Το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό για τη θέσπιση νέου πλαισίου για την προστασία της αγοράς χάλυβα της ΕΕ από τις αρνητικές εμπορικές επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, όπως περιγράφηκε στο σχέδιο δράσης του 2025 για τον χάλυβα και τα μέταλλα. Οι νέοι κανόνες θα αντικαταστήσουν το ισχύον μέτρο διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα, το οποίο λήγει στις 30 Ιουνίου 2026, διασφαλίζοντας τη συνεχή προστασία του τομέα χάλυβα της ΕΕ.

Ο χάλυβας είναι αναγκαίος για τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης, την πράσινη μετάβασή της και την ασφάλειά της. Με την έκδοση του κανονισμού, η ΕΕ θέτει σε εφαρμογή ένα ισχυρότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων της παγκόσμιας αγοράς, την προστασία του θεμιτού ανταγωνισμού και την παροχή μεγαλύτερης βεβαιότητας τόσο για τους παραγωγούς χάλυβα όσο και για τις κατάντη βιομηχανίες.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο κανονισμός καθιερώνει ένα αναθεωρημένο σύστημα δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ) με σκοπό την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της διαρθρωτικής παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εισαγωγικών ποσοστώσεων και των υψηλότερων δασμών στις εισαγωγές που υπερβαίνουν τις εν λόγω ποσοστώσεις. Παρέχει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στους οικονομικούς φορείς μέσω κανόνων που επιτρέπουν τη μεταφορά αχρησιμοποίητων ποσοστώσεων από το ένα τρίμηνο στο επόμενο μόνο εντός του ίδιου έτους, διασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή εφοδιασμό για τις κατάντη βιομηχανίες και διατηρώντας τη συμβατότητα με τις διεθνείς εμπορικές υποχρεώσεις της ΕΕ.

Για τη βελτίωση της διαφάνειας και την πρόληψη της καταστρατήγησης, ο κανονισμός θεσπίζει επίσης διατάξεις σχετικά με την απαίτηση περί «τήξης και έκχυσης», η οποία προσδιορίζει τη χώρα στην οποία ο χάλυβας υποβλήθηκε για πρώτη φορά σε τήξη και έκχυση στην αρχική στερεά μορφή του.

Επιπλέον, θεσπίζει ενισχυμένο μηχανισμό επανεξέτασης που επιτρέπει στην Επιτροπή να αξιολογεί το πεδίο εφαρμογής και την αποτελεσματικότητα του μέτρου και να προτείνει προσαρμογές, όπου απαιτείται, ως απάντηση στις εξελίξεις της αγοράς και στις εξελισσόμενες συνθήκες παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας.

Σε κοινή δήλωση που συνοδεύει τον κανονισμό, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να μειώσουν τις οικονομικές εξαρτήσεις από τη Ρωσία, τονίζοντας τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών χάλυβα, με τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών προϊόντων χάλυβα.

Επόμενα βήματα

Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.

Γενικές πληροφορίες

Ο χάλυβας αποτελεί βασικό υλικό για την οικονομία της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πράσινη μετάβασή της και για στρατηγικά σημαντικούς τομείς, όπως η άμυνα, και είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ασφάλεια και την κοινωνική σταθερότητα της ΕΕ. Η χαλυβουργία της ΕΕ αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη παραγωγό χάλυβα στον κόσμο απασχολώντας άμεσα περίπου 300.000 άτομα και στηρίζοντας περιφερειακές οικονομίες σε όλα τα κράτη μέλη.

Αυτός ο βασικός κλάδος παραγωγής αντιμετωπίζει σήμερα σημαντική πίεση από μη βιώσιμα επίπεδα παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 721 εκατομμύρια τόνους έως το 2027, υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης της ΕΕ. Αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, σε συνδυασμό με τα περιοριστικά για το εμπόριο μέτρα από τρίτες χώρες που περιορίζουν τις εισαγωγές στις αγορές τους, έχει καταστήσει την αγορά της ΕΕ τον κύριο αποδέκτη του παγκόσμιου πλεονάζοντος χάλυβα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών, χαμηλή χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας (67% το 2024), υψηλό κόστος κατασκευής στην ΕΕ και, τελικά, απειλεί τη μακροπρόθεσμη ικανότητα της βιομηχανίας να επενδύσει στην απανθρακοποίηση.

Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι κρίσιμες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας περίπου 65 εκατομμυρίων τόνων παραγωγικής ικανότητας και έως 100.000 θέσεων εργασίας από το 2007, η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καταρτίσει νέο μέτρο για τον χάλυβα τον Μάρτιο του 2025. Στη συνέχεια, υποβλήθηκε πρόταση τον Οκτώβριο του 2025.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Luca Upper on Unsplash