ΓΕΝΙΚΑ
Πόσο μεγάλη είναι η αγορά του ESA4; Πόσο εμπόριο διεξάγει η ΕΕ με το ESA4;
Τα κράτη της ESA4 (Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος και Σεϋχέλλες) αντιπροσωπεύουν μια αγορά περίπου 36 εκατομμυρίων ανθρώπων. Πρόκειται για μια ποικιλόμορφη ομάδα χωρών όσον αφορά το μέγεθος και το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης. Οι Κομόρες και η Μαδαγασκάρη είναι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, ενώ ο Μαυρίκιος είναι χώρα ανώτερου μεσαίου εισοδήματος και οι Σεϋχέλλες χώρα υψηλού εισοδήματος. Ο μέσος ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ της περιοχής (σε τιμές αγοράς) προβλέπεται να ανέλθει σε περίπου 3,6 % την περίοδο 2026-2027, με την υψηλότερη αύξηση να αναμένεται στη Μαδαγασκάρη να υπερβαίνει το 4 %.
Το 2024, το συνολικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και του ΕΣΛ4 ανήλθε σε 9,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 5,2 δισ. ευρώ αφορούσαν εισαγωγές της ΕΕ και 4,5 δισ. ευρώ εξαγωγές της ΕΕ. Οι υπηρεσίες αντιπροσώπευαν το 58% του συνολικού εμπορίου της ΕΕ με το ΕΣΛ4, ενώ τα αγαθά αντιπροσώπευαν το 42%. Το 2025, οι εισαγωγές αγαθών της ΕΕ από το ΕΣΛ4 περιλάμβαναν 27 % γεωργικά προϊόντα, 31 % αλιευτικά προϊόντα και 42 % βιομηχανικά προϊόντα. Επικεφαλής των εξαγωγών αγαθών της ΕΕ προς το ΕΣΛ4 ήταν τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός (31%), ακολουθούμενα από τα γεωργικά προϊόντα (23%) και τα χημικά προϊόντα (16%), καθώς και άλλα μεταποιημένα και ημικατεργασμένα αγαθά. Το εμπόριο με τα κράτη ESA4 αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια.
Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ESA4 στον τομέα των αγαθών, αντιπροσωπεύοντας το 24 % του συνολικού εμπορίου της περιοχής, ακολουθούμενη από την Κίνα (11 %) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (10 %). Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη πηγή εισαγωγών του ESA4, με μερίδιο 20%, μπροστά από την Κίνα (13%) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (12%). Ως προορισμός εξαγωγών, η ΕΕ κατατάσσεται πρώτη με 34 %, πολύ μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες (12 %) και την Ινδία (9 %).
Η ΕΕ είναι επίσης σημαντικός επενδυτής στην περιοχή. Το 2024, το απόθεμα άμεσων ξένων επενδύσεων της ΕΕ στο ESA4 ανήλθε σε 20 δισ. ευρώ, ποσό που συνιστά αύξηση κατά 21 % σε σύγκριση με το 2020.
Γιατί η ΕΕ και τα κράτη της ΑΜΑ διαπραγματεύτηκαν την ενίσχυση της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ;
Τα κράτη της ΑΜΑ ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις το 2019 για την ενίσχυση της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ, με στόχο τη μετάβαση —σύμφωνα με τη ρήτρα «ραντεβού» της ισχύουσας ΣΟΕΣ— πέραν μιας συμφωνίας που επικεντρώνεται κυρίως στο εμπόριο αγαθών και στην αναπτυξιακή συνεργασία. Στόχος ήταν η δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου πλαισίου για την καλύτερη στήριξη του διαρθρωτικού οικονομικού μετασχηματισμού, την προώθηση της τοπικής προστιθέμενης αξίας και την αντιμετώπιση επίμονων προκλήσεων, όπως οι μη δασμολογικοί φραγμοί, ο κανονιστικός κατακερματισμός και τα κενά ανταγωνιστικότητας.
Η ΕΕ υποστήριξε την προσέγγιση αυτή, αναγνωρίζοντας την αξία μιας εκσυγχρονισμένης συμφωνίας που μπορεί να συμβάλει στην ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού, να προωθήσει υψηλά πρότυπα, ιδίως στους τομείς της βιωσιμότητας και της διακυβέρνησης, και να ενισχύσει την οικονομική και ρυθμιστική σταθερότητα σε μια περιοχή με σημαντικό οικονομικό δυναμικό.
Στο πλαίσιο αυτό, η ενισχυμένη ΣΟΕΣ αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου για τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης ΕΕ-ΕΟΔ. Ως ΣΟΕΣ «νέας γενιάς», υπερβαίνει την προτιμησιακή πρόσβαση των αγαθών στην αγορά για να καλύψει βασικούς παράγοντες του οικονομικού μετασχηματισμού, συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών, των επενδύσεων, της βιωσιμότητας και της οικονομικής διακυβέρνησης.
Θα μπορέσουν άλλες χώρες της ΑΜΑ να προσχωρήσουν στην ενισχυμένη ΣΟΕΣ στο μέλλον;
Η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα παραμείνει ανοικτή στην προσχώρηση άλλων κρατών της ΑΜΑ όποτε είναι σε θέση να το πράξουν. Οι διαπραγματεύσεις για την ενίσχυση της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ που εφαρμόζεται επί του παρόντος ολοκληρώθηκαν με τα τέσσερα κράτη της ΑΜΑ (Κομόρες, Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος και Σεϋχέλλες) που ήταν έτοιμα να ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Οι διαπραγματεύσεις με τη Ζιμπάμπουε για τα εναπομένοντα εκκρεμή ζητήματα βρίσκονται σε εξέλιξη, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο μελλοντικής προσχώρησής της στη συμφωνία.
Ποια στοιχεία προσθέτει η ενισχυμένη ΣΟΕΣ στην ενδιάμεση ΣΟΕΣ;
Ενώ η ενδιάμεση ΣΟΕΣ καλύπτει ήδη το εμπόριο αγαθών και την οικονομική και αναπτυξιακή συνεργασία, η ενισχυμένη ΣΟΕΣ διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας. Προσθέτει αμοιβαία προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά για τις υπηρεσίες και τις επενδύσεις, το ψηφιακό εμπόριο, τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις, την πολιτική ανταγωνισμού, τη διαφάνεια στις επιδοτήσεις, τις κρατικές επιχειρήσεις, τη διανοητική ιδιοκτησία (συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών ενδείξεων), το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και περαιτέρω κανόνες που σχετίζονται με το εμπόριο (συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο, των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων, της διευκόλυνσης των τελωνείων και του εμπορίου και των εκσυγχρονισμένων κανόνων καταγωγής) για τη στήριξη του εμπορίου αγαθών.
Συνολικά, η ενισχυμένη ΣΟΕΣ παρέχει ένα πλήρες πλαίσιο για το εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών της ΑΜΑ, στηρίζοντας την πρόσβαση στην αγορά, τη ρυθμιστική συνεργασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Πώς θα επωφεληθούν τα κράτη της ΑΜΑ από την παρούσα συμφωνία;
Η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα αποφέρει σημαντικά οφέλη στα κράτη της ΑΜΑ, επεκτείνοντας την εταιρική σχέση πολύ πέρα από το εμπόριο αγαθών και καλύπτοντας τομείς καίριας σημασίας για τις σύγχρονες οικονομίες που βασίζονται στις υπηρεσίες και την ψηφιοποίηση.
Ειδικότερα, η συμφωνία εισάγει κανόνες σχετικά με τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών, την ελευθέρωση των επενδύσεων και το ψηφιακό εμπόριο. Αυτό θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες σε τομείς υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να επεκταθούν σε διασυνοριακό επίπεδο και θα ενισχύσει τις δυνατότητες συμμετοχής στην ψηφιακή οικονομία. Ενισχύει επίσης το πλαίσιο για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών ενδείξεων, το οποίο μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση των τοπικών προϊόντων και να στηρίξει την προώθηση του εμπορικού σήματος. Επιπλέον, η συμφωνία βελτιώνει τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις και περιλαμβάνει κανόνες για τον ανταγωνισμό, τις κρατικές επιχειρήσεις και τη διαφάνεια των επιδοτήσεων, οι οποίοι συμβάλλουν όλοι σε δικαιότερο ανταγωνισμό και πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
Γενικότερα, η ενισχυμένη ΣΟΕΣ παρέχει ένα πλαίσιο για ένα πιο προβλέψιμο, ανταγωνιστικό και βιώσιμο οικονομικό περιβάλλον. Αυτό μπορεί να στηρίξει την οικονομική αναβάθμιση, να τονώσει το ενδοπεριφερειακό εμπόριο και να ενισχύσει τη θέση του ESA4 ως συνδεδεμένου, ανθεκτικού και ελκυστικού προορισμού για ευρωπαϊκές και διεθνείς επενδύσεις.
Στην πράξη, η συμφωνία θα μειώσει τους κανονιστικούς φραγμούς, θα βελτιώσει τη διαλειτουργικότητα των προτύπων και θα θεσπίσει πιο εναρμονισμένους κανόνες. Αυτό θα διευκολύνει το εμπόριο και θα στηρίξει τη μεγαλύτερη περιφερειακή κινητικότητα, όχι μόνο των αγαθών, αλλά και των υπηρεσιών, του κεφαλαίου, των δεδομένων και των δεξιοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη πιο βιώσιμων, αποδοτικών και ανθεκτικών περιφερειακών αλυσίδων αξίας, δημιουργώντας καλύτερους δεσμούς μεταξύ των οικονομιών του ΕΣΛ4 και των παγκόσμιων αγορών.
Η συμφωνία θα στηρίξει επίσης την προώθηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων στα κράτη της ΑΜΑ μέσω ευρέος φάσματος δεσμεύσεων και διατάξεων συνεργασίας σε τομείς όπως τα εργασιακά δικαιώματα, η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος, η ισότητα των φύλων και η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά, συμβάλλοντας στη διασφάλιση ότι η οικονομική ολοκλήρωση συμβαδίζει με τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.
Θα στηρίξει η ΕΕ την εφαρμογή της συμφωνίας, δεδομένων των αναπτυξιακών αναγκών των κρατών της ΑΜΑ;
Η ΕΕ δεσμεύεται να στηρίξει την εφαρμογή της ενισχυμένης ΣΟΕΣ με προβλέψιμο και βιώσιμο τρόπο, μεταξύ άλλων μέσω ειδικού κεφαλαίου για την οικονομική και αναπτυξιακή συνεργασία.
Το παρόν κεφάλαιο καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ και τα κράτη της ΑΜΑ θα συνεργαστούν για να διασφαλίσουν ότι η ΣΟΕΣ θα αποφέρει απτά, βιώσιμα αναπτυξιακά οφέλη μέσω της αποτελεσματικής εφαρμογής της συμφωνίας. Αποσκοπεί στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, της ισχυρότερης ικανότητας παραγωγής και εφοδιασμού, του διαρθρωτικού μετασχηματισμού και της ανταγωνιστικότητας, καθώς και της διαφοροποίησης και της προστιθέμενης αξίας. Ταυτόχρονα, θα στηρίξει τη βαθύτερη περιφερειακή και ηπειρωτική ολοκλήρωση στην Αφρική, μεταξύ άλλων μέσω της αφρικανικής ηπειρωτικής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών. Το πεδίο συνεργασίας είναι ευρύ και καλύπτει τους βασικούς τομείς που απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι το εμπόριο και οι επενδύσεις συμβάλλουν αποτελεσματικά στη βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, στήριξη για ένα πιο ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και διευκόλυνση των επενδύσεων, βιομηχανική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα, πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα, διευκόλυνση των τελωνειακών διαδικασιών και του εμπορίου, καθώς και εμπόριο και βιώσιμη ανάπτυξη.
Στην πράξη, η ΕΕ μπορεί να κινητοποιήσει μια σειρά μέσων για τη στήριξη της εφαρμογής, μεταξύ άλλων τεχνική βοήθεια, ανάπτυξη ικανοτήτων, προγράμματα και έργα, καθώς και συνδυαστικά μέσα και μέσα εγγυήσεων, σύμφωνα με τη στρατηγική Global Gateway της ΕΕ.
ΓΡΑΜΜΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τις εμπορευματικές συναλλαγές;
Η πρόσβαση των αγαθών στην αγορά δεν αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της διαδικασίας βελτίωσης, καθώς καλύπτεται ήδη από την ενδιάμεση ΣΟΕΣ. Ωστόσο, οι ισχύοντες κανόνες καταγωγής έχουν εκσυγχρονιστεί για την περαιτέρω ενίσχυση του εμπορίου.
Μετά την προσωρινή εφαρμογή της τον Μάιο του 2012, η ενδιάμεση ΣΟΕΣ παρέχει πρόσβαση χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις για τις εξαγωγές του ΕΣΛ4 στην αγορά της ΕΕ για όλα τα καταγόμενα προϊόντα, εκτός από τα όπλα και τα πυρομαχικά.
Από την πλευρά του ΕΣΛ4, η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή ελευθέρωση των εισαγωγών από την ΕΕ κατά τη διάρκεια μεταβατικών περιόδων. Ταυτόχρονα, η ενδιάμεση ΣΟΕΣ επιτρέπει στα κράτη της ΑΜΑ να εξαιρούν μέρος των δασμολογικών κλάσεων (έως 20%) από την ελευθέρωση, πράγμα που σημαίνει ότι τα προϊόντα αυτά μπορούν να συνεχίσουν να υπόκεινται σε κανονικούς τελωνειακούς δασμούς.
Η ελευθέρωση της πρόσβασης στην αγορά αγαθών στο πλαίσιο της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ έχει πλέον ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό. Ο Μαυρίκιος και οι Σεϋχέλλες ολοκλήρωσαν τη δασμολογική τους ελευθέρωση την 1η Ιανουαρίου 2022, καλύπτοντας αντίστοιχα το 98 % και το 96 % των δασμολογικών κλάσεων χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις. Η Μαδαγασκάρη ολοκλήρωσε την ελευθέρωσή της την 1η Ιανουαρίου 2023, καλύπτοντας το 86 % των δασμολογικών κλάσεων. Οι Κομόρες πρέπει ακόμη να εφαρμόσουν τα τελικά μέτρα ελευθέρωσης.
Ως εκ τούτου, οι εταιρείες της ΕΕ επωφελούνται από τη βελτιωμένη πρόσβαση στις αγορές του ΕΣΛ4, μεταξύ άλλων σε σημαντικούς εξαγωγικούς τομείς, όπως τα μηχανήματα και οι μηχανικές συσκευές, οι οποίες αντιπροσώπευαν το 14 % των συνολικών εξαγωγών της ΕΕ στο ΕΣΛ4 το 2025, τα ηλεκτρικά μηχανήματα και οι ηλεκτρικές συσκευές (9 %), καθώς και ο εξοπλισμός μεταφορών, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα αιθέρια έλαια και τα ρητινοειδή (5 % η καθεμία).
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών;
Η συμφωνία θα καταστήσει ευκολότερη και πιο προβλέψιμη για τις επιχειρήσεις της ΕΕ την παροχή υπηρεσιών στα κράτη της ΑΜΑ, μεταξύ άλλων σε τομείς όπως οι επαγγελματικές και επιχειρηματικές υπηρεσίες, οι θαλάσσιες μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Γενικότερα, θα μειώσει και θα εξαλείψει τη διακριτική μεταχείριση και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες τόσο για τους παρόχους υπηρεσιών όσο και για τους επενδυτές της ΕΕ και του ΕΣΛ4.
Ταυτόχρονα, η συμφωνία διατηρεί το δικαίωμα των κυβερνήσεων να θεσπίζουν ρυθμίσεις προς το δημόσιο συμφέρον. Ειδικότερα, εγγυάται την ικανότητα των αρχών των κρατών μελών της ΕΕ να διατηρούν δημόσιες υπηρεσίες και δεν απαιτεί από τις κυβερνήσεις σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο να ιδιωτικοποιούν ή να απορρυθμίζουν οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία.
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τις επενδύσεις;
Η συμφωνία θα βελτιώσει τις συνθήκες για επενδύσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών της ΑΜΑ, εξασφαλίζοντας ένα πιο προβλέψιμο και αμερόληπτο πλαίσιο για τους επενδυτές.
Ειδικότερα, θα διασφαλίσει ότι οι επενδυτές της ΕΕ τυγχάνουν μεταχείρισης όχι λιγότερο ευνοϊκής από εκείνη που παρέχεται στους επενδυτές από οποιαδήποτε τρίτη χώρα στα κράτη της ΑΜΑ και, στις περισσότερες περιπτώσεις, μεταχείρισης ισοδύναμης με εκείνη που παρέχεται στους εγχώριους επενδυτές. Οι ίδιες αρχές θα ισχύουν και για τους επενδυτές του ΕΣΛ4 στην ΕΕ.
Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές και από τις δύο πλευρές θα είναι σε θέση να ιδρύουν εταιρείες και να ασκούν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες στην επικράτεια του άλλου μέρους υπό σαφέστερους και δικαιότερους όρους.
Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει διατάξεις για την προστασία των υφιστάμενων επενδύσεων.
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για το ψηφιακό εμπόριο;
Η συμφωνία θα διευκολύνει το ψηφιακό εμπόριο αντιμετωπίζοντας τους αδικαιολόγητους φραγμούς και προωθώντας ένα ανοικτό, ασφαλές και αξιόπιστο επιγραμμικό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Θα συμβάλει στη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για το διασυνοριακό ψηφιακό εμπόριο με την απαγόρευση των τελωνειακών δασμών στις ηλεκτρονικές μεταδόσεις, παρέχοντας παράλληλα ασφάλεια δικαίου για τους οικονομικούς φορείς.
Ειδικότερα, η συμφωνία απαγορεύει τις απαιτήσεις γεωγραφικού περιορισμού δεδομένων, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν περιττές δαπάνες και εμπόδια για τις επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, διατηρεί πλήρως τον χώρο πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τις επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση στην αγορά δημόσιων συμβάσεων στα κράτη της ΑΜΑ;
Η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα καταστήσει τις δημόσιες συμβάσεις στα κράτη της ΑΜΑ πιο διαφανείς και προβλέψιμες, βελτιώνοντας έτσι τις ευκαιρίες συμμετοχής των επιχειρήσεων της ΕΕ στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, τα κράτη της ΑΜΑ δεσμεύτηκαν να καθορίσουν κανόνες για διαφανή και προβλέψιμα συστήματα δημόσιων συμβάσεων, με βάση τις βασικές αρχές της συμφωνίας του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Αυτό θα διευκολύνει τους προσφέροντες της ΕΕ να κατανοήσουν τους ισχύοντες κανόνες και να συμμετάσχουν στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων.
Τα κράτη της ΑΜΑ συμφώνησαν επίσης να δημοσιεύουν προκηρύξεις διαγωνισμών υψηλής αξίας σε ηλεκτρονική πύλη. Αυτό θα βοηθήσει τις εταιρείες της ΕΕ να εντοπίζουν ευκολότερα πιθανές επιχειρηματικές ευκαιρίες και να μειώνουν το διοικητικό κόστος που συνδέεται με την πρόσβαση σε πληροφορίες για τις δημόσιες συμβάσεις.
Επιπλέον, οι πληροφορίες σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων υψηλής αξίας θα δημοσιεύονται επίσης ηλεκτρονικά. Αυτό θα βελτιώσει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες στα κράτη της ΑΜΑ και θα συμβάλει στις προσπάθειες για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τη διανοητική ιδιοκτησία;
Η συμφωνία θα παρέχει ένα σταθερό και σύγχρονο επίπεδο προστασίας και επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας σε τρία κράτη της ΑΜΑ (Μαδαγασκάρη, Μαυρίκιος και Σεϋχέλλες). Καλύπτει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τα εμπορικά σήματα, τα σχέδια και υποδείγματα, τα εμπορικά απόρρητα, τις γεωγραφικές ενδείξεις και τα δικαιώματα επί φυτικών ποικιλιών και ευθυγραμμίζεται με βασικές διεθνείς συνθήκες διανοητικής ιδιοκτησίας. Αντικατοπτρίζει επίσης τις αναπτυξιακές ανάγκες των εταίρων του ΕΟΔ μέσω στοχευμένων μεταβατικών ρυθμίσεων και μηχανισμών συνεργασίας. Αυτό θα παράσχει στις επιχειρήσεις της ΕΕ και του ΕΟΔ μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου κατά τις συναλλαγές και τις επενδύσεις.
Οι κάτοχοι εμπορικών σημάτων της ΕΕ θα επωφεληθούν από σαφείς κανόνες σχετικά με την καταχώριση, την προστασία και την επιβολή, συμπεριλαμβανομένων διασφαλίσεων έναντι κακόβουλων αιτήσεων ‑faith και προστασίας έναντι επακόλουθων αντικρουόμενων εμπορικών σημάτων. Αυτό θα δώσει στις εταιρείες της ΕΕ εμπιστοσύνη κατά την εμπορία επώνυμων προϊόντων στις αγορές της ESA.
Η συμφωνία παρέχει επίσης ισχυρή προστασία για τα εμπορικά απόρρητα και τις μη αποκαλυφθείσες πληροφορίες, διασφαλίζοντας ότι οι εμπιστευτικές επιχειρηματικές πληροφορίες και η τεχνογνωσία προστατεύονται από μη εξουσιοδοτημένη χρήση. Αυτό είναι απαραίτητο για τις εταιρείες της ΕΕ που μεταφέρουν τεχνολογία, συνάπτουν εταιρικές σχέσεις ή επενδύουν στην περιοχή.
Όσον αφορά την επιβολή, η συμφωνία περιλαμβάνει αποτελεσματικά αστικά και διοικητικά μέτρα και μέσα έννομης προστασίας, όπως ασφαλιστικά μέτρα, αποζημιώσεις, διορθωτικά μέτρα και εργαλεία επιβολής της νομοθεσίας στα σύνορα. Οι μηχανισμοί αυτοί θα βοηθήσουν τους κατόχους δικαιωμάτων της ΕΕ και του ΕΟΔ να επιβάλουν τα δικαιώματά τους στην πράξη και να καταπολεμήσουν την παραποίηση/απομίμηση και την πειρατεία.
Όσον αφορά τις γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ), η συμφωνία θεσπίζει ένα σαφές και προβλέψιμο σύστημα για την προστασία των ΓΕ της ΕΕ στη Μαδαγασκάρη, τον Μαυρίκιο και τις Σεϋχέλλες και αντιστρόφως. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κανόνες σχετικά με τις ομώνυμες ονομασίες και την προστασία από κατάχρηση, υπαινιγμό και επακόλουθη γενικότητα, διασφαλίζοντας ότι οι χαρακτηρισμένες ΓΕ απολαμβάνουν υψηλό επίπεδο προστασίας μετά από μεταβατική περίοδο.
Οι Κομόρες διαχωρίζονται από το κεφάλαιο της διανοητικής ιδιοκτησίας, καθώς είναι συμβαλλόμενο μέρος της περιφερειακής συμφωνίας του Μπανγκί για τη διανοητική ιδιοκτησία.
Ποιες είναι οι βασικές διατάξεις σχετικά με τους κανόνες καταγωγής;
Οι κανόνες καταγωγής της συμφωνίας καθορίζουν ποια προϊόντα μπορούν να τύχουν της προτιμησιακής μεταχείρισης που προβλέπεται στο πλαίσιο της ΣΟΕΣ.
Τα προϊόντα που παράγονται εξ ολοκλήρου είτε στην ΕΕ είτε στα κράτη της ΑΜΑ (για παράδειγμα μέσω της γεωργίας, της εξόρυξης ή της αλιείας) χαρακτηρίζονται ως καταγόμενα προϊόντα. Τα προϊόντα που κατασκευάζονται με τη χρήση μη καταγόμενων υλών μπορούν επίσης να υπαχθούν στο καθεστώς, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τους σχετικούς ειδικούς κανόνες ανά προϊόν που καθορίζονται στη συμφωνία. Ενσωματώνει ειδικές διατάξεις, όπως ο κανόνας του ενιαίου μετασχηματισμού για τα είδη ένδυσης, ώστε να διευκολυνθούν οι εξαγωγές της ΑΜΑ προς την ΕΕ.
Βασικό χαρακτηριστικό του συστήματος είναι η διμερής σώρευση. Αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιούν ύλες καταγωγής κρατών της ΑΜΑ σαν να ήταν καταγωγής ΕΕ, και οι παραγωγοί του ΑΜΑ4 μπορούν να κάνουν το ίδιο με ύλες καταγωγής ΕΕ.
ΓΕΩΡΓΙΑ
Πώς θα ωφελήσει η συμφωνία τους γεωργούς και τους παραγωγούς τροφίμων του ΕΣΛ4;
Η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία στον τομέα της γεωργίας με τη δημιουργία μιας γεωργικής εταιρικής σχέσης που θα συνδυάζει την αναπτυξιακή συνεργασία, τον πολιτικό διάλογο και την προώθηση των επενδύσεων. Στόχος είναι η στήριξη πιο βιώσιμης γεωργικής παραγωγής και μεταποίησης, ενθαρρύνοντας παράλληλα την αύξηση του ενδοπεριφερειακού και ηπειρωτικού εμπορίου γεωργικών προϊόντων.
Η αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ θα στηρίξει επίσης τη γεωργία και την αγροτική απασχόληση μέσω μέτρων ανάπτυξης ικανοτήτων. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την προώθηση γεωγραφικών ενδείξεων που μπορούν να προσθέσουν αξία στις τοπικές αλυσίδες παραγωγής και την παροχή βοήθειας στους γεωργούς ώστε να τηρούν τα υγειονομικά, φυτοϋγειονομικά και άλλα γεωργικά πρότυπα. Η ενίσχυση της συμμόρφωσης με τα πρότυπα αυτά θα διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ και θα συμβάλει στην επέκταση των εμπορικών ευκαιριών στον γεωργικό τομέα.
Επιπλέον, στο πλαίσιο της ενισχυμένης ΣΟΕΣ, η ΕΕ θα προστατεύσει τις δύο υφιστάμενες γεωγραφικές ενδείξεις από την περιοχή ESA4: Ρούμι Μαυρίκιου και μη επεξεργασμένη ζάχαρη Μαυρίκιου. Δεδομένου ότι αναμένεται να καταχωριστούν στο μέλλον περισσότερες γεωγραφικές ενδείξεις από τα κράτη της ΑΜΑ, η συμφωνία θεσπίζει επίσης μηχανισμό για την προσθήκη περαιτέρω γεωγραφικών ενδείξεων για προστασία.
Η ενδιάμεση ΣΟΕΣ προσφέρει ήδη ευκαιρίες για τους γεωργούς και τους παραγωγούς τροφίμων του ΕΣΛ4, καθώς η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας γεωργικών προϊόντων από χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το ΕΣΛ4, καθώς τα γεωργικά και αλιευτικά προϊόντα αντιπροσώπευαν πάνω από το ήμισυ των εξαγωγών του ΕΣΛ4 προς την ΕΕ το 2025: τα γεωργικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το 27 % των εξαγωγών αγαθών του ΕΣΛ4 προς την ΕΕ, ενώ τα αλιευτικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το 31 %.
Επιπλέον, μετά την προσωρινή εφαρμογή της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ, οι παραγωγοί γεωργικών προϊόντων και τροφίμων του ΕΣΛ4 έχουν επωφεληθεί από προτιμησιακή πρόσβαση σε μία από τις μεγαλύτερες αγορές του κόσμου χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις.
Ταυτόχρονα, η συμφωνία διατηρεί περιθώριο πολιτικής για τα κράτη της ΑΜΑ όσον αφορά την προστασία ευαίσθητων γεωργικών τομέων. Όπως και με άλλους εταίρους ΑΚΕ, οι χώρες του ΕΣΛ4 μπορούν να εξαιρούν ορισμένα ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα από τη δασμολογική ελευθέρωση, να διατηρούν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν διασφαλίσεις σε περίπτωση απρόβλεπτης, απότομης και αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών από την ΕΕ και να λαμβάνουν μέτρα επισιτιστικής ασφάλειας, όπου απαιτείται.
Πώς θα ωφεληθούν οι γεωργοί και οι παραγωγοί τροφίμων της ΕΕ; Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα διακριτικά περιφερειακά προϊόντα της ΕΕ (γεωγραφικές ενδείξεις);
Η ενισχυμένη ΣΟΕΣ θα αποφέρει οφέλη με την ενίσχυση της προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ στην περιοχή. Μετά από μεταβατική περίοδο, 135 γεωγραφικές ενδείξεις της ΕΕ θα προστατεύονται στη Μαδαγασκάρη, τον Μαυρίκιο και τις Σεϋχέλλες. Σε αυτά περιλαμβάνονται γνωστά προϊόντα όπως τα Comté, Irish Whiskey, Estonian vodka, Žatecký chmel, Rioja, Halloumi, Feta, Schwarzwälder Schinken, Szegedi szalámi / Szegedi téliszalámi και Aceto Balsamico di Modena. Η συμφωνία θεσπίζει επίσης μηχανισμό που επιτρέπει και στα δύο μέρη να προσθέτουν περαιτέρω γεωγραφικές ενδείξεις στο μέλλον.
Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα, οι οποίες καλύπτουν τομείς όπως οι όροι και οι διαδικασίες εισαγωγής, η ευθυγράμμιση με τη νομοθεσία της ΕΕ, η προσαρμογή στις περιφερειακές συνθήκες, η διαφάνεια, η ανταλλαγή πληροφοριών, καθώς και οι πολιτικές που αφορούν την καλή μεταχείριση των ζώων και την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής.
Οι γεωργοί και οι παραγωγοί τροφίμων της ΕΕ επωφελούνται ήδη από τη σταδιακή ελευθέρωση των εισαγωγών από την ΕΕ από τα κράτη της ΑΜΑ στο πλαίσιο της ενδιάμεσης ΣΟΕΣ. Ως εκ τούτου, μηδενικοί δασμοί εφαρμόζονται πλέον σε πολλές ή σε όλες τις αγορές της ΑΜΑ σε διάφορους σημαντικούς εξαγωγικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων του κρέατος και των παρασκευασμάτων κρέατος, των λαχανικών και των παρασκευασμάτων λαχανικών, των δημητριακών και των παρασκευασμάτων δημητριακών, καθώς και των γαλακτοκομικών προϊόντων.
Αυτό αντικατοπτρίζεται στη σύνθεση των εξαγωγών της ΕΕ στην περιοχή. Το 2025, τα γεωργικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το 23 % των συνολικών εξαγωγών αγαθών της ΕΕ στο ΕΣΛ4, οι οποίες ανήλθαν σε 1,9 δισ. ευρώ. Ως εκ τούτου, η γεωργία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία εξαγωγών της ΕΕ στο ΕΣΛ4, μετά τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό, τα οποία αντιπροσώπευαν το 31 % των συνολικών εξαγωγών αγαθών.
Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα ευρωπαϊκά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων;
Όπως συμβαίνει με όλες τις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ, η ενισχυμένη ΣΟΕΣ δεν θα αλλάξει τα ευρωπαϊκά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ισχύουν για τα τρόφιμα, τα γεωργικά και τα αλιευτικά προϊόντα. Τα πρότυπα της ΕΕ δεν είναι διαπραγματεύσιμα.
Η συμφωνία δεν επηρεάζει ούτε αποδυναμώνει τη νομοθεσία της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων ή την υγεία των ζώων και των φυτών. Η ΕΕ θα συνεχίσει να εφαρμόζει τους υφιστάμενους κανόνες της και να διατηρεί το υψηλό επίπεδο προστασίας της σε αυτούς τους τομείς. Αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα της ΕΕ να καθορίζει και να επιβάλλει ανώτατα όρια καταλοίπων για τα φυτοφάρμακα, τα κτηνιατρικά φάρμακα και τις προσμείξεις.
Η συμφωνία επιβεβαιώνει επίσης το δικαίωμα της ΕΕ να ρυθμίζει προς το συμφέρον της δημόσιας υγείας και επιβεβαιώνει την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ μπορεί να λάβει μέτρα για την προστασία της υγείας των ανθρώπων, των ζώων ή των φυτών όταν υπάρχει αντιληπτός κίνδυνος, ακόμη και αν τα επιστημονικά στοιχεία δεν είναι ακόμη πειστικά.
Όλα τα εισαγόμενα τρόφιμα πρέπει να συνεχίσουν να συμμορφώνονται πλήρως με τα πρότυπα της ΕΕ. Οι ίδιοι κανόνες ισχύουν για όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ, είτε παράγονται εντός της ΕΕ είτε εισάγονται από το εξωτερικό. Η συμμόρφωση διασφαλίζεται μέσω του ισχυρού συστήματος ελέγχων και επαληθεύσεων της ΕΕ.
ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ
Πώς θα προωθήσει η συμφωνία τη βιωσιμότητα;
Η συμφωνία περιλαμβάνει ένα ισχυρό, ολοκληρωμένο και εκτελεστό κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ), το οποίο αντικατοπτρίζει υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας. Περιλαμβάνει ισχυρές και δεσμευτικές υποχρεώσεις σε βασικούς τομείς, όπως τα διεθνή εργασιακά πρότυπα, η ισότητα των φύλων, η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος και η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά. Η συμφωνία προστατεύει επίσης το δικαίωμα αμφότερων των μερών να θεσπίζουν ρυθμίσεις και απαγορεύει σε κάθε μέρος να αποδυναμώνει ή να μην εφαρμόζει την εγχώρια εργατική ή περιβαλλοντική νομοθεσία του προκειμένου να ενθαρρύνει το εμπόριο ή τις επενδύσεις. Οι δεσμεύσεις αυτές είναι νομικά δεσμευτικές και εκτελεστές. Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει ένα φιλόδοξο θεματολόγιο συνεργασίας που αποσκοπεί στη στήριξη της αποτελεσματικής εφαρμογής του κεφαλαίου για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Πώς θα προασπίσει η συμφωνία τα δικαιώματα των εργαζομένων τόσο στην ΕΕ όσο και στα κράτη της ΑΜΑ;
Η ΕΕ και τα κράτη της ΑΜΑ συμφώνησαν ότι η συμφωνία πρέπει να στηρίζει τα υφιστάμενα δικαιώματα των εργαζομένων και δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση ή την αποδυνάμωσή τους. Για τον σκοπό αυτό, η συμφωνία απαγορεύει σε κάθε συμβαλλόμενο μέρος να ενθαρρύνει το εμπόριο ή τις επενδύσεις μέσω της αποδυνάμωσης της εργατικής νομοθεσίας, της χορήγησης παρεκκλίσεων ή παρεκκλίσεων από την εν λόγω νομοθεσία ή της μη αποτελεσματικής επιβολής της.
Η συμφωνία δεσμεύει επίσης και τις δύο πλευρές να σέβονται τα βασικά εργασιακά δικαιώματα, όπως ορίζονται από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ). Σε αυτές περιλαμβάνονται η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και η αποτελεσματική αναγνώριση του δικαιώματος συλλογικών διαπραγματεύσεων, η εξάλειψη κάθε μορφής καταναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας, η ουσιαστική κατάργηση της παιδικής εργασίας, η εξάλειψη των διακρίσεων όσον αφορά την απασχόληση και την εργασία, καθώς και ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον.
Επιπλέον, το κεφάλαιο ΕΒΑ απαιτεί την αποτελεσματική εφαρμογή όλων των συμβάσεων της ΔΟΕ που έχουν κυρωθεί από κάθε συμβαλλόμενο μέρος και περιλαμβάνει δέσμευση να καταβάλλονται συνεχείς προσπάθειες για την κύρωση των θεμελιωδών συμβάσεων της ΔΟΕ που δεν έχουν ακόμη κυρωθεί.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ισχυρές δεσμεύσεις για αξιοπρεπή εργασία, μεταξύ άλλων για τις συνθήκες εργασίας που σχετίζονται με τους μισθούς, τις αποδοχές και το ωράριο εργασίας, καθώς και για την επιθεώρηση εργασίας και τον κοινωνικό διάλογο, σύμφωνα με τα σχετικά πρότυπα της ΔΟΕ.
Πώς θα συμβάλει η συμφωνία στην ισότητα των φύλων;
Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό άρθρο σχετικά με το εμπόριο και την ισότητα των φύλων στο πλαίσιο του κεφαλαίου ΕΒΑ και θα εξετάσει, για παράδειγμα, τις ακόλουθες πτυχές:
- Δέσμευση για την αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών συμβάσεων των Ηνωμένων Εθνών και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σχετικά με την ισότητα των φύλων και τα δικαιώματα των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών.
- Τομείς προτεραιότητας για την ανταλλαγή πληροφοριών και κοινές πρωτοβουλίες, όπως πολιτικές και δράσεις που αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση του θετικού αντικτύπου της συμμετοχής των γυναικών στο εμπόριο.
Γενικότερα, η ΕΕ και ο ESA4 συμφώνησαν να εφαρμόσουν την ενισχυμένη ΣΟΕΣ κατά τρόπο που να ενισχύει την ισότητα των φύλων, να βελτιώσει την ικανότητα των γυναικών (συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, των επιχειρηματιών και των επιχειρηματιών) να επωφελούνται από τις ευκαιρίες της συμφωνίας και να διευκολύνει την ισότητα των δικαιωμάτων, της μεταχείρισης και των ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών.
Πώς θα συμβάλει η συμφωνία στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής;
Η συμφωνία περιλαμβάνει σαφείς και δεσμευτικές υποχρεώσεις όσον αφορά τη δράση για το κλίμα. Στο πλαίσιο του κεφαλαίου ΕΒΑ, η ΕΕ και τα κράτη της ΑΜΑ δεσμεύονται να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και τη συμφωνία του Παρισιού. Εάν ένα συμβαλλόμενο μέρος δεν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του βάσει του κεφαλαίου ΕΒΑ ή ενεργήσει κατά τρόπο που ακυρώνει ουσιωδώς τη συμφωνία του Παρισιού, το άλλο συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να επιβάλει μέτρα αποκατάστασης του εμπορίου.
Τι γίνεται με τις επιπτώσεις της συμφωνίας στο περιβάλλον;
Η ΕΕ και τα κράτη της ΑΜΑ συμφώνησαν ότι η συμφωνία πρέπει να υποστηρίζει τα υφιστάμενα διεθνή περιβαλλοντικά πρότυπα και δεν πρέπει να οδηγεί σε υποβάθμιση ή αποδυνάμωση της περιβαλλοντικής προστασίας εκατέρωθεν. Η συμφωνία διατηρεί επίσης πλήρως το δικαίωμα κάθε μέρους να θεσπίζει ρυθμίσεις για την προστασία του περιβάλλοντος.
Και οι δύο πλευρές δεσμεύονται να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τις πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες που έχουν κυρώσει, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, της συμφωνίας του Παρισιού, της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα και της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση.
Το κεφάλαιο ΕΒΑ περιλαμβάνει επίσης ειδικότερες διατάξεις σχετικά με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και τη μετάβαση σε μια βιώσιμη οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Επιπλέον, προσδιορίζει πιθανούς τομείς στους οποίους τα εμπορικά και περιβαλλοντικά θεματολόγια μπορούν να αλληλοενισχύονται, συμπεριλαμβανομένης της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων, της προστασίας της άγριας ζωής, της βιοποικιλότητας, της δασοκομίας, της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της διακυβέρνησης των ωκεανών. Οι δεσμεύσεις συνεργασίας αποσκοπούν επίσης στην ενθάρρυνση της μετάβασης προς μια κυκλική και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία, καθώς και στην ανάπτυξη αλυσίδων εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης.
Οι δεσμεύσεις βιωσιμότητας θα είναι εκτελεστές;
Οι δεσμεύσεις για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι νομικά δεσμευτικές και εκτελεστές στο πλαίσιο της συμφωνίας. Υπόκεινται στον γενικό μηχανισμό επίλυσης διαφορών της συμφωνίας, ο οποίος περιλαμβάνει ανεξάρτητη και διαφανή επανεξέταση από ομάδα εμπειρογνωμόνων. Η προσέγγιση αυτή έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση των ανησυχιών μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ένα Μέρος παραβιάζει τις υποχρεώσεις του όσον αφορά το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, πρέπει να αναφέρει αμέσως τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να εφαρμόσει τα πορίσματα της ειδικής ομάδας διαιτησίας και να το πράξει εντός καθορισμένης προθεσμίας. Η συμμόρφωση με τη διαδικασία αυτή θα υπόκειται σε περαιτέρω επανεξέταση από την ειδική ομάδα, εφόσον το ζητήσει ένα συμβαλλόμενο μέρος.
Επιπλέον, η συμφωνία προβλέπει τη δυνατότητα εμπορικών επανορθωτικών μέτρων ως μέτρο έσχατης ανάγκης σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων των βασικών δεσμεύσεων ΕΒΑ, ιδίως των θεμελιωδών αρχών και δικαιωμάτων εργασίας της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα.
Πώς θα στηρίξει η ΕΕ τον ESA4, ιδίως τα μέλη του από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), στην αποτελεσματική εφαρμογή των δεσμεύσεων ΕΒΑ, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας του Παρισιού, και στη συμμόρφωση με τις δεσμευτικές περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και τις δεσμεύσεις της ΔΟΕ;
Η ΕΕ θα στηρίξει την εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των δεσμεύσεών της για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, μέσω του ευρέος πλαισίου συνεργασίας που ορίζεται στο κεφάλαιο για την οικονομική και αναπτυξιακή συνεργασία.
Η συνεργασία αυτή καλύπτει τους βασικούς τομείς που απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι το εμπόριο και οι επενδύσεις συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, στήριξη για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τη διευκόλυνση των επενδύσεων, της βιομηχανικής ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας, των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων, των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων, του εμπορίου και της βιώσιμης ανάπτυξης, του περιβάλλοντος, του εμπορίου και της ισότητας των φύλων.
Ειδικότερα, η στήριξη αυτή θα βοηθήσει τους εταίρους του ESA4, συμπεριλαμβανομένων των μελών των ΛΑΧ, να υλοποιήσουν βασικές πολυμερείς δεσμεύσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται η συμφωνία του Παρισιού και άλλες περιβαλλοντικές συμφωνίες, οι πράξεις της ΔΟΕ για την αξιοπρεπή εργασία, η συμφωνία του ΠΟΕ για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα (ΥΦΜ), η σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα και το πρωτόκολλο της Ναγκόγια, καθώς και η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας και η συμφωνία για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας.
Με τον τρόπο αυτό, η οικονομική και αναπτυξιακή συνεργασία στο πλαίσιο της ΣΟΕΣ θα συμβάλει στο να διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή της συμφωνίας συνάδει με υψηλά περιβαλλοντικά, κοινωνικά και σχετικά με τη διακυβέρνηση πρότυπα.
Θα συμμετάσχει η κοινωνία των πολιτών στην εφαρμογή της συμφωνίας;
Στο πλαίσιο των εσωτερικών συμβουλευτικών ομάδων (ΕΣΟ) και του κοινού φόρουμ, η ισόρροπη εκπροσώπηση ανεξάρτητων οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών φορέων θα είναι σε θέση να εκφράζουν τις απόψεις τους και να συμβάλλουν στις συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της ενισχυμένης ΣΟΕΣ, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Πηγή: ec.europa.eu
Photo by Christian Lue on Unsplash
