Το Συμβούλιο εξέδωσε επίσημα την οδηγία με την οποία επικαιροποιείται ο κατάλογος ρύπων που επηρεάζουν τα επιφανειακά και τα υπόγεια ύδατα, μέσω της συμπερίληψης σε αυτόν φυτοφαρμάκων, φαρμακευτικών προϊόντων και PFAS. Με την αναθεώρηση της οδηγίας καθίστανται επίσης αυστηρότερα τα περιβαλλοντικά πρότυπα για διάφορες ουσίες και ενισχύεται η παρακολούθηση σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η οδηγία τροποποιεί την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, την οδηγία σχετικά με τα υπόγεια ύδατα και την οδηγία σχετικά με πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, ευθυγραμμίζοντας την πολιτική της ΕΕ για τα ύδατα με τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία.

Η ΕΕ έχει ήδη θεσπίσει κανόνες για την παρακολούθηση και τη μείωση της έκλυσης στα επιφανειακά και τα υπόγεια ύδατα ουσιών και ρύπων χαρακτηρισμένων ως επικίνδυνων, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων. Ο ευρωπαϊκός κατάλογος των εν λόγω ουσιών έχει πλέον επεκταθεί και επικαιροποιηθεί, και σε αυτόν περιλαμβάνονται φαρμακευτικά προϊόντα (όπως παυσίπονα), φυτοφάρμακα, δισφαινόλες και υπερφθοροαλκυλιωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS, ομάδα που ανήκει στα λεγόμενα «παντοτινά χημικά»). Για πρώτη φορά, η οδηγία θεσπίζει κανόνες για την αξιολόγηση του σωρευτικού κινδύνου από τον συνδυασμό ουσιών.

Αρκετοί από τους ρύπους που περιλαμβάνονται ήδη στον κατάλογο θα υπόκεινται πλέον σε αυστηρότερα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος. Η οδηγία προσθέτει επίσης μικροπλαστικά και δείκτες μικροβιακής αντοχής στους καταλόγους επιτήρησης των υδάτων της ΕΕ, οι οποίοι συμβάλλουν στην παρακολούθηση ουσιών που αρχίζουν να προκαλούν ανησυχία, με σκοπό την υποστήριξη μελλοντικών επανεξετάσεων.

Το νερό αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την κυπριακή Προεδρία και η προστασία της ποιότητάς του είναι εξίσου σημαντική με τη διασφάλιση της ποσότητάς του. Καθορίζοντας αυστηρότερα πρότυπα ποιότητας για τους ποταμούς, τις λίμνες και τα υπόγεια ύδατά μας, δεν προστατεύουμε απλώς την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων μας, αλλά διασφαλίζουμε και την πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό και διαφυλάσσουμε την υγεία των πολιτών της ΕΕ τόσο σήμερα όσο και για τις επόμενες γενιές.

Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η επικαιροποιημένη οδηγία ενισχύει τις υποχρεώσεις παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων για τις χώρες της ΕΕ, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και της διαφάνειας των υδάτων σε ολόκληρη την ΕΕ. Ένα από τα μέτρα για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η εισαγωγή της παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων βάσει επιπτώσεων, με σκοπό την αξιολόγηση του αντίκτυπου των μειγμάτων χημικών ουσιών. Επιπλέον, οι χώρες της ΕΕ μπορούν για την παρακολούθησή τους να χρησιμοποιούν τεχνολογίες τηλεπισκόπησης και γεωσκόπησης. Πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τη βιολογική ποιότητα, τη χημική ποιότητα, καθώς και τη γενικότερη κατάσταση των υδατικών συστημάτων, ώστε τα δεδομένα να καθίστανται πιο αξιόπιστα σε ολόκληρη την ΕΕ.

Επόμενα βήματα

Με το βήμα αυτό ολοκληρώνεται η διαδικασία έκδοσης στο Συμβούλιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να διεξαγάγει την τελική ψηφοφορία επί της οδηγίας έως το τέλος Μαρτίου. Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει έως το 2039 να έχουν συμμορφωθεί με τα νέα πρότυπα όσον αφορά τόσο τα επιφανειακά όσο και τα υπόγεια ύδατα. Όσον αφορά ουσίες στα επιφανειακά ύδατα για τις οποίες ισχύουν αναθεωρημένα και αυστηρότερα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, η προθεσμία συμμόρφωσης είναι το 2033.

Γενικές πληροφορίες

Η χημική ρύπανση των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων ενέχει κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το υδάτινο περιβάλλον, μεταξύ άλλων οξεία και χρόνια τοξικότητα σε υδρόβιους οργανισμούς.

Σύμφωνα με στοιχεία από τα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού, που αποτελούν βασικό εργαλείο της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, το 46% των επιφανειακών υδάτων και το 24% των υπόγειων υδάτων στην ΕΕ δεν πληρούν τα υφιστάμενα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα παρουσιάζονται σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Η οδηγία αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις, βελτιώνοντας την προστασία κατά αναδυόμενων ρύπων και μειγμάτων χημικών ουσιών.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by alex cherry on Unsplash