Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με το νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για χορήγηση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία για τα έτη 2026-2027. Στόχος του Συμβουλίου είναι τώρα η ταχεία επίτευξη συμφωνίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκταμίευση της πρώτης πληρωμής στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.

Το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας θα βοηθήσει τη χώρα να καλύψει τις επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της, ενόσω η Ρωσία συνεχίζει τον επιθετικό της πόλεμο. Στόχος του δανείου είναι να υποστηρίξει ειδικά τον γενικό προϋπολογισμό και τις αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας.

Η συμφωνία δείχνει ότι η ΕΕ εξακολουθεί να ενεργεί αποφασιστικά υπέρ της Ουκρανίας και του λαού της. Η νέα χρηματοδότηση θα βοηθήσει ώστε η χώρα να αντεπεξέλθει με σθένος στη ρωσική επίθεση. Ταυτόχρονα, στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προσβλέπω στην οριστικοποίηση των νομικών κειμένων που θα επιτρέψουν την εκταμίευση των εν λόγω δανείων.

Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Όπως συμφωνήθηκε και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το δάνειο θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές και θα υποστηριχθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η αποπληρωμή των δανείων θα καταστεί δυνατή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία. Επιπλέον, η χρηματοδότηση αυτή θα συμβάλει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής και της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Η σημερινή απόφαση ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας με τη συμμετοχή 24 κρατών μελών.

Χρηματοδοτικά μέσα

Βάσει του προτεινόμενου πλαισίου, η ΕΕ θα διαθέσει χρηματοδότηση στην Ουκρανία με δύο τρόπους:

• 30 δισ. ευρώ θα χορηγηθούν ως μακροοικονομική στήριξη στην Ουκρανία, μέσω της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) ή του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, το οποίο είναι το ειδικό μέσο της ΕΕ για την παροχή σταθερής και προβλέψιμης χρηματοδοτικής στήριξης στην Ουκρανία.
• 60 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη των επενδύσεων της Ουκρανίας σε αμυντικές βιομηχανικές ικανότητες και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού. Η χρηματοδότηση θα εξασφαλίσει στην Ουκρανία ζωτικής σημασίας και έγκαιρη πρόσβαση σε αμυντικά προϊόντα τόσο από την ουκρανική όσο και από την ενωσιακή αμυντική βιομηχανία.

Η χρηματοδοτική και οικονομική συνδρομή που διατίθεται μέσω των δανείων θα καταστεί προσβάσιμη ανάλογα με τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, οι οποίες καθορίζονται από στρατηγική χρηματοδότησης που θα καταρτίσει η ίδια η Ουκρανία. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει τη στρατηγική αυτή κατόπιν αξιολόγησης από την Επιτροπή.

Σε κάθε περίπτωση, η χρηματοδότηση θα συνδέεται με αυστηρούς όρους για την Ουκρανία, όπως η τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς.

Στρατιωτικές και αμυντικές προμήθειες

Η προμήθεια αμυντικών προϊόντων θα πρέπει καταρχήν να γίνεται μόνον από εταιρείες στην ΕΕ, την Ουκρανία ή από χώρες της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ. Εάν οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας απαιτήσουν την επείγουσα παράδοση αμυντικού προϊόντος το οποίο τυχαίνει να μην είναι διαθέσιμο στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρα της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ, θα εφαρμόζεται σειρά στοχευμένων παρεκκλίσεων.

Επιπλέον, στην εντολή του Συμβουλίου προβλέπεται ότι τρίτες χώρες εκτός της Ουκρανίας ή των χωρών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ μπορούν να συνδεθούν άμεσα με το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας όσον αφορά συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα. Ως προς αυτό, η εντολή διακρίνει δύο κατηγορίες τρίτων χωρών:

• Χώρες που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την Ένωση στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE —του χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ που προορίζεται να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επενδύσουν στην άμυνα. Η σύνδεση θα πρέπει να καθορίζεται σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για κάθε τέτοια τρίτη χώρα, στην οποία θα περιγράφονται επίσης λεπτομερώς τα προϊόντα που μπορούν να αποκτηθούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.
• Χώρες που έχουν συνάψει εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, έχουν δεσμευτεί να παρέχουν δίκαιη και αναλογική χρηματοδοτική συνεισφορά στο κόστος που προκύπτει από τον δανεισμό, και παρέχουν σημαντική χρηματοδοτική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία. Η σύνδεση θα πρέπει να καθορίζεται σε εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου, στην οποία θα περιγράφονται επίσης λεπτομερώς τα προϊόντα που μπορούν να αποκτηθούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.

Κόστος εξυπηρέτησης του χρέους

Για τη διασφάλιση των πλέον ευνοϊκών όρων δανεισμού και τη διαχείριση της βιωσιμότητας του χρέους της Ουκρανίας, το κόστος των τόκων του δανείου προβλέπεται να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Αυτό δεν θα επηρεάσει τις συνεισφορές της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας στον προϋπολογισμό, καθώς οι εν λόγω χώρες επέλεξαν να μην συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία.

Επόμενα βήματα

Το Συμβούλιο θα επιδιώξει τώρα ταχεία συμφωνία με το Κοινοβούλιο επί των τελικών νομικών κειμένων του κανονισμού για την υλοποίηση του δανείου στήριξης και του κανονισμού για την τροποποίηση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.

Το Συμβούλιο αναμένεται επίσης να ζητήσει, μέσω γραπτής διαδικασίας, την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τροποποίηση του ισχύοντος κανονισμού για το ΠΔΠ, ώστε να διασφαλιστεί η χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Μόλις ολοκληρωθούν όλα τα βήματα, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.

Γενικές πληροφορίες

Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές προβλέψεις του ΔΝΤ, οι συνολικές εκτιμώμενες εναπομένουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027 ανέρχονται σε 135,7 δισ. ευρώ, εφόσον ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας λήξει το 2026.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου του 2025 συμφώνησε να διαθέσει η ΕΕ 90 δισ. ευρώ —ποσό που αντιστοιχεί στα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας— το 2026 και το 2027, μεταξύ άλλων για την κάλυψη μακροοικονομικών αναγκών, με σκοπό τη στήριξη των επενδύσεων στις αμυντικές βιομηχανικές ικανότητες της Ουκρανίας, καθώς και την προμήθεια του αναγκαίου στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι υπόλοιπες χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να καλυφθούν από άλλες χώρες, ιδίως από εταίρους της G7. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όρισε επίσης ότι η αποπληρωμή του δανείου θα πραγματοποιηθεί μόνον όταν η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις προς την Ουκρανία.

Από την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν διαθέσει 193,3 δισ. ευρώ ως συνδρομή στην Ουκρανία. Η ΕΕ δεσμεύεται να συνεχίσει να παρέχει πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Glib Albovsky on Unsplash