Το Συμβούλιο έδωσε την τελική του έγκριση για έναν νέο κανονισμό που αποσκοπεί στον εξορθολογισμό και την απλούστευση ορισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ). Ο νέος κανονισμός εντάσσεται στη δέσμη νομοθετικών μέτρων που είναι γνωστή ως «Omnibus VII» και η οποία αποτελεί μέρος του θεματολογίου απλούστευσης της ΕΕ.

Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει προτάσεις για δύο κανονισμούς που αποσκοπούν στην απλούστευση του νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ για τον ψηφιακό τομέα και στην εφαρμογή εναρμονισμένων κανόνων για την ΤΝ.

Ημερομηνίες εφαρμογής

Δεδομένου ότι οι διατάξεις σχετικά με τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 2026, οι συννομοθέτες έδωσαν ύψιστη προτεραιότητα στην εξέταση αυτού του τμήματος της δέσμης και συμφώνησαν επί καθορισμένου χρονοδιαγράμματος για την καθυστερημένη εφαρμογή των κανόνων υψηλού κινδύνου. Ως νέες ημερομηνίες εφαρμογής ορίζονται η 2α Δεκεμβρίου 2027 για αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου και η 2α Αυγούστου 2028 για συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα.

Άλλα σημαντικά στοιχεία του νέου κανονισμού

Ο νέος κανονισμός προσθέτει μια νέα διάταξη στον κανονισμό για την ΤΝ που απαγορεύει τις πρακτικές ΤΝ οι οποίες παράγουν μη συναινετικό σεξουαλικό ή ευαίσθητο προσωπικό περιεχόμενο ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Από τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους πρόκειται να απαγορευτούν τα συστήματα ΤΝ με τα οποία δημιουργούνται γυμνές εικόνες υπαρκτών προσώπων ή αφαιρούνται, σε πραγματικές φωτογραφίες, τα ρούχα αυτών με σκοπό την αποκάλυψη των απόκρυφων μερών τους.

Ο νέος κανονισμός μεταθέτει έως τις 2 Αυγούστου 2027 την προθεσμία για την ίδρυση ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ από τις αρμόδιες αρχές σε εθνικό επίπεδο και μειώνει, από 6 μήνες σε 3 μήνες, την περίοδο χάριτος για τους παρόχους όσον αφορά την εφαρμογή λύσεων διαφάνειας για τεχνητώς παραγόμενο περιεχόμενο, με τη νέα προθεσμία να ορίζεται στις 2 Δεκεμβρίου 2026.

Το κείμενο αποσαφηνίζει επίσης τις αρμοδιότητες της Υπηρεσίας ΤΝ όσον αφορά την εποπτεία των συστημάτων ΤΝ που βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, όταν το μοντέλο και το εν λόγω σύστημα αναπτύσσονται από τον ίδιο πάροχο, καθορίζοντας τις εξαιρέσεις βάσει των οποίων οι εθνικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του νόμου, των αρχών διαχείρισης των συνόρων, των δικαστικών αρχών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, διατηρούν την αρμοδιότητά τους.

Όσον αφορά την αλληλεπίδραση των κανόνων για την ΤΝ με την τομεακή νομοθεσία σε τομείς όπως τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τα παιχνίδια, οι ανελκυστήρες και τα σκάφη, ο νέος κανονισμός προβλέπει έναν μηχανισμό που επιτρέπει την αντιμετώπιση καταστάσεων στις οποίες η τομεακή νομοθεσία έχει παρόμοιες ειδικές απαιτήσεις για την ΤΝ με τον κανονισμό για την ΤΝ, περιορίζοντας την εφαρμογή του κανονισμού σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις μέσω εκτελεστικών πράξεων. Με τον τρόπο αυτόν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά τυχόν αλληλεπικαλύψεις μεταξύ των απαιτήσεων υψηλού κινδύνου του κανονισμού για την ΤΝ και εκείνων της τομεακής νομοθεσίας.

Τα προϊόντα που καλύπτονται από τον κανονισμό για τα μηχανήματα εξαιρέθηκαν από το άμεσο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για την ΤΝ, ενώ η Επιτροπή εξουσιοδοτήθηκε, βάσει του κανονισμού για τα μηχανήματα, να θεσπίσει παράγωγο δίκαιο, το οποίο θα προσθέσει απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας όσον αφορά τα συστήματα ΤΝ που ταξινομούνται ως υψηλού κινδύνου σύμφωνα με τον κανονισμό για την ΤΝ.

Ο κανονισμός επιβάλλει επίσης μια νέα υποχρέωση στην Επιτροπή, την παροχή καθοδήγησης στους οικονομικούς φορείς συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου που καλύπτονται από τομεακή νομοθεσία εναρμόνισης, ώστε να τους βοηθήσει να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις υψηλού κινδύνου του κανονισμού για την ΤΝ κατά τρόπο που να ελαχιστοποιεί τον φόρτο συμμόρφωσης.

Επόμενα βήματα

Η νομοθετική πράξη θα δημοσιευθεί σύντομα στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα αρχίσει να ισχύει την τρίτη μέρα από τη δημοσίευση αυτήν.

Γενικές πληροφορίες

Τον Οκτώβριο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους να προωθήσουν κατά προτεραιότητα τις εργασίες, ιδίως για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στην έκθεση του Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά») και σε εκείνη του Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Ακολούθως, με τη δήλωση της Βουδαπέστης, της 8ης Νοεμβρίου 2024, ζητήθηκε «δρομολόγηση επανάστασης για την απλούστευση», ώστε να διασφαλιστούν η ύπαρξη σαφούς, απλού και έξυπνου ρυθμιστικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις και η δραστική μείωση του διοικητικού και του κανονιστικού φόρτου, καθώς και του φόρτου υποβολής εκθέσεων, ιδίως για τις ΜΜΕ. Από τον Φεβρουάριο του 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών και των ηγέτιδων της ΕΕ κατά την εν λόγω σύνοδο και σε επακόλουθες συνόδους, η Επιτροπή έχει υποβάλει δέκα δέσμες μέτρων «Omnibus» με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας για τη βιωσιμότητα, τις επενδύσεις, τη γεωργία, τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, την αμυντική ετοιμότητα, τα χημικά προϊόντα, τα ψηφιακά ζητήματα, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ΤΝ, το περιβάλλον, την αυτοκινητοβιομηχανία και την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών.

• Κανονισμός για την απλούστευση της εφαρμογής εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ψηφιακό Omnibus για την ΤΝ), 29 Ιουνίου 2026 
• Τεχνητή νοημοσύνη: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για απλούστευση και εξορθολογισμό των κανόνων (δελτίο Τύπου, 6 Μαΐου 2026)
• Κανονισμός για την απλούστευση της εφαρμογής εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ψηφιακό Omnibus για την ΤΝ), πρόταση της Επιτροπής, 17 Νοεμβρίου 2025 
• EU Law Tracker – Χρονολόγιο 
• Απλούστευση των κανόνων της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)