Η Προεδρία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία όσον αφορά στοχοθετημένες τροποποιήσεις στον κανονισμό για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη (NDICI), με σκοπό την αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας της εγγύησης εξωτερικής δράσης (EAG). Η EAG αποτελεί το βασικό μέσο της ΕΕ για τη στήριξη των επενδύσεων εκτός Ένωσης μέσω της μείωσης των χρηματοοικονομικών κινδύνων και της κινητοποίησης δημόσιων και ιδιωτικών χρηματοδοτικών πόρων.

Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ μια αποτελεσματικότερη και πιο στρατηγική χρήση των υφιστάμενων πόρων για να στηρίξει τις προτεραιότητες της εξωτερικής της δράσης, μεταξύ άλλων κινητοποιώντας βιώσιμες επενδύσεις με το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη+ (ΕΤΒΑ+). Διατηρεί τους στόχους, τις αρχές και τις διασφαλίσεις του πλαισίου NDICI-Global Europe και παράλληλα εισάγει πρακτικές βελτιώσεις που θα δώσουν στην ΕΕ τη δυνατότητα να απαντά ταχύτερα και συνεκτικότερα στις παγκόσμιες προκλήσεις. Με την απλούστευση ορισμένων διαδικασιών και με μια πιο ευέλικτη χρήση των εγγυητικών πόρων, οι τροποποιήσεις ενισχύουν την ικανότητα της ΕΕ να υλοποιεί αναπτυξιακές συνεργασίες και εξωτερικές δράσεις, να διαχειρίζεται τους κινδύνους με αίσθημα ευθύνης και να ενεργεί ως αξιόπιστος και στρατηγικός εταίρος σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που καθίσταται ολοένα και πιο ανταγωνιστικό.

Η συμφωνία αυτή ενισχύει την αποτελεσματικότητα των εξωτερικών επενδυτικών εργαλείων της ΕΕ χωρίς να μεταβάλλει την εντολή και τους στόχους τους. Μας δίνει τη δυνατότητα να κινητοποιούμε περισσότερες επενδύσεις εκεί που χρειάζονται πιο πολύ, με απόλυτο σεβασμό των αξιών, των στόχων πολιτικής και των δημοσιονομικών διασφαλίσεων της ΕΕ. Στο σημερινό γεωπολιτικό και γεωοικονομικό περιβάλλον με τις τόσες προκλήσεις, αυτή είναι μια κίνηση απτή, έγκαιρη και αναγκαία, η οποία ενισχύει την ικανότητα της ΕΕ να παράγει αποτελέσματα και εδραιώνει τη δέσμευσή μας απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο και τον ρόλο μας ως αξιόπιστου και στρατηγικού εταίρου.

Κωνσταντίνος Κόμπος, Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας

Κύρια στοιχεία της συμφωνίας

Η συμφωνία περιλαμβάνει τα εξής σημαντικά στοιχεία:

• αποδοτικότερη χρήση των εγγυητικών πόρων, καθώς επιτρέπει τη χρήση των πλεονασμάτων από την παλαιά εγγύηση του ΕΤΒΑ για την τροφοδότηση της δημοσιονομικής εγγύησης του ΕΤΒΑ+, αυξάνοντας τη συνολική ικανότητα εγγύησης εντός του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ)
• βελτιστοποίηση της κάλυψης κινδύνων, με αποτελεσματικότερη χρήση της εγγύησης της ΕΕ στο πλαίσιο του ειδικού επενδυτικού σκέλους της ΕΤΕπ, επιτρέποντας στην εγγύηση να στηρίζει περισσότερα έργα
• απλούστευση για τους εταίρους υλοποίησης, με εξορθολογισμό του πλαισίου για τις πράξεις συνδυασμού μέσων και εγγυήσεων και, μεταξύ άλλων, με λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, προκειμένου να διευκολύνεται μια ταχύτερη και πιο προβλέψιμη υλοποίηση των έργων και να κινητοποιούνται ιδιωτικές επενδύσεις σε μεγάλη κλίμακα
• διασφαλίσεις και ευθυγράμμιση με τις αρχές και τους στόχους του NDICI, μεταξύ άλλων με διαφοροποιημένες προσεγγίσεις για ευάλωτα περιβάλλοντα και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και σε συνεκτική συνάρτηση με τους στόχους εξωτερικής δράσης της ΕΕ βάσει των Συνθηκών

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία θα προσυπογραφεί τώρα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί τυπικά.

Γενικές πληροφορίες

Η εγγύηση εξωτερικής δράσης (EAG) αποτελεί κεντρική συνιστώσα του μέσου NDICI-Global Europe και της ευρύτερης στρατηγικής Global Gateway, η οποία διέπει το ΕΤΒΑ+ και δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να ενισχύει επενδύσεις σε χώρες εταίρους μέσω δημοσιονομικών εγγυήσεων. Στηριζόμενη από σημαντικά ενωσιακά κονδύλια (που φτάνουν τα 53,4 δισ. ευρώ), λειτουργεί ως χρηματοδοτικό αποθεματικό και ως μέσο μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε τομείς όπως το κλίμα, οι υποδομές και η ανασυγκρότηση, με την ΕΤΕπ να διαδραματίζει καίριο ρόλο στις πράξεις. Μέσω της EAG, η ΕΕ στηρίζει ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών, όπως έργα πράσινου υδρογόνου στη Ναμίμπια, υποθαλάσσιες καλωδιακές συνδέσεις μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής και Ασίας, παραγωγή εμβολίων στην Αφρική και προσπάθειες ενίσχυσης της απορρόφησης άνθρακα στα δάση του Αμαζονίου.

Έχοντας υπόψη την έντονη ζήτηση για πράξεις του ΕΤΒΑ+ και τις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές προτεραιότητες, η Επιτροπή πρότεινε τον Μάιο του 2025 στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού για τη θέσπιση του μέσου NDICI-Global Europe με σκοπό τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ευελιξίας της EAG εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Christian Lue on Unsplash