Το Συμβούλιο εξέδωσε τυπικά τον αναθεωρημένο κανονισμό για το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ), ο οποίος παραχωρεί εμπορικές προτιμήσεις της ΕΕ σε αναπτυσσόμενες χώρες, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ της προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των εργασιακών δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και της χρηστής διακυβέρνησης.

Δέσμευση της ΕΕ είναι η αξιοποίηση του εμπορίου ως εργαλείου εταιρικής σχέσης για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της χρηστής διακυβέρνησης. Οι αναθεωρημένοι κανόνες του ΣΓΠ ενισχύουν τις εταιρικές μας σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες, καθιστώντας παράλληλα σαφές ότι οι εμπορικές προτιμήσεις συμβαδίζουν με κοινές δεσμεύσεις και ευθύνες.

Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας

Το αναθεωρημένο πλαίσιο ενισχύει το ισχύον σύστημα ΣΓΠ βελτιώνοντας την παρακολούθηση και τη διαφάνεια και επεκτείνοντας τον κατάλογο των διεθνών συμβάσεων που πρέπει να τηρούν οι δικαιούχες χώρες. Προβλέπει ταχύτερη διαδικασία για την αναστολή των εμπορικών προτιμήσεων σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων των εν λόγω συμβάσεων, ιδίως των διεθνών συμφωνιών για την κλιματική αλλαγή και την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο κανονισμός εισάγει επίσης, για πρώτη φορά, σύνδεση μεταξύ των εμπορικών προτιμήσεων και της συνεργασίας για τη μετανάστευση και την επανεισδοχή. Βάσει του νέου πλαισίου, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να κρίνει κατά πόσον οι δικαιούχες χώρες συνεργάζονται αποτελεσματικά για την επανεισδοχή των υπηκόων τους που διαμένουν παράνομα στην ΕΕ και, όπου απαιτείται, να προτείνει την αναστολή των προτιμήσεων.

Ο αναθεωρημένος κανονισμός ενισχύει επίσης τις διασφαλίσεις για την προστασία των παραγωγών της ΕΕ σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών από δικαιούχες χώρες, συμπεριλαμβανομένου ειδικού μηχανισμού διασφάλισης για τις εισαγωγές ρυζιού. Για να αποφευχθούν σοβαρές διαταραχές στην αγορά ρυζιού της ΕΕ, εάν οι εισαγωγές ρυζιού αυξηθούν σημαντικά πάνω από τα κανονικά επίπεδα, η ΕΕ θα είναι σε θέση να επαναφέρει προσωρινά τους δασμούς στις εν λόγω εισαγωγές.

Επόμενα βήματα

O κανονισμός πρόκειται τώρα να υπογραφεί και να δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Γενικές πληροφορίες

Το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ) της ΕΕ είναι μια εμπορική πολιτική που προσφέρει στις ευάλωτες αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ μέσω μειωμένων ή μηδενικών δασμών στις εξαγωγές τους. Το σύστημα περιλαμβάνει τρία βασικά καθεστώτα που αποσκοπούν στη στήριξη διαφορετικών σταδίων ανάπτυξης:

• γενικό ΣΓΠ, με το οποίο χορηγείται μερική ή πλήρης κατάργηση των τελωνειακών δασμών για τα δύο τρίτα όλων των δασμολογικών κλάσεων σε χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος
• ΣΓΠ+, το οποίο παρέχει πλήρη αδασμολόγητη πρόσβαση για τα ίδια δύο τρίτα των δασμολογικών κλάσεων σε ευάλωτες χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, υπό την προϋπόθεση ότι επικυρώνουν και εφαρμόζουν αποτελεσματικά 27 διεθνείς συμβάσεις σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, την προστασία του περιβάλλοντος και τη χρηστή διακυβέρνηση
• όλα εκτός από όπλα (ΟΕΟ), η πλέον γενναιόδωρη μεταχείριση, η οποία παρέχει αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση για όλα τα προϊόντα (εκτός από όπλα και πυρομαχικά) στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) του κόσμου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Ian Taylor on Unsplash