Η Προεδρία του Συμβουλίου και οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με διάφορα νέα νομοθετήματα που αποτελούν μέρος της δέσμης νομοθετικών μέτρων «Omnibus IV». Η προσωρινή συμφωνία αφορά νομοθεσία για τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, καθώς και για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές.

Πρόκειται για ακόμη μία δέσμη μέτρων απλούστευσης που ολοκληρώνει η κυπριακή Προεδρία, πραγματοποιώντας ένα καθοριστικό βήμα προς μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη. Με τη συμφωνία αυτή διευρύνουμε τα μέτρα στήριξης πέραν των ΜμΕ σε εταιρείες που επεκτείνονται, ώστε να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ένωση. Προωθούμε επίσης την αρχή «κατά κανόνα ψηφιακά», μειώνοντας την περιττή γραφειοκρατία και το κόστος για τις επιχειρήσεις. Η συμφωνία αποτελεί ένα ακόμη βήμα προόδου ώστε να μετατρέψουμε την υπόσχεση για απλούστευση σε απτά παραδοτέα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Μαριλένα Ραουνά, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας

Στόχοι της νέας νομοθεσίας

Τα νέα νομοθετήματα σχετικά με την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές αποσκοπούν στην ψηφιοποίηση των υφιστάμενων υλικών απαιτήσεων με την εφαρμογή της αρχής «κατά κανόνα ψηφιακά» και εισάγουν διαδικασία για την κατάρτιση κοινών προδιαγραφών από την Επιτροπή με σειρά νομικών πράξεων.

Επιπλέον δύο νέες πράξεις —οδηγία και κανονισμός— αποσκοπούν στην επέκταση ορισμένων μέτρων μετριασμού και στήριξης που είναι διαθέσιμα σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) σε εταιρείες που δεν συγκαταλέγονται πλέον στον ορισμό των ΜμΕ, δηλαδή τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Οι εταιρείες αυτές θεωρείται ότι διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην οικονομία της ΕΕ, καθώς παρέχουν το 6% της συνολικής απασχόλησης και κατέχουν εξέχουσα θέση σε καίριους τομείς για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, όπως η ηλεκτρονική, η αεροδιαστημική και η άμυνα, η ενέργεια, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και η υγεία.

Ο ορισμός μιας νέας κατηγορίας μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης αναμένεται να συμβάλει στα εξής:

• αποφυγή υπερβολικού χάσματος ως προς τις απαιτήσεις (cliff-edge) και διευκόλυνση της ομαλής μετάβασης από την κατηγορία ΜμΕ στην κατηγορία μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης
• παροχή δυνατότητας στις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης να παραμείνουν στο ίδιο ευνοϊκό περιβάλλον όπως όταν ήταν ΜμΕ
• παροχή καλύτερων κινήτρων στις ΜμΕ για να επεκταθούν

Τα νέα νομοθετήματα τροποποιούν 20 νομοθετικές πράξεις της ΕΕ για τα προϊόντα βάσει των κανόνων της ενιαίας αγοράς για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική βάσει της οποίας δίνεται προτεραιότητα στους ψηφιακούς μορφότυπους, με στόχο την εξάλειψη των απαιτήσεων περί έντυπης τεκμηρίωσης στη νομοθεσία για τα προϊόντα.

Ειδικότερα, η νέα νομοθεσία προβλέπει την ψηφιοποίηση της δήλωσης συμμόρφωσης ΕΕ, καθώς και των επαφών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των οικονομικών φορέων. Τα νέα νομοθετήματα δίνουν επιπλέον τη δυνατότητα στους κατασκευαστές να παρέχουν στους χρήστες οδηγίες χρήσης σε ψηφιακή μορφή, αντί για έντυπη. Επίσης, με τη νέα νομοθεσία εισάγονται εναλλακτικές λύσεις για να αποδεικνύεται η συμμόρφωση ενός προϊόντος με τους κανόνες της ΕΕ μέσω «κοινής προδιαγραφής» αντί για εναρμονισμένα πρότυπα σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις. Έτσι θα παρέχεται μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, θα μειωθεί το κόστος και θα αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα.

Προσωρινή συμφωνία για τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης

Όσον αφορά τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, στην αρχική πρόταση της Επιτροπής αυτή η νέα κατηγορία εταιρειών περιλάμβανε επιχειρήσεις με λιγότερους από 750 εργαζομένους και κύκλο εργασιών έως 150 εκατ. ευρώ ή ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 129 εκατ. ευρώ.

Στην προσωρινή συμφωνία, οι συννομοθέτες αύξησαν τα όρια αυτά ώστε να περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 1.000 εργαζομένους και έχουν είτε ετήσιο κύκλο εργασιών έως 200 εκατ. ευρώ είτε ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 172 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, εντός 5 ετών από την έναρξη ισχύος της νέας νομοθεσίας, η Επιτροπή θα επανεξετάσει την εφαρμογή του εν λόγω ορισμού, συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου του στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στην ανταγωνιστικότητα των μικρών επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Τέλος, η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σε 15 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της.

Προσωρινή συμφωνία για την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές

Όσον αφορά την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, οι συννομοθέτες διατήρησαν σε γενικές γραμμές την κεντρική ιδέα της πρότασης της Επιτροπής, τροποποιώντας παράλληλα διάφορα τεχνικά στοιχεία που αφορούν ειδικά τις αντίστοιχες νομοθετικές πράξεις.

Η προσωρινή συμφωνία εισάγει περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με την πρόσβαση σε ψηφιακά διαθέσιμες πληροφορίες και στα «ψηφιακά στοιχεία επικοινωνίας» μιας εταιρείας.

Με το κείμενο διασφαλίζεται επίσης ότι σε περιπτώσεις όπου υπάρχει κίνδυνος σοβαρής ζημίας για τους καταναλωτές οι πληροφορίες για την ασφάλεια είναι πάντα διαθέσιμες σε έντυπη μορφή. Οι συννομοθέτες είχαν ευθυγραμμίσει τα κείμενα σχετικά με τις κοινές προδιαγραφές με την προσέγγιση που συμφωνήθηκε πέρυσι στον κανονισμό για την ασφάλεια των παιχνιδιών (άρθρο 14) με πρόσθετες εξουσιοδοτήσεις προς την Επιτροπή σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις.

Στην προσωρινή συμφωνία διευκρινίζεται ότι οι κοινές προδιαγραφές θα πρέπει να χρησιμεύουν ως εναλλακτική επιλογή μόνο όταν τα εναρμονισμένα πρότυπα δεν είναι διαθέσιμα ή είναι ανεπαρκή, προωθώντας έτσι τη συνεκτικότητα σε ολόκληρο το κεκτημένο της ΕΕ.

Τέλος, οι συννομοθέτες παρέτειναν την προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σε 24 μήνες, ώστε να δοθεί στα κράτη μέλη επαρκής χρόνος για τη θέση των τροποποιήσεων σε ισχύ.

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού διατυπωθεί οριστικά από τους γλωσσομαθείς νομικούς με σκοπό την τυπική έκδοση των πράξεων από τους συννομοθέτες σε μεταγενέστερο στάδιο.

Γενικές πληροφορίες

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, απευθύνθηκε έκκληση για μια «επανάσταση για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστεί σαφές, απλό και έξυπνο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, και δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και των επιβαρύνσεων υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜμΕ.

Στις 21 Μαΐου 2025 η Επιτροπή ενέκρινε την τέταρτη δέσμη Omnibus. Η δέσμη περιλαμβάνει πρόταση οδηγίας και κανονισμού για τις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης, πρόταση οδηγίας και κανονισμού όσον αφορά την ψηφιοποίηση και την ευθυγράμμιση των κοινών προδιαγραφών για την τροποποίηση 20 νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τα προϊόντα βάσει των κανόνων της ενιαίας αγοράς, καθώς και τροποποίηση του κανονισμού για τις μπαταρίες όσον αφορά τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Shamblen Studios on Unsplash