Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την απλούστευση των απαιτήσεωνυποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας και απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Η συμφωνία απλουστεύει την οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες (CSRD) και την οδηγία για τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα (CSDDD) μειώνοντας τον φόρτο υποβολής εκθέσεων και περιορίζοντας τις αλυσιδωτές επιδράσεις των υποχρεώσεων στις μικρότερες εταιρείες.
Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες
Σε ό,τι αφορά την οδηγία CSRD, η Επιτροπή πρότεινε να αυξηθεί το όριο των εργαζομένων σε 1 000 εργαζομένους και να εξαιρεθούν οι εισηγμένες ΜμΕ από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Στην προσωρινή συμφωνία, οι συννομοθέτες πρόσθεσαν όριο καθαρού ύψους κύκλου εργασιών άνω των 450 εκατ. ευρώ προκειμένου να ελαφρυνθεί περαιτέρω ο φόρτος υποβολής εκθέσεων των επιχειρήσεων.
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν επίσης να εξαιρέσουν τις επιχειρήσεις χαρτοφυλακίου από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας CSRD και συμφώνησαν σε μεταβατική εξαίρεση για τις εταιρείες που έπρεπε να αρχίσουν να υποβάλλουν εκθέσεις από το οικονομικό έτος 2024 (τις λεγόμενες εταιρείες του «πρώτου κύματος») και δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής για το 2025 και το 2026.
Τέλος, η προσωρινή συμφωνία εισάγει ρήτρα επανεξέτασης σχετικά με πιθανή επέκταση του πεδίου εφαρμογής τόσο για τη CSRD όσο και για τη CSDDD.
Οδηγία για την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα
Μολονότι η πρόταση της Επιτροπής δεν κάλυψε το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας CSDDD, η προσωρινή συμφωνία αυξάνει τα όρια σε 5 000 εργαζομένους και σε καθαρό κύκλο εργασιών ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Οι συννομοθέτες εκτίμησαν ότι αυτές οι μεγαλύτερες εταιρείες μπορούν να ασκούν πιο σημαντική επιρροή στην αξιακή αλυσίδα τους και είναι καλύτερα εξοπλισμένες να απορροφούν το κόστος και τον φόρτο των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας.
Προσδιορισμός και αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων
Η πρόταση της Επιτροπής περιορίζει την περαιτέρω αξιολόγηση του σταδίου προσδιορισμού στις δραστηριότητες της ίδιας της εταιρείας, των θυγατρικών της και των άμεσων επιχειρηματικών εταίρων της. Η προσωρινή συμφωνία καταργεί αυτόν τον περιορισμό. Αντ’ αυτού, οι εταιρείες μπορούν να επικεντρωθούν στους τομείς των αλυσίδων δραστηριοτήτων τους όπου είναι πιθανότερο να προκύψουν πραγματικές και δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις. Για να παρέχεται στις εταιρείες ευελιξία, όταν μια εταιρεία έχει προσδιορίσει δυσμενείς επιπτώσεις εξίσου πιθανές ή εξίσου σοβαρές σε διάφορους τομείς, τους παρέχεται η ικανότητα να δίνουν προτεραιότητα στην αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων στις οποίες συμμετέχουν άμεσοι επιχειρηματικοί εταίροι. Επιπλέον, οι εταιρείες δεν θα πρέπει πλέον να υποχρεούνται να διενεργούν ολοκληρωμένη διαδικασία χαρτογράφησης, αλλά, αντ’ αυτής, θα πρέπει να προβαίνουν σε μια γενικότερη διερευνητική διαδικασία. Οι εταιρείες θα πρέπει να βασίζουν τις προσπάθειές τους σε ευλόγως διαθέσιμες πληροφορίες, πράγμα που θα μειώσει τις αλυσιδωτές επιδράσεις των αιτημάτων παροχής πληροφοριών στους μικρότερους επιχειρηματικούς εταίρους.
Σχέδια κλιματικής μετάβασης
Για να υπάρξει σημαντική ελάφρυνση του φόρτου, καταργήθηκε η υποχρέωση των εταιρειών να εγκρίνουν σχέδιο μετάβασης για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Αστική ευθύνη, κυρώσεις και μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
Η προσωρινή συμφωνία καταργεί το εναρμονισμένο καθεστώς ευθύνης της ΕΕ και την υποχρέωση των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι οι κανόνες για την ευθύνη είναι επιτακτικής υποχρεωτικής εφαρμογής στις περιπτώσεις όπου το εφαρμοστέο δίκαιο για τις σχετικές αξιώσεις δεν είναι το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους. Προστέθηκε ρήτρα επανεξέτασης σχετικά με την ανάγκη για εναρμονισμένο καθεστώς ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε ανώτατο όριο 3 % του καθαρού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της εταιρείας, ενώ η Επιτροπή εξέδωσε τις αναγκαίες σχετικές κατευθυντήριες γραμμές.
Τέλος, η προσωρινή συμφωνία μεταθέτει την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας CSDDD κατά ένα ακόμη έτος, δηλ. έως τις 26 Ιουλίου 2028. Οι εταιρείες θα πρέπει να συμμορφωθούν με τα νέα μέτρα έως τον Ιούλιο του 2029.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού η νομοθετική πράξη εκδοθεί και τυπικά από τα δύο θεσμικά όργανα.
Ιστορικό
Τον Οκτώβριο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Η δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, απηύθυνε συνακολούθως έκκληση για «δρομολόγηση επανάστασης για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστούν σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων λόγω της υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜΜΕ.
Στις 26 Φεβρουαρίου 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ, η Επιτροπή υπέβαλε δύο δέσμες «Omnibus», με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας στους τομείς της βιωσιμότητας και των επενδύσεων, αντιστοίχως. Στις 20 Μαρτίου 2025, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες παρότρυναν τους συννομοθέτες να προωθήσουν κατά προτεραιότητα και με υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας τις εργασίες σχετικά με τις εν λόγω δέσμες μέτρων απλούστευσης Omnibus, με σκοπό την οριστικοποίησή τους το συντομότερο δυνατό εντός του 2025.
Με την ευκαιρία αυτή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε συγκεκριμένα τους συννομοθέτες να εγκρίνουν χωρίς καθυστέρηση τον μηχανισμό για το «πάγωμα του χρόνου», το αργότερο έως τον Ιούνιο του 2025. Στις 14 Απριλίου 2025, το Συμβούλιο ενέκρινε τον μηχανισμό και ανέβαλε κατά δύο έτη τη θέση σε ισχύ των απαιτήσεων της οδηγίας CSRD για μεγάλες εταιρείες που δεν έχουν ακόμη αρχίσει να υποβάλλουν εκθέσεις, καθώς και για εισηγμένες ΜμΕ, και κατά ένα έτος την προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και την πρώτη φάση της εφαρμογής (που καλύπτει τις μεγαλύτερες εταιρείες) της οδηγίας CSDDD.
Πηγή: www.consilium.europa.eu
Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash
