Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την αξιολόγησή της σχετικά με το πλαίσιο της ΕΕ για την καταπολέμηση του καπνίσματος. Αξιολογεί την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνάφεια της οδηγίας για τα προϊόντα καπνού και της οδηγίας για τη διαφήμιση των προϊόντων καπνού όσον αφορά την προστασία της δημόσιας υγείας και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι κανόνες της ΕΕ για τον έλεγχο του καπνού έχουν συμβάλει στη σημαντική μείωση του καπνίσματος και των θανάτων που σχετίζονται με το κάπνισμα σε ολόκληρη την ΕΕ. Ταυτόχρονα, η αξιολόγηση επισημαίνει τις αυξανόμενες προκλήσεις που συνδέονται με την ταχεία εμφάνιση νέων προϊόντων καπνού και νικοτίνης, ιδίως μεταξύ των νέων.
Από το 2012, τα ποσοστά καπνίσματος στην ΕΕ έχουν μειωθεί από 28% σε 24% του πληθυσμού, με ακόμη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των νέων. Οι θάνατοι που σχετίζονται με το κάπνισμα έχουν επίσης μειωθεί σημαντικά, αντικατοπτρίζοντας τον θετικό αντίκτυπο των αυστηρότερων κανόνων για τη ρύθμιση των προϊόντων, τις απαγορεύσεις διαφήμισης και τις προειδοποιήσεις για την υγεία.
Η αξιολόγηση επιβεβαιώνει επίσης ότι οι εναρμονισμένοι κανόνες της ΕΕ έχουν βελτιώσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Μέτρα όπως η ρύθμιση και η υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα συστατικά, οι απαιτήσεις επισήμανσης και συσκευασίας, τα χαρακτηριστικά ιχνηλασιμότητας και ασφάλειας των προϊόντων καπνού και οι κανόνες διασυνοριακής διαφήμισης και χορηγίας έχουν συμβάλει σημαντικά στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και έχουν ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του πλαισίου ελέγχου του καπνού.
Ωστόσο, η έκθεση εντοπίζει επίσης ελλείψεις στη νομοθεσία. Εκτός από τους συνεχιζόμενους κινδύνους που ενέχουν τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού, η αύξηση των ηλεκτρονικών τσιγάρων, των θερμαινόμενων προϊόντων καπνού και των σακουλών νικοτίνης έχει δημιουργήσει νέες ανησυχίες για τη δημόσια υγεία.
Αποτελούν ιδιαίτερη απειλή για τις νεότερες γενιές, οι οποίες διατρέχουν κίνδυνο εθισμού στη νικοτίνη και μακροπρόθεσμων συνεπειών για την υγεία, ιδίως λόγω των ελκυστικών χαρακτηριστικών και της δυναμικής διαδικτυακής προώθησης των εν λόγω προϊόντων.
Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αυξανόμενη δημοτικότητα των νέων προϊόντων μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη για τον εθισμό στη νικοτίνη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το παραδοσιακό κάπνισμα, ιδίως μεταξύ των εφήβων, παρά το γεγονός ότι η παραδοσιακή χρήση καπνού εξακολουθεί να μειώνεται.
Η αξιολόγηση επισημαίνει επίσης τον εξελισσόμενο χαρακτήρα της διαφήμισης και της προώθησης. Ενώ η παραδοσιακή διαφήμιση στα μέσα ενημέρωσης έχει μειωθεί σημαντικά λόγω των περιορισμών της ΕΕ, η ψηφιακή προώθηση εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση, ιδίως ο συγκεκαλυμμένος χαρακτήρας της ψηφιακής προώθησης προϊόντων καπνού και νικοτίνης, ιδίως νέων προϊόντων.
Συνολικά, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το πλαίσιο της ΕΕ για τον έλεγχο του καπνού υπήρξε αποτελεσματικό όσον αφορά την επίτευξη σημαντικών οφελών για τη δημόσια υγεία και τη στήριξη της εσωτερικής αγοράς. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει την ανάγκη προσαρμογής του κανονιστικού πλαισίου για την αντιμετώπιση των νέων εξελίξεων της αγοράς, των τεχνολογικών αλλαγών και των αναδυόμενων κινδύνων για την υγεία, καθώς και των επίμονων κινδύνων.
Με βάση την αξιολόγηση αυτή, η Επιτροπή θα διενεργήσει πλέον εκτίμηση επιπτώσεων και θα συνεχίσει τη διαδικασία διαβούλευσης ευρείας κλίμακας, ενόψει περαιτέρω δράσεων πολιτικής που καθορίζονται στο σχέδιο «Ασφαλείς καρδιές», η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει, το 2026, αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου για τον έλεγχο του καπνού.
Πηγή: ec.europa.eu
