Οι υπουργοί Αλιείας κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες στον Ατλαντικό, τη Βόρεια Θάλασσα, τη Μεσόγειο, τον Εύξεινο Πόντο και άλλα ύδατα για το 2026, καθώς και για ορισμένα αποθέματα για το 2027 και το 2028. Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε μετά από διήμερο διαπραγματεύσεων, καθορίζει όρια αλιευμάτων, γνωστά και ως «συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα» (TAC), και όρια αλιευτικής προσπάθειας για τα σημαντικότερα εμπορικά ιχθυαποθέματα. Η αλιευτική προσπάθεια αναφέρεται στο μέγεθος και στην ισχύ του κινητήρα ενός σκάφους σε συνδυασμό με τον αριθμό των ημερών που αλιεύει.

Η πολιτική συμφωνία αναλυτικά

Τα αποθέματα που καλύπτουν οι δύο προτάσεις είναι εκείνα που διαχειρίζεται η ΕΕ μόνη της, από κοινού με γειτονικές χώρες εκτός ΕΕ ή μέσω συμφωνιών που συνάπτονται στο πλαίσιο περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ).

Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, τα ιχθυαποθέματα που συνδιαχειρίζονται η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρούνται κοινοί πόροι βάσει του διεθνούς δικαίου. Σύμφωνα με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέρη διεξάγουν ετήσιες συνομιλίες προκειμένου να καθορίσουν τα όρια αλιευμάτων και άλλα μέτρα για τα κοινά αποθέματα. Οι συνομιλίες αυτές ολοκληρώθηκαν επιτυχώς και το αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου εγκρίθηκε πριν από το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας. Με τη σημερινή πολιτική συμφωνία ενσωματώνεται το αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου στον βασικό κανονισμό για τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα.

Πριν από τη σύνοδο του Συμβουλίου ολοκληρώθηκαν επίσης με επιτυχία οι τριμερείς διαβουλεύσεις με τη Νορβηγία σχετικά με τα κοινά αποθέματα μεταξύ ΕΕ, Ηνωμένου Βασιλείου και Νορβηγίας. Τα όρια αλιευμάτων και άλλα μέτρα που συμφωνήθηκαν για τα εν λόγω αποθέματα εντάσσονται επίσης στη γενική πολιτική συμφωνία στην οποία κατέληξε το Συμβούλιο.

Ατλαντικός και Βόρεια Θάλασσα

Για τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα, η συμφωνία καλύπτει 24 TAC τα οποία διαχειρίζεται αυτόνομα η ΕΕ.

Μετά τη θετική επιστημονική γνωμοδότηση και τη βελτίωση της κατάστασης των αποθεμάτων, οι υπουργοί συμφώνησαν να αυξήσουν τα όρια αλιευμάτων για τα ακόλουθα αποθέματα:

• ζαγκέτα (+12%) στον νότιο Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους
• καραβίδα στον Βισκαϊκό Κόλπο, εκτός από τον νότιο Κόλπο (+54%)

Προκειμένου να διαφυλαχθούν τα αποθέματα σύμφωνα με τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και να επιτευχθεί, παράλληλα, ισορροπία με τις κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους, οι υπουργοί συμφώνησαν να μειώσουν τα όρια αλιευμάτων για τα ακόλουθα:

• γλώσσα στο Κάτεγκατ και στην Ανατολική και τη Δυτική Βαλτική Θάλασσα (-45%) και στον βόρειο και κεντρικό Βισκαϊκό Κόλπο (-1%)
• σαυρίδι στα πορτογαλικά ύδατα (-5%)
• κίτρινος μπακαλιάρος στον Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-13%)
• καραβίδα στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-23%)
• πεσκαντρίτσα στον νότιο Βισκαϊκό Κόλπο, στα πορτογαλικά ύδατα και στις Αζόρες, στα ύδατα γύρω από τη Μαδέρα και τις Κανάριες Νήσους (-1%)

Δεδομένου ότι οι διαβουλεύσεις για το σκουμπρί μεταξύ των παράκτιων κρατών του Βορειοανατολικού Ατλαντικού βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, οι υπουργοί συμφώνησαν σχετικά με προσωρινά όρια αλιευμάτων για το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις (-70%) και εν αναμονή συμφωνίας για TAC. Δεδομένου του εποχιακού χαρακτήρα της αλιείας σκουμπριού, η συμφωνία καθόρισε τα προσωρινά όρια αλιευμάτων στο 90% του συνιστώμενου επιπέδου.

Όσον αφορά τα αποθέματα που σχετίζονται με τις ετήσιες διμερείς διαβουλεύσεις ΕΕ–Νορβηγίας, οι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν επίσης σχετικά με προσωρινά όρια αλιευμάτων για το 2026, εν αναμονή της υπογραφής των εγκεκριμένων πρακτικών.

Μεσόγειος και Εύξεινος Πόντος

Όσον αφορά τη δυτική Μεσόγειο, οι υπουργοί συμφώνησαν να διατηρηθεί το επίπεδο αλιευτικής προσπάθειας του 2025 για τις μηχανότρατες στα γαλλικά, ισπανικά και ιταλικά ύδατα.

Για τον μετριασμό του βραχυπρόθεσμου κοινωνικοοικονομικού αντίκτυπου και την επιβράβευση πιο επιλεκτικών πρακτικών, οι υπουργοί συμφώνησαν να συνεχίσουν, με ελαφρώς προσαρμοσμένη μορφή, τη χρήση του μηχανισμού αντιστάθμισης. Θεσπίστηκε για πρώτη φορά για το 2022 προκειμένου να επιτραπούν πρόσθετες ημέρες σε φορείς εκμετάλλευσης που χρησιμοποιούν πιο επιλεκτικά εργαλεία ή που καλύπτονται από εθνικό μέτρο διατήρησης, ως κίνητρο για μεγαλύτερη προστασία του αποθέματος.

Τα μέτρα που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο θα συμβάλουν στη μείωση της θνησιμότητας λόγω αλιείας, ενώ παράλληλα θα ελαχιστοποιήσουν τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο στον κλάδο.

Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης να διατηρηθούν τα όρια αλιευμάτων του 2025 για την κόκκινη γαρίδα τόσο στα γαλλικά και ισπανικά ύδατα όσο και στα γαλλικά και ιταλικά ύδατα. Το ίδιο αποφασίστηκε και για την κόκκινη γιγαντογαρίδα στα γαλλικά και ιταλικά ύδατα.

Στον Εύξεινο Πόντο, το Συμβούλιο ενέκρινε ελαφρώς πιο μειωμένο TAC σε σύγκριση με το 2025 για το καλκάνι. Στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνεται μεταφορά της μη χρησιμοποιηθείσας ποσόστωσης της ΕΕ για το καλκάνι από το 2024. Συμφώνησε επίσης να διατηρηθεί η περίοδος απαγόρευσης της αλιείας καλκανιού από τις 15 Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου.

Για την παπαλίνα υπήρξε διατήρηση του περσινού TAC.

Επόμενα βήματα

Μετά τη νομική και γλωσσική αναθεώρηση των κειμένων, οι κανονισμοί θα εκδοθούν από το Συμβούλιο σε προσεχή σύνοδό του. Θα δημοσιευθούν στην Επίσημη Εφημερίδα και η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2026.

Γενικές πληροφορίες

Ο καθορισμός των TAC και των ποσοστώσεων είναι μια ετήσια διαδικασία που πραγματοποιεί το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας τον Δεκέμβριο. Οι υπουργοί επιδιώκουν πολιτική συμφωνία σχετικά με τα όρια αλιευμάτων και την αλιευτική προσπάθεια για τα εμπορικά ιχθυαποθέματα για τα επόμενα έτη, καθώς και σχετικά με τις ποσοστώσεις των κρατών μελών για κάθε είδος.

Η πολιτική συμφωνία βασίζεται σε προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λαμβάνει υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση των Θαλασσών (ICES) και της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ).

Επιπλέον, συνάδει με τους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑΠ), δηλαδή τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της αλιείας της ΕΕ από οικολογική, οικονομική και κοινωνική άποψη. Επίσης, λαμβάνει υπόψη τα πολυετή σχέδια της ΕΕ για διάφορες θαλάσσιες λεκάνες και εφαρμόζει τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας.

Πηγή: consilium.europa.eu

Photo by Knut Troim on Unsplash