Οι εκθέσεις αξιολόγησης καταρτίστηκαν όπως κάθε χρόνο στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λαμβάνοντας υπόψη και τις αντίσοιχες εκθέσεις προόδου της ΕυρωπαΪκής Επιτροπής.

Αλβανία

Σε έκθεση που εγκρίθηκε με 483 ψήφους υπέρ, 103 κατά και 70 αποχές, οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την ταχεία πρόοδο που έχει σημειώσει η Αλβανία τα τελευταία χρόνια και καλούν τις αρχές να διασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας που έχει ήδη εγκριθεί. Παρά την πρόοδο αυτή, το Κοινοβούλιο επισημαίνει ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως η υπέρβαση της εσωτερικής πολιτικής πόλωσης, η βελτίωση της πολιτικής κουλτούρας της χώρας, η ενίσχυση του κράτους δικαίου και η εδραίωση των μεταρρυθμίσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Σημειώνοντας τη φιλοδοξία της Αλβανίας να ολοκληρώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις έως το τέλος του 2027, η έκθεση υπογραμμίζει ότι η ποιότητα των μεταρρυθμίσεων της χώρας θα καθορίσει το χρονοδιάγραμμα ένταξης της χώρας.

Σε συνάρτηση με πρόσφατε εξελίξεις, οι ευρωβουλευτές καλούν τις αλβανικές αρχές να θεσπίσουν αμέσως μορατόριουμ για όλες τις νέες διαδικασίες αδειοδότησης, τα κατασκευαστικά έργα και τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις εντός των προστατευόμενων περιοχών Vjosa-Narta, έως ότου καταργηθούν οι ασύμβατες διατάξεις του τροποποιημένου νόμου για τις προστατευόμενες περιοχές, βάσει μακροχρόνιου αιτήματος του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, σε πλήρη συμμόρφωση με τα πρότυπα της ΕΕ για την προστασία της φύσης, και βάσει μιας διαδικασίας συμμετοχής του κοινού με τις τοπικές κοινότητες, τους επιστήμονες και την κοινωνία των πολιτών. Το Κοινοβούλιο αναγνωρίζει επίσης ότι η ελληνική εθνική μειονότητα διατηρεί την ισχυρή ιστορική της παρουσία, ιδίως στη Νότια Αλβανία, και καλεί την Αλβανία να διασφαλίσει την προστασία του δικαιώματος της ιδιοκτησίας.

Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Με 478 ψήφους υπέρ, 116 κατά και 54 αποχές, οι ευρωβουλευτές επαναβεβαιώνουν τη στήριξή τους στην ένταξη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης στην ΕΕ με βάση την ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητας της χώρας. Ακόμα, καλούν την χώρα να προχωρήσει στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, την προάσπιση του κράτους δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος καθώς και την κατοχύρωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων για όλους τους πολίτες. Το Κοινοβούλιο καλεί τους πολιτικούς ηγέτες να ανανεώσουν τη δέσμευσή τους στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας και να υλοποιήσουν, χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις, τις μεταρρυθμίσεις που εκκρεμούν. Παράλληλα, ζητά να τερματιστούν οι παρελκυστικές πρακτικές, τα πολιτικά υποκινούμενα βέτο και η διχαστική ρητορική, που στέκονται εμπόδια στις φιλοδοξίες της χώρας για ένταξη στην ΕΕ.

Κόσοβο

Σε έκθεση που εγκρίθηκε με 412 ψήφους υπέρ, 174 κατά και 58 αποχές, οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν τη διαρκή προσήλωση του Κοσόβου στην αίτηση ένταξής του στην ΕΕ, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για την αδυναμία του να συγκροτήσει λειτουργικό νομοθετικό σώμα και κυβέρνηση για περισσότερο από έναν χρόνο. Ζητούν από την κυβέρνηση του Κοσόβου να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με την ΕΕ, ιδίως στους τομείς του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών ελευθεριών και της καταπολέμησης της διαφθοράς. Το κείμενο υπογραμμίζει ότι η εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σερβία και η εφαρμογή των συμφωνιών των Βρυξελλών και της Οχρίδας παραμένουν κομβικής σημασίας για την ευρωπαϊκή προοπτική του Κοσόβου.

Μαυροβούνιο

Με 486 ψήφους υπέρ, 101 κατά και 75 αποχές, οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν τη σταθερή πρόοδο του Μαυροβουνίου όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με την ΕΕ, η οποία ενισχύεται από τη φιλοδοξία της χώρας να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις έως το τέλος του 2026 και να καταστεί το 28ο κράτος μέλος της ΕΕ έως το 2028. Πέραν των τεχνικών κριτηρίων για τις μεταρρυθμίσεις, οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι ο στρατηγικός ευρωπαϊκός προσανατολισμός και η αταλάντευτη δέσμευση των πολιτικών εκπροσώπων του Μαυροβουνίου στην ανεξάρτητη κρατική υπόσταση της χώρας παραμένουν βασικά πολιτικά κριτήρια στην ενταξιακή της διαδικασία.

Βόρεια Μακεδονία

Σε έκθεση που εγκρίθηκε με 411 ψήφους υπέρ, 120 κατά και 120 αποχές, το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει την πλήρη υποστήριξή του στη δέσμευση της Βόρειας Μακεδονίας για προσχώρηση στην ΕΕ, τονίζοντας ότι η πρόοδος στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις εξακολουθεί να εξαρτάται από μακρόπνοες και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την ανησυχία τους για την έλλειψη προόδου από την έκθεση του 2025, ιδίως όσον αφορά το κράτος δικαίου, τη δικαστική μεταρρύθμιση και την καταπολέμηση της διαφθοράς, και τονίζουν ότι απαιτούνται επειγόντως ανανεωμένη πολιτική δέσμευση και διακομματική συνεργασία, μεταξύ άλλων για την έγκριση των αναγκαίων συνταγματικών τροποποιήσεων που θα επιτρέψουν το άνοιγμα της πρώτης ομάδας διαπραγματευτικών κεφαλαίων. Ζητούν επίσης συνεχή δέσμευση για διάλογο και συνεργασία με τις γειτονικές χώρες για την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας και την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, τονίζοντας τη σημασία της εφαρμογής των διεθνών συμφωνιών καλή τη πίστει, όπως της συμφωνίας των Πρεσπών και της συνθήκης φιλίας, καλής γειτονίας και συνεργασίας με τη Βουλγαρία.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Max Kukurudziak on Unsplash

Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στα τέλη του 2025 εγκρίθηκε με 437 ψήφους υπέρ, 112 κατά και 20 αποχές.

Κυκλικός σχεδιασμός και χρήση ανακυκλωμένων υλικών

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, όλα τα νέα οχήματα πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε να επιτρέπουν την εύκολη αφαίρεση όσο το δυνατόν περισσότερων εξαρτημάτων και κατασκευαστικών στοιχείων. Εντός έξι ετών, τα πλαστικά που χρησιμοποιούνται σε κάθε νέο τύπο οχήματος θα πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον 15% ανακυκλωμένο υλικό, ενώ το ποσοστό θα ανέλθει στο 25% σε διάστημα δέκα ετών. Τουλάχιστον το 20% αυτού του ανακυκλωμένου πλαστικού πρέπει να προέρχεται από υλικά που ανακτώνται από οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους ή μεταχειρισμένα εξαρτήματα. Με βάση σχετικές μελέτες σκοπιμότητας, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να θεσπίσει στόχους για άλλα ανακυκλούμενα υλικά στο μέλλον, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, το μαγνήσιο και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.

Μεταβίβαση κυριότητας μεταχειρισμένων οχημάτων εντός της ΕΕ

Κατά την πώληση μεταχειρισμένου οχήματος, οι επιχειρήσεις (σε αντίθεση με τους ιδιώτες) θα πρέπει να αξιολογούν ότι δεν πρόκειται για όχημα στο τέλος του κύκλου ζωής του ή, εναλλακτικά, ότι υπάρχει έγκυρο πιστοποιητικό τεχνικού ελέγχου. Για να αποφευχθεί η επιβολή περιττών επιβαρύνσεων στους πολίτες, για συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών θα χρειάζεται μόνο ένα από τα δύο αυτά έγγραφα, εάν το όχημα δηλωθεί ως ολική οικονομική ζημία ή εάν η πώληση πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας.

Αυστηρότερα μέτρα για τη διαχείριση του τέλους του κύκλου ζωής

Τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος των νέων κανόνων, θα θεσπιστεί διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού για τους κατασκευαστές. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να καλύπτουν το κόστος συλλογής και επεξεργασίας των οχημάτων που έχουν φτάσει στο στάδιο του τέλους του κύκλου ζωής τους οπουδήποτε στην ΕΕ.

Ενίσχυση των κανόνων εξαγωγής μεταχειρισμένων

Για την αντιμετώπιση του ζητήματος των «αγνοούμενων οχημάτων» και την πρόληψη της παράνομης μεταχείρισης και αποσυναρμολόγησης, ο νόμος απαγορεύει την εξαγωγή οχημάτων που έχουν χαρακτηριστεί ως ακατάλληλα στο πλαίσιο τεχνικού ελέγχου. Η απαγόρευση θα ισχύσει πέντε έτη μετά την εφαρμογή του κανονισμού.

Δηλώσεις

Οι συνεισηγητές της Επιτροπής Περιβάλλοντος Jens Gieseke (ΕΛΚ, Γερμανία) και της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς Paulius Saudargas (ΕΛΚ, Λιθουανία), δήλωσαν: «Λαμβάνουμε σημαντικά μέτρα για την τόνωση της μετάβασης του τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας σε μια κυκλική οικονομία. Προωθούμε την ασφάλεια των πόρων, προστατεύουμε το περιβάλλον και διασφαλίζουμε τη βιωσιμότητα. Για να αποφευχθεί η υπερβολική επιβάρυνση του τομέα, οι νέοι κανόνες θα εισαγάγουν ρεαλιστικούς στόχους, λιγότερη γραφειοκρατία και δικαιότερο ανταγωνισμό.»

Επόμενα βήματα

Μετά το «πράσινο φως» του Κοινοβουλίου, ο νέος κανονισμός πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο, προτού τεθεί σε ισχύ και εφαρμοστεί 24 μήνες αργότερα.

Σχετικές πληροφορίες

Στις 13 Ιουλίου 2023 η Επιτροπή πρότεινε νέο κανονισμό σχετικά με τις απαιτήσεις κυκλικότητας για τον σχεδιασμό των οχημάτων και τη βελτιωμένη διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, σύμφωνα με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία.

Το 2023 κατασκευάστηκαν στην ΕΕ 14,8 εκατομμύρια μηχανοκίνητα οχήματα, ενώ ταξινομήθηκαν 12,4 εκατομμύρια. Υπάρχουν 285,6 εκατομμύρια οχήματα στους δρόμους της ΕΕ και κάθε χρόνο περίπου 6,5 εκατομμύρια οχήματα φτάνουν στο τέλος της ζωής τους.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Laurel and Michael Evans on Unsplash

Οι εισβολές μη επανδρωμένων αεροσκαφών και οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου της ΕΕ δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης στρατηγικής εκφοβισμού της ΕΕ και των συμμάχων της από την Ρωσία, υπογραμμίζει το Κοινοβούλιο στο ψήφισμά του. Οι εχθρικές αυτές ενέργειες συνοδεύονται από μια επιθετική εκστρατεία παραπληροφόρησης που στόχο έχει να εκφοβίσει τους κατοίκους των εν λόγω περιοχών, να καλλιεργήσει κλίμα φόβου, να πλήξει την τοπική οικονομία και να δημιουργήσει ένα πρόσχημα για πιθανά αντίποινα.

Σκόπιμη απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ

Η Ρωσία φέρει την πλήρη και αδιαμφισβήτητη ευθύνη για τις απερίσκεπτες αυτές κλιμακούμενες επιθέσεις που θέτουν ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο, ενώ οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι οι ενέργειές της συνιστούν σκόπιμη και συστηματική απειλή για την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και την κυριαρχία της ΕΕ και των κρατών μελών της. Τονίζουν ακόμη τη συνενοχή της Λευκορωσίας και την καταδικάζουν για τις υβριδικές επιθέσεις της κατά της ΕΕ.

Το Κοινοβούλιο δηλώνει ότι η ΕΕ δεν θα εκφοβιστεί από την εκστρατεία της Ρωσίας και παραμένει ενωμένη στην αποφασιστικότητά της να υπερασπιστεί την ασφάλεια, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών της ΕΕ, καθώς και να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία. Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την πλήρη αλληλεγγύη τους προς την Εσθονία, τη Φινλανδία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και τη Ρουμανία, των οποίων τα εδάφη, ο εναέριος χώρος ή οι κρίσιμες υποδομές έχουν αποτελέσει στόχο ρωσικών υβριδικών προκλήσεων.

Στήριξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι είναι επείγουσα ανάγκη να επιταχυνθεί η παραγωγή και η παράδοση κρίσιμου στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία, ιδίως συστημάτων αεράμυνας, πυρομαχικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων.

Επισημαίνουν επίσης ότι, για την αντιμετώπιση των απειλών από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η συνεργασία με τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, παράλληλα με την Ουκρανία, είναι απαραίτητη όσον αφορά την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, την επίγνωση της κατάστασης και την ανταλλαγή πληροφοριών. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη πρέπει να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για τη Μολδαβία μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη.

Ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ

Το ψήφισμα ζητεί την άμεση δημιουργία μιας πραγματικής Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ένωσης και υπογραμμίζει ότι η βαθύτερη ολοκλήρωση, ο συντονισμός και η κοινή συγκέντρωση πόρων είναι απαραίτητα στοιχεία για μια αποτελεσματική αντίδραση της ΕΕ στις κλιμακούμενες απειλές της Ρωσίας.

Η ανατολική πτέρυγα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ πρέπει να ενισχυθεί σε όλο το μήκος της, από την Αρκτική έως τη Μαύρη Θάλασσα, σε ξηρά, θάλασσα κι αέρα, για την αντιμετώπιση των απειλών από μη επανδρωμένα αεροσκάφη και μετεωρολογικά αερόστατα, υπογραμμίζει το Κοινοβούλιο. Παράλληλα, αναφέρει ότι οι σκόπιμες ρωσικές παραβιάσεις αποσκοπούν όχι μόνο στην πρόκληση και την αποσταθεροποίηση των κρατών μελών, αλλά και στον εντοπισμό και την εκμετάλλευση αδυναμιών στις δυνατότητες ανίχνευσης και αντίδρασης του ΝΑΤΟ.

Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 412 ψήφους υπέρ, 63 κατά και 53 αποχές.

Πηγή: europarl.europa.eu

Photo by Belov Sergey on Unsplash