Η ΕΕ και τέσσερα κράτη της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής (Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος και Σεϋχέλλες) ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για μια ενισχυμένη συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ). Ο επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, κ. Μάρος Σέφτσοβιτς, συμμετείχε μέσω βιντεοδιάσκεψης στην τελετή ολοκλήρωσης που πραγματοποιήθηκε σήμερα στον Μαυρίκιο. Η ΣΟΕΣ αποτελεί την πρώτη του είδους της που υπεγράφη μεταξύ της ΕΕ και των εταίρων στην υποσαχάρια Αφρική και αποτελεί σημαντικό σημείο αναφοράς για τις μελλοντικές οικονομικές σχέσεις ΕΕ-Αφρικής. Θα παραμείνει ανοικτή για προσχώρηση από άλλες χώρες της ΑΜΑ.

Η ΣΟΕΣ θα παράσχει ένα ισχυρό πλαίσιο για την προσέγγιση της ΕΕ και των κρατών της ΑΜΑ, βάσει σαφών και προβλέψιμων κανόνων. Αποσκοπεί στην προώθηση των οικονομικών ευκαιριών και της διαφοροποίησης και για τις δύο πλευρές, στηρίζοντας παράλληλα τη βαθύτερη περιφερειακή και ηπειρωτική οικονομική ολοκλήρωση και τη βιώσιμη ανάπτυξη στα κράτη της ΑΜΑ.

Αυτή η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις και στις δύο ηπείρους. Παρέχει ένα πλαίσιο για ένα πιο προβλέψιμο, ανταγωνιστικό και βιώσιμο οικονομικό περιβάλλον, εστιάζοντας σε τομείς κεντρικούς για τις σύγχρονες οικονομίες με βάση τις υπηρεσίες και την ψηφιοποίηση. Θα επιτρέψει επίσης και στις δύο πλευρές να συνεργαστούν για την προάσπιση της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης.

Μια πρώτη φορά για το εμπόριο της ΕΕ με την υποσαχάρια Αφρική

Η συμφωνία αυτή θα θέσει ένα νέο πρότυπο για τις οικονομικές σχέσεις ΕΕ-Αφρικής, παρέχοντας σαφείς κανόνες και ευκαιρίες σχετικά με:

• Υπηρεσίες και επενδύσεις: η ενισχυμένη ΣΟΕΣ βελτιώνει την ασφάλεια δικαίου και τους όρους για τις εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στην αγορά της άλλης πλευράς. Παρέχει επίσης μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τους επενδυτές και διασφαλίζει δίκαιη και χωρίς διακρίσεις μεταχείριση.

• Δημόσιες συμβάσεις: οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσβαση σε σαφείς και διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τις ευκαιρίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Αυτό θα διευκολύνει τη συμμετοχή επιχειρήσεων και από τις δύο πλευρές σε δημόσιους διαγωνισμούς και θα στηρίξει τα αναμενόμενα σχέδια οικονομικής ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού των κρατών της ΑΜΑ.

• Διανοητική ιδιοκτησία: η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θεσπίζει ένα σύγχρονο και προβλέψιμο πλαίσιο που καλύπτει όλες τις σημαντικές κατηγορίες διανοητικής ιδιοκτησίας και ενισχύει τα εργαλεία επιβολής για τη στήριξη καινοτόμων και δημιουργικών βιομηχανιών στα κράτη της ΑΜΑ. Θα προστατεύσει επίσης 135 γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ) της ΕΕ στη Μαδαγασκάρη, τον Μαυρίκιο και τις Σεϋχέλλες, μετά από μεταβατική περίοδο.
• Ψηφιακό εμπόριο: η συμφωνία θα διευκολύνει τη διενέργεια ψηφιακών συναλλαγών και συναλλαγών με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων χωρίς την επιβολή τελωνειακών δασμών στις ηλεκτρονικές μεταδόσεις. Θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο και θα μειώσει την περιττή γραφειοκρατία. Αυτό επιτρέπει στην ΕΕ και στα κράτη της ΑΜΑ να προωθήσουν και να στηρίξουν ευρύτερα το ψηφιακό εμπόριο.
• Βιωσιμότητα: η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμευτικές και εκτελεστές υποχρεώσεις, καθώς και διατάξεις συνεργασίας, σε ειδικό κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Καλύπτει ευρύ φάσμα ζητημάτων, όπως τα εργασιακά δικαιώματα, η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος —με τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα να θεωρείται ουσιώδες στοιχείο—, η ισότητα των φύλων και η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά. Οι δεσμεύσεις αυτές θα στηρίξουν την προώθηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων στις τέσσερις αφρικανικές χώρες.

Επιπλέον, η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία στον τομέα της γεωργίας με τη θέσπιση γεωργικής εταιρικής σχέσης για ενισχυμένο διάλογο με σκοπό τη στήριξη πιο βιώσιμων αλυσίδων αξίας στον αγροδιατροφικό τομέα.

Η εφαρμογή της συμφωνίας θα υποστηριχθεί από την οικονομική και αναπτυξιακή συνεργασία για την ενίσχυση των εμπορικών και επενδυτικών πλαισίων στις τέσσερις χώρες της ΑΜΑ, συμβάλλοντας στην προώθηση του διαρθρωτικού μετασχηματισμού, στην ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης και στη στήριξη της περιφερειακής και ηπειρωτικής ολοκλήρωσης. Το πεδίο συνεργασίας είναι ευρύ και καλύπτει βασικούς τομείς που απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι το εμπόριο και οι επενδύσεις συμβάλλουν αποτελεσματικά στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Επόμενα βήματα

Από την πλευρά της ΕΕ, τα σχέδια κειμένων που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης θα δημοσιευθούν προσεχώς. Τα κείμενα θα υποβληθούν στις αναγκαίες εσωτερικές διαδικασίες προτού η Επιτροπή υποβάλει την πρότασή της στο Συμβούλιο για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας. Μόλις εγκριθούν από το Συμβούλιο, η ΕΕ και τα κράτη της ΑΜΑ μπορούν να υπογράψουν τη συμφωνία. Μετά την υπογραφή, η συμφωνία απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψή της για να τεθεί σε ισχύ. Μόλις τα κράτη της ΑΜΑ κυρώσουν επίσης τη συμφωνία, αυτή μπορεί να τεθεί σε ισχύ. Εν τω μεταξύ, τα μέρη μπορούν να αποφασίσουν να εφαρμόσουν προσωρινά τη συμφωνία. Η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα παραμείνει ανοικτή για προσχώρηση από άλλα κράτη της ΑΜΑ, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με τη Ζιμπάμπουε.

Ιστορικό

Το 2019 τα κράτη της ΑΜΑ ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για την ενίσχυση της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ που εφαρμόζεται επί του παρόντος, με στόχο την υπέρβαση μιας συμφωνίας που επικεντρώνεται κυρίως στο εμπόριο αγαθών και στην αναπτυξιακή συνεργασία. Στόχος ήταν η δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου πλαισίου για την καλύτερη στήριξη του διαρθρωτικού οικονομικού μετασχηματισμού, την προώθηση της τοπικής προστιθέμενης αξίας και την αντιμετώπιση επίμονων προκλήσεων, όπως οι μη δασμολογικοί φραγμοί, ο κανονιστικός κατακερματισμός και τα κενά ανταγωνιστικότητας.

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του ΕΣΛ4, αντιπροσωπεύοντας το 24 % των συνολικών εμπορευματικών συναλλαγών της και το 33 % των συνολικών εμπορευματικών συναλλαγών της στον τομέα των υπηρεσιών.

Το 2024, το συνολικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και των κρατών ESA4 ανήλθε σε 9,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 5,2 δισ. ευρώ σε εισαγωγές της ΕΕ και 4,5 δισ. ευρώ σε εξαγωγές της ΕΕ. Η οικονομική σημασία για τους παρόχους υπηρεσιών και τους επενδυτές της ΕΕ δεν μπορεί να υποτιμηθεί, ιδίως δεδομένων των δεσμεύσεων για την εξόρυξη, τη μεταποίηση, καθώς και για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες είναι καίριας σημασίας για την επιτυχή πράσινη μετάβαση τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στην αφρικανική ήπειρο.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by CHUTTERSNAP on Unsplash