
Τι είναι η τεχνολογική κυριαρχία;
Η τεχνολογική κυριαρχία αναφέρεται στην ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύσσει, να ελέγχει και να κλιμακώνει τις κρίσιμες τεχνολογίες, τις υποδομές, τις υπηρεσίες και τα δεδομένα της —τα στοιχεία που στηρίζουν την οικονομία, την ασφάλεια και την κοινωνία μας.
Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία περιλαμβάνει την πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0, την πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ, τη στρατηγική ανοικτού κώδικα και έναν στρατηγικό χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας.
Σηματοδοτεί μια αποφασιστική αλλαγή στην προσέγγιση της Ευρώπης όσον αφορά την τεχνολογία, εστιάζοντας στη μείωση των εξαρτήσεων μέσω της ανάπτυξης των δικών μας ικανοτήτων.
Γιατί η Ευρώπη πρέπει να είναι τεχνολογικά κυρίαρχη;
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική στιγμή για το μέλλον της, καθώς η τεχνολογία αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της παραγωγικότητας. Τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης —από το να είναι ο κορυφαίος παραγωγός μηχανημάτων για την κατασκευή μικροκυκλωμάτων έως ερευνητικούς οργανισμούς παγκόσμιας κλάσης και μια ισχυρή βάση προγραμματιστών ανοικτού κώδικα— δεν αξιοποιούνται πλήρως.
Ως εκ τούτου, είναι καιρός να ενισχυθεί η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε βασικές ψηφιακές τεχνολογίες, όπως οι ημιαγωγοί, το υπολογιστικό νέφος και η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ). Η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία είναι καίριας σημασίας εν προκειμένω.
Με τη θέσπιση πρωτοβουλιών για την τόνωση της καινοτομίας, την πρόβλεψη της ζήτησης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, η Επιτροπή στηρίζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση ενός δυναμικού και ολοκληρωμένου οικοσυστήματος.
Τα μέτρα για την ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη μετάβαση της Ευρώπης σε μια ήπειρο τεχνητής νοημοσύνης.
Τι έχει μέσα για τους ανθρώπους;
Αξιόπιστο μέλλον: Οι Ευρωπαίοι αξίζουν την εμπιστοσύνη ότι τα δεδομένα τους αποθηκεύονται σε ασφαλές και αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον, με σαφή προστασία από ανεπιθύμητες διαβιβάσεις. Μειώνοντας τις διαρθρωτικές εξαρτήσεις και διασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει, να αναπτύξει και να διασφαλίσει τις τεχνολογίες στις οποίες βασίζονται οι Ευρωπαίοι, οικοδομούμε ένα ασφαλέστερο και πιο αξιόπιστο μέλλον για εμάς.
Θέσεις εργασίας: Μια Ευρωπαϊκή Ένωση που οικοδομεί το δικό της τεχνολογικό οικοσύστημα διατηρεί μια ευρύτερη, βαθύτερη βάση τεχνικών θέσεων εργασίας —μηχανικοί, ερευνητές και φορείς εκμετάλλευσης υποδομών— αντί να τις εξάγει. Αυτό θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τους ανθρώπους να εκπαιδευτούν, να βρουν δουλειά και να ακολουθήσουν μια συναρπαστική σταδιοδρομία στον τεχνολογικό τομέα της Ευρώπης, και οι άνθρωποι θα επωφεληθούν από τις δευτερογενείς επιπτώσεις αυτών των θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας σε άλλους τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Δημόσια τάξη και ευρωπαϊκές αξίες: Μια ΕΕ που είναι πιο ανθεκτική στους κινδύνους και πιο ανταγωνιστική είναι επίσης σε καλύτερη θέση για να υπερασπιστεί την ελευθερία, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου της —βασικές αξίες που πολλοί πολίτες θεωρούν ότι αντιπροσωπεύουν καλύτερα την ΕΕ.
Τι έχει μέσα για τις επιχειρήσεις;
Για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, η τεχνολογική κυριαρχία μεταφράζεται άμεσα σε ανταγωνιστικότητα, ιδίως μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού και της παραγωγικότητας.
Συνδυάζεται με άλλα μέτρα που θα επιτρέψουν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ευδοκιμήσουν, όπως η αύξηση της ευελιξίας του εγχειριδίου κανόνων μας μέσω του ψηφιακού συλλογικού συστήματος, η δημιουργία της EU Inc για τη διευκόλυνση της επέκτασης μιας επιχείρησης και η δρομολόγηση επιχειρηματικών πορτοφολιών της ΕΕ που θα εξοικονομήσουν χρόνο και χρήμα για τις εταιρείες.
Διασφαλίζει επίσης ότι οι εταιρείες μπορούν να εμπιστεύονται ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες είναι ασφαλείς και συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ενθαρρύνοντας την υιοθέτησή τους. Για τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ένα πιο προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον, το οποίο προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για επενδύσεις στην ανάπτυξη της Ευρώπης. Τέλος, οι μεγάλες επιχειρήσεις σε ρυθμιζόμενους κλάδους, όπως οι τράπεζες, τα νοσοκομεία, οι εργολάβοι στον τομέα της άμυνας και οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, έχουν ακόμη πιο άμεσο συμφέρον: Οι εναλλακτικές λύσεις της ΕΕ μειώνουν σημαντικά την πολυπλοκότητα της συμμόρφωσης και τον νομικό κίνδυνο.
Τι σημαίνει αυτό για τις κυβερνήσεις;
Ασφάλεια: Η εξάρτηση από ξένες υποδομές για στρατιωτικές επικοινωνίες, κρίσιμες εθνικές υποδομές και δημόσια διοίκηση μπορεί να υπονομεύσει την κυριαρχία των κρατών μελών της ΕΕ.
Διακυβέρνηση: Η σύγχρονη ρύθμιση είναι αποτελεσματική μόνο εάν οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να ελέγχουν, να επιθεωρούν και —όπου είναι αναγκαίο— να παρεμβαίνουν στα συστήματα που είναι επιφορτισμένες με την εποπτεία. Εάν τα συστήματα αυτά είναι αδιαφανή, λειτουργούν βάσει αλλοδαπού δικαίου ή λειτουργούν σε αλλοδαπές υποδομές, η ρυθμιστική εμβέλεια είναι θεμελιωδώς περιορισμένη.
Καθορισμός προτύπων: Όποιος κατασκευάζει την τεχνολογική υποδομή διαμορφώνει επίσης τα πρότυπα. Μια ΕΕ με πραγματική τεχνολογική ικανότητα διαδραματίζει ενεργό ρόλο στον καθορισμό αυτών των προτύπων.
Καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες: Οι κυβερνήσεις που διαχειρίζονται τις ψηφιακές δημόσιες υποδομές τους —τα συστήματα υγείας, τους φόρους, τα οφέλη, την ταυτότητα και τις δημοκρατικές διαδικασίες— σε κυρίαρχες πλατφόρμες είναι πιο ανθεκτικές, πιο αξιόπιστες για τους πολίτες και λιγότερο εκτεθειμένες σε εξωτερικές παρεμβάσεις.
Τι είναι τα τσιπ ή οι ημιαγωγοί και γιατί έχουν σημασία;
Τα μικροκυκλώματα ημιαγωγών είναι τα μικροσκοπικά αλλά απαραίτητα δομικά στοιχεία που οδηγούν στη σύγχρονη τεχνολογία και είναι καίριας σημασίας για να καταστεί η Ευρώπη μια ήπειρος τεχνητής νοημοσύνης. Τροφοδοτούν τα πάντα, από έξυπνα τηλέφωνα και αυτοκίνητα έως τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστικό νέφος, καθώς και υποδομές ζωτικής σημασίας για την υγειονομική περίθαλψη, την ενέργεια και την άμυνα.
Τα μικροκυκλώματα αποτελούν επίσης παγκόσμια βιομηχανία ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη στην Ευρώπη. Είναι το τρίτο πιο εμπορεύσιμο προϊόν στον κόσμο, αμέσως μετά το πετρέλαιο και τα οχήματα. Το 2025, η αξία της αγοράς αποτιμήθηκε σε περίπου 595 δισ. ευρώ και αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, υπερβαίνοντας το όριο των τρισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2030, με τα εξαρτήματα που σχετίζονται με την ΤΝ να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 70 % της παγκόσμιας αγοράς ημιαγωγών.
Ωστόσο, χωρίς την ικανότητα σχεδιασμού, παραγωγής ή συσκευασίας προηγμένων μικροκυκλωμάτων, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τρίτες χώρες και να είναι ευάλωτη σε διαταραχές του εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, η διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού τόσο με συμβατικά όσο και με προηγμένα μικροκυκλώματα είναι απαραίτητη προκειμένου η ΕΕ να διασφαλίσει ότι οι υποδομές και οι τεχνολογίες ζωτικής σημασίας παραμένουν ασφαλείς, ανθεκτικές και ευθυγραμμισμένες με τις ευρωπαϊκές αξίες.
Πώς θα στηρίξει αυτό τη βιομηχανία ημιαγωγών στην Ευρώπη;
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 θα ενισχύσει τόσο τα σημερινά ευρωπαϊκά πλεονεκτήματα, συμπεριλαμβανομένων των βασικών μικροκυκλωμάτων, όσο και την ανάπτυξη ικανοτήτων σε τεχνολογίες ημιαγωγών αιχμής. Αυτό θα επιτρέψει στην ΕΕ να διατηρήσει τη θέση της ως απαραίτητου παράγοντα στην αξιακή αλυσίδα, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της και μειώνοντας τις στρατηγικές εξαρτήσεις και τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού.
Η πράξη για τα μικροκυκλώματα 2.0 έχει ως στόχο:
Γιατί το cloud computing είναι σημαντικό για την τεχνητή νοημοσύνη;
Δεν υπάρχει AI χωρίς cloud computing. Η εκπαίδευση και η βελτίωση των μοντέλων ΤΝ απαιτούν μαζική επεξεργαστική ισχύ, αποθήκευση δεδομένων και χωρητικότητα δικτύου — όλα παρέχονται από το υπολογιστικό νέφος.
Η ΕΕ κατασκευάζει εργοστάσια ΤΝ και γιγαντοεργοστάσια —κόμβους με υπερυπολογιστές, τεράστιους πόρους δεδομένων και εργαλεία κατάρτισης— για την ανάπτυξη προηγμένης ΤΝ. Αλλά αυτά χρειάζονται υποδομή υπολογιστικού νέφους για:
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα του υπολογιστικού νέφους να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της για την ΤΝ.
Πώς στηρίζει αυτό τις προσπάθειες της Ευρώπης να καταστεί ήπειρος τεχνητής νοημοσύνης;
Η πράξη για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ αποτελεί σημαντικό βήμα για να καταστεί η Ευρώπη ήπειρος της ΤΝ με τους εξής τρόπους:
Πώς θα ωφεληθούν οι επιχειρήσεις και οι πολίτες;
Η αγορά υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης της ΕΕ αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς —από 70 δισ. ευρώ το 2022 σε 200 δισ. ευρώ έως το 2028. Αυτές οι τεχνολογίες ενισχύουν την παραγωγικότητα, βελτιώνουν τις δημόσιες υπηρεσίες και αλλάζουν την καθημερινή ζωή. Ωστόσο, το πλήρες δυναμικό τους δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως.
Αυτή τη στιγμή, η Ευρώπη βασίζεται υπερβολικά σε παρόχους εκτός ΕΕ, δημιουργώντας κινδύνους. Οι χρήστες —ιδίως κατά τον χειρισμό ευαίσθητων δεδομένων— επιθυμούν μεγαλύτερη διαφάνεια και εμπιστοσύνη. Πολλοί πάροχοι ισχυρίζονται ότι οι υπηρεσίες τους είναι «ασφαλείς» ή «κυρίαρχες», αλλά χωρίς σαφές πλαίσιο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι παραπλανητικοί.
Ο νόμος για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ το διορθώνει ως εξής:
Ποια είναι τα κύρια στοιχεία του στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον ενεργειακό τομέα;
Η ανάγκη για αυξημένες υπολογιστικές ικανότητες θα οδηγήσει σε επακόλουθη αύξηση των ενεργειακών αναγκών για ψηφιοποίηση, ιδίως για την ΤΝ και τα κέντρα δεδομένων. Αυξάνουν τη ζήτηση ενέργειας, με πιθανές συνέπειες για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, τις τιμές και την πρόσβαση όλων των καταναλωτών στα δίκτυα.
Στόχος του στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στον τομέα της ενέργειας είναι η αξιοποίηση του δυναμικού των ψηφιακών λύσεων και των λύσεων ΤΝ, με παράλληλη διαχείριση του αντικτύπου τους στο ενεργειακό σύστημα.
Για τον σκοπό αυτό, ο χάρτης πορείας διαρθρώνεται γύρω από τρεις κύριους πυλώνες:
Τα οριζόντια μέτρα συμπληρώνουν τους πυλώνες αντιμετωπίζοντας την ανάγκη εμπιστοσύνης σε λύσεις ΤΝ, ισχυρότερης κυβερνοασφάλειας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, καλύτερων και πιο προσαρμοσμένων ψηφιακών δεξιοτήτων που απαιτούνται για την ενεργειακή βιομηχανία και διεθνούς συνεργασίας.
Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στις ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τον στρατηγικό χάρτη πορείας.
Τι είναι το open source;
Το λογισμικό ανοικτού κώδικα αναφέρεται σε λογισμικό του οποίου ο πηγαίος κώδικας δημοσιοποιείται με άδειες που επιτρέπουν σε άλλους να τον χρησιμοποιούν, να τον μελετούν, να τον τροποποιούν και να τον μοιράζονται. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι οργανισμοί δεν περιορίζονται στη χρήση λογισμικού ως «μαύρου κουτιού». Μπορούν να επιθεωρήσουν πώς λειτουργεί, να το βελτιώσουν, να το προσαρμόσουν στις ανάγκες τους και να συνεργαστούν με άλλους για την ανάπτυξή του.
Σήμερα, ο ανοικτός κώδικας υποστηρίζει μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ψηφιακής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών συστημάτων, των τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους, των διαδικτυακών πλατφορμών και των πλαισίων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ανοιχτός κώδικας είναι επίσης ένας τρόπος ανάπτυξης τεχνολογίας που βασίζεται σε: συνεργασία, διαφάνεια, επαναχρησιμοποίηση και διαλειτουργικότητα, ώστε να μπορούν να συνεργάζονται διαφορετικά συστήματα.
Τι είναι η στρατηγική της ΕΕ για τον ανοικτό κώδικα;
Η στρατηγική ανοικτού κώδικα της ΕΕ θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να ευδοκιμήσει το ευρωπαϊκό οικοσύστημα ανοικτού κώδικα, αξιοποιώντας την τεράστια δεξαμενή ταλέντων που έχει στη διάθεσή του —συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από τρία εκατομμύρια προγραμματιστών και αυξανόμενου αριθμού επιτυχημένων επιχειρηματικών περιπτώσεων.
Η στρατηγική:
Αυτό περιλαμβάνει μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων ανοικτού κώδικα, την αντιμετώπιση της ασφάλειας και της μακροπρόθεσμης διατήρησης του ανοικτού κώδικα, την αύξηση του αποτυπώματος της ΕΕ στη διακυβέρνηση του ανοικτού κώδικα και την προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων στον τομέα αυτό.
Ποια θα είναι τα οφέλη της στρατηγικής για τους καταναλωτές;
Το σημαντικότερο όφελος για τους καταναλωτές θα είναι η αύξηση των επιλογών. Σήμερα, οι καταναλωτές συχνά έχουν περιορισμένες επιλογές όσον αφορά την επιλογή ψηφιακών λύσεων, με τις περισσότερες να είναι ιδιόκτητες λύσεις εκτός ΕΕ. Επιπλέον, οι καταναλωτές θα επωφεληθούν από την αυξημένη διαφάνεια και αξιοπιστία της ψηφιακής προσφοράς.
Ποια θα είναι τα οφέλη της στρατηγικής για τις επιχειρήσεις;
Ο ανοικτός κώδικας αποτελεί στρατηγικό καταλύτη για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η στρατηγική αποσκοπεί στη μείωση των φραγμών εισόδου, στη μείωση των εξαρτήσεων και στην προώθηση της επαναχρησιμοποίησης των ψηφιακών δομικών στοιχείων, ώστε να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις να μειώσουν το κόστος παραγωγής. Ελαχιστοποιεί επίσης το κλείδωμα των χρηστών, δίνοντας στις επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές. Επίσης, προωθεί τη συνεργατική καινοτομία, επιτρέποντας σε μεμονωμένους χρήστες, κοινότητες και εταιρείες να αναπτύσσουν, να προσαρμόζονται και να διασφαλίζουν από κοινού τεχνολογίες.
Η στρατηγική προβλέπει επίσης μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων ανοικτού κώδικα, ιδίως των νεοφυών επιχειρήσεων, ώστε να επεκταθούν επιτυχώς, προωθώντας την υιοθέτηση στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και την πρόσβαση σε πρακτικά εργαλεία, όπως οι επιταχυντές ψηφιακών επιχειρήσεων, η καθοδήγηση και η νομική καθοδήγηση.
Πώς χρησιμοποιεί η Επιτροπή τον ανοικτό κώδικα;
Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη χρήση ανοικτών ψηφιακών λύσεων μέσω τριών βασικών δράσεων:
Η μετατόπιση αυτή μετατοπίζει την Επιτροπή από τις κατακερματισμένες προσπάθειες σε ένα ενοποιημένο ανοικτό ψηφιακό οικοσύστημα, στηρίζοντας τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και διαλειτουργικότητα.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Andras Vas on Unsplash
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το OceanEye για την επέκταση του ρόλου της ΕΕ στην παρατήρηση των ωκεανών. Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο να καταστήσει την ΕΕ τον κορυφαίο πάροχο πληροφοριών για τους ωκεανούς παγκοσμίως, συμβάλλοντας στο 35 % του παγκόσμιου συστήματος παρατήρησης των ωκεανών έως το 2035 και διασφαλίζοντας το 35 % της αγοράς τεχνολογιών παρατήρησης των ωκεανών.
Ο ωκεανός καλύπτει το 70% της επιφάνειας της Γης, αλλά μόνο το 5% έχει εξερευνηθεί. Η παρατήρηση των ωκεανών είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία και την αποκατάσταση των ωκεανών, την πρόβλεψη του κλίματος, τις δραστηριότητες της γαλάζιας οικονομίας, όπως η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια, η υπεράκτια ενέργεια και η ναυτιλία, καθώς και για την ασφάλεια και την άμυνα στη θάλασσα.
Τέσσερις πυλώνες θα καθοδηγήσουν την προσέγγιση της ΕΕ —σε επίπεδο ΕΕ και παγκοσμίως— για τη μετουσίωση των στόχων αυτών σε απτά αποτελέσματα: Καλύτερη διακυβέρνηση για μια πιο ενοποιημένη ευρωπαϊκή προσέγγιση· παγκόσμια ηγετική θέση μέσω διεθνούς συμμαχίας και εταιρικών σχέσεων· το ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού, την καινοτομία και την ανάπτυξη της βιομηχανίας· και τη συμμετοχή της κοινωνίας και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης θα χρησιμεύσει ως βασικός καταλύτης και θα διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη παρατήρηση των ωκεανών.
Η κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Με το OceanEye, η Ευρώπη θα ηγηθεί του αγώνα δρόμου για την κατανόηση των ωκεανών μας, την προστασία τους και τη βιώσιμη αξιοποίηση του δυναμικού τους. Πρόκειται για τη χρήση της επιστήμης και της χρηστής διακυβέρνησης για την κατανόηση των ωκεανών μας και τη διασφάλιση του μέλλοντός μας. Καλούμε όλα τα κράτη μέλη και τους παγκόσμιους εταίρους να συμμετάσχουν μαζί μας για να στηρίξουμε το παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών και να κάνουμε πραγματικότητα το OceanEye.»
Καλύτερη διακυβέρνηση για μια πιο ενοποιημένη ευρωπαϊκή προσέγγιση
Η παρατήρηση των ωκεανών της ΕΕ αντιμετωπίζει κατακερματισμό. Το OceanEye αποσκοπεί στη γεφύρωση αυτών των κενών μέσω μιας διαρθρωμένης προσέγγισης διακυβέρνησης, βελτιώνοντας τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, των ερευνητικών φορέων και της βιομηχανίας και στηρίζοντας τη συμβολή της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών. Η διαρθρωμένη διακυβέρνηση θα συμβάλει στην ευθυγράμμιση των επενδύσεων και των προτεραιοτήτων, καθιστώντας την παρατήρηση των ωκεανών της ΕΕ πιο στρατηγική, μειώνοντας τις ανεπάρκειες και τις αλληλεπικαλύψεις στη συλλογή δεδομένων και καλύπτοντας τα υφιστάμενα κενά. Οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν στην πρόταση νόμου για τους ωκεανούς στο τέλος του τρέχοντος έτους.
Η πρωτοβουλία προβλέπει ένα ευρωπαϊκό ψηφιακό σύστημα ωκεανών που θα περιλαμβάνει υφιστάμενες ευρωπαϊκές υπηρεσίες, όπως η θαλάσσια υπηρεσία Copernicus, το EMODnet, το WISE Marine και το WISE Freshwater, δημιουργώντας ένα ενιαίο σημείο εισόδου για υψηλής ποιότητας ωκεάνια δεδομένα και γνώσεις για τη θάλασσα. Το σύστημα αυτό θα περιλαμβάνει επίσης τον ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο ωκεανό, ο οποίος θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το 2030, επιτρέποντας την παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και την προγνωστική μοντελοποίηση για την πολιτική και τη βιομηχανία.
Παγκόσμια ηγεσία μέσω διεθνών εταιρικών σχέσεων
Η ΕΕ θα δρομολογήσει διεθνή συμμαχία για την ενίσχυση του παγκόσμιου συστήματος παρατήρησης των ωκεανών για την αντιμετώπιση κρίσιμων κενών σε περιοχές που δεν παρακολουθούνται επαρκώς στο νότιο ημισφαίριο, στην Αρκτική, στα βαθέα ύδατα και στις παράκτιες περιοχές, για παράδειγμα.
Στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», η Επιτροπή θα επενδύσει 50 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της συνεισφοράς της ΕΕ στο παγκόσμιο σύστημα παρατήρησης των ωκεανών και επιπλέον 12 εκατ. ευρώ για τη στήριξη ανθεκτικών παγκόσμιων συστημάτων δεδομένων για τους ωκεανούς.
Ευρωπαϊκό ψηφιακό δίδυμο ωκεανού, καινοτομία και ανάπτυξη της βιομηχανίας
Η ισχυρή καινοτομία στον τομέα της παρατήρησης των ωκεανών και η βιομηχανική βάση αποτελούν θεμελιώδη οικονομική και γεωπολιτική επιλογή και στρατηγική επιταγή για την ΕΕ.
Ο ευρωπαϊκός ψηφιακός δίδυμος ωκεανός —μια εικονική αναπαράσταση του ωκεανού που επιτρέπει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε θαλάσσια δεδομένα— θα είναι διαθέσιμος ως δημόσια υπηρεσία για τους Ευρωπαίους και τον υπόλοιπο κόσμο.
Το OceanEye θα στηρίξει επίσης την ανάπτυξη και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων αισθητήρων, αυτόνομων συστημάτων και τεχνητής νοημοσύνης, και θα επιταχύνει τη μετάβασή τους από την έρευνα στην αγορά.
Τέλος, το OceanEye αποσκοπεί επίσης στην προώθηση συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στη βελτίωση της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση και στην ευθυγράμμιση της έρευνας με τις ανάγκες της αγοράς. Επιπλέον 30 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» θα στηρίξουν βασικές καινοτομίες μέσω μιας θεματικής πρόκλησης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας σχετικά με τις τεχνολογίες παρατήρησης των ωκεανών.
Συμμετοχή της κοινωνίας και ανάπτυξη δεξιοτήτων
Το OceanEye θα καταστήσει την παρατήρηση των ωκεανών και ευρύτερα τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες των ωκεανών πιο ορατές και σχετικές με την κοινωνία, συνδέοντάς τις με τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα δρομολογήσει ένα εργαστήριο για τις ωκεάνιες, παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους με σκοπό τη διερεύνηση δημιουργικών τρόπων παρουσίασης ωκεάνιων δεδομένων και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους ωκεανούς —μέσω δημόσιων εγκαταστάσεων, μουσειακών εκθέσεων και συνεργασιών με καλλιτέχνες και σχεδιαστές.
Επιπλέον, θα εισαχθεί ειδική ετικέτα OceanEye, στην οποία θα προσδιορίζονται σαφώς όλες οι συνεισφέρουσες υποδομές.
Εξασφάλιση χρηματοδότησης για τη μακροπρόθεσμη παρατήρηση των ωκεανών
Η επίτευξη των στόχων του OceanEye θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις, με σημαντική χρηματοδότηση που απαιτείται για επιτόπια παρακολούθηση, ψηφιακά εργαλεία και έρευνα.
Σε επίπεδο ΕΕ, η Επιτροπή κινητοποιεί τους διαθέσιμους πόρους και τα υφιστάμενα μέσα για τη στήριξη της πρωτοβουλίας OceanEye.
Συνολικά, η Επιτροπή θα επενδύσει 92 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» για την έναρξη του OceanEye:
Σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, τις τρίτες χώρες και άλλους εταίρους, όπως φιλανθρωπίες και ιδιωτικούς οργανισμούς, να προσχωρήσουν στη Διεθνή Συμμαχία αυξάνοντας τη στήριξή τους για την παρατήρηση των ωκεανών, διασφαλίζοντας σταθερή χρηματοδότηση για βελτιωμένες σειρές μακροπρόθεσμων παρατηρήσεων.
Οι δεσμεύσεις αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν την κινητοποίηση χρηματοδοτικών πόρων, την παροχή πρόσβασης σε ικανότητες παρατήρησης (όπως σκάφη παρατήρησης, αισθητήρες, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και υποβρύχια καλώδια), την επένδυση και/ή την παροχή πρόσβασης σε υποδομές παρατήρησης και ψηφιακές υποδομές, τη διάθεση ανθρώπινων και τεχνικών ικανοτήτων στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή (ΔΟΕ) ή στο Παγκόσμιο Σύστημα Ωκεανογραφικής Παρατήρησης (GOOS) και τη διάθεση σχετικών δεδομένων.
Ιστορικό
Το OceanEye είναι ένα από τα παραδοτέα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς, το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Ιούνιο του 2025. Πρόκειται για την ολοκληρωμένη στρατηγική της Επιτροπής για την καλύτερη προστασία των ωκεανών, την προώθηση μιας ακμάζουσας γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη της ευημερίας των ανθρώπων που ζουν σε παράκτιες περιοχές. Το σύμφωνο συγκεντρώνει τις πολιτικές της ΕΕ για τους ωκεανούς σε ένα ενιαίο πλαίσιο αναφοράς, αντιμετωπίζοντας τις σημαντικές απειλές που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί μας, οι παράκτιες κοινότητές μας, τα νησιά και οι εξόχως απόκεντρες περιοχές.
Η γαλάζια οικονομία (οικονομικές δραστηριότητες στη θάλασσα) είναι ζωτικής σημασίας για την ΕΕ, με 70.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και το 40 % των Ευρωπαίων να ζουν σε παράκτιες κοινότητες και νησιά. Οι τομείς που σχετίζονται με τους ωκεανούς και τη γαλάζια οικονομία αντιπροσωπεύουν 5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ και ακαθάριστη προστιθέμενη αξία 250 δισ. ευρώ.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Ivan Bandura on Unsplash
Ο Jim Hagemann Snabe διορίστηκε Ειδικός Απεσταλμένος για τη Βιομηχανική Τεχνητή Νοημοσύνη. Υπό την ιδιότητα αυτή, θα συμβουλεύει την πρόεδρο Ursula von der Leyen και την εκτελεστική αντιπρόεδρο για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία, Henna Virkkunen, σχετικά με θέματα που συνδέονται με τη βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί το μετασχηματιστικό δυναμικό της ΤΝ σε ολόκληρη την ΕΕ. Στο πλαίσιο των εργασιών αυτών, ο κ. Hagemann Snabe θα υποβάλει τεκμηριωμένη και μακρόπνοη έκθεση σχετικά με τη βιομηχανική ΤΝ.
Ο συμβουλευτικός του ρόλος θα καλύπτει ολόκληρο το βιομηχανικό οικοσύστημα ΤΝ, με ιδιαίτερη έμφαση στις υποδομές ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων δεδομένων, της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων (HPC) και των αλυσίδων εφοδιασμού ημιαγωγών που είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της ΤΝ. Θα παρέχει επίσης συμβουλές σχετικά με θεμελιώδεις τεχνολογίες ΤΝ, όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM), η παραγωγική ΤΝ, οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και το προηγμένο λογισμικό ΤΝ, καθώς και σχετικά με την εφαρμογή της ΤΝ σε διάφορους βιομηχανικούς τομείς. Επιπλέον, θα συμβάλει σε ζητήματα στρατηγικής πολιτικής για τη διασφάλιση της συνοχής μεταξύ της τεχνολογικής καινοτομίας και του νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ.
Ο Hagemann Snabe, Δανός υπήκοος, έχει εργαστεί στο παρελθόν σε γνωστές τεχνολογικές εταιρίες και έχει συμμετάσχει σε διάφορα διεθνή και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Με πάνω από 25 χρόνια εμπειρίας στον κλάδο της πληροφορικής, εμπειρία σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, της προηγμένης μεταποίησης και της καθαρής τεχνολογίας, ο κ. Hagemann Snabe έχει ισχυρό ιστορικό στην προώθηση της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης στο υψηλότερο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της καθοδήγησης στρατηγικών αλλαγών που ενίσχυσαν την ανταγωνιστικότητα, ενισχύοντας παράλληλα έναν πιο υπεύθυνο ρόλο για τις επιχειρήσεις στην κοινωνία. Ο διορισμός του ως ειδικού απεσταλμένου για τη βιομηχανική ΤΝ οφείλεται σε αυτή την εξαιρετικά ευρεία εμπειρογνωμοσύνη και το βάθος της εμπειρίας, η οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμη στον ίδιο βαθμό στην Επιτροπή. Αυτός ο συνδυασμός στρατηγικής υπεροχής, βιομηχανικής διορατικότητας και τεχνολογικής εμπειρογνωμοσύνης τον εξοπλίζει καλά για να στηρίξει τις φιλοδοξίες της ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη και την υιοθέτηση της βιομηχανικής τεχνητής νοημοσύνης.
Ο κ. Hagemann Snabe θα έχει την ιδιότητα του μη αμειβόμενου ειδικού συμβούλου έως τις 31 Μαρτίου 2027. Σε πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες για τους ειδικούς συμβούλους, η Επιτροπή διενήργησε διεξοδική αξιολόγηση πριν από τον διορισμό για να διασφαλίσει ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ των καθηκόντων του κ. Hagemann Snabe σε αυτόν τον ρόλο και των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων εκτός της Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο κ. SNABE θα αναστείλει τη συμμετοχή του στη συμβουλευτική επιτροπή του Google Cloud, καθώς και στο διοικητικό συμβούλιο του C3.ai.
Οι ειδικοί
σύμβουλοι έχουν σχεδιαστεί για να προσφέρουν εμπειρογνωμοσύνη όπου και όταν χρειάζεται. Η έκθεση που θα υποβάλει ο Ειδικός Απεσταλμένος για τη Βιομηχανική Τεχνητή Νοημοσύνη θα είναι τεκμηριωμένη και προσανατολισμένη στο μέλλον και θα περιλαμβάνει εφαρμόσιμες συστάσεις, με στόχο την ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας της Ευρώπης.
Ο διορισμός αυτός πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη στιγμή για την πολιτική της Επιτροπής στον τομέα της ΤΝ. Το σχέδιο δράσης για την ήπειρο της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά την Ευρώπη ήπειρο της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύοντας τις υποδομές πληροφορικής, τα δεδομένα, τις δεξιότητες και την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ταυτόχρονα, η δέσμη μέτρων για την τεχνολογική κυριαρχία επιταχύνει το έργο αυτό και βασίζεται σε υφιστάμενες πρωτοβουλίες, όπως η πυξίδα ανταγωνιστικότητας και η στρατηγική για την οικονομική ασφάλεια, καθώς και στα επικείμενα εργοστάσια Gigafactories ΤΝ.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Gabriele Malaspina on Unsplash
Η Επιτροπή χαιρετίζει τη πολιτική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον κανονισμό για τη θέσπιση νέου κοινού ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών. Οι νέοι κανόνες για τις επιστροφές, οι οποίοι προτάθηκαν από την Επιτροπή τον Μάρτιο του 2025, αποτελούν βασικό παραδοτέο στο πλαίσιο των πολιτικών κατευθυντήριων γραμμών της παρούσας Επιτροπής και της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης. Αποτελεί βασικό στοιχείο της ολοκληρωμένης προσέγγισης της ΕΕ για τη μετανάστευση, συμπληρώνοντας το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο.
Ο κανονισμός για την επιστροφή θα παράσχει στα κράτη μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για να καταστήσουν τις επιστροφές πιο αποτελεσματικές, με ταχύτερες, απλούστερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Οι νέοι κοινοί κανόνες περιλαμβάνουν:
Επόμενα βήματα
Ο κανονισμός πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ, κάτι που θα συμβεί μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Ο κανονισμός αντικαθιστά την ισχύουσα οδηγία περί επιστροφής από το 2008.
Ιστορικό
Μολονότι το ποσοστό επιστροφής αυξήθηκε σε 28 % το 2025 —το υψηλότερο ποσοστό επιστροφής τα τελευταία 10 έτη— ο αριθμός των πραγματικών επιστροφών εξακολουθεί να είναι πολύ χαμηλός και η αποτελεσματικότητα του συστήματος επιστροφής πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω. Οι νέοι κανόνες που συμφωνήθηκαν σήμερα κάνουν ακριβώς αυτό: θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να αυξήσουν την επιστροφή των προσώπων που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, με απλούστερες, ταχύτερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες.
Παράλληλα, η Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη μέλη, συνεχίζει να συνεργάζεται με τρίτες χώρες για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της επανεισδοχής και της επιστροφής. Αυτό περιλαμβάνει τη χρήση κινήτρων, όπως τα μέσα επανεισδοχής, τα χρηματοδοτικά εργαλεία, η πολιτική θεωρήσεων και η εμπορική πολιτική στο πλαίσιο της προσέγγισης της μεταναστευτικής διπλωματίας της ΕΕ προς τρίτες χώρες.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Kevin Bückert on Unsplash
Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση