Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την ενίσχυση της διαχείρισης και της χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA). Οι νέοι κανόνες θα δημιουργήσουν ένα αυτοτελές νομικό πλαίσιο που θα βοηθήσει τον ECHA να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα αυξανόμενα καθήκοντά του.
Από τότε που συστάθηκε το 2007, ο ECHA και οι επιστημονικές επιτροπές του διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH), παρέχοντας τεχνικές και επιστημονικές αξιολογήσεις και γνωμοδοτήσεις. Οι αρμοδιότητες του ECHA έχουν διευρυνθεί και καλύπτουν την πολιτική για την ασφάλεια των προϊόντων και την περιβαλλοντική πολιτική, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων σχετικά με τον περιορισμό των μικροπλαστικών και των PFAS.
Ένας ισχυρός και επαρκώς χρηματοδοτούμενος Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων αποτελεί ζωτικής σημασίας παράγοντα στη διασφάλιση του μέλλοντός μας. Η συμφωνία αυτή παρέχει στον οργανισμό τους πόρους και την ανεξαρτησία που χρειάζεται για να αξιολογεί και να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τους χημικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων των νεοεμφανιζόμενων ουσιών, όπως οι PFAS. Στηρίζει μια πολιτική για τα χημικά προϊόντα χάρη στην οποία διασφαλίζουμε ότι το σύστημα παραμένει σαφές, λειτουργικό και προβλέψιμο για τη βιομηχανία και ότι το επίπεδο προστασίας των ανθρώπων και του περιβάλλοντος διατηρείται υψηλό.
Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας
Για την ενοποίηση της διευρυμένης εντολής του ECHA
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να προβούν στην ενοποίηση των διευρυμένων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων του ECHA σε έναν ενιαίο κανονισμό, αποσυνδέοντας τον οργανισμό από τον κανονισμό REACH βάσει του οποίου είχε συσταθεί αρχικά. Αυτό το ενοποιημένο και αυτόνομο πλαίσιο θα παράσχει σαφή νομική βάση για τις δραστηριότητες του ECHA και θα διευκολύνει την αποτελεσματική διακυβέρνησή του. Οι νέοι κανόνες περιγράφουν τα ειδικά καθήκοντα που ανατίθενται στον ECHA βάσει διαφόρων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ.
Η συμφωνία επιτρέπει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή στα κράτη μέλη να ζητούν επιστημονικές γνωμοδοτήσεις από τον ECHA, κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή.
Ενίσχυση της δομής του ECHA
Η δομή του ECHA θα προσαρμοστεί με σκοπό την αποτελεσματική διαχείριση του τωρινού και του μελλοντικού φόρτου εργασίας του και θα ληφθεί μέριμνα ώστε να τίθενται στη διάθεσή του οι αναγκαίοι πόροι. Για να διατηρήσει τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα επιστημονικής και τεχνικής εμπειρογνωσίας εντός ΕΕ, η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία μιας απαραίτητης δεξαμενής εμπειρογνωμόνων που θα προτείνονται από τα κράτη μέλη και θα διορίζονται στις επιτροπές εκτίμησης κινδύνου και κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης του οργανισμού.
Απλουστευμένος προϋπολογισμός και αποθεματικό ταμείο
Με την ενοποίηση τριών διαφορετικών προϋπολογισμών σε έναν ενιαίο και αυτόνομο προϋπολογισμό, ο ECHA αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία στην ανεξάρτητη διάθεση πόρων για μια αποτελεσματική προσαρμογή στον μεταβαλλόμενο φόρτο εργασίας.
Δεδομένων των προκλήσεων που ενέχει η ακριβής πρόβλεψη εσόδων από τέλη και επιβαρύνσεις, η συμφωνία θεσπίζει αποθεματικό ταμείο με όριο το 10% των τελών και επιβαρύνσεων του ECHA προκειμένου να αντιμετωπίζονται οι διακυμάνσεις των εσόδων και ο αντίκτυπος που έχουν αυτές στις δραστηριότητες του ECHA. Η Επιτροπή μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει το ποσοστό αυτό μεταξύ 1% και 20% αναλόγως των πραγματικών χρηματοδοτικών αναγκών του ECHA.
Διασφάλιση αξιοπιστίας
Οι συννομοθέτες δέχονται ότι η αξιοπιστία του ECHA και η εμπιστοσύνη στις γνωμοδοτήσεις και τις συμβουλές του είναι ζωτικής σημασίας. Θέσπισαν συνεπώς ξεκάθαρους κανόνες για την πρόληψη και διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων για το προσωπικό και για τους εμπειρογνώμονες του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των μελών των εσωτερικών οργάνων του, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία και η αξιοπιστία του.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα υποβληθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την τυπική της έκδοση. Μετά την έκδοσή του, ο νέος κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του.
Ιστορικό πλαίσιο
Ο ECHA διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του κανονισμού REACH και άλλων σημαντικότατων νομοθετικών πράξεων που σχετίζονται με τα χημικά προϊόντα, καθώς παρέχει ανεξάρτητες επιστημονικές συμβουλές και συμβάλλει στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, προωθώντας παράλληλα την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Ο ECHA διαχειρίζεται τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων χημικών προϊόντων στην ΕΕ, η οποία περιέχει πληροφορίες για σχεδόν 500.000 χημικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των καταχωρισμένων δεδομένων του REACH για περισσότερες από 25.000 ουσίες.
Οι ενοποιημένοι κανόνες, γνωστοί και ως βασικός κανονισμός του ECHA, προτάθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της για τη χημική βιομηχανία.
Πηγή : www.consilium.europa.eu
Εικόνα : Photo by Hans Reniers on Unsplash