Το Συμβούλιο αποφάσισε να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σχετικά με σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική στήριξη του Ιράν στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν

Το Συμβούλιο αποφάσισε να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε επιπλέον 15 πρόσωπα και έξι οντότητες που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, μετά τη βίαιη καταστολή ειρηνικών διαδηλώσεων, μεταξύ άλλων τη χρήση βίας, τις αυθαίρετες κρατήσεις και τις τακτικές εκφοβισμού κατά των διαδηλωτών από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Ειδικότερα, η ΕΕ επέβαλε περιοριστικά μέτρα στον Eskandar Momeni, Υπουργό Εσωτερικών του Ιράν και επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, και σε μέλη του δικαστικού συστήματος του Ιράν, μεταξύ άλλων στον Mohammad Movahedi-Azad, γενικό εισαγγελέα, και στον Iman Afshari, προεδρεύοντα δικαστή. Επιπλέον, οι σημερινές καταχωρίσεις καλύπτουν ορισμένους διοικητές του IRGC και υψηλόβαθμους αξιωματικούς της αστυνομίας και των δυνάμεων επιβολής του νόμου (LEF). Όλοι αυτοί συμμετείχαν στη βίαιη καταστολή ειρηνικών διαδηλώσεων και στην αυθαίρετη σύλληψη πολιτικών ακτιβιστών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στις οντότητες που καταχωρίστηκαν σήμερα στον κατάλογο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ιρανική Ρυθμιστική Αρχή Οπτικοακουστικών Μέσων (SATRA), η Seraj Cyberspace Organization, η Working Group for Determining Instances of Criminal Content (WGDICC) και διάφορες εταιρείες λογισμικού. Οι οντότητες αυτές ενεπλάκησαν σε δραστηριότητες λογοκρισίας, εκστρατείες τρολαρίσματος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διάδοση παραπληροφόρησης και εσφαλμένης πληροφόρησης στο διαδίκτυο, ή συνέβαλαν στην εκτεταμένη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο με την ανάπτυξη εργαλείων παρακολούθησης και καταστολής.

Περιοριστικά μέτρα σχετικά με παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν εφαρμόζονται πλέον σε βάρος 247 προσώπων και 50 οντοτήτων συνολικά. Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, ταξιδιωτικές απαγορεύσεις προς την ΕΕ και απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων σε όσους περιλαμβάνονται στον κατάλογο. Εφαρμόζεται επίσης απαγόρευση της εξαγωγής στο Ιράν εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή, μεταξύ άλλων εξοπλισμού για την παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών.

Η ΕΕ στέκεται αλληλέγγυα προς τον ιρανικό λαό, ο οποίος εκφράζει τις θεμιτές προσδοκίες του για ελευθερία και αξιοπρέπεια, καθώς και για ένα μέλλον σεβασμού, προστασίας και εκπλήρωσης των οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών του.

Στήριξη του Ιράν στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Η στρατιωτική στήριξη του Ιράν στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας εξακολουθεί να συνιστά άμεση απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ. Σήμερα, το Συμβούλιο επέβαλε επίσης περιοριστικά μέτρα σε τέσσερα πρόσωπα και έξι οντότητες στο πλαίσιο του ειδικού καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στο χρηματοδοτούμενο από το ιρανικό κράτος πρόγραμμα για την ανάπτυξη και την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV).

Στις σημερινές καταχωρίσεις περιλαμβάνονται η Khojir Missile Development and Production, κορυφαία οντότητα στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, και η Sahara Thunder, ιρανική εμπορική εταιρεία εισαγωγών-εξαγωγών που ενεργεί ως εταιρεία-προπέτασμα για το ιρανικό Υπουργείο Άμυνας και Επιμελητείας των Ενόπλων Δυνάμεων. Το Συμβούλιο επέβαλε επίσης κυρώσεις σε άλλες ιδιωτικές εταιρείες που προμηθεύουν κρίσιμα κατασκευαστικά στοιχεία στον Στρατό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ή συνδέονται με οντότητες που εμπλέκονται στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.

Στα πρόσωπα που καταχωρίστηκαν σήμερα στον κατάλογο περιλαμβάνονται επιχειρηματίες, διευθύνοντες σύμβουλοι και μέτοχοι ιδιωτικών εταιρειών που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και την παραγωγή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και, συνεπώς, συμμετέχουν στο πυραυλικό πρόγραμμα ή στο πρόγραμμα UAV του Ιράν.

Με τη σημερινή απόφαση, ο συνολικός αριθμός όσων υπόκεινται σε κυρώσεις στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος ανέρχεται σε 24 πρόσωπα και 26 οντότητες. Το καθεστώς κυρώσεων παρατάθηκε για τελευταία φορά έως τις 27 Ιουλίου 2026.

Τέλος, το Συμβούλιο αποφάσισε να επεκτείνει την απαγόρευση εξαγωγής, πώλησης, μεταφοράς ή προμήθειας κατασκευαστικών στοιχείων από την ΕΕ στο Ιράν, ώστε να συμπεριληφθούν επιπλέον κατασκευαστικά στοιχεία και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη και την παραγωγή UAV και πυραύλων. Αυτό ισχύει για τα ειδικά υλικά και τον συναφή εξοπλισμό, μεταξύ άλλων, τα ενεργειακά υλικά και τα μείγματά τους, την επεξεργασία υλικών, τα ηλεκτρονικά είδη, τους υπολογιστές, τις τηλεπικοινωνίες και την ασφάλεια των πληροφοριών, τους αισθητήρες και τα λέιζερ, την πλοήγηση και την αεροηλεκτρονική, την αεροδιαστημική και την πρόωση, καθώς και την τεχνολογία, που έχουν σχεδιαστεί ή προσαρμοστεί ειδικά για τη δοκιμή, την ανάπτυξη ή την παραγωγή δρόνων και πυραύλων.

Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ιστορικό

Το 2011, η ΕΕ θέσπισε καθεστώς περιοριστικών μέτρων ειδικά για τις παραβιάσεις και τις καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, τα οποία ανανεώνονται ετησίως και παρατάθηκαν τελευταία φορά έως τις 13 Απριλίου 2026. Από το 2022, η ΕΕ έχει αυξήσει δραστικά τα περιοριστικά μέτρα, εγκρίνοντας πολλαπλές δέσμες κυρώσεων στο πλαίσιο των αυξανόμενων ανησυχιών για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.

Στις 9 Ιανουαρίου 2026, η ΥΕ εξέδωσε δήλωση εξ ονόματος της ΕΕ με την οποία καταδίκασε τη χρήση βίας, τις αυθαίρετες κρατήσεις και τις τακτικές εκφοβισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά των διαδηλωτών στο Ιράν. Ζήτησε εξάλλου, με τη δήλωσή της, να απελευθερωθούν άμεσα όλα τα άτομα που κρατούνται άδικα επειδή άσκησαν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους και κάλεσε τις ιρανικές αρχές να τηρήσουν τις διεθνείς υποχρεώσεις του Ιράν και να σεβαστούν πλήρως τα δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι ειρηνικώς, καθώς και να διασφαλιστεί το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφόρηση, μεταξύ άλλων με την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο για όλους.

Επιπλέον, στις 20 Ιουλίου 2023 το Συμβούλιο θέσπισε ειδικό πλαίσιο κυρώσεων λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρέχει το Ιράν στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Το πεδίο εφαρμογής του πλαισίου διευρύνθηκε στις 14 Μαΐου 2024 λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρέχει το Ιράν σε ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και λόγω των επιθέσεων με δρόνους και πυραύλους που πραγματοποίησε το Ιράν κατά του Ισραήλ τον Απρίλιο του 2024.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by mostafa meraji on Unsplash