Το Συμβούλιο εξέδωσε δύο αποφάσεις για την τροποποίηση των εντολών των ναυτικών επιχειρήσεων της ΕΕ EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA.

Οι επικαιροποιήσεις αυτές γίνονται καθώς η ΕΕ συνεχίζει να συνδράμει ενεργά στην διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στην ευρύτερη περιοχή, όπου η ναυτική της παρουσία έχει ήδη συμβάλει στην προστασία βασικών θαλάσσιων διαδρόμων και υποδομών, καθώς και παγκόσμιων εμπορικών ροών. Οι αποφάσεις ενισχύουν περαιτέρω τη δέσμευση της ΕΕ στον τομέα της ναυσιπλοΐας και επισημαίνουν την ανάγκη για συνεχείς συνεισφορές πόρων, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών.

EUNAVFOR ASPIDES

Το Συμβούλιο τροποποίησε την εντολή της EUNAVFOR ASPIDES, της επιχείρησης της ΕΕ που συστάθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 ως αμυντική επιχείρηση για την αντιμετώπιση των επανειλημμένων επιθέσεων των Χούθι κατά της διεθνούς ναυτιλίας.

Εκτός από υφιστάμενα καθήκοντά της, η επιχείρηση, στο πλαίσιο των μέσων και των δυνατοτήτων της, αναλαμβάνει πλέον τα εξής:

• συλλογή και ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ύποπτες δραστηριότητες που αφορούν κρίσιμες υποβρύχιες υποδομές
• συμβολή στην ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω της εκπαίδευσης των ναυτικών δυνάμεων του Τζιμπουτί
• συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα της Υεμένης
• ενίσχυση δεσμών με άλλες πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το CRIMARIO, το πρόγραμμα της ΕΕ για τις κρίσιμες ναυτιλιακές οδούς

EUNAVFOR ATALANTA

Μετά τη στρατηγική αξιολόγηση του 2025, το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης τροποποιήσεις στην εντολή της EUNAVFOR ATALANTA, της μακροχρόνιας θαλάσσιας επιχείρησης της ΕΕ στον Δυτικό Ινδικό Ωκεανό και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Με την επικαιροποιημένη εντολή:

• αναστέλλεται η παρακολούθηση του παράνομου εμπορίου ξυλάνθρακα, αλλά διατηρούνται δευτερεύοντα καθήκοντα για την παρακολούθηση του λαθρεμπορίου όπλων και ναρκωτικών και της παράνομης αλιείας
• ενισχύονται δεσμοί με άλλες πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως το πρόγραμμα CRIMARIO
• προστίθεται καθήκον για τη συλλογή και ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ύποπτες δραστηριότητες που αφορούν κρίσιμες υποβρύχιες υποδομές, στο πλαίσιο των διαθέσιμων μέσων και δυνατοτήτων

Γενικές πληροφορίες

Η EUNAVFOR ASPIDES συστάθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024 και ξεκίνησε στις 19 Φεβρουαρίου 2024 με σκοπό την αντιμετώπιση απειλών κατά της ασφάλειας στη θάλασσα στην Ερυθρά Θάλασσα. Η εντολή της έχει παραταθεί ως τις 28 Φεβρουαρίου 2027 με απόφαση που εξέδωσε το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο του 2026.

Η EUNAVFOR ATALANTA ξεκίνησε το 2008 ως η πρώτη ναυτική επιχείρηση της ΕΕ. Αν και αρχικά ήταν επιφορτισμένη με την καταπολέμηση της πειρατείας, η εντολή της διευρύνθηκε το 2022 ώστε να περιλαμβάνει την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας και διακίνησης όπλων και ναρκωτικών στη θάλασσα. Έχει επίσης παραταθεί έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.

Και οι δύο επιχειρήσεις εντάσσονται στην ολοκληρωμένη προσέγγιση της ΕΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα και συμβάλλουν στην περιφερειακή σταθερότητα των περιοχών που καλύπτουν οι εντολές τους.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by triyono pangestu on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας (PPWR) με σκοπό τη διευκόλυνση της ομοιόμορφης εφαρμογής των νέων κανόνων για τις συσκευασίες σε ολόκληρη την ΕΕ και την απλούστευση της συμμόρφωσης για τους οικονομικούς φορείς και τα κράτη μέλη. Η πλήρης εφαρμογή του εν λόγω νόμου θα συμβάλει σε έναν πιο βιώσιμο και ανταγωνιστικό τομέα συσκευασίας σε ολόκληρη την ΕΕ και στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς συσκευασιών μέσω κοινών κανόνων.

Κατά μέσο όρο, το 2023 κάθε Ευρωπαίος παρήγαγε 178 kg απορριμμάτων συσκευασίας. Χωρίς παρέμβαση, τα συνολικά απορρίμματα συσκευασίας θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω κατά 19 % έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2018, ενώ τα πλαστικά απορρίμματα θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και κατά 46 %. Ταυτόχρονα, η βιομηχανία συσκευασίας αντιμετωπίζει σημαντικό διοικητικό φόρτο λόγω των αποκλινόντων εθνικών κανόνων για τις συσκευασίες στα κράτη μέλη.

Το έγγραφο καθοδήγησης που παρουσίασε σήμερα η Επιτροπή αποσαφηνίζει τους κανόνες στους οποίους η PPWR χρειάζεται περαιτέρω ερμηνεία και τους τομείς στους οποίους τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν ζητήσει βοήθεια. Για παράδειγμα, διευκρινίζει πότε μια εταιρεία θεωρείται κατασκευαστής ή παραγωγός, καθώς και ποια είδη θεωρούνται συσκευασίες βάσει του PPWR.

Το παρόν έγγραφο διευκρινίζει επίσης τους περιορισμούς στις συσκευασίες μίας χρήσης, την επιβολή του περιορισμού των PFAS (υπερφθοροαλκυλιωμένες και πολυφθοροαλκυλιωμένες ουσίες) στις συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα και την εφαρμογή στόχων επαναχρησιμοποίησης. Επιπλέον, παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τις συσκευασίες και σχετικά με την υποχρέωση δημιουργίας συστημάτων παρακράτησης ποσού έναντι επιστροφής.

Οι συνοδευτικές Συχνές Ερωτήσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα πρακτικών ζητημάτων που τέθηκαν από τα ενδιαφερόμενα μέρη μετά την έγκριση της PPWR πέρυσι. Η Επιτροπή θα επικαιροποιήσει το έγγραφο συχνών ερωτήσεων, ανάλογα με τις ανάγκες. Μολονότι παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις βασικές διατάξεις των νέων κανόνων για τις συσκευασίες, το έγγραφο καθοδήγησης και οι συχνές ερωτήσεις δεν αντικαθιστούν, δεν προσθέτουν ούτε τροποποιούν τις διατάξεις του κανονισμού για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας.

Επόμενα βήματα

Το έγγραφο καθοδήγησης της Επιτροπής θα μεταφραστεί σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ πριν από την επίσημη έγκρισή του.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί και να διευκολύνει την εφαρμογή του PPWR, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή των νέων κανόνων.

Εκπονούνται διάφορες κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις, μεταξύ άλλων σχετικά με εναρμονισμένους μορφότυπους καταχώρισης και υποβολής εκθέσεων για τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού, την επισήμανση για τη διαλογή αποβλήτων από τους καταναλωτές, το ανακυκλωμένο περιεχόμενο στις πλαστικές συσκευασίες και τα κριτήρια ανακυκλωσιμότητας. Αυτές προετοιμάζονται σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους εμπορικούς εταίρους.

Ιστορικό

Ο κανονισμός για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας τέθηκε σε ισχύ στις 11 Φεβρουαρίου 2025. Αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των πιεστικών περιβαλλοντικών προκλήσεων που προκαλούνται από τα απορρίμματα συσκευασίας, στην εναρμόνιση των κανόνων για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά και στη δημιουργία ευκαιριών για τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε λύσεις ανακύκλωσης και βιώσιμων συσκευασιών. Ο κανονισμός θεσπίζει μέτρα όπως η υποχρεωτική ανακυκλωσιμότητα έως το 2030, το ελάχιστο ανακυκλωμένο περιεχόμενο στις πλαστικές συσκευασίες και μέτρα μείωσης της υπερβολικής χρήσης συσκευασιών. Τα μέτρα αυτά θα μειώσουν σημαντικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, τη χρήση των υδάτων και το περιβαλλοντικό κόστος στον τομέα της συσκευασίας.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Hümâ H. Yardım on Unsplash

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για μια ρεαλιστική και αναλογική εφαρμογή της οδηγίας για τα πτηνά επιτόπου, προστατεύοντας παράλληλα τα άγρια πτηνά της Ευρώπης. Το παρόν έγγραφο καθοδήγησης παρέχει πρακτικές συμβουλές για τη στήριξη των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων μερών κατά την εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και της νομολογίας του Δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με την προστασία των άγριων πτηνών, μειώνοντας παράλληλα τον διοικητικό φόρτο.

Τα πτηνά διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο για τη βιοποικιλότητα της Ευρώπης και συμβάλλουν στην υγεία των οικοσυστημάτων. Από το 1979, η οδηγία για τα πτηνά προστατεύει τα άγρια πτηνά και τους οικοτόπους τους σε ολόκληρη την Ευρώπη, μεταξύ άλλων απαγορεύοντας όλες τις μορφές εκ προθέσεως θανάτωσης στη φύση. Ταυτόχρονα, οι κανόνες αυτοί εξισορροπούνται με τις κοινωνικοοικονομικές ανάγκες και προκλήσεις επιτόπου, για παράδειγμα από γεωργούς, δασοκόμους και αλιείς.

Το έγγραφο καθοδήγησης αποτελεί ένα βήμα για τη βελτίωση της λειτουργίας των υφιστάμενων κανόνων στην πράξη. Θα συμβάλει επίσης στη συνεκτικότερη εφαρμογή των κανόνων σε ολόκληρη την ΕΕ, για παράδειγμα με τον καθορισμό σαφών και τυποποιημένων μέτρων για επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες, όπως η δασοκομία. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, σαφήνεια σχετικά με τη χρήση παρεκκλίσεων από τις διελεύσεις, οι οποίες θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη να συντονίσουν καλύτερα τη δράση κατά μήκος επαναλαμβανόμενων μεταναστευτικών διαδρομών, καθώς πολλοί πληθυσμοί πτηνών μετακινούνται διασυνοριακά.

Αποσαφηνίζει τις υφιστάμενες δυνατότητες ευελιξίας στο πλαίσιο της οδηγίας για τα πτηνά και παρέχει πρακτικά παραδείγματα για να βοηθήσει τις εθνικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη να μειώσουν τον διοικητικό φόρτο και να αποφύγουν παρερμηνείες που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την έγκριση σημαντικών έργων υποδομής. Για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη μπορούν να στραφούν προς μια προληπτική προσέγγιση που αντιμετωπίζει προορατικά τους κινδύνους με αναλογικό τρόπο και μειώνει τον διοικητικό φόρτο.

Η καθοδήγηση περιλαμβάνει δύο παραρτήματα σχετικά με τη χήνα της Βαρνάβας και τον Μεγάλο Κορμοράνο. Οι πληθυσμοί αυτών των ειδών έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, οδηγώντας σε συγκρούσεις με οικονομικές δραστηριότητες, όπως η γεωργία και η αλιεία.

Ιστορικό

Η οδηγία για τα πτηνά, η οποία εκδόθηκε το 1979, προστατεύει όλα τα φυσικά είδη άγριων πτηνών σε ολόκληρη την ΕΕ και βοηθά την ΕΕ να τηρήσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της για την προστασία των αποδημητικών πτηνών. Η εν εξελίξει προσομοίωση ακραίων καταστάσεων των οδηγιών για τα πτηνά και τους οικοτόπους θα αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί συνολικά το πλαίσιο.

Το έγγραφο καθοδήγησης αφορά τα άρθρα 5 και 9 της οδηγίας για τα πτηνά. Το άρθρο 5 απαγορεύει τη σκόπιμη θανάτωση πτηνών ή την καταστροφή των φωλιών και των αυγών τους, καθώς και τη σημαντική ενόχληση των πτηνών. Το άρθρο 9 επιτρέπει αυστηρά ελεγχόμενες παρεκκλίσεις από τους κανόνες αυτούς, για παράδειγμα για την προστασία των καλλιεργειών ή της αλιείας ή για τη δημόσια ασφάλεια, εάν δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.

Μολονότι παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις διατάξεις της οδηγίας για τα πτηνά, το έγγραφο καθοδήγησης δεν αντικαθιστά, δεν προσθέτει ούτε τροποποιεί τις διατάξεις της οδηγίας. Επίσης, δεν είναι νομικά δεσμευτική.

Το έγγραφο καθοδήγησης της Επιτροπής θα μεταφραστεί σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ πριν από την επίσημη έγκρισή του.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Harry Dona on Unsplash

Η Επιτροπή ανακοίνωσε ένα πρώτο συγκεκριμένο μέτρο για την ενίσχυση του συστήματος εμπορίας εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΔΕ της ΕΕ). Η σημερινή πρόταση, η οποία ακολουθεί την ανακοίνωση της προέδρου φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, προσαρμόζει το αποθεματικό του ΣΕΔΕ για τη σταθερότητα της αγοράς (MSR) ενισχύοντας τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα.

Η Επιτροπή πρότεινε τροποποίηση της απόφασης για το αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς με σκοπό την ενίσχυση του μέσου που διασφαλίζει μια σταθερή και εύρυθμα λειτουργούσα αγορά ανθρακούχων εκπομπών. Σύμφωνα με το ισχύον σύστημα, όλα τα δικαιώματα στο αποθεματικό άνω των 400 εκατομμυρίων ακυρώνονται. Η προτεινόμενη τροποποίηση θα σταματήσει τον μηχανισμό ακύρωσης, επιτρέποντας τη διατήρηση των εν λόγω δικαιωμάτων ως αποθέματος ασφαλείας που μπορεί να στηρίξει τη σταθερότητα της αγοράς. Το ΑΣΑ μειώνει την προσφορά δικαιωμάτων στην αγορά όταν υπάρχουν υπερβολικά πολλά σε κυκλοφορία και εγχέει δικαιώματα όταν υπάρχει έλλειψη στην αγορά.

Το ΣΕΔΕ της ΕΕ αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Μείωσε μαζικά την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, μειώνοντας την εξάρτηση της Ένωσης από τις εισαγωγές και ενισχύοντας την ανθεκτικότητά της. Επιπλέον, έχει δώσει ώθηση σε σημαντικές επενδύσεις στη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πηγές ενέργειας χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Αυτά είναι εγχώρια και ενισχύουν την ενεργειακή μας ανεξαρτησία. Ωστόσο, υπό το πρίσμα των πρόσφατων προκλήσεων, το ΣΕΔΕ της ΕΕ πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να καταστεί πιο ευέλικτο.

Κυρίως χάρη στο ΣΕΔΕ, οι εγχώριες εκπομπές στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 39 %, ενώ η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 71 % μεταξύ 1990 και 2024. Σε ένα πλαίσιο αυξημένης αστάθειας των τιμών της ενέργειας και γεωπολιτικών εντάσεων, η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει ότι το ΣΕΔΕ αποτελεί σταθερό εργαλείο που εξακολουθεί να αποφέρει αυτά τα οφέλη, παραμένοντας παράλληλα ισχυρό, προβλέψιμο και κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Η προτεινόμενη αλλαγή θα εξοπλίσει καλύτερα το ΑΣΑ ώστε να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές εξελίξεις της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής στενότητας της προσφοράς κατά τις προσεχείς δεκαετίες. Η πρόταση διατηρεί τον θεμελιώδη σχεδιασμό βάσει κανόνων του ΑΣΑ και την ακεραιότητα του ΣΕΔΕ της ΕΕ ως αγορακεντρικού μέσου, ενισχύοντας παράλληλα την ικανότητα του συστήματος να διασφαλίζει τόσο τη σταθερότητα όσο και την προβλεψιμότητα.

Ιστορικό

Το ΑΣΑ λειτουργεί από το 2019 ως μηχανισμός που βασίζεται σε κανόνες για την προσαρμογή της προσφοράς δικαιωμάτων στο ΣΕΔΕ της ΕΕ. Αντιμετώπισε επιτυχώς το διαρθρωτικό πλεόνασμα δικαιωμάτων που δημιουργήθηκε μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και έκτοτε συνέβαλε στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην αγορά ανθρακούχων εκπομπών. Έως το τέλος του 2024, 3,2 δισεκατομμύρια δικαιώματα είχαν ακυρωθεί.

Επόμενα βήματα

Η πρόταση τροποποίησης της απόφασης για το αποθεματικό για τη σταθερότητα της αγοράς (ΑΣΑ) θα υποβληθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και θα πρέπει να ακολουθήσει τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (συναπόφαση) για έγκριση.

Τον Ιούλιο του 2026 θα ακολουθήσει συνολική επανεξέταση του ΣΕΔΕ της ΕΕ. Αυτό θα περιλαμβάνει κάθε σχετική προσαρμογή για τη διατήρηση της καταλληλότητας του ΑΣΑ για τον επιδιωκόμενο σκοπό κατά την επόμενη δεκαετία.  

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Gabriela on Unsplash