Οι ευρωπαίοι καταναλωτές, προμηθευτές και έμποροι λιανικής πώλησης οικιακών συσκευών, ηλεκτρονικών συσκευών και ελαστικών θα επωφεληθούν από τους απλουστευμένους κανόνες για τη σήμανση που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι απλουστευμένοι κανόνες για την ενέργεια και τη σήμανση των ελαστικών θα διευκολύνουν τις απαιτήσεις για τους προμηθευτές και τους εμπόρους λιανικής πώλησης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές λαμβάνουν τις πληροφορίες που χρειάζονται κατά την αγορά ενός προϊόντος. Αυτό θα ενθαρρύνει τους κατασκευαστές και τους προμηθευτές να αναπτύξουν και να διαθέσουν στην αγορά καλύτερες και αποδοτικότερες συσκευές και ελαστικά, βοηθώντας τους καταναλωτές —τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά— να αγοράσουν ενεργειακά αποδοτικότερα προϊόντα και, τελικά, να μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας και το κόστος λειτουργίας τους. Ορισμένες νεότερες ετικέτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για smartphones, θα παρέχουν επίσης πληροφορίες σχετικά με την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επισκευής, βοηθώντας τους ανθρώπους να επιλέγουν προϊόντα που διαρκούν περισσότερο.
Ο ενεργειακός τομέας βρίσκεται σε κομβική στιγμή: μετάβαση από μια ενεργειακή κρίση ορυκτών καυσίμων σε μια νέα εποχή εξηλεκτρισμού. Η αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης απαιτεί σημαντική επέκταση της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας - αλλά και τη συνετή χρήση αυτής της ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ενεργειακή απόδοση παραμένει απαραίτητη. Το ενεργειακό σήμα της ΕΕ έχει ήδη αποδείξει την αξία του, βοηθώντας τους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το πλαίσιο ενεργειακής επισήμανσης έχει ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικό όσον αφορά τη μείωση της χρήσης ενέργειας και την υποστήριξη τεκμηριωμένων επιλογών των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω, πράγμα που αποτελεί τον στόχο της πρότασης. Η ΕΕ εξορθολογίζει τους κανόνες ώστε να καταστεί ευκολότερη η εφαρμογή τους, να μειωθεί το κόστος και να διευκολυνθεί η επιβολή τους, μειώνοντας έτσι τον διοικητικό φόρτο. Η νομοθεσία για τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα μπορεί να συμβάλει σημαντικά σε ένα ασφαλές, ενεργειακά αποδοτικό, εξηλεκτρισμένο και εγχώριο ενεργειακό σύστημα.
Τα προτεινόμενα μέτρα
Η πρόταση δεν μεταβάλλει τον κύριο σκοπό του πλαισίου, δηλαδή την παροχή σαφών και συγκρίσιμων πληροφοριών στους καταναλωτές, ώστε να μπορούν να κάνουν συνειδητές επιλογές. Οι προτεινόμενες αλλαγές θα επιτρέψουν μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο εμφάνισης των ετικετών, ανάλογα με το προϊόν, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές εξακολουθούν να βλέπουν τις πληροφορίες κατά την αγορά. Για παράδειγμα, οι ηλεκτρονικές διατάξεις απεικόνισης ραφιών μπορεί να αποτελούν αποδεκτή εναλλακτική λύση αντί του χαρτιού για τύπους προϊόντων που πωλούνται σε φυσικά καταστήματα, αλλά αυτό δεν επιτρέπεται βάσει του ισχύοντος πλαισίου. Για τα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών μόνο μεταξύ επιχειρήσεων και δεν πωλούνται σε φυσικά καταστήματα, όπως τα ψυγεία υπεραγορών ή τα μηχανήματα αυτόματης πώλησης, δεν θα εμφανίζεται τυπωμένη ετικέτα πριν από την αγορά και ένας κωδικός QR στη σχετική τεκμηρίωση ή στο προϊόν μπορεί να είναι πιο σχετικός. Ομοίως, οι συσκευές θέρμανσης, ψύξης ή κουζίνας πωλούνται συχνά από εγκαταστάτη ή εγκαταστάτη κουζίνας χωρίς ο καταναλωτής να βλέπει πραγματικά τη συσκευή να εκτίθεται σε φυσικό κατάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πιο σημαντική στιγμή είναι όταν ο πελάτης λαμβάνει την προσφορά από τον εγκαταστάτη. Ως εκ τούτου, το σήμα θα πρέπει να εμφανίζεται σε αυτό το στάδιο, ως μέρος της συμβατικής προσφοράς. Άλλες λύσεις θα μπορούσαν και πάλι να αφορούν προϊόντα που πωλούνται σε μεγάλες ποσότητες, τα οποία ενδέχεται να μην εμφανίζονται μεμονωμένα στα ράφια των καταστημάτων, αλλά να φυλάσσονται στα κιβώτια τους σε παλέτες.
Άλλα προτεινόμενα μέτρα για την ενεργειακή επισήμανση περιλαμβάνουν τη διευκόλυνση των προμηθευτών και των καταστηματαρχών να επικαιροποιούν τις ετικέτες όταν αναπροσαρμόζονται οι ενεργειακές αξιολογήσεις. Τόσο για την ενεργειακή σήμανση όσο και για τα ελαστικά, τα μέτρα περιλαμβάνουν την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των εκπροσώπων κατασκευαστών εκτός ΕΕ. Όσον αφορά μόνο τα ελαστικά, τα μέτρα πρότειναν την κατάργηση της απαίτησης για τους εμπόρους οχημάτων να εμφανίζουν τις ετικέτες των ελαστικών κατά την πώληση ενός νέου αυτοκινήτου, όπου σπάνια προσφέρεται στους πελάτες η δυνατότητα επιλογής. Τέλος, οι αλλαγές θα συμβάλουν στην απλούστευση της νομικής διαδικασίας για την επικαιροποίηση των σημάτων ελαστικών επισώτρων, στην καλύτερη στήριξη των δημόσιων συμβάσεων και στη διευκόλυνση της εποπτείας της αγοράς με τη χρήση του Ευρωπαϊκού Μητρώου Προϊόντων για την Ενεργειακή Σήμανση (EPREL), για παράδειγμα διασφαλίζοντας ότι ορισμένα στοιχεία του προϊόντος που λείπουν τώρα —αλλά για τα οποία η πείρα έχει δείξει ότι είναι απαραίτητα για τους αγοραστές, τους πελάτες ή τις αρχές εποπτείας της αγοράς— θα είναι διαθέσιμα ψηφιακά.
Τα μέτρα αυτά αναμένεται να εξοικονομήσουν έως και 125 εκατ. ευρώ ετησίως για τις επιχειρήσεις και τις αρχές εποπτείας της αγοράς κατά την επόμενη δεκαετία. Θα συμβάλουν στην εξοικονόμηση διοικητικών δαπανών ύψους 18,4 δισ. ευρώ, φέρνοντάς μας πιο κοντά στον ευρύτερο στόχο της ΕΕ για μείωση των ετήσιων διοικητικών δαπανών κατά 37,5 δισ. ευρώ έως το 2029. Στην ειδική περίπτωση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης ελαστικών επισώτρων, αυτό θα περιλαμβάνει εξοικονόμηση κόστους για τις αρχές εποπτείας της αγοράς.
Ιστορικό
Η πρωτοβουλία για την απλούστευση των ενεργειακών προϊόντων είναι η 12η μιας σειράς πρωτοβουλιών της ΕΕ για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή έχει καθορίσει μια πορεία για την απλούστευση των κανόνων της ΕΕ ώστε να καταστεί η οικονομία της ΕΕ πιο ανταγωνιστική και πιο ευημερούσα, με σαφή στόχο την επίτευξη μιας άνευ προηγουμένου προσπάθειας απλούστευσης με την επίτευξη μείωσης του διοικητικού φόρτου κατά τουλάχιστον 25 % και τουλάχιστον 35 % για τις ΜΜΕ έως το 2030. Στην ειδική περίπτωση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης ελαστικών επισώτρων, οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα απολαμβάνουν εξοικονόμηση κόστους.
Η πρόταση βασίζεται σε εκτενείς διαβουλεύσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός διαλόγου για την εφαρμογή, μιας πρόσκλησης υποβολής στοιχείων και μιας έκθεσης ελέγχου της πραγματικότητας. Υποστηρίζεται επίσης από δύο εκθέσεις εφαρμογής που εξετάζουν προσεκτικά την κατανόηση της ενεργειακής σήμανσης και της σήμανσης των ελαστικών από τους καταναλωτές από το 2021. Οι εκθέσεις αυτές βασίστηκαν σε πρόσφατες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του 2025 σχετικά με τη χρήση των σημάτων ελαστικών επισώτρων, τις επικαιροποιημένες ενεργειακές ετικέτες και τη βάση δεδομένων προϊόντων EPREL. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τα οφέλη των πολιτικών οικολογικού σχεδιασμού και επισήμανσης για τους καταναλωτές, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. Ταυτόχρονα, τόνισαν τα συνεχιζόμενα προβλήματα μη συμμόρφωσης και ανεπαρκούς εποπτείας της αγοράς, ιδίως στις διαδικτυακές πωλήσεις.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Robert Laursoo on Unsplash
