώς.
Η διαδικασία αυτή συνάδει με τον κανονισμό ΜΑΑ και τις κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής της Επιτροπής που δημοσιεύθηκαν στις 21 Φεβρουαρίου 2023.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από τη Σλοβακία των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της.
Παράλληλα, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Σλοβακία τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι το προαναφερθέν ορόσημο δεν έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά. Η Σλοβακία έχει πλέον προθεσμία ενός μηνός για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή.
Εάν η Επιτροπή, μετά τις παρατηρήσεις της Σλοβακίας, επιβεβαιώσει την εκτίμησή της ότι το εν λόγω ορόσημο δεν έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά, θα αναστείλει το αντίστοιχο μέρος της πληρωμής. Το ποσό της αναστολής θα καθοριστεί με την εφαρμογή της μεθοδολογίας της Επιτροπής για τις αναστολές πληρωμών (που περιγράφεται στο παράρτημα II της ανακοίνωσης που δημοσιεύτηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2023), η οποία εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη και δίνει σημαντική βαρύτητα στα βασικά ορόσημα των μεταρρυθμίσεων. Από τη στιγμή αυτή, η Σλοβακία θα έχει στη διάθεσή της περίοδο έξι μηνών για να αναλάβει δράση και να εκπληρώσει την εκκρεμή δέσμευση. Στο τέλος αυτής της περιόδου, η Επιτροπή θα αξιολογήσει κατά πόσον το εν λόγω ορόσημο έχει εκπληρωθεί ικανοποιητικά. Στην περίπτωση αυτή, αίρει την αναστολή και προβαίνει στην καταβολή του ποσού που έχει ανασταλεί.
Η πληρωμή στη Σλοβακία για τα ορόσημα και τους στόχους που έχουν ήδη δοθεί πράσινο φως μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη θετική γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή σε μεταγενέστερο στάδιο.
Η Σλοβακία υπέβαλε την αίτηση πληρωμής στις 28 Νοεμβρίου 2025. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων για τη στήριξη των στόχων της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, όπως η ανακαίνιση οικογενειακών κατοικιών και δημόσιων κτιρίων, ο εκσυγχρονισμός των σιδηροδρόμων ή η παροχή ψηφιακού εξοπλισμού στα σχολεία. Το σχέδιο χρηματοδοτείται από επιχορηγήσεις ύψους 6,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του ΜΑΑ.
Με το αίτημα πληρωμής, τα συνολικά κονδύλια που καταβλήθηκαν στη Σλοβακία στο πλαίσιο του ΜΑΑ ανέρχονται σε 3,96 δισ. EUR, ποσό που αντιστοιχεί στο 62 % των συνολικών κονδυλίων στο εθνικό της σχέδιο. Μέχρι σήμερα, έχει εκπληρωθεί το 44 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου της Σλοβακίας.
Ενόψει του κλεισίματος του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τις αιτήσεις τελικής πληρωμής τους έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026.
Πηγή: ec.europa.eu
