Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά το ένατο αίτημα πληρωμής της Πορτογαλίας για 2,32 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που αποτελεί τον πυρήνα του NextGenerationEU.

Αυτό αποτελεί σημαντικό βήμα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με το εν λόγω αίτημα πληρωμής σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, της διαχείρισης αποβλήτων και της κυκλικής οικονομίας, της απλούστευσης των επιχειρήσεων, της διαχείρισης των δασών, της ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης και των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και της πρόσβασης σε χρηματοδότηση.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία έχει ολοκληρώσει ικανοποιητικά τα 22 ορόσημα και τους 29 στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.

Τα εμβληματικά μέτρα στην παρούσα αίτηση πληρωμής περιλαμβάνουν:

• Εκσυγχρονισμός της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης: καλύτερη αντιστοίχιση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης και του στρατηγικού σχεδιασμού του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης.
• Στήριξη της ανταγωνιστικότητας: αντιμετώπιση της υποκεφαλαιοποίησης των πορτογαλικών επιχειρήσεων μέσω επένδυσης 1 δισ. ευρώ σε μετοχικό και οιονεί μετοχικό κεφάλαιο, με στόχο την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των εταιρειών και τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής ανθεκτικότητάς τους.
• Ενίσχυση της πρόληψης των κινδύνων και της βιώσιμης χρήσης της γης:  μέσω του προγράμματος «Emparcelar para Ordenar», αύξηση της ανθεκτικότητας στις πυρκαγιές στις αγροτικές περιοχές και στην απώλεια βιοποικιλότητας με την προώθηση μιας πιο δομημένης, βιώσιμης και ολοκληρωμένης προσέγγισης στη διαχείριση του τοπίου.
• Επέκταση της ικανότητας διαχείρισης αποβλήτων: μέσω βελτιώσεων στις υποδομές συλλογής, ανακύκλωσης και επεξεργασίας.
• Άρση των φραγμών στην περιβαλλοντική αδειοδότηση: εξορθολογισμός των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου και διευκόλυνση αποδοτικότερων επενδύσεων.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική της αξιολόγηση σχετικά με την εκπλήρωση από την Portugal´ των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για την εν λόγω πληρωμή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Η πληρωμή στην Πορτογαλία μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά τη γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή.

Ιστορικό

Η Πορτογαλία υπέβαλε την ένατη αίτηση πληρωμής στις 18 Μαΐου 2026. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας περιλαμβάνει ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί από 21,9 δισ. ευρώ συνολικά, με 16,3 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 5,6 δισ. ευρώ σε δάνεια.

Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε κοινωνικά, πράσινα και ψηφιακά στοιχεία, καθώς και σε ένα σημαντικό κεφάλαιο για το REPowerEU.

Οι βασικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις επικεντρώνονται στον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών, στην επιτάχυνση των αδειών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στην απλούστευση των δημόσιων οικονομικών και οφελών, στην ενίσχυση της υγείας και της στέγασης, στην προώθηση των βιώσιμων μεταφορών και στην προώθηση της καθαρής ενέργειας, της αποδοτικότητας και της ψηφιοποίησης.

Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα κονδύλια που καταβλήθηκαν στην Πορτογαλία στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα ανέλθουν σε 17,23 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 2,33 δισ. ευρώ σε προχρηματοδότηση. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 78,67 % του συνόλου των κονδυλίων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας, ενώ έχει πλέον εκπληρωθεί το 74,54 % του συνόλου των οροσήμων και των στόχων του σχεδίου.

Ενόψει του κλεισίματος της διευκόλυνσης στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούν έως τον Αύγουστο του 2026 και να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Πηγή: ec.europa.eu

Photo by Den Harrson on Unsplash