Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα πρόσθετα περιοριστικά μέτρα κατά τεσσάρων οντοτήτων και τριών ατόμων στο πλαίσιο του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα πρόσωπα και οι οντότητες που καταχωρίστηκαν στον κατάλογο είναι εξτρεμιστές Ισραηλινοί έποικοι και οργανώσεις που τους στηρίζουν οι οποίοι ευθύνονται για σοβαρές και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της καταπάτησης του δικαιώματος κάθε προσώπου να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας, του δικαιώματος ιδιοκτησίας, του δικαιώματος στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή, της ελευθερίας θρησκείας ή πεποιθήσεων και του δικαιώματος στην εκπαίδευση.

Η απόφαση αποτυπώνει την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 11ης Μαΐου 2026.

Στις σημερινές καταχωρίσεις περιλαμβάνονται το κίνημα εποικισμού Nachala και η διευθύντριά του Daniella Weiss. Μέσω των δραστηριοτήτων του, το κίνημα ενθαρρύνει και διευκολύνει καταναγκαστικές πράξεις που οδηγούν στον αναγκαστικό εκτοπισμό Παλαιστινίων. Τα φυλάκια του Nachala εμποδίζουν την πρόσβαση σε παλαιστινιακές γεωργικές εκτάσεις και βοσκότοπους και αποτελούν αιτία συχνών επεισοδίων βίας από τους εποίκους. Αρκετά από αυτά κατασκευάστηκαν σε ιδιόκτητη παλαιστινιακή γη. Υπό την ιδιότητά της ως διευθύντρια του κινήματος, η Daniella Weiss σχεδιάζει, διευθύνει και στηρίζει δημόσια τις πράξεις του κινήματος Nachala.

Το Συμβούλιο καταχωρίζει επίσης την ισραηλινή ΜΚΟ Regavim και τον διευθυντή της Meir Deutsch. H Regavim και η ηγεσία της ασκούν πίεση για την κατεδάφιση παλαιστινιακών περιουσιών με στόχο την επέκταση του ελέγχου του Ισραήλ σε ολόκληρη τη Δυτική Όχθη και κινούν νομικές διαδικασίες για τον σκοπό αυτό. Η οργάνωση άσκησε επίσης πιέσεις για την κατεδάφιση παλαιστινιακού δημοτικού σχολείου χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ στο χωριό Jabbet al Dhib, κοντά στη Βηθλεέμ, στη Δυτική Όχθη.

Επιβάλλονται επίσης περιοριστικά μέτρα κατά της ΜΚΟ Hashomer Yosh και του προέδρου της Avichai Suissa. Η οργάνωση προσφέρει υλική υποστήριξη και συντονίζει εθελοντές σε εκτροφεία, στηρίζοντας τουλάχιστον 28 φυλάκια και οικισμούς που μεταχειρίζονται βία στη Δυτική Όχθη. Επίσης, στρατολογεί ένοπλους εθελοντές και διαθέτει φύλακες που εμπλέκονται σε βίαιες επιθέσεις. Ο Avichai Suissa είναι υπεύθυνος για τη διευκόλυνση και την ενθάρρυνση σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δυτική Όχθη, καθώς και για τη στήριξη φυλακίων τα οποία έχουν ιδρύσει άτομα καταχωρισμένα από την ΕΕ.

Επιπλέον, το Συμβούλιο καταχωρίζει τη συνεταιριστική ένωση Amana του κινήματος εποίκων Gush Emunim. Από τη σύστασή της η ένωση έχει διαδραματίσει καίριο ρόλο στη δρομολόγηση, τη χρηματοδότηση και τη διευκόλυνση λειτουργίας τουλάχιστον 30 φυλακίων και οικισμών που μεταχειρίζονται βία, συμπεριλαμβανομένων των φυλακίων που έχουν ιδρυθεί από άτομα στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από την ΕΕ. Παράλληλα με τις βιαιοπραγίες των εποίκων που προκαλούν, τα φυλάκια αυτά έχουν εξαναγκάσει ευάλωτες παλαιστινιακές κοινότητες σε εκτεταμένο εκτοπισμό και απώλεια παλαιστινιακών περιουσιών.

Με τις σημερινές καταχωρίσεις, τα περιοριστικά μέτρα στο πλαίσιο του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα εφαρμόζονται πλέον σε 136 φυσικά και νομικά πρόσωπα και 41 οντότητες από διάφορες χώρες.

Στα πρόσωπα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο, εφαρμόζεται η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης της διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε αυτά, είτε άμεσης είτε έμμεσης. Επιπλέον, για τα φυσικά πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ισχύει ταξιδιωτική απαγόρευση.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γενικές πληροφορίες

Στις 7 Δεκεμβρίου 2020 το Συμβούλιο θέσπισε παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το οποίο εφαρμόζεται σε πράξεις όπως η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και άλλες σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. βασανιστήρια, δουλεία, εξωδικαστικές εκτελέσεις, αυθαίρετες συλλήψεις ή κρατήσεις). Με το παγκόσμιο καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα υπογραμμίζεται η δέσμευση της Ένωσης να ενισχύσει τον ρόλο της όσον αφορά την αντιμετώπιση σοβαρών παραβιάσεων και καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως.

Σε πλείστες περιπτώσεις, και πιο πρόσφατα στα συμπεράσματά του της 26ης Ιουνίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε απερίφραστα τις συνεχιζόμενες βιαιοπραγίες εξτρεμιστών εποίκων στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και κάλεσε το Συμβούλιο να προωθήσει την επεξεργασία περαιτέρω περιοριστικών μέτρων κατά εξτρεμιστών εποίκων.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Toa Heftiba on Unsplash

Το Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των κυρώσεων της ΕΕ όσον αφορά τη Χαμάς και την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, ώστε να στοχοποιηθούν επίσης τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου (Politburo) της Χαμάς που προωθούν, υπερασπίζονται και δικαιολογούν βίαιες ενέργειες. Η απόφαση αποτελεί συνέχεια της πολιτικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 11 Μαΐου 2026.

Τα μέλη του Politburo διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και ασκούν σημαντική επιρροή στις ενέργειες της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς, συμπεριλαμβανομένων των βίαιων ενεργειών της. Συνεπώς, φέρουν συνολική ευθύνη για τις ενέργειες αυτές.

Με την απόφαση αυτή, το Συμβούλιο καταχωρίζει στον κατάλογο δέκα άτομα, μέλη του Politburo της Χαμάς. Υπό την ιδιότητά τους ως υπευθύνων λήψης αποφάσεων της οργάνωσης, τα μέλη του Politburo γνωρίζουν τον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την εκτέλεση βίαιων ενεργειών από τη Χαμάς. Επιπλέον, υπερασπίζονται ενεργά και δικαιολογούν τέτοιες βίαιες ενέργειες, συχνά προειδοποιώντας δημόσια και απειλώντας για μελλοντικές επιθέσεις.

Με τις σημερινές καταχωρίσεις, τα περιοριστικά μέτρα βάσει αυτού του πλαισίου εφαρμόζονται πλέον σε 21 φυσικά πρόσωπα και τρεις οντότητες. Οι περιορισμοί που εφαρμόζονται σε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο είναι η ταξιδιωτική απαγόρευση και η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, η οποία περιλαμβάνει την απαγόρευση της διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο, είτε άμεσα είτε έμμεσα.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γενικές πληροφορίες

Στις 19 Ιανουαρίου 2024 το Συμβούλιο θέσπισε ειδικό πλαίσιο περιοριστικών μέτρων ώστε να καθίσταται υπόλογο κάθε άτομο ή οντότητα που υποστηρίζει, διευκολύνει ή καθιστά δυνατές βίαιες ενέργειες της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ. Αυτό το καθεστώς συμπληρώνει επίσης τα περιοριστικά μέτρα που είχαν ήδη ληφθεί κατά της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ δυνάμει της κοινής θέσης 2001/931/ΚΕΠΠΑ («ενωσιακός κατάλογος τρομοκρατών»).

Στα συμπεράσματά του της 21ης και 22ας Μαρτίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να επιταχύνει τις εργασίες για τη θέσπιση περαιτέρω σχετικών περιοριστικών μέτρων κατά της Χαμάς. Στις 28 Ιουνίου 2024 το Συμβούλιο προσέθεσε έξι άτομα και τρεις οντότητες στον κατάλογο κυρώσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε 12 άτομα και τρεις οντότητες. Τον Ιανουάριο του 2026 το Συμβούλιο αποφάσισε να παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα βάσει αυτού του πλαισίου κατά ένα έτος, έως τις 20 Ιανουαρίου 2027.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Emad El Byed on Unsplash

Το Συμβούλιο διόρισε την Cornelia Taylor νέα αρχηγό αποστολής της συμβουλευτικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουκρανία (EUAM Ukraine). Θα αναλάβει τα καθήκοντά της την 1η Ιουλίου 2026, διαδεχόμενη τον Rolf Holmboe.

Η Cornelia Taylor είναι Γερμανίδα δικηγόρος με εικοσαετή και πλέον πείρα στη διοίκηση σύνθετων επιχειρήσεων σε εύθραυστα περιβάλλοντα ασφάλειας. Έχει αναπτύξει βαθιά εμπειρογνωσία σε διεθνές επίπεδο καθώς έχει αναλάβει ηγετικές θέσεις σε αποστολές του ΟΗΕ και της ΕΕ στο Κόσοβο, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και το Αφγανιστάν. Από τον Φεβρουάριο του 2024 υπηρετεί ως αναπληρώτρια επικεφαλής της αποστολής του ΟΑΣΕ στο Κόσοβο, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2024 έως τον Μάιο του 2025 ασκούσε καθήκοντα αρχηγού αποστολής.

Η απόφαση ελήφθη από την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας στις 28 Μαΐου 2026.

Η EUAM Ukraine είναι μια μη εκτελεστική μη στρατιωτική αποστολή που συστάθηκε κατόπιν πρόσκλησης των ουκρανικών αρχών στις 22 Ιουλίου 2014 για την παροχή υποστήριξης σε συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ και τις διεθνείς αρχές της χρηστής διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων προς υποστήριξη των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ουκρανία σχετικά με την προσχώρηση. Η εντολή της EUAM Ukraine τροποποιήθηκε ριζικά το 2022, προκειμένου να συνυπολογισθεί ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Έκτοτε η αποστολή παρέχει στήριξη στις ουκρανικές αρχές για να διευκολυνθούν η διερεύνηση και η δίωξη διεθνών εγκλημάτων που διαπράττονται στο πλαίσιο της απρόκλητης και αδικαιολόγητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και η υποστήριξη σε απελευθερωμένα εδάφη.

Στις 11 Μαΐου 2026 το Συμβούλιο διεύρυνε την εντολή της αποστολής για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και τη στήριξη της επανένταξης των απόστρατων.

Η EUAM Ukraine διαθέτει τοπικά γραφεία στο Κίεβο, τη Λβιβ και την Οδησσό, καθώς και μια κινητή μονάδα. Τα τοπικά γραφεία στο Χάρκοβο και τη Μαριούπολη δεν λειτουργούν επί του παρόντος. Την αποστολή στελεχώνουν περισσότεροι από 400 διεθνείς και τοπικοί υπάλληλοι.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Alice Kotlyarenko on Unsplash

Το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τη σκιαγράφηση ενός νέου πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία. Το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί να ενισχύσει τη θέση της Ένωσης ως παγκόσμιας πρωτοπορίας στην επιστήμη και την τεχνολογία και να χρησιμοποιήσει τη επιστημονική συνεργασία για να προωθήσει τους στόχους της εξωτερικής της πολιτικής.

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικό κατακερματισμό και ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές, η επιστημονική διπλωματία δεν αποτελεί πλέον περιφερειακή προσπάθεια — αποτελεί βασική στρατηγική επιταγή. Μέσω της οικουμενικής γλώσσας της επιστήμης και της δέσμευσης για ανοικτή αλλά ασφαλή συνεργασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί όχι μόνο να προωθήσει τα συμφέροντα και τις αξίες της, αλλά και να διαμορφώσει έναν πιο ειρηνικό, ευημερούντα και βιώσιμο κόσμο· μια αυτόνομη Ένωση, ανοικτή στον κόσμο.

Νικόδημος Δαμιανού, Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Κυπριακή Δημοκρατία

Η επιστήμη ως διπλωματικό εργαλείο

Η σύσταση τονίζει ότι η επιστήμη αποτελεί παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και ότι η επιστημονική συνεργασία μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη και να διευκολύνει τον διάλογο με τρίτες χώρες. Τονίζει τη σημασία μιας ανοικτής και ασφαλούς διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με βάση τη σύνδεση τρίτων χωρών με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και άλλες πρωτοβουλίες, όπως η πρωτοβουλία «Επιλέξτε την Ευρώπη για την επιστήμη».

Το νέο πλαίσιο ζητά να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος της επιστημονικής διπλωματίας όσον αφορά τη διαφύλαξη και την προώθηση των αξιών της Ένωσης, μεταξύ των οποίων η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζει τον ρόλο της στην επιδίωξη των συμφερόντων ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και την ανάγκη εξισορρόπησης των επιστημονικών στόχων με τα συμφέροντα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας. Αυτό περιλαμβάνει αξιολόγηση κινδύνων και αξιοποίηση ευκαιριών σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κβαντική τεχνολογία.

Ισχυρότερες εταιρικές σχέσεις

Η σύσταση εκφράζει τη δέσμευση του Συμβουλίου να ενισχύσει τις εταιρικές σχέσεις με τον παγκόσμιο Νότο για τη στήριξη της ερευνητικής ικανότητας και την αντιμετώπιση κοινών παγκόσμιων προκλήσεων. Συγκεκριμένα, η σύσταση ζητά τη δημιουργία μεσογειακού κέντρου επιστημονικής διπλωματίας.

Ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ρυθμίσεις στήριξης για τον συντονισμό της επιστημονικής διπλωματίας μεταξύ κυβερνήσεων και με τους συμφεροντούχους τους και να προωθήσουν δεσμούς μεταξύ διπλωματικών υπηρεσιών και ερευνητικών οργανισμών, πανεπιστημίων και άλλων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως των συμμαχιών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

Το κείμενο που εγκρίθηκε σήμερα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση της επιστημονικής διπλωματίας στα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για την ευαισθητοποίηση των μελλοντικών γενεών.

Καλεί επίσης την Επιτροπή να ενισχύσει την παρακολούθηση ρηξικέλευθων παγκόσμιων εξελίξεων στην έρευνα, την τεχνολογία και την καινοτομία, όπως η αυξημένη χρήση της ΤΝ στην επιστήμη, και να αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους.

Το πλαίσιο υπογραμμίζει επίσης ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ασφάλεια της έρευνας και να διασφαλισθεί ότι οι προσπάθειες επιστημονικής διπλωματίας ευθυγραμμίζονται με την εξωτερική δράση της Ένωσης.

Γενικό πλαίσιο

Ο όρος «επιστημονική διπλωματία» αναφέρεται στην άμεση ή έμμεση χρήση της επιστήμης, των επιστημονικών στοιχείων και της επιστημονικής συνεργασίας για την τεκμηρίωση και την υποστήριξη της εξωτερικής πολιτικής σε διάφορα επίπεδα, καθώς και η χρησιμοποίηση της διπλωματίας για τη στήριξη και την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας και της επιστημονικής προόδου. Η διπλωματία αυτή είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την προβολή ήπιας ισχύος και για την αποτελεσματικότερη επιδίωξη των οικονομικών συμφερόντων και των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, την κάλυψη της ζήτησης και του ενδιαφέροντος των χωρών εταίρων και την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της ΕΕ ως κινητήριας δύναμης στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν ή αναπτύσσουν τις δικές τους στρατηγικές επιστημονικής διπλωματίας, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη δημιουργία ειδικών λειτουργημάτων σε υπουργεία, όπως π.χ. επιστημονικοί σύμβουλοι, ανώτεροι επιστημονικοί αξιωματούχοι, ειδικοί απεσταλμένοι για την επιστημονική διπλωματία και πρεσβευτές τεχνολογίας.

Στα συμπεράσματά του σχετικά με την παγκόσμια προσέγγιση στην έρευνα και την καινοτομία, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να αναπτύξουν μια ευρωπαϊκή ατζέντα επιστημονικής διπλωματίας.

Στις 27 Φεβρουαρίου 2026, η Επιτροπή πρότεινε τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιστημονική διπλωματία ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για ανοικτή και ασφαλή διεθνή συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία.

Οι συστάσεις είναι μη δεσμευτικές πράξεις της ΕΕ που προβλέπονται στο άρθρο 288 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μολονότι οι συστάσεις δεν έχουν νομικές συνέπειες, παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την ερμηνεία ή το περιεχόμενο του δικαίου της ΕΕ.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash