Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε μια φιλόδοξη δέσμη μέτρων για την απλούστευση της φορολογίας, η οποία αποσκοπεί στην απλούστευση των φορολογικών κανόνων της ΕΕ και στη μείωση του φόρτου συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις. Η δέσμη αποτελείται από δύο προτάσεις, το «Omnibus» για τη φορολογία και την αναδιατύπωση της οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία (ΟΔΣ) και θα εκσυγχρονίσει το πλαίσιο άμεσης φορολογίας της ΕΕ και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ενιαίας αγοράς, διατηρώντας παράλληλα το υφιστάμενο ισχυρό επίπεδο προστασίας από τη φορολογική απάτη, τη φοροδιαφυγή και τη φοροαποφυγή. Η δέσμη μέτρων αναμένεται να εξοικονομήσει στις επιχειρήσεις της ΕΕ περίπου 8 δισ. ευρώ ετησίως, εκ των οποίων 3,3 δισ. ευρώ σε διοικητικές δαπάνες.

Δέσμη μέτρων για τη φορολογική απλούστευση

Κατά την τελευταία δεκαετία, η ΕΕ έχει αναπτύξει σημαντικά το πλαίσιο άμεσης φορολογίας της. Ειδικότερα, οι εξελίξεις έχουν αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που προκύπτουν από την παγκοσμιοποίηση, την ψηφιοποίηση, την αύξηση των πρακτικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού και την ανάγκη ενίσχυσης της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.  Το πλαίσιο αυτό απέφερε σημαντικά αποτελέσματα. Ωστόσο, το σωρευτικό αποτέλεσμα των διαδοχικών νομοθετικών πρωτοβουλιών έχει επίσης αυξήσει την πολυπλοκότητα και το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο.

Η πρόταση αντιμετωπίζει τα ζητήματα αυτά και διασφαλίζει ότι το πλαίσιο άμεσης φορολογίας της Ένωσης παραμένει συνεκτικό, αναλογικό και αποτελεσματικό. Στόχος της είναι η απλούστευση του κεκτημένου στον τομέα της άμεσης φορολογίας, η μείωση του περιττού φόρτου συμμόρφωσης, η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και η διευκόλυνση της διασυνοριακής δραστηριότητας στην εσωτερική αγορά.

Ο γενικός κανονισμός για την άμεση φορολογία θεσπίζει βασικά μέτρα, όπως:

• Απλούστευση των επαχθών κανόνων για τη βελτίωση της εσωτερικής αγοράς: Το Omnibus θεσπίζει απαλλαγή από την παρακράτηση φόρου στην πηγή για όλες τις διασυνοριακές πληρωμές μερισμάτων, τόκων και δικαιωμάτων μεταξύ εταιρειών στην ΕΕ. Με την κατάργηση των αρχικών διαδικαστικών απαιτήσεων και την απλούστευση των διαδικασιών επιστροφής, το μέτρο θα διευκολύνει τη χρηματοδότηση, θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα. Το μέτρο αυτό από μόνο του αναμένεται να αποφέρει στους φορολογούμενους της ΕΕ εξοικονόμηση και οφέλη ύψους περίπου 5,3 δισ. ευρώ ετησίως.
• Διευκόλυνση της χρηματοδότησης: Το Omnibus αίρει τους περιττούς περιορισμούς στην πραγματική χρηματοδότηση από τρίτους και από την αγορά, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να επενδύσουν στην εσωτερική αγορά. Το Omnibus απλουστεύει επίσης τον κανόνα περιορισμού των τόκων στην οδηγία κατά της φοροαποφυγής (ATAD), καταργώντας τις επιλογές εφαρμογής και καθιστώντας υποχρεωτικό το ελάχιστο όριο. Οι αλλαγές αυτές θα επιφέρουν τη συμμόρφωση και διοικητικές μειώσεις ύψους άνω των 500 εκατ. ευρώ ετησίως.
• Εξάλειψη της αλληλεπικάλυψης: Ο κανονισμός Omnibus καταργεί τις αλληλεπικαλυπτόμενες διατάξεις μεταξύ των κανόνων για τις ελεγχόμενες αλλοδαπές εταιρείες (ΕΑΕ) και του παγκόσμιου ελάχιστου φόρου (δεύτερος πυλώνας), μειώνοντας την περιττή πολυπλοκότητα και τις αλληλεπικαλύψεις. Το μέτρο αυτό αναμένεται να εξοικονομήσει στις επιχειρήσεις περίπου 160 εκατ. ευρώ σε κόστος συμμόρφωσης ετησίως.

Οι κύριοι στόχοι της πρότασης αναδιατύπωσης της ΟΔΣ είναι η απλούστευση, η αποσαφήνιση και η ενίσχυση του νομικού πλαισίου της ΕΕ για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της άμεσης φορολογίας. Συγκεντρώνοντας την ΟΔΣ και τις οκτώ τροποποιήσεις της σε ένα ενιαίο νομικό κείμενο, η νομοθεσία είναι πιο φιλική προς τον χρήστη και συνεκτική, βελτιώνοντας έτσι την ασφάλεια δικαίου.

Η αναδιατύπωση εισάγει ορισμένα βασικά μέτρα, όπως:

• Κατάργηση των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων για ορισμένες διασυνοριακές ρυθμίσεις: Η αναδιατύπωση καταργεί τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τους ομίλους πολυεθνικών επιχειρήσεων (ΠΕΕ) που υπόκεινται στον ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 15 % βάσει των κανόνων του πυλώνα 2, με αποτέλεσμα εξοικονόμηση κόστους συμμόρφωσης ύψους περίπου 300 εκατ. EUR. Καταργεί επίσης τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων για όλες τις άλλες επιχειρήσεις της ΕΕ για ορισμένες διασυνοριακές φορολογικές ρυθμίσεις που παρέχουν περιορισμένη προστιθέμενη αξία στις φορολογικές διοικήσεις, μειώνοντας τον όγκο των εκθέσεων κατά 35 % και εξοικονομώντας 40 εκατ. ευρώ ετησίως.
•  Στήριξη της κυκλικής οικονομίας: Η αναδιατύπωση αυξάνει το όριο υποβολής εκθέσεων για τις διαδικτυακές πωλήσεις αγαθών, καταργώντας τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για περισσότερους από 10 εκατομμύρια ιδιώτες πωλητές, ιδίως εκείνους που πωλούν μεταχειρισμένα αγαθά. Το μέτρο αυτό αποφέρει εξοικονόμηση κόστους συμμόρφωσης ύψους 678 εκατ. ευρώ για τις ψηφιακές πλατφόρμες.
• Βελτίωση της ταυτοποίησης των φορολογουμένων: Η αναδιατύπωση εισάγει ένα νέο εργαλείο επαλήθευσης των αριθμών φορολογικού μητρώου, το οποίο διασφαλίζει ότι οι φορολογικές διοικήσεις μπορούν να εντοπίζουν αποτελεσματικά και αποδοτικά όλους τους δηλωθέντες φορολογούμενους.

Επόμενα βήματα

Η δέσμη θα υποβληθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς διαβούλευση και στο Συμβούλιο προς έγκριση.

Ιστορικό

Από την έναρξη της παρούσας εντολής, η απλούστευση αποτελεί βασική προτεραιότητα του έργου της Επιτροπής, με σαφείς στόχους μείωσης του διοικητικού φόρτου κατά τουλάχιστον 25 % (35 % για τις ΜΜΕ) και ετήσιας εξοικονόμησης 37,5 δισ. EUR έως το 2029. Με τις δέσμες που προτείνονται σήμερα, η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει δώδεκα δέσμες γενικών μέτρων και ένα ευρύ σύνολο στοχευμένων μέτρων πέρυσι, μειώνοντας πάνω από 18 δισ. ευρώ σε επαναλαμβανόμενες ετήσιες διοικητικές δαπάνες.

Ωστόσο, δεν πρόκειται μόνο για τη μείωση της γραφειοκρατίας – η απλούστευση αποτελεί βασικό μέρος του θεματολογίου της Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα. Πρόκειται για την αλλαγή της ρυθμιστικής νοοτροπίας της Ευρώπης: σχεδιασμός κανόνων που είναι σαφέστεροι από την αρχή, πιο αναλογικοί και ευκολότεροι για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ, να κατανοήσουν και να συμμορφωθούν με αυτούς. Στόχος είναι να διατηρηθούν τα υψηλά πρότυπα της Ευρώπης, διευκολύνοντας παράλληλα τις επενδύσεις, την καινοτομία και την ανάπτυξη σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. 

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by billow926 on Unsplash

Στη διάσκεψη για την ανάκαμψη της Ουκρανίας, η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την εκταμίευση 3,2 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία ως πρώτη δόση της νέας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ). Η ΜΧΣ αποτελεί τμήμα του δανείου στήριξης της Ουκρανίας, στο πλαίσιο του οποίου αναμένεται να διατεθούν 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία το 2026 και το 2027, για την κάλυψη τόσο της δημοσιονομικής στήριξης όσο και των αναγκών που σχετίζονται με την άμυνα. Ως εμπόλεμη χώρα, η ικανότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί το έδαφός της εξαρτάται από την ταχεία διαθεσιμότητα κρίσιμων προϊόντων στις απαιτούμενες ποσότητες και εντός πολύ σύντομων χρονικών πλαισίων. Η πρώτη δόση της δέσμης αμυντικών μέτρων ύψους 6 δισ. ευρώ για τη στήριξη της προμήθειας δρόνων θα εκταμιευθεί τις προσεχείς ημέρες.

Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Η ευημερούσα Ουκρανία του αύριο απαιτεί μαζικές επενδύσεις σήμερα. Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει οικονομική, χρηματοπιστωτική και στρατιωτική στήριξη ύψους άνω των 200 δισ. ευρώ. Και με το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας, θα παράσχουμε επιπλέον 90 δισ. ευρώ κατά τα επόμενα δύο έτη. Σήμερα, μεταβιβάζουμε την πρώτη δόση στο πλαίσιο αυτού του δανείου, ύψους 3,2 δισ. ευρώ σε μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Και θα αρχίσουμε να πληρώνουμε τα πρώτα χρήματα των 6 δισ. ευρώ για την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών τις επόμενες ημέρες. Πρόκειται για αλληλεγγύη στην πράξη.»

Δέσμη μέτρων ΜΧΣ

Η εκταμίευση αποτελεί την πρώτη από τις τρεις πληρωμές που προβλέπονται φέτος στο πλαίσιο της ΜΧΣ, συνολικού ύψους 8,35 δισ. ευρώ το 2026. Η ΜΧΣ υποστηρίζεται από ειδικό μνημόνιο συμφωνίας που υπεγράφη από την ΕΕ και την Ουκρανία τον Μάιο του 2026, το οποίο καθορίζει τις προϋποθέσεις, τις μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με την πράξη ΜΧΣ. Οι πληρωμές αποδεσμεύονται σε δόσεις, με την επιφύλαξη της ικανοποιητικής εκπλήρωσης των σχετικών μεταρρυθμίσεων και όρων από την Ουκρανία. Τα μέτρα αυτά έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν την Ουκρανία να κινητοποιήσει εγχώρια έσοδα, να βελτιώσει τη βιωσιμότητα και την ποιότητα των δημόσιων δαπανών και να ενισχύσει τα συστήματα διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Για την πρώτη δόση, η Ουκρανία πληρούσε επτά όρους πολιτικής. Σε αυτά περιλαμβάνονταν μέτρα για την ενίσχυση της κινητοποίησης εγχώριων εσόδων, ιδίως η επέκταση της στρατιωτικής εισφοράς, η υποβολή σχεδίου νομοθεσίας στο ουκρανικό κοινοβούλιο σχετικά με τη φορολόγηση του εισοδήματος που αποκτάται μέσω ψηφιακών πλατφορμών και την κατάργηση των απαλλαγών από τον ΦΠΑ για εισαγόμενα δέματα χαμηλής αξίας. Η Ουκρανία προώθησε επίσης μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων επενδύσεων, τη στενότερη ευθυγράμμιση της τελωνειακής νομοθεσίας με το κεκτημένο της ΕΕ, την ενίσχυση της τελωνειακής διακυβέρνησης και την ενίσχυση του προγράμματος μεσοπρόθεσμης μεταρρύθμισης της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Η ΜΧΣ παρέχει στην Ουκρανία προβλέψιμη και ευέλικτη χρηματοδοτική στήριξη για την αντιμετώπιση των επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της. Ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας εξακολουθεί να επιβάλλει πολύ μεγάλο κόστος στην οικονομία και τα δημόσια οικονομικά της Ουκρανίας. Η χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ βοηθά την Ουκρανία να διατηρήσει τη μακροοικονομική σταθερότητα, να διατηρήσει βασικές κρατικές λειτουργίες και να συνεχίσει να χρηματοδοτεί δαπάνες προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων των αναγκών ανάκαμψης και ανασυγκρότησης.

Ιστορικό

Τον Φεβρουάριο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2026/467 σχετικά με τη θέσπιση του δανείου στήριξης της Ουκρανίας (USL). Ο κανονισμός προβλέπει έως και 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας. Η στήριξη διαρθρώνεται γύρω από δύο συμπληρωματικές συνιστώσες: συνδρομή για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων και των ικανοτήτων της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, και στήριξη για τη διασφάλιση της συνεχούς λειτουργίας του κράτους, τη διατήρηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών και την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.

Μετά την υποβολή της χρηματοδοτικής στρατηγικής της Ουκρανίας τον Μάρτιο του 2026, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 23 Απριλίου 2026, εκτελεστική απόφαση για τον καθορισμό της συνδρομής που θα τεθεί στη διάθεση της Ουκρανίας το 2026. Η απόφαση προβλέπει στήριξη ύψους έως 45 δισ. ευρώ για το 2026, εκ των οποίων 16,7 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη και 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αμυντικών βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Η συνιστώσα της δημοσιονομικής στήριξης κατανέμεται ισομερώς μεταξύ μιας συμπληρωματικής ενίσχυσης στη διευκόλυνση για την Ουκρανία και μιας νέας πράξης ΜΧΣ, ύψους έως 8,35 δισ. ευρώ έκαστη.

Υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις και εξακολουθούν να πληρούνται οι ισχύουσες προϋποθέσεις και διασφαλίσεις, τον Σεπτέμβριο του 2026 αναμένεται δεύτερη δόση στο πλαίσιο της πράξης ΜΧΣ ενδεικτικής χρηματοδότησης ύψους 3,7 δισ. ευρώ και τρίτη δόση ενδεικτικής χρηματοδότησης ύψους 1,45 δισ. ευρώ πριν από το τέλος του έτους.

Περαιτέρω πληρωμές αναμένονται επίσης στο πλαίσιο των άλλων συνιστωσών του δανείου στήριξης της Ουκρανίας. Στο πλαίσιο του αμυντικού σκέλους, το 2026 θα διατεθούν 28,3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αμυντικών βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας. Η πρώτη δόση της εκταμίευσης ύψους 6 δισ. ευρώ που σχετίζεται με την άμυνα, η οποία θα αποδεσμευτεί τις προσεχείς ημέρες, θα στηρίξει την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Ουκρανία για την Ουκρανία. Περαιτέρω πληρωμές για δημοσιονομική στήριξη αναμένονται μέσω συμπληρωματικής ενίσχυσης της διευκόλυνσης για την Ουκρανία (πυλώνας Ι), με την επιφύλαξη της έγκρισης από το Συμβούλιο της πρότασης της Επιτροπής για τροποποίηση του σχεδίου για την Ουκρανία ώστε να ενσωματωθούν τα νέα ποσά και της επακόλουθης εκπλήρωσης των σχετικών όρων πολιτικής στο πλαίσιο του σχεδίου για την Ουκρανία. Η επόμενη (8η) εκταμίευση της διευκόλυνσης για την Ουκρανία αναμένεται τον Σεπτέμβριο.

Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει συνολική στήριξη ύψους 211,3 δισ. ευρώ στην Ουκρανία και τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων 3,8 δισ. ευρώ από τα έσοδα ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Diana Vyshniakova on Unsplash

Η Επιτροπή γνωστοποίησε στις Amazon και Microsoft την προκαταρκτική της άποψη ότι, βάσει της πράξης για τις ψηφιακές αγορές, θα πρέπει να οριστούν πυλωροί για τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους Amazon Web Services (AWS) και Microsoft Azure (Azure), τις οποίες αντίστοιχα παρέχουν.

Και στις δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή διαπιστώνει προκαταρκτικά ότι οι AWS και Azure, η μεγαλύτερη και η δεύτερη μεγαλύτερη υπηρεσία υπολογιστικού νέφους στην ΕΕ αντίστοιχα, αποτελούν σημαντικές πύλες μεταξύ των επιχειρήσεων και των πελατών τους στην ΕΕ. Tούτο δε, παρότι δεν πληρούν τα ποσοτικά όρια για τον ορισμό που προβλέπονται στην πράξη για τις ψηφιακές αγορές.

Η Amazon και η Microsoft έχουν ήδη οριστεί πυλωροί για άλλες υπηρεσίες, γεγονός που καταδεικνύει τον σημαντικό τους αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά. Οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους AWS και Azure έχουν επιτύχει σημαντικό κύκλο εργασιών και φαίνεται ότι έχουν ξεπεράσει σημαντικά τους ανταγωνιστές τους όσον αφορά την επιχειρησιακή τους ικανότητα και τις επενδύσεις τους. Και οι δύο διαθέτουν τεράστιες και παγιωμένες βάσεις χρηστών και φαίνεται ότι επωφελούνται από φαινόμενα εγκλωβισμού και υψηλό κόστος αλλαγής παρόχου, πέραν της ύπαρξης μεγάλων οικοσυστημάτων.

Επιπλέον, το χαρτοφυλάκιο εργαλείων και εταιρικών σχέσεων τεχνητής νοημοσύνης (στο εξής: ΤΝ) που διαθέτουν έχει αναδειχθεί σε καθοριστικό παράγοντα στις δημόσιες συμβάσεις υπολογιστικού νέφους. Ενώ η ΤΝ αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση για υπηρεσίες που σχετίζονται με το υπολογιστικό νέφος, οι AWS και Azure φαίνεται ότι κρατούν μεγάλο ποσοστό αυτής της αυξημένης ζήτησης εντός των αντίστοιχων οικοσυστημάτων τους.

Τέλος, τόσο η Amazon όσο και η Microsoft φαίνεται ότι κατέχουν παγιωμένη και σταθερή θέση στον τομέα του υπολογιστικού νέφους στην ΕΕ, όπως αποδεικνύει η επί σειρά ετών ηγετική θέση των AW και Azure στην αγορά.

Ιστορικό

Το υπολογιστικό νέφος αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή οικονομία και χρησιμεύει ως βασικός πόρος, όχι μόνο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, αλλά και σε πολλούς κλάδους, όπως η μεταποίηση και το λιανεμπόριο, η υγειονομική περίθαλψη και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Αποτελεί επίσης τη βάση επί της οποία αναπτύσσονται και λειτουργούν οι υπηρεσίες ΤΝ. Για να προαχθούν η καινοτομία και η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους πρέπει να παρέχονται σε ένα δίκαιο, ανοικτό και ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Στόχος της πράξης για τις διαδικτυακές αγορές είναι η δημιουργία διεκδικήσιμων και δίκαιων αγορών στον ψηφιακό τομέα. Η πράξη προσδιορίζει τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, ή τους «πυλωρούς», που παρέχουν σημαντική πύλη μεταξύ επιχειρήσεων και χρηστών, καθορίζει ευθύνες και απαγορεύει τις αθέμιτες πρακτικές.

Η Επιτροπή κίνησε δύο έρευνες αγοράς στις 18 Νοεμβρίου 2025 για να αξιολογήσει κατά πόσον η Amazon και η Microsoft θα πρέπει να οριστούν πυλωροί για τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους που παρέχουν. Κατά τις εν λόγω έρευνες, η Επιτροπή συγκέντρωσε πληροφορίες από επιχειρηματικούς χρήστες, ανταγωνιστές και άλλoυς συμφεροντούχους.

Ακόμη και αν μια μεγάλη ψηφιακή πλατφόρμα δεν πληροί τα ποσοτικά όρια που προβλέπονται στην πράξη για τις ψηφιακές αγορές προκειμένου να οριστεί βάσει ποσοτικών ορίων όπως ο αριθμός των χρηστών, η Επιτροπή μπορεί να διερευνήσει κατά πόσον ο πάροχος θα πρέπει παρόλα αυτά να οριστεί πυλωρός. Ο λόγος μπορεί να είναι ο σημαντικός αντίκτυπος της εταιρείας στην εσωτερική αγορά, η παροχή υπηρεσίας που χρησιμεύει ως σημαντική πύλη για τη σύνδεση των επιχειρηματικών χρηστών με τελικούς χρήστες, καθώς και η παγιωμένη και σταθερή θέση της στην αγορά. 

Όταν διενεργεί έρευνα, η Επιτροπή αξιολογεί στοιχεία όπως το μέγεθος του παρόχου, ο αριθμός των χρηστών, τα αποτελέσματα δικτύου σε μια αγορά, τα αποτελέσματα κλίμακας και εμβέλειας, το κόστος του εγκλωβισμού και της αλλαγής παρόχου, καθώς και η εταιρική δομή ομίλου ή η κάθετη ολοκλήρωση της εν λόγω εταιρείας.

Στις 18 Νοεμβρίου 2025 η Επιτροπή κίνησε και τρίτη έρευνα για να αξιολογήσει κατά πόσον οι τρέχουσες υποχρεώσεις βάσει της πράξης για τις ψηφιακές αγορές είναι αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση πρακτικών στον τομέα του υπολογιστικού νέφους που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα ή είναι αθέμιτες. Και στις τρεις έρευνες, η Επιτροπή υποστηρίζεται από την Ολλανδική Aρχή Kαταναλωτών και Aγορών (ACM) στο πλαίσιο κοινής ομάδας έρευνας, σύμφωνα με τους κανόνες συνεργασίας της πράξης για τις ψηφιακές αγορές. 

Επόμενα βήματα

Τα προκαταρκτικά πορίσματα δεν προδικάζουν το αποτέλεσμα μιας έρευνας. Η Amazon και η Microsof έχουν τώρα τη δυνατότητα να ασκήσουν τα δικαιώματα υπεράσπισής τους, μεταξύ άλλων εξετάζοντας τα έγγραφα του φακέλου έρευνας της Επιτροπής και απαντώντας εγγράφως σε αυτά τα προκαταρκτικά πορίσματα.

Εάν επιβεβαιωθούν τα προκαταρκτικά της πορίσματα, η Επιτροπή θα εκδώσει αποφάσεις με τις οποίες οι Amazon και Microsoft θα οριστούν πυλωροί για τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους που παρέχουν. Στην περίπτωση αυτή, η Amazon και η Microsoft θα έχουν στη διάθεσή τους έξι μήνες για να διασφαλίσουν ότι οι ορισθείσες υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις της πράξης για τις ψηφιακές αγορές.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Christian Wiediger on Unsplash

Οι εκπρόσωποι της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία όσον αφορά την επικαιροποίηση των κανόνων του ποινικού δικαίου της ΕΕ σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών. Οι αναθεωρημένοι κανόνες θα καλύπτουν περισσότερα αδικήματα, θα προβλέπουν αυστηρότερες ποινές και θα εξασφαλίζουν αποτελεσματικότερες διώξεις, μεταξύ άλλων μέσω αυξημένων προθεσμιών παραγραφής. Για την καλύτερη προστασία των παιδιών, το νέο πλαίσιο προβλέπει σαφείς κανόνες σχετικά με το ζήτημα της συναίνεσης και ενισχύει την παροχή βοήθειας στα θύματα.

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να επιβεβαιωθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα προτού υποβληθεί στη διαδικασία τυπικής έκδοσης.

Είναι καθήκον μας να προστατεύσουμε τα παιδιά από τη σεξουαλική κακοποίηση. Κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα για την ενίσχυση αυτής της προστασίας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με τα νέα αυτά μέτρα, τα παιδιά θα προστατεύονται καλύτερα από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες οι δράστες χρησιμοποιούν αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Οι δράστες θα αντιμετωπίζουν αυστηρότερη τιμωρία και θα προσάγονται στη δικαιοσύνη ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη διάπραξη των εγκλημάτων τους. Ταυτόχρονα, ενισχύουμε τη στήριξη των θυμάτων, αναγνωρίζοντας ότι οι συνέπειες της κακοποίησης μπορούν να διαρκέσουν μια ολόκληρη ζωή.

Κώστας Φυτιρής, Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας

Βασικά στοιχεία της συμφωνίας

Διευρυμένος ορισμός των ποινικών αδικημάτων

Οι νέοι κανόνες επικαιροποιούν τα υφιστάμενα ποινικά αδικήματα και δημιουργούν νέα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ποινικοποιούνται όλες οι μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης νέων τεχνολογικών εργαλείων για τη διάπραξη των εν λόγω αδικημάτων.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η πληρωμή για πρόσβαση στη ζωντανή μετάδοση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών θα τιμωρείται. Επιπλέον, ο σχεδιασμός ή η προσαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) για την παραγωγή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και η διανομή τέτοιων συστημάτων, θα θεωρούνται ποινικά αδικήματα. Η επικαιροποίηση αυτή ήταν αναγκαία δεδομένης της αυξανόμενης εμφάνισης βαθυπαραποιημένου (deepfake) υλικού ή υλικού κακοποίησης που παράγεται από ΤΝ.

Η αθέμιτη προσέγγιση παιδιών, δηλαδή η προσέλκυση ανηλίκων που δεν έχουν φτάσει ακόμη σε ηλικία συναίνεσης με σκοπό την παραγωγή ή τον διαμοιρασμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, θα θεωρείται ποινικό αδίκημα. Μετά την ηλικία συναίνεσης, η εν λόγω προσέλκυση θεωρείται ποινικό αδίκημα αν υπάρχει εξαναγκασμός ή απειλή, καθώς επίσης αν ο δράστης παρουσιάζεται ψευδώς ως συνομήλικος.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να τιμωρούν τη σεξουαλική εκβίαση παιδιών, δηλαδή καταστάσεις στις οποίες ο δράστης απειλεί ένα παιδί ότι θα κοινολογήσει υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών με σκοπό την απόκτηση χρημάτων ή νέου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ως αντάλλαγμα.

Μία άλλη καινοτομία είναι ότι θα τιμωρείται πλέον η κατοχή και διανομή οδηγιών σχετικά με πώς μπορεί να διαπραχθεί σεξουαλική κακοποίηση παιδιών ή να παραχθεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (για παράδειγμα μέσω βιβλίου, διαδικτυακού οδηγού ή prompt τεχνητής νοημοσύνης).

Διατάξεις σχετικά με τη συναίνεση

Οι τροποποιημένοι κανόνες ορίζουν σαφέστερα ότι η τέλεση σεξουαλικών πράξεων με παιδιά μετά την ηλικία συναίνεσης πρέπει να τιμωρείται εάν το παιδί δεν συναινεί.

Οι κανόνες διευκρινίζουν ότι δεν υπάρχει συναίνεση εάν το παιδί δεν συναινεί οικειοθελώς με βάση την ελεύθερη βούλησή του ή εάν το παιδί δεν μπορεί να σχηματίσει ελεύθερη βούληση, για παράδειγμα αν κοιμάται, δεν έχει τις αισθήσεις του ή αιφνιδιαστεί. Η σιωπή ή η μη αντίσταση του παιδιού δεν ισοδυναμεί από μόνη της με συναίνεση, ούτε τυχόν προηγούμενη ή υφιστάμενη σχέση με τον δράστη. Οι κανόνες καθιστούν επίσης σαφές ότι η συναίνεση μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή.

Όπως και στην ισχύουσα νομοθεσία, παραμένει εθνική αρμοδιότητα ο καθορισμός της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης, δηλαδή η ηλικία κάτω από την οποία απαγορεύεται η τέλεση σεξουαλικών πράξεων με παιδί.

Μεγαλύτερες προθεσμίες παραγραφής - Ενίσχυση της δίωξης

Οι επικαιροποιημένοι κανόνες καθορίζουν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα αδικήματα μπορούν να διερευνώνται και να διώκονται μετά την ενηλικίωση του θύματος. Αυτό το χρονικό διάστημα φτάνει τα 32 έτη για τον βιασμό παιδιών είτε έχουν φτάσει σε ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης είτε όχι, καθώς και για τον εξαναγκασμό παιδιού σε πορνεία. Με τον τρόπο αυτόν δίνεται η δυνατότητα στα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης να προσφύγουν αποτελεσματικά στη δικαιοσύνη, δεδομένου ότι ενδέχεται να χρειάζονται μεγάλο χρονικό διάστημα για να καταγγείλουν τα αδικήματα που τελέστηκαν εναντίον τους όταν ήταν παιδιά.

Οι νέοι κανόνες θα συμβάλουν επίσης ώστε να καταστεί ευκολότερο για επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά να καταγγέλλουν περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.

Υψηλότερες ποινές

Οι ποινές για αρκετά από τα αδικήματα έχουν αυξηθεί, υπερβαίνοντας τα επίπεδα της ισχύουσας οδηγίας.

Ενισχυμένη στήριξη των θυμάτων

Θα βελτιωθεί η στήριξη των θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών. Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους κανόνες, οι τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας θα ενημερώνουν τα θύματα σχετικά με τη στήριξη που έχουν στη διάθεσή τους. Τα παιδιά θύματα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, δωρεάν, καθώς και σε νομική συνδρομή. Η νέα οδηγία περιλαμβάνει επίσης κανόνες για την προσωρινή στέγαση των θυμάτων.

Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών έχουν το δικαίωμα να αξιώσουν αποζημίωση από τον δράστη.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να προσυπογραφεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η τυπική έκδοση από τα δύο θεσμικά όργανα, μετά την οριστική διατύπωση του κειμένου από τους γλωσσομαθείς νομικούς.

Οι εθνικές κυβερνήσεις θα έχουν προθεσμία τριών ετών για να προσαρμόσουν τους ποινικούς τους κώδικες ώστε να ευθυγραμμιστούν με την αναθεωρημένη οδηγία της ΕΕ.

Ιστορικό

Οι ισχύοντες κανόνες ποινικού δικαίου της ΕΕ για τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών συμφωνήθηκαν το 2011. Η αυξημένη διαδικτυακή παρουσία παιδιών και οι τεχνολογικές εξελίξεις εγείρουν προκλήσεις για την επιβολή του νόμου και δημιουργούν νέες δυνατότητες κακοποίησης. Οι αναθεωρημένοι κανόνες που συμφωνήθηκαν σήμερα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτών των εξελίξεων.

Οι επικαιροποιημένοι κανόνες ποινικού δικαίου συμπληρώνουν την πρόταση με την οποία καθορίζονται υποχρεώσεις των διαδικτυακών εταιρειών περί εντοπισμού, αναφοράς και αφαίρεσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που υπάρχει στις υπηρεσίες τους. Οι διαπραγματεύσεις για την πρόταση αυτή βρίσκονται σε εξέλιξη.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Ben Wicks on Unsplash